Gênesis 31
Bibeli Gusunɔn Gari (BBA) vs NTLH
1 Sɔ̃ɔ teeru Yɑkɔbu u nuɑ Lɑbɑnin bibu bɑ ɡerumɔ bɑ mɔ̀, Yɑkɔbu u bɛsɛn tundon ɑrumɑni kpuro ɡurɑ mɑ u kuɑ dukiɑɡii.
1 Jacó ficou sabendo que os filhos de Labão andavam dizendo o seguinte: — Jacó está tirando tudo o que é do nosso pai. É às custas do nosso pai que ele está ficando rico.
2 Yen biru u wɑ mɑ Lɑbɑni kun mɑɑ nùn mɛɛrɑ nɡe yellu.
2 Jacó também notou que Labão já não se mostrava tão amigo como antes.
3 Sɑɑ yerɑ Yinni Gusunɔ u Yɑkɔbu sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, ɑ ɡɔsiro wunɛn bɑɑbɑn temɔ mi bɑ nùn mɑrɑ. Ko nɑ n kɑ nun wɑ̃ɑ.
3 Então o Senhor Deus disse a Jacó: — Volte para a terra dos seus pais, onde estão os seus parentes. Eu estarei com você.
4 Mɑ Yɑkɔbu u win kurɔbu Leɑ kɑ Rɑsɛli sokusiɑ bu nɑ win mi kpɑrɑ ɡberɔ.
4 Aí Jacó mandou chamar Raquel e Leia para que viessem ao campo, onde ele estava com as suas ovelhas e cabras.
5 U bu sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, nɑ wɑ bɛɛn bɑɑbɑ kun mɑɑ mɑn mɛɛrɑ nɡe yellu. Adɑmɑ Gusunɔ, nɛn bɑɑbɑn Yinni, u kɑ mɑn wɑ̃ɑ.
5 Quando chegaram, ele disse: — Tenho reparado que o pai de vocês já não se mostra tão meu amigo como antes; mas o Deus do meu pai tem estado comigo.
6 Bɛɛn tii i mɑɑ wɑ nɡe mɛ nɑ bɛɛn bɑɑbɑ sɔmburu kuɑ kɑ nɛn dɑm kpuro.
6 Vocês sabem muito bem que tenho me esforçado muito, trabalhando para o pai de vocês.
7 Wee tɛ̃, u mɑn kɑm mɛɛrɑ, u nɛn kɔsiɑrun ɡɑri kɔsɑ sere nɔn wɔkuru. Adɑmɑ Gusunɔ kun dere u mɑn kɔ̃sɑ kuɑ.
7 Mas ele me tem enganado e já mudou o meu salário umas dez vezes. Porém Deus não deixou que ele me prejudicasse.
8 Domi bɛɛn tundo wi, ù n nɛɛ, sɑbe ni nu bɑu bɑkɑsu mɔ niyɑ nu ko n sɑ̃ɑ nɛɡinu, ni kpurowɑ nu rɑ bɑu si ko. Ù n mɑɑ nɛɛ, ni nu bɑu piiminu mɔ, ni kpurowɑ nu rɑ ko mɛ.
8 Quando ele dizia: “Os cabritos com manchas serão o seu salário”, aí as fêmeas tinham crias manchadas. E, quando ele dizia: “Os cabritos listados serão o seu salário”, aí as crias saíam todas listadas.
9 Nɡe mɛyɑ Gusunɔ u kɑ bɛɛn tundon yɑ̃ɑ ɡɔ̃ɔ wɔrɑ u mɑn wɛ̃.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos do pai de vocês e os deu a mim.
10 Sɑɑ ye sɑbe ni, nu yɔɔnɑmɔ nɑ dosɑ. Dosu ɡe sɔɔ, nɑ nɔni seeyɑ wɔllɔ nɑ wɑ nin dwɑnu kpuro bɑusu mɔwɑ.
10 — Um dia, quando os animais estavam no tempo do cruzamento, eu tive um sonho. Eu vi que os bodes que cobriam as fêmeas eram listados, malhados e manchados.
11 Mɑ Yinni Gusunɔn ɡɔrɑdo u mɑn sokɑ u nɛɛ, Yɑkɔbu! Yerɑ nɑ wurɑ nɑ nɛɛ, nɛ wee.
11 O Anjo de Deus me chamou pelo nome, e eu respondi: “Aqui estou.”
12 — ausente —
12 Então ele continuou: “Veja! Todos os bodes que estão cruzando são listados, malhados e manchados. Eu estou fazendo com que isso aconteça porque tenho visto o que Labão está fazendo com você.
13 — ausente —
13 Eu sou o Deus que apareceu a você em Betel, onde você me dedicou uma pedra, derramando azeite sobre ela, e onde você me fez uma promessa. Agora prepare-se, saia desta terra e volte para a terra onde você nasceu.”
14 Rɑsɛli kɑ Leɑ bɑ nùn wisɑ bɑ nɛɛ, sɑ ǹ mɑɑ bɔnu ɡɑɑ mɔ bɛsɛn tundon mi.
14 Então Raquel e Leia responderam: — Não sobrou nada para herdarmos do nosso pai.
15 U sun mɛɛrɑ nɡe sɔbu domi u sun dɔrɑ u bɛsɛn ɡobi di.
15 Ele nos trata como se fôssemos estrangeiras. Ele até nos vendeu e depois gastou todo o dinheiro que recebeu como pagamento.
16 Arumɑni ye Gusunɔ u nùn wɔrɑri yɑ mɑɑ kuɑ bɛsɛ kɑ bɛsɛn bibuɡiɑ. Ǹ n mɛn nɑ, ɑ koowo ye Gusunɔ u nun sɔ̃ɔwɑ.
16 Toda a riqueza que Deus tirou do nosso pai é nossa e dos nossos filhos. Portanto, faça tudo o que Deus mandou.
17 Yen biru Yɑkɔbu u seewɑ u win kurɔbu kɑ win bibu yooyoosu sɔndi.
17 — ausente —
18 Mɑ u win dukiɑ kpuro suɑ kɑ win sɑbe ni u wɑ Pɑdɑnɑrɑmuɔ. U swɑɑ wɔri u dɔɔ win tundo Isɑkin mi, Kɑnɑnin temɔ.
18 — ausente —
19 Ye bɑ doonɔ, yerɑ Rɑsɛli u dɑ u win tundo Lɑbɑnin bũu wi bɑ mɔ̀ Terɑfimu ɡbɛnɑ. N deemɑ sɑɑ ye sɔɔ, Lɑbɑni u win yɑ̃ɑnun sɑnsu bɔɔrimɔ.
19 Labão, o pai de Raquel, havia ido para outro lugar a fim de cortar a lã das suas ovelhas; e, enquanto ele estava fora, Raquel roubou as imagens dos deuses da casa dele.
20 Nɡe mɛyɑ Yɑkɔbu u kɑ Lɑbɑni nɔni wɔ̃kuɑ u doonɑ, u ǹ mɑɑ nùn ɡɑ̃ɑnu sɔ̃ɔwɑ.
20 Foi assim que Jacó, sem avisar que ia embora, enganou Labão, o arameu,
21 U win ye u mɔ kpuro ɡurɑ. Mɑ u dɑ u dɑɑ te bɑ mɔ̀ Efɑrɑti tɔburɑ u doonɑ Gɑlɑdin ɡuunu ɡiɑ.
21 fugindo com tudo o que tinha. Atravessou o rio Eufrates e foi na direção da região montanhosa de Gileade.
22 Ye Yɑkɔbu u doonɑ, yen sɔ̃ɔ itɑserɑ bɑ nɑ bɑ Lɑbɑni sɔ̃ɔwɑ mɑ Yɑkɔbu u dukɑ suɑ.
22 Três dias depois Labão ficou sabendo que Jacó havia fugido.
23 Mɑ Lɑbɑni u win tɔmbu suɑ bɑ Yɑkɔbu nɑɑ ɡirɑ. Sɔ̃ɔ nɔɔbɑ yiruwɑ bɑ kuɑ swɑɑ sɔɔ bɑ sere nùn nɑɑmwɛ Gɑlɑdin ɡuunɔ.
23 Ele reuniu os seus parentes e foi atrás de Jacó. Sete dias depois, Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade.
24 N deemɑ Gusunɔ u Lɑbɑni sɔ̃ɔwɑ dosu sɔɔ wɔ̃kuru u nɛɛ, ɑ tii lɑɑkɑri ko, ɑ ku rɑ Yɑkɔbu ɡɑ̃ɑnu ɡɑnu sɔ̃.
24 Naquela noite Deus apareceu num sonho a Labão, o arameu, e disse: — Cuidado! Não faça nada a Jacó.
25 Ye u Yɑkɔbu nɑɑmwɛ mɛ, u deemɑ wee, u win kuu bekuruɡinu ɡire Gɑlɑdin ɡuu nin mi. Yerɑ bɑ mɑɑ beɡinu ɡirɑ mi, wi kɑ win tɔmbu.
25 Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade, onde ele estava acampado. E Labão e os seus parentes acamparam no mesmo lugar.
26 Yen biruwɑ u Yɑkɔbu bikiɑ u nɛɛ, mbɑn sɔ̃nɑ ɑ mɑn kuɑ mɛ. A mɑn kɑm mɛɛrɑ ɑ kɑ nɛn bibu doonɑmɑ nɡe yoo be ɑ mwɛɛrimɑ tɑbu ɡberun di.
26 Aí Labão disse a Jacó: — Por que foi que você me enganou, levando as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Mbɑn sɔ̃nɑ ɑ dukɑ suɑ ɑsiri sɔɔ, ɑ ǹ mɑn nɔɔ kɑnɛ. À n dɑɑ mɑn sɔ̃ɔwɑ, kon de ɑ doonɑ kɑ nuku dobu bɑ n womusu mɔ̀, kpɑ bɑ n mɔrɔkunu kɑ ɡɑ̃ɑsu soomɔ.
27 Por que você me enganou, fugindo desse jeito, sem me dizer nada? Se você tivesse falado comigo, eu teria preparado uma festa alegre de despedida, com canções acompanhadas de pandeiros e de liras .
28 Wee, ɑ yinɑ n nɛn bibu kɑ nɛn debuminu nɔɔ kɑnɑ n bu bɔkɑsi ɑ sere doonɑ. Annɑ ɑ kɑ ɡɑri bɑkɑru kuɑ mɛ!
28 Você nem me deixou beijar os meus netos e as minhas filhas. O que você fez foi coisa de gente sem juízo.
29 Nɑ yiiko mɔ n kɑ nun kɔ̃sɑ kuɑ, ɑdɑmɑ Gusunɔ, wunɛn bɑɑbɑn Yinni, u mɑn sɔ̃ɔwɑ ɡĩɑ u nɛɛ, n lɑɑkɑri ko n ku rɑ nun ɡɑ̃ɑnu ɡɑnu sɔ̃.
29 Eu poderia ter feito muito mal a vocês, mas na noite passada o Deus do seu pai me disse assim: “Cuidado! Não faça nada a Jacó.”
30 Wee ɑ doonɔ wunɛn bɑɑbɑn yɛnuɔ ɡèn bɛkɛ ɑ rɑ n mɔ̀, ɑ ǹ mɑɑ wee mini. Adɑmɑ mbɑn sɔ̃nɑ ɑ nɛn bũu kpɛɛru ɡbɛnɑ.
30 Eu sei que você foi embora porque tinha saudades de casa. Mas por que foi que você roubou as imagens dos deuses da minha casa?
31 Mɑ Yɑkɔbu u Lɑbɑni wisɑ u nɛɛ, nɑ ǹ yɛ̃ ɑ̀ n kɑɑ rɑ mɑn wunɛn bibu wɔrɑri. Yen sɔ̃nɑ nɑ kuɑ mɛ.
31 Jacó respondeu: — Eu fiquei com medo, pois pensei que o senhor ia me tirar as suas filhas à força.
32 Adɑmɑ ɑ bũurio bɛsɛn sɔmunu sɔɔ tɔn beni kpuron wuswɑɑɔ. À n wunɛn ɡɑ̃ɑnu wɑ mi, kpɑ ɑ suɑ. Wìn mi ɑ wunɛn bũu kpɛɛru wɑ, kpɑ bu yɛ̃ro ɡo.
32 Mas, se o senhor achar as suas imagens com alguém aqui, essa pessoa será morta. Os nossos parentes são testemunhas: se o senhor encontrar aqui qualquer coisa que seja sua, pode levar. Acontece que Jacó não sabia que Raquel havia roubado as imagens.
33 Mɑ Lɑbɑni u duɑ Yɑkɔbun kuu bekuruɡirɔ kɑ Bilihɑɡirɔ kɑ Silipɑɡirɔ kɑ sere mɑɑ Leɑɡirɔ, ɑdɑmɑ u ǹ ɡɑ̃ɑnu wɑ. Ye u yɑrɑ Leɑn kurun di, mɑ u duɑ Rɑsɛliɡirɔ.
33 Labão entrou na barraca de Jacó, depois na de Leia e depois na das duas escravas, porém não encontrou as suas imagens. Então foi para a barraca de Raquel.
34 Mɑ u kuu te bũurɑ u ǹ ɡɑ̃ɑnu wɑ. N deemɑ Rɑsɛli u bũu kpɛɛ te suɑ u doke win yooyoon ɡɑɑrin kɔkɔrɔ u sinɑri.
34 Aí ele procurou em toda parte, porém não achou nada, pois Raquel havia posto as imagens numa sela de camelo e estava sentada em cima.
35 Yerɑ u win tundo sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, ɑ ku kɑ mɑn mɔru ko, nɑ ǹ kpɛ̃ n se domi nɑ nɔmɑ nɛni.
35 Ela disse ao pai: — O senhor não fique zangado comigo por eu não me levantar, mas é que estou menstruada. Foi assim que Labão procurou as suas imagens, sem as encontrar.
36 Sɑɑ yerɑ Yɑkɔbu u mɔru bɛsirɑ mɑ u kɑ Lɑbɑni sɑnnɔ wɔri u nɛɛ, torɑru mbɑ nɑ nun torɑri mɛ, ǹ kun mɛ kɔ̃sɑ yerɑ̀ nɑ nun kuɑ mɛ, ɑ kɑ mɑn nɑɑ ɡire kɑ dɑm.
36 Aí Jacó ficou zangado. Ele disse a Labão: — O que foi que eu fiz de errado? Qual foi a
37 Sɑnɑm mɛ ɑ bɛsɛn yɑ̃nu bũurɑ mbɑ ɑ wɑ mi, ye yɑ sɑ̃ɑ wunɛn yɛnun ɡɑ̃ɑnu. A mɑn ye sɔ̃ɔsio nɛn tɔmbu kɑ wunɛɡibun wuswɑɑɔ, kpɑ bɑ n sɑ̃ɑ bɛsɛn seedɑ.
37 Agora que mexeu em todas as minhas coisas, será que encontrou alguns objetos que são seus? Pois ponha esses objetos aqui, na frente dos meus parentes e dos seus, para que eles julguem qual de nós dois está com a razão.
38 Wee wɔ̃ɔ yɛndɑ nɑ kuɑ wunɛn mi. Wunɛn yɑ̃ɑnu ǹ kun mɛ wunɛn bonu yen ɡɑɑ kun nukuru yɑrire nɛn nɔmɑ sɔɔ. Mɛyɑ nɑ ǹ mɑɑ wunɛn yɑ̃ɑ ɡɔ̃ɔn di yɑ̃ɑ kinɛru ɡɑru suɑre n tem.
38 Durante os vinte anos que trabalhei para o senhor, as suas ovelhas e as suas cabras nunca tiveram abortos, e eu não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Gbeeku yɑɑ yɑ̀ n wunɛn sɑberu ɡɑru ɡo, nɑ ku rɑ kɑ nun tu nɑɑwɛ. Nɛnɑ nɑ rɑ ten kɔsire wɛ̃. Ten te bɑ mɑɑ ɡbɛnɑ wɔ̃kuru ǹ kun mɛ sɔ̃ɔ sɔɔ, ɑ rɑ mɑn ten kɔsire bikiewɑ.
39 Nunca lhe trouxe os animais que as feras mataram, mas eu mesmo pagava o prejuízo. O senhor me cobrava qualquer animal que fosse roubado de dia ou de noite.
40 Mɛyɑ nɑ rɑ n sɔ̃ɔ soore kpɑrɑ ɡberɔ, kpɑ wɔ̃kuru nɑ n wooru nɔrure, nɑ ǹ dweeyɑmɔ.
40 A minha vida era assim: de dia o calor me castigava, e de noite eu morria de frio. E quantas noites eu passei sem dormir!
41 Nɡe mɛyɑ nɑ kuɑ sere wɔ̃ɔ yɛndu, nɑ nun sɔmburu kuɑwɑ wɔ̃ɔ wɔkurɑ nnɛ wunɛn bii tɔn kurɔbun sɔ̃, mɑ nɑ mɑɑ kuɑ wɔ̃ɔ nɔɔbɑ tiɑ yɑ̃ɑ ni kɑ boo nin sɔ̃. Kɑ mɛ, ɑ nɛn kɔsiɑrun ɡɑri ɡɔsiɑwɑ sere nɔn wɔkuru.
41 Fiquei vinte anos na sua casa. Trabalhei catorze anos para conseguir as suas duas filhas e seis anos para conseguir os seus animais. E, ainda por cima, o senhor mudou o meu salário umas dez vezes.
42 Gusunɔ, wi, wi Aburɑhɑmu kɑ nɛn bɑɑbɑ Isɑki bɑ nɑsie ù kun dɑɑ kɑ mɑn wɑ̃ɑ, kɑɑ mɑn deriwɑ nɔm dirɑ. Wee, u nɛn wɔnwɔndu wɑ kɑ nɛn wɑhɑlɑ ye nɑ kuɑ. Yen sɔ̃nɑ u mɑn siriɑ ɡĩɑ.
42 Se o Deus dos meus antepassados — o Deus de Abraão, o Deus a quem Isaque temia — não tivesse estado comigo, o senhor teria me mandado embora com as mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho que tive e ontem à noite ele resolveu a questão.
43 Yerɑ Lɑbɑni u nùn wisɑ u nɛɛ, wunɛn kurɔ be, bɑ sɑ̃ɑwɑ nɛn bibu. Bii beni bɑ mɑɑ sɑ̃ɑwɑ nɛn debuminu. Yɑ̃ɑ ɡɔ̃ɔ sini, su mɑɑ sɑ̃ɑwɑ nɛɡisu. Ye ɑ ɡesi wɑ mini kpuro nɛɡiɑ. Adɑmɑ nɑ ǹ kpɛ̃ n nɛn bibu kɑ nɛn debumii ni nɛnɛ.
43 Labão respondeu a Jacó assim: — Estas filhas são minhas, os netos são meus, estes animais são meus, e tudo o que você está vendo é meu. Agora, como não posso fazer nada para ficar com as minhas filhas e com os filhos que elas tiveram,
44 Yen sɔ̃ tɛ̃, ɑ de nɛ kɑ wunɛ su ɑrukɑwɑni bɔke kpɑ su yĩreru doke tɑ n sɑ̃ɑ yen seedɑ.
44 estou disposto a fazer um trato com você. Vamos fazer aqui um montão de pedras para que lembremos desse trato.
45 Mɑ Yɑkɔbu u kperu suɑ u ɡirɑ yɑm mi, tɑ n kɑ sɑ̃ɑ yĩreru.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a pôs de pé como se fosse um pilar.
46 Mɑ u win tɔmbu sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, i kpenu ɡurɑmɑ. Mɑ bɑ nu ɡurɑmɑ bɑ subɑ. Yen biru bɑ sinɑ bɑ di nin bɔkuɔ.
46 Depois disse aos seus parentes que ajuntassem e amontoassem pedras. Eles fizeram um montão de pedras e depois tomaram uma refeição ali do lado dele.
47 — ausente —
47 Labão pôs naquele lugar o nome de Jegar-Saaduta , e Jacó o chamou de Galeede .
48 — ausente —
48 Depois Labão disse: — Este montão de pedras servirá para que nós dois lembremos desse trato. Foi por isso que aquele lugar recebeu o nome de Galeede.
49 Bɑ mɑɑ yɑm mi sokɑ Misipɑ domi Lɑbɑni u Yɑkɔbu sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, Gusunɔ u bɛsɛn bɑɑwure ɡbɑrɑ su ku kɑ wɔrinɑ sɑ̀ n yɑrinɑ minin di.
49 E também teve o nome de Mispa porque Labão disse: — Que o
50 À n nɛn bibu nɔni sɔ̃ɔmɔ, ǹ kun mɛ ɑ̀ n kurɔ kpɑo suɑ, n ǹ tɔnu koo sun siriɑ, Gusunɔwɑ koo sun siriɑ nɛ kɑ wunɛ. Yen sɔ̃, ɑ lɑɑkɑri ko.
50 Se você maltratar as minhas filhas ou se você casar com outras mulheres, mesmo que eu não saiba o que está acontecendo, lembre que Deus está nos vigiando.
51 — ausente —
51 Aqui estão as pedras e o pilar que coloquei entre nós dois.
52 — ausente —
52 O montão de pedras e o pilar são para lembrarmos desse trato. Eu nunca passarei para lá deste pilar para atacá-lo, e você não passará para cá deste montão de pedras e deste pilar para me atacar.
53 Sɑ̀ n kuɑ mɛ, Gusunɔ, Aburɑhɑmu kɑ Nɑkorin Yinni, u koo sun siriɑ.
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor será juiz entre nós. Então Jacó fez um juramento em nome do Deus a quem Isaque, o seu pai,
54 Sɑɑ yerɑ u yɑ̃kuru kuɑ ɡuuru wɔllu mi, mɑ u win tɔmbu mɛnnɑ bɑ di sɑnnu. Yen biru bɑ kpunɑ mi wɔ̃ku te.
54 Ele ofereceu um animal em sacrifício ali na montanha e convidou os seus parentes para uma refeição. Naquela noite eles comeram e dormiram ali na montanha.
55 — ausente —
55 Na manhã seguinte Labão se levantou bem cedo, beijou as suas filhas e os seus netos e os abençoou. E depois foi embora, voltando para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.