Gênesis 31
Bibeli Gusunɔn Gari (BBA) vs NAA
1 Sɔ̃ɔ teeru Yɑkɔbu u nuɑ Lɑbɑnin bibu bɑ ɡerumɔ bɑ mɔ̀, Yɑkɔbu u bɛsɛn tundon ɑrumɑni kpuro ɡurɑ mɑ u kuɑ dukiɑɡii.
1 Jacó ouvia os comentários dos filhos de Labão, que diziam: — Jacó se apossou de tudo o que era de nosso pai. Ele juntou toda essa riqueza a partir do que era de nosso pai.
2 Yen biru u wɑ mɑ Lɑbɑni kun mɑɑ nùn mɛɛrɑ nɡe yellu.
2 Jacó, por sua vez, reparou que o rosto de Labão não lhe era favorável como anteriormente.
3 Sɑɑ yerɑ Yinni Gusunɔ u Yɑkɔbu sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, ɑ ɡɔsiro wunɛn bɑɑbɑn temɔ mi bɑ nùn mɑrɑ. Ko nɑ n kɑ nun wɑ̃ɑ.
3 E o Senhor disse a Jacó: — Volte para a terra de seus pais e para a sua parentela; e eu estarei com você.
4 Mɑ Yɑkɔbu u win kurɔbu Leɑ kɑ Rɑsɛli sokusiɑ bu nɑ win mi kpɑrɑ ɡberɔ.
4 Então Jacó mandou vir Raquel e Lia ao campo, para junto do seu rebanho,
5 U bu sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, nɑ wɑ bɛɛn bɑɑbɑ kun mɑɑ mɑn mɛɛrɑ nɡe yellu. Adɑmɑ Gusunɔ, nɛn bɑɑbɑn Yinni, u kɑ mɑn wɑ̃ɑ.
5 e lhes disse: — Vejo que o rosto do pai de vocês não me é favorável como anteriormente; porém o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 Bɛɛn tii i mɑɑ wɑ nɡe mɛ nɑ bɛɛn bɑɑbɑ sɔmburu kuɑ kɑ nɛn dɑm kpuro.
6 Vocês mesmas sabem que com todo empenho tenho trabalhado para o pai de vocês,
7 Wee tɛ̃, u mɑn kɑm mɛɛrɑ, u nɛn kɔsiɑrun ɡɑri kɔsɑ sere nɔn wɔkuru. Adɑmɑ Gusunɔ kun dere u mɑn kɔ̃sɑ kuɑ.
7 mas ele me tem enganado e por dez vezes mudou o meu salário; porém Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Domi bɛɛn tundo wi, ù n nɛɛ, sɑbe ni nu bɑu bɑkɑsu mɔ niyɑ nu ko n sɑ̃ɑ nɛɡinu, ni kpurowɑ nu rɑ bɑu si ko. Ù n mɑɑ nɛɛ, ni nu bɑu piiminu mɔ, ni kpurowɑ nu rɑ ko mɛ.
8 Se ele dizia: “Os salpicados serão o seu salário”, então todos os rebanhos davam salpicados; e, se ele dizia: “Os listrados serão o seu salário”, então os rebanhos todos davam listrados.
9 Nɡe mɛyɑ Gusunɔ u kɑ bɛɛn tundon yɑ̃ɑ ɡɔ̃ɔ wɔrɑ u mɑn wɛ̃.
9 Assim, Deus tirou o gado do pai de vocês e o deu a mim.
10 Sɑɑ ye sɑbe ni, nu yɔɔnɑmɔ nɑ dosɑ. Dosu ɡe sɔɔ, nɑ nɔni seeyɑ wɔllɔ nɑ wɑ nin dwɑnu kpuro bɑusu mɔwɑ.
10 — Pois, chegado o tempo em que os animais acasalavam, levantei os olhos e vi em sonhos que os machos que cobriam as ovelhas eram listrados, salpicados e malhados.
11 Mɑ Yinni Gusunɔn ɡɔrɑdo u mɑn sokɑ u nɛɛ, Yɑkɔbu! Yerɑ nɑ wurɑ nɑ nɛɛ, nɛ wee.
11 E o Anjo de Deus me disse em sonho: “Jacó!” E eu respondi: “Eis-me aqui!”
12 — ausente —
12 Ele continuou: “Levante agora os olhos e veja que todos os machos que cobrem o rebanho são listrados, salpicados e malhados, porque vejo tudo o que Labão está fazendo com você.
13 — ausente —
13 Eu sou o Deus de Betel, onde você ungiu uma coluna, onde me fez um voto. Levante-se agora, saia desta terra e volte para a terra de sua parentela.”
14 Rɑsɛli kɑ Leɑ bɑ nùn wisɑ bɑ nɛɛ, sɑ ǹ mɑɑ bɔnu ɡɑɑ mɔ bɛsɛn tundon mi.
14 Então Raquel e Lia disseram: — Será que ainda existe para nós parte ou herança na casa de nosso pai?
15 U sun mɛɛrɑ nɡe sɔbu domi u sun dɔrɑ u bɛsɛn ɡobi di.
15 Não é verdade que ele nos considera como estrangeiras? Pois nos vendeu e consumiu tudo o que nos era devido.
16 Arumɑni ye Gusunɔ u nùn wɔrɑri yɑ mɑɑ kuɑ bɛsɛ kɑ bɛsɛn bibuɡiɑ. Ǹ n mɛn nɑ, ɑ koowo ye Gusunɔ u nun sɔ̃ɔwɑ.
16 Porque toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos; agora, pois, faça tudo o que Deus pediu que você fizesse.
17 Yen biru Yɑkɔbu u seewɑ u win kurɔbu kɑ win bibu yooyoosu sɔndi.
17 Então Jacó se levantou e, fazendo montar seus filhos e suas mulheres em camelos,
18 Mɑ u win dukiɑ kpuro suɑ kɑ win sɑbe ni u wɑ Pɑdɑnɑrɑmuɔ. U swɑɑ wɔri u dɔɔ win tundo Isɑkin mi, Kɑnɑnin temɔ.
18 levou todo o seu gado e todos os seus bens que chegou a possuir, o gado de sua propriedade que havia acumulado em Padã-Arã, para ir a Isaque, seu pai, à terra de Canaã.
19 Ye bɑ doonɔ, yerɑ Rɑsɛli u dɑ u win tundo Lɑbɑnin bũu wi bɑ mɔ̀ Terɑfimu ɡbɛnɑ. N deemɑ sɑɑ ye sɔɔ, Lɑbɑni u win yɑ̃ɑnun sɑnsu bɔɔrimɔ.
19 Enquanto Labão tinha ido fazer a tosquia das ovelhas, Raquel roubou os ídolos do lar que pertenciam a seu pai.
20 Nɡe mɛyɑ Yɑkɔbu u kɑ Lɑbɑni nɔni wɔ̃kuɑ u doonɑ, u ǹ mɑɑ nùn ɡɑ̃ɑnu sɔ̃ɔwɑ.
20 E Jacó enganou Labão, o arameu, não revelando que tinha planos de fugir.
21 U win ye u mɔ kpuro ɡurɑ. Mɑ u dɑ u dɑɑ te bɑ mɔ̀ Efɑrɑti tɔburɑ u doonɑ Gɑlɑdin ɡuunu ɡiɑ.
21 E fugiu com tudo o que lhe pertencia. Levantou-se, passou o Eufrates e tomou o rumo dos montes de Gileade.
22 Ye Yɑkɔbu u doonɑ, yen sɔ̃ɔ itɑserɑ bɑ nɑ bɑ Lɑbɑni sɔ̃ɔwɑ mɑ Yɑkɔbu u dukɑ suɑ.
22 No terceiro dia, Labão foi avisado de que Jacó ia fugindo.
23 Mɑ Lɑbɑni u win tɔmbu suɑ bɑ Yɑkɔbu nɑɑ ɡirɑ. Sɔ̃ɔ nɔɔbɑ yiruwɑ bɑ kuɑ swɑɑ sɔɔ bɑ sere nùn nɑɑmwɛ Gɑlɑdin ɡuunɔ.
23 Reuniu os seus parentes e saiu no encalço de Jacó, por sete dias de viagem, e o alcançou nos montes de Gileade.
24 N deemɑ Gusunɔ u Lɑbɑni sɔ̃ɔwɑ dosu sɔɔ wɔ̃kuru u nɛɛ, ɑ tii lɑɑkɑri ko, ɑ ku rɑ Yɑkɔbu ɡɑ̃ɑnu ɡɑnu sɔ̃.
24 De noite, porém, Deus veio em sonhos a Labão, o arameu, e lhe disse: — Cuidado! Não fale a Jacó nem bem nem mal.
25 Ye u Yɑkɔbu nɑɑmwɛ mɛ, u deemɑ wee, u win kuu bekuruɡinu ɡire Gɑlɑdin ɡuu nin mi. Yerɑ bɑ mɑɑ beɡinu ɡirɑ mi, wi kɑ win tɔmbu.
25 Labão alcançou Jacó. Este havia armado a sua tenda naqueles montes. Também Labão armou a sua tenda com os seus parentes, nos montes de Gileade.
26 Yen biruwɑ u Yɑkɔbu bikiɑ u nɛɛ, mbɑn sɔ̃nɑ ɑ mɑn kuɑ mɛ. A mɑn kɑm mɛɛrɑ ɑ kɑ nɛn bibu doonɑmɑ nɡe yoo be ɑ mwɛɛrimɑ tɑbu ɡberun di.
26 E Labão disse a Jacó: — Que foi que você fez? Você me enganou e levou as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra.
27 Mbɑn sɔ̃nɑ ɑ dukɑ suɑ ɑsiri sɔɔ, ɑ ǹ mɑn nɔɔ kɑnɛ. À n dɑɑ mɑn sɔ̃ɔwɑ, kon de ɑ doonɑ kɑ nuku dobu bɑ n womusu mɔ̀, kpɑ bɑ n mɔrɔkunu kɑ ɡɑ̃ɑsu soomɔ.
27 Por que você fugiu em segredo, e me enganou, e não me disse nada? Eu o teria despedido com alegria, com cânticos, com tamborins e com harpa.
28 Wee, ɑ yinɑ n nɛn bibu kɑ nɛn debuminu nɔɔ kɑnɑ n bu bɔkɑsi ɑ sere doonɑ. Annɑ ɑ kɑ ɡɑri bɑkɑru kuɑ mɛ!
28 E por que não permitiu que eu beijasse meus netos e minhas filhas? Nisso você agiu como um tolo.
29 Nɑ yiiko mɔ n kɑ nun kɔ̃sɑ kuɑ, ɑdɑmɑ Gusunɔ, wunɛn bɑɑbɑn Yinni, u mɑn sɔ̃ɔwɑ ɡĩɑ u nɛɛ, n lɑɑkɑri ko n ku rɑ nun ɡɑ̃ɑnu ɡɑnu sɔ̃.
29 Tenho em minhas mãos poder para fazer mal a vocês, mas ontem à noite o Deus do pai de vocês me falou e disse: “Cuidado! Não fale a Jacó nem bem nem mal.”
30 Wee ɑ doonɔ wunɛn bɑɑbɑn yɛnuɔ ɡèn bɛkɛ ɑ rɑ n mɔ̀, ɑ ǹ mɑɑ wee mini. Adɑmɑ mbɑn sɔ̃nɑ ɑ nɛn bũu kpɛɛru ɡbɛnɑ.
30 E agora que você partiu de vez, pois está com saudades da casa de seu pai, por que roubou os meus deuses?
31 Mɑ Yɑkɔbu u Lɑbɑni wisɑ u nɛɛ, nɑ ǹ yɛ̃ ɑ̀ n kɑɑ rɑ mɑn wunɛn bibu wɔrɑri. Yen sɔ̃nɑ nɑ kuɑ mɛ.
31 Jacó respondeu: — Porque tive medo. Pensei assim: para que não aconteça que me tome à força as suas filhas.
32 Adɑmɑ ɑ bũurio bɛsɛn sɔmunu sɔɔ tɔn beni kpuron wuswɑɑɔ. À n wunɛn ɡɑ̃ɑnu wɑ mi, kpɑ ɑ suɑ. Wìn mi ɑ wunɛn bũu kpɛɛru wɑ, kpɑ bu yɛ̃ro ɡo.
32 Que seja morto aquele com quem o senhor achar os seus deuses. Na presença de nossos parentes, verifique o que pertence ao senhor e, se estiver comigo, pode levar embora. Acontece que Jacó não sabia que Raquel os havia roubado.
33 Mɑ Lɑbɑni u duɑ Yɑkɔbun kuu bekuruɡirɔ kɑ Bilihɑɡirɔ kɑ Silipɑɡirɔ kɑ sere mɑɑ Leɑɡirɔ, ɑdɑmɑ u ǹ ɡɑ̃ɑnu wɑ. Ye u yɑrɑ Leɑn kurun di, mɑ u duɑ Rɑsɛliɡirɔ.
33 Labão entrou na tenda de Jacó, na tenda de Lia e na tenda das duas servas, mas não achou nada. Tendo saído da tenda de Lia, entrou na tenda de Raquel.
34 Mɑ u kuu te bũurɑ u ǹ ɡɑ̃ɑnu wɑ. N deemɑ Rɑsɛli u bũu kpɛɛ te suɑ u doke win yooyoon ɡɑɑrin kɔkɔrɔ u sinɑri.
34 Ora, Raquel havia pegado os ídolos do lar e, depois de colocá-los na sela de um camelo, estava sentada sobre eles. Labão apalpou toda a tenda e não os achou.
35 Yerɑ u win tundo sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, ɑ ku kɑ mɑn mɔru ko, nɑ ǹ kpɛ̃ n se domi nɑ nɔmɑ nɛni.
35 Então Raquel disse ao pai: — Não fique zangado, meu senhor, por eu não poder me levantar na sua presença, pois estou no meu período menstrual. Ele procurou, mas não encontrou os ídolos do lar.
36 Sɑɑ yerɑ Yɑkɔbu u mɔru bɛsirɑ mɑ u kɑ Lɑbɑni sɑnnɔ wɔri u nɛɛ, torɑru mbɑ nɑ nun torɑri mɛ, ǹ kun mɛ kɔ̃sɑ yerɑ̀ nɑ nun kuɑ mɛ, ɑ kɑ mɑn nɑɑ ɡire kɑ dɑm.
36 Então Jacó ficou zangado e discutiu com Labão. Dirigiu-se a Labão, dizendo: — Qual é a minha transgressão? Qual o meu pecado, para o senhor me perseguir com tanta fúria?
37 Sɑnɑm mɛ ɑ bɛsɛn yɑ̃nu bũurɑ mbɑ ɑ wɑ mi, ye yɑ sɑ̃ɑ wunɛn yɛnun ɡɑ̃ɑnu. A mɑn ye sɔ̃ɔsio nɛn tɔmbu kɑ wunɛɡibun wuswɑɑɔ, kpɑ bɑ n sɑ̃ɑ bɛsɛn seedɑ.
37 Havendo apalpado todos os meus utensílios, quais foram os utensílios de sua casa que o senhor encontrou? Coloque-os aqui diante dos meus parentes e dos seus parentes, para que julguem entre nós dois.
38 Wee wɔ̃ɔ yɛndɑ nɑ kuɑ wunɛn mi. Wunɛn yɑ̃ɑnu ǹ kun mɛ wunɛn bonu yen ɡɑɑ kun nukuru yɑrire nɛn nɔmɑ sɔɔ. Mɛyɑ nɑ ǹ mɑɑ wunɛn yɑ̃ɑ ɡɔ̃ɔn di yɑ̃ɑ kinɛru ɡɑru suɑre n tem.
38 Vinte anos eu estive com o senhor. As suas ovelhas e as suas cabras nunca perderam as crias, e não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Gbeeku yɑɑ yɑ̀ n wunɛn sɑberu ɡɑru ɡo, nɑ ku rɑ kɑ nun tu nɑɑwɛ. Nɛnɑ nɑ rɑ ten kɔsire wɛ̃. Ten te bɑ mɑɑ ɡbɛnɑ wɔ̃kuru ǹ kun mɛ sɔ̃ɔ sɔɔ, ɑ rɑ mɑn ten kɔsire bikiewɑ.
39 Não lhe apresentei os animais que eram despedaçados pelas feras; assumi o prejuízo. Da minha mão o senhor o requeria, tanto o roubado de dia como de noite.
40 Mɛyɑ nɑ rɑ n sɔ̃ɔ soore kpɑrɑ ɡberɔ, kpɑ wɔ̃kuru nɑ n wooru nɔrure, nɑ ǹ dweeyɑmɔ.
40 De maneira que eu andava, de dia consumido pelo calor, de noite, pela geada; e o meu sono me fugia dos olhos.
41 Nɡe mɛyɑ nɑ kuɑ sere wɔ̃ɔ yɛndu, nɑ nun sɔmburu kuɑwɑ wɔ̃ɔ wɔkurɑ nnɛ wunɛn bii tɔn kurɔbun sɔ̃, mɑ nɑ mɑɑ kuɑ wɔ̃ɔ nɔɔbɑ tiɑ yɑ̃ɑ ni kɑ boo nin sɔ̃. Kɑ mɛ, ɑ nɛn kɔsiɑrun ɡɑri ɡɔsiɑwɑ sere nɔn wɔkuru.
41 Vinte anos permaneci em sua casa. Catorze anos trabalhei para o senhor pelas suas duas filhas e seis anos trabalhei para conseguir o seu rebanho; dez vezes o senhor mudou o meu salário.
42 Gusunɔ, wi, wi Aburɑhɑmu kɑ nɛn bɑɑbɑ Isɑki bɑ nɑsie ù kun dɑɑ kɑ mɑn wɑ̃ɑ, kɑɑ mɑn deriwɑ nɔm dirɑ. Wee, u nɛn wɔnwɔndu wɑ kɑ nɛn wɑhɑlɑ ye nɑ kuɑ. Yen sɔ̃nɑ u mɑn siriɑ ɡĩɑ.
42 Se não fosse o Deus de meu pai, o Deus de Abraão e o Temor de Isaque, por certo o senhor me despediria agora de mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho das minhas mãos e ontem à noite ele repreendeu o senhor.
43 Yerɑ Lɑbɑni u nùn wisɑ u nɛɛ, wunɛn kurɔ be, bɑ sɑ̃ɑwɑ nɛn bibu. Bii beni bɑ mɑɑ sɑ̃ɑwɑ nɛn debuminu. Yɑ̃ɑ ɡɔ̃ɔ sini, su mɑɑ sɑ̃ɑwɑ nɛɡisu. Ye ɑ ɡesi wɑ mini kpuro nɛɡiɑ. Adɑmɑ nɑ ǹ kpɛ̃ n nɛn bibu kɑ nɛn debumii ni nɛnɛ.
43 Então Labão respondeu a Jacó: — As filhas são minhas filhas, os filhos são meus netos, os rebanhos são meus rebanhos, e tudo o que você está vendo é meu. Que posso fazer hoje a estas minhas filhas ou aos filhos que elas deram à luz?
44 Yen sɔ̃ tɛ̃, ɑ de nɛ kɑ wunɛ su ɑrukɑwɑni bɔke kpɑ su yĩreru doke tɑ n sɑ̃ɑ yen seedɑ.
44 Venha, pois, e façamos uma aliança, eu e você, que sirva de testemunho entre mim e você.
45 Mɑ Yɑkɔbu u kperu suɑ u ɡirɑ yɑm mi, tɑ n kɑ sɑ̃ɑ yĩreru.
45 Então Jacó tomou uma pedra e a erigiu por coluna.
46 Mɑ u win tɔmbu sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, i kpenu ɡurɑmɑ. Mɑ bɑ nu ɡurɑmɑ bɑ subɑ. Yen biru bɑ sinɑ bɑ di nin bɔkuɔ.
46 E disse aos seus parentes: — Ajuntem pedras. Eles foram ajuntar pedras e fizeram um montão, ao lado do qual comeram.
47 — ausente —
47 Labão deu-lhe o nome de Jegar-Saaduta, mas Jacó lhe chamou Galeede.
48 — ausente —
48 E Labão disse: — Seja hoje este montão de pedras por testemunha entre mim e você. Por isso foi chamado de Galeede
49 Bɑ mɑɑ yɑm mi sokɑ Misipɑ domi Lɑbɑni u Yɑkɔbu sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, Gusunɔ u bɛsɛn bɑɑwure ɡbɑrɑ su ku kɑ wɔrinɑ sɑ̀ n yɑrinɑ minin di.
49 e Mispa, pois disse: — Que o
50 À n nɛn bibu nɔni sɔ̃ɔmɔ, ǹ kun mɛ ɑ̀ n kurɔ kpɑo suɑ, n ǹ tɔnu koo sun siriɑ, Gusunɔwɑ koo sun siriɑ nɛ kɑ wunɛ. Yen sɔ̃, ɑ lɑɑkɑri ko.
50 Se você maltratar as minhas filhas e tomar outras mulheres além delas, não estando ninguém conosco, lembre-se de que Deus é testemunha entre mim e você.
51 — ausente —
51 E Labão continuou: — Eis aqui este montão de pedras e esta coluna que levantei entre mim e você.
52 — ausente —
52 Seja o montão testemunha, e seja a coluna testemunha de que para mal não passarei para o lado de lá do montão e você não passará para o lado de cá do montão e da coluna.
53 Sɑ̀ n kuɑ mɛ, Gusunɔ, Aburɑhɑmu kɑ Nɑkorin Yinni, u koo sun siriɑ.
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós. E Jacó jurou pelo Temor de Isaque, seu pai.
54 Sɑɑ yerɑ u yɑ̃kuru kuɑ ɡuuru wɔllu mi, mɑ u win tɔmbu mɛnnɑ bɑ di sɑnnu. Yen biru bɑ kpunɑ mi wɔ̃ku te.
54 E Jacó ofereceu um sacrifício na montanha e convidou seus parentes para uma refeição. Eles comeram e passaram a noite na montanha.
55 — ausente —
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou de madrugada, beijou os seus netos e as suas filhas e os abençoou. E, partindo, voltou para a sua casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.