1 Reis 1
Bibeli Gusunɔn Gari (BBA) vs NTLH
1 Dɑfidi u tɔkɔ kuɑ u bukurɑ ɡem ɡem. Bɑɑ bɑ̀ n nùn bekɑ bubusi, kɑ mɛ, u rɑ n kurusinɛwɑ woorun sɔ̃.
1 O rei Davi estava bem velho. Os seus servidores o cobriam com cobertas, mas ele não conseguia se aquecer.
2 Sɔ̃ɔ teeru win bwɑ̃ɑbɑ nɑ bɑ nùn sɔ̃ɔwɑ bɑ nɛɛ, Yinni, ɑ de su nun wɔndiɑ kɑsuɑmɑ u n dɑ n wɑ̃ɑ wunɛn bɔkuɔ u n nun nɔɔrimɔ kpɑ u n dɑ n nun bɔkɑsi ɑ n kɑ yɑm susuru wɑɑmɔ.
2 Por isso, os seus conselheiros disseram: — Rei Davi, nós vamos procurar uma moça para ficar com o senhor e cuidar do senhor. Ela dormirá ao seu lado e o conservará quente.
3 — ausente —
3 Então procuraram em toda a terra de Israel uma moça bonita. Em Suném encontraram uma jovem chamada Abisague e a levaram ao rei.
4 — ausente —
4 Abisague era muito bonita. Ela servia o rei e cuidava dele, mas Davi não teve relações com ela.
7 Mɑ u kɑ Yoɑbu Seruyɑn bii kɑ yɑ̃ku kowo Abiɑtɑɑ ɡɑri bɔkuɑ. Mɑ bɑ kɑ nùn yɔ̃rɑ.
7 Adonias falou com Joabe, que era filho de uma mulher chamada Zeruia, e com Abiatar, o sacerdote, e eles concordaram em ficar do lado dele.
8 Adɑmɑ yɑ̃ku kowo Sɑdɔku kɑ Bɛnɑyɑ Yehoyɑdɑn bii, kɑ Gusunɔn sɔmɔ Nɑtɑni, kɑ Simɛi kɑ Rei kɑ sere Dɑfidin tɑbu kowo dɑmɡibu, beyɑ bɑ ǹ kɑ Adoniyɑ nɔɔ tiɑ kue.
8 Mas o sacerdote Zadoque e Benaías, filho de Joiada, Natã, o profeta , Simei, Reí e os guarda-costas de Davi não ficaram do lado de Adonias.
9 Mɑ Adoniyɑ u yɑ̃kuru kuɑ kɑ yɑ̃ɑnu kɑ kɛtɛ kpɛmi yi yi ɡum mɔ Sohelɛtin kperun bɔkuɔ te tɑ wɑ̃ɑ Eni Roɡɛlin berɑ ɡiɑ. Mɑ u win tundo turosibu dim sokɑ mi, kɑ Yudɑbɑ kpuro, be bɑ sɑ̃ɑ sinɑ bokon bwɑ̃ɑbu.
9 Um dia Adonias ofereceu ovelhas, touros e bezerros gordos em sacrifício , na pedra da Cobra, perto da fonte de Rogel. Ele convidou os outros filhos do rei Davi e os servidores do rei que eram de Judá.
10 Adɑmɑ u ǹ Gusunɔn sɔmɔ Nɑtɑni sokɑ kɑ Bɛnɑyɑ kɑ Dɑfidin tɑbu durɔ dɑmɡii be, kɑ mɑɑ sere Sɑlomɔɔ win tundo turosi.
10 Porém não convidou o seu meio-irmão Salomão, nem Natã, o profeta, nem Benaías, nem os guarda-costas de Davi.
11 Yerɑ Nɑtɑni u dɑ u Bɑti Sebɑ Sɑlomɔɔn mɛro sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, ɑ ǹ nuɑ mɑ Adoniyɑ Hɑɡitin bii, u bɑndu di? Dɑfidi bɛsɛn yinni kun mɑɑ yɛ̃.
11 Então Natã foi falar com Bate-Seba, a mãe de Salomão. Natã perguntou: — Você soube que Adonias, o filho de Hagite, se fez rei? E o rei Davi não está sabendo de nada!
12 Yen sɔ̃, ɑ nɑ tɛ̃ n nun bwisi kɛ̃ ye kɑɑ ko ɑ kɑ wunɛn hunde bere, kɑ mɑɑ wunɛn bii Sɑlomɔɔɡiɑ.
12 Vou lhe dar um conselho: se você quiser salvar a sua vida e a vida do seu filho Salomão,
13 A doo ɑ wunɛn yinni Dɑfidi sinɑ boko deemɑ ɑ nùn sɔ̃ ɑ nɛɛ, n ǹ wiyɑ u nɔɔ mwɛɛru kuɑ u nɛɛ, wunɛn bii Sɑlomɔɔwɑ u koo bɑndu di win biru? Mbɑ n kuɑ Adoniyɑ u kɑ bɑndu sinɑ.
13 vá agora mesmo falar com o rei Davi e diga o seguinte: “Rei Davi, o senhor não jurou que o meu filho Salomão seria rei em seu lugar e que seria ele quem haveria de sentar no seu trono? Então, como é que Adonias se tornou rei?”
14 Sɑɑ ye kɑɑ kɑ nùn ɡɑri yi tore, kon duumɑ mi nɛn tii, kpɑ n wunɛn ɡɑri sire n sosi.
14 E Natã continuou: — E aí, quando você ainda estiver falando com o rei, eu vou chegar e confirmar a sua história.
15 Mɑ Bɑti Sebɑ u seewɑ u dɑ diru mi sinɑ boko u kpĩ. Domi sinɑ boko u tɔkɔ kuɑ ɡem ɡem. Abisɑɡi Sunɛmuɡiiwɑ u wɑ̃ɑ mi, u nùn nɔɔrimɔ.
15 Então Bate-Seba foi ao quarto de dormir do rei para falar com ele. Davi estava muito velho, e Abisague, a moça de Suném, estava cuidando dele.
16 Ye Bɑti Sebɑ u turɑ mi, u yiirɑ sinɑ bokon wuswɑɑɔ. Mɑ sinɑ boko u nùn bikiɑ u nɛɛ, mbɑ ɑ kĩ.
16 Em sinal de respeito, Bate-Seba se ajoelhou diante do rei. Então ele perguntou: — O que você quer?
17 Mɑ u wisɑ u nɛɛ, nɛn yinni, wunɑ ɑ mɑn nɔɔ mwɛɛru kuɑ kɑ bɔ̃ri ɑ nɛɛ, sere kɑ Yinni Gusunɔn yĩsiru nɛn bii Sɑlomɔɔwɑ u koo bɑndu di wunɛn biru.
17 Ela respondeu: — Rei Davi, o senhor jurou pelo nome do
18 Wee tɛ̃ Adoniyɑ u bɑndu di. Wunɛ nɛn yinni sinɑ boko ɑ ǹ kɑ bɑɑru.
18 Mas Adonias já se tornou rei, e o senhor não está sabendo disso.
19 Mɑ u kɛtɛ kpɛmi yi yi ɡum mɔ kɑ yɑ̃ɑ dɑbinu ɡo. Mɑ u win tundo turosibu dim sokɑ kɑ Abiɑtɑɑ yɑ̃ku kowo kɑ sere Yoɑbu wi u sɑ̃ɑ tɑbu sunɔ. Adɑmɑ u ǹ wunɛn bii Sɑlomɔɔ sokɑ.
19 Ele ofereceu muitos touros, ovelhas e bezerros gordos em sacrifício e convidou os irmãos dele, o sacerdote Abiatar e Joabe, o comandante do exército, para a festa. Porém não convidou o seu filho Salomão.
20 Tɛ̃ sinɑ boko, wee, wunɑ Isirelibɑ kpuro bɑ swɑɑ dɑki ɑ kɑ bu sɔ̃ wi u koo ko wunɛn kɔsire bɑndu sɔɔ.
20 Rei Davi, todo o povo de Israel está esperando que o senhor lhe diga quem será o rei em seu lugar.
21 Yinni, sɑɑ ye kɑɑ kpunɑ nɡe wunɛn bɑɑbɑ, bɑ koo nɛ kɑ nɛn bii Sɑlomɔɔ mɛɛriwɑ tɑɑrɛɡibu.
21 Se não disser, logo que o senhor morrer, eu e o meu filho Salomão seremos tratados como traidores.
22 Ye Bɑti Sebɑ kɑ Dɑfidi bɑ ɡɑri mɔ̀, yerɑ Gusunɔn sɔmɔ Nɑtɑni u tunumɑ mi.
22 Enquanto Bate-Seba ainda estava falando, Natã chegou ao palácio.
23 Mɑ bɑ sinɑ boko sɔ̃ɔwɑ bɑ nɛɛ, Gusunɔn sɔmɔ Nɑtɑni wee, u tunumɑ. Yerɑ u sinɑ boko yiirɑ u wuswɑɑ tem ɡirɑri.
23 Contaram ao rei que o profeta Natã estava lá. Ele entrou, se ajoelhou diante do rei e encostou o rosto no chão.
24 U nùn bikiɑ u nɛɛ, yinni, wunɑ ɑ nɛɛ, Adoniyɑ u bɑndu dio u ko wunɛn kɔsire sinɑ ɡɔnɑɔ?
24 Depois disse: — Rei Davi, por acaso, o senhor anunciou que Adonias é quem será o rei em seu lugar?
25 Domi wee, u kɛtɛ kpɛmi yi yi ɡum mɔ ɡo kɑ yɑ̃ɑ dɑbi dɑbinu. Mɑ u win tundo turosibu sokusiɑ kɑ tɑbu sinɑmbu kɑ Abiɑtɑɑ yɑ̃ku kowo. Wee, bɑ dimɔ bɑ nɔrumɔ win wuswɑɑɔ. Mɑ bɑ ɡerumɔ bɑ mɔ̀ Adoniyɑ, sinɑ boko, win hunde yu dɑkɑɑ dɑ.
25 Hoje mesmo ele foi oferecer muitos touros, ovelhas e bezerros gordos em sacrifício. Convidou todos os filhos do senhor, convidou Joabe, o comandante do seu exército, e Abiatar, o sacerdote. E agora mesmo eles estão comendo e bebendo com ele e gritando: “Viva o rei Adonias!”
26 Adɑmɑ u ǹ nɛ kɑ Sɑdɔku yɑ̃ku kowo sokɑ, kɑ Bɛnɑyɑ Yehoyɑdɑn bii, kɑ sere mɑɑ wunɛn bii Sɑlomɔɔ.
26 Mas Adonias não me convidou e não convidou Zadoque, o sacerdote, nem Benaías, nem Salomão.
27 Sinɑ boko, wunɛn min diyɑ ɡɑri yini yi koorɑ? Mɑ ɑ ǹ sere bɛsɛ wunɛn bwɑ̃ɑbu sɔ̃ɔwɑ wi u koo bɑndu di wunɛn biru?
27 Será que o senhor aprovou tudo isso e não contou pelo menos aos seus conselheiros quem será o rei em seu lugar?
28 Mɑ Dɑfidi sinɑ boko u nɛɛ, i mɑn Bɑti Sebɑ sokuo.
28 O rei Davi disse: — Chamem Bate-Seba. Ela voltou e ficou diante dele.
29 Yerɑ sinɑ boko u bɔ̃ruɑ u nɛɛ, sere kɑ Yinni Gusunɔn wɑ̃ɑru wi u mɑn yɑrɑ sɑɑ wɑhɑlɑ kpuron di,
29 Aí o rei lhe disse: — Eu prometo pelo Deus vivo, que me livrou de todas as aflições,
30 kon nɛn nɔɔ mwɛɛru yibiɑ ɡisɔ te nɑ nun kuɑ kɑ Gusunɔ bɛsɛ Isirelibɑn Yinnin yĩsiru nɑ nɛɛ, Sɑlomɔɔwɑ u koo bɑndu di nɛn biru u ko nɛn kɔsire.
30 que hoje eu cumprirei o juramento que fiz a você, em nome do Senhor , o Deus de Israel: o juramento de que o seu filho Salomão seria o rei em meu lugar.
31 Mɑ Bɑti Sebɑ u yiirɑ u wuswɑɑ tem ɡirɑri u nɛɛ, nɛn yinni sinɑ boko, wunɛn hunde yu dɑkɑɑ dɑ.
31 Bate-Seba se ajoelhou, encostou o rosto no chão e disse: — Que o meu senhor, o rei Davi, viva para sempre!
32 Mɑ Dɑfidi u nɛɛ, bu nùn Sɑdɔku yɑ̃ku kowo sokuo kɑ Gusunɔn sɔmɔ Nɑtɑni kɑ mɑɑ Bɛnɑyɑ Yehoyɑdɑn bii. Ye bɑ tunumɑ, yerɑ bɑ duɑ mi u wɑ̃ɑ.
32 Então Davi mandou buscar o sacerdote Zadoque, o profeta Natã e Benaías, filho de Joiada. Quando eles entraram,
33 Mɑ u bu sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, i nɛn bwɑ̃ɑbu suo kpɑ i nɛn bii Sɑlomɔɔ kɛtɛku yɔɔsiɑ i kɑ nùn dɑ bwiɑ ye bɑ mɔ̀ Gihoniɔ.
33 Davi disse: — Levem com vocês os funcionários do meu palácio, façam o meu filho Salomão montar a minha própria mula e o levem até a fonte de Giom.
34 Miyɑ yɑ̃ku kowo Sɑdɔku kɑ Gusunɔn sɔmɔ Nɑtɑni bɑ koo nùn ɡum tɑ̃re wirɔ u kɑ ko Isirelibɑn sunɔ, kpɑ i kɔbi wurɑ, yen biru i ɡere i nɛɛ, Sɑlomɔɔ sinɑ bokon hunde yu dɑkɑɑ dɑ.
34 Ali Zadoque e Natã o ungirão rei de Israel. Depois toquem as cornetas e gritem: “Viva o rei Salomão!”
35 Yen biru kpɑ i nùn suɑmɑ u nɑ u sinɑ nɛn sinɑ ɡɔnɑɔ u ko nɛn kɔsire. Domi wiyɑ nɑ ɡɔsɑ u kɑ Isirelibɑ kɑ Yudɑbɑ kpɑrɑ.
35 Em seguida venham atrás dele quando vier sentar-se no meu trono. Ele será rei em meu lugar porque eu o escolhi para governar Israel e Judá.
36 Mɑ Bɛnɑyɑ Yehoyɑdɑn bii u nɛɛ, ɑmi, nɛn yinni sinɑ boko. Yinni Gusunɔ u de n koorɑ mɛ.
36 — Assim será feito! — respondeu Benaías. — E que o Senhor , seu Deus, confirme isso!
37 Nɡe mɛ Yinni Gusunɔ u kɑ nun wɑ̃ɑ, u n mɑɑ kɑ Sɑlomɔɔ wɑ̃ɑ mɛ, kpɑ u win bɑndu wɔlle suɑ n wunɛɡiru kerɑ.
37 E que, assim como o Senhor Deus tem estado com o senhor, ele esteja também com Salomão e faça com que o reino dele seja ainda maior do que o seu!
38 Yerɑ yɑ̃ku kowo Sɑdɔku kɑ Gusunɔn sɔmɔ Nɑtɑni kɑ Bɛnɑyɑ Yehoyɑdɑn bii kɑ Keretibɑ kɑ Pelɛtibɑ be bɑ sɑ̃ɑ sinɑ bokon tiin kɔ̃sobu, bɑ dɑ bɑ Sɑlomɔɔ deemɑ. Mɑ bɑ nùn yɔɔsiɑ sinɑ bokon kɛtɛku wɔllɔ mɑ bɑ dɑ Gihoni mi.
38 Então Zadoque, Natã, Benaías, os queretitas e os peletitas fizeram Salomão montar a mula do rei Davi e o acompanharam até a fonte de Giom.
39 Ye bɑ turɑ mi, yerɑ Sɑdɔku u dɑ kuu bekuruɡirɔ u ɡum kɔbɑ tɑmɑ. Mɑ u Sɑlomɔɔ ɡum mɛ tɑ̃re wirɔ u kɑ nùn ko sunɔ. Yen biru bɑ kɔbɑ so, mɑ tɔn be kpuro bɑ nɛɛ, sinɑ boko Sɑlomɔɔ, wunɛn hunde yu dɑkɑɑ dɑ.
39 Zadoque levou a vasilha de azeite que havia tirado da Tenda da Presença de Deus e ungiu Salomão. Então tocaram a corneta, e o povo gritou: — Viva o rei Salomão!
40 Mɑ tɔn be kpuro bɑ nùn swĩi bɑ kɔbi soomɔ kɑ nuku doo bɑkɑbu. Mɑ n sɑ̃ɑre nɡe tem mu yĩirumɔwɑ ben wurenun sɔ̃.
40 Depois todos foram andando atrás de Salomão, gritando de alegria e tocando flauta; e faziam tanto barulho, que até parecia que a terra estava rachando.
41 Adoniyɑ kɑ win tɔn be u dim sokɑ mi kpuro bɑ wure ni nuɑ sɑɑ yè sɔɔ bɑ dim kpɑ. Ye Yoɑbu u kɔbɑn swĩi nuɑ, yerɑ u nɛɛ, mbɑn sɔ̃nɑ bɑ wure mɛni wuuɔ.
41 Adonias e todos os seus convidados tinham acabado de comer quando ouviram aquele barulho. Joabe ouviu o som da corneta e perguntou: — O que quer dizer essa barulhada na cidade?
42 U ɡɑri yi ɡerumɔ u ǹ kpɑ, yerɑ Yonɑtɑm, Abiɑtɑɑ yɑ̃ku kowon bii u tunumɑ. Mɑ Adoniyɑ u nɛɛ, ɑ dɑm koomɑ tɑbu durɔ nɑɑnɛɡii. Nɑ yĩiyɔ n lɑbɑɑri ɡeɑ nɔ wunɛn min di.
42 Ele ainda estava falando quando chegou Jônatas, filho de Abiatar, o sacerdote. Adonias disse a Jônatas: — Entre aqui. Você é um homem de valor e deve estar trazendo boas notícias.
43 Yonɑtɑm u nùn wisɑ u nɛɛ, ɑɑwo. Domi Dɑfidi sinɑ boko bɛsɛn yinni u Sɑlomɔɔ bɑndu wɛ̃.
43 — Pelo contrário, — respondeu Jônatas — o rei Davi tornou Salomão rei.
44 Mɑ u derɑ Sɑdɔku yɑ̃ku kowo kɑ Gusunɔn sɔmɔ Nɑtɑni kɑ Bɛnɑyɑ Yehoyɑdɑn bii kɑ Keretibɑ kɑ Pelɛtibɑ bɑ nùn sinɑ bokon kɛtɛku yɔɔsiɑ,
44 Ele mandou Zadoque, Natã, Benaías, os queretitas e os peletitas acompanharem Salomão. Eles fizeram Salomão montar a mula do rei Davi,
45 bɑ dɑ Gihoniɔ. Miyɑ Sɑdɔku yɑ̃ku kowo kɑ Gusunɔn sɔmɔ Nɑtɑni bɑ nùn ɡum tɑ̃re wirɔ, u kuɑ sunɔ. Yen biruwɑ bɑ ɡɔsirɑmɑ min di kɑ nuku doo bɑkɑbu. Mɑ wuu ɡe, ɡɑ ɡbisimɔ kɑ wurenu. Niyɑ i nɔɔmɔ mi.
45 e Zadoque e Natã o ungiram rei, na fonte de Giom. Depois voltaram para a cidade, gritando de alegria, e agora o povo está fazendo um grande alvoroço. É esse o barulho que vocês estão ouvindo.
46 Sɑlomɔɔ u mɑɑ sɔ̃ sinɑ ɡɔnɑɔ kɔ.
46 Agora Salomão é o rei.
47 Mɑ sinɑ bwɑ̃ɑbɑ nɑ bɑ bɛsɛn sinɑ boko Dɑfidi domɑru kuɑ bɑ nɛɛ, Gusunɔ u Sɑlomɔɔn yĩsiru kɑ win bɑndu wɔlle suɑ n kere wi Dɑfidiɡiru. Mɑ Dɑfidi u seewɑ u wuswɑɑ tem ɡirɑri win kpin yerun wɔllɔ.
47 E além disso os funcionários do palácio foram cumprimentar o rei Davi para dar-lhe os parabéns. Eles disseram: “Que o seu Deus faça com que Salomão seja ainda mais famoso do que o senhor, e que o reino dele seja ainda maior do que o seu!” Aí, o rei se curvou na cama
48 Mɑ u ɡeruɑ u nɛɛ, Gusunɔ Isirelibɑn Yinniɡiɑ siɑrɑbu wi u nùn ɡoo kɑ̃ u win sinɑ ɡɔnɑ kɔsire kuɑ. Mɑ u mɑɑ kɑ yɛ̃ro nɔni wɑ.
48 e orou assim: “Louvado seja o Senhor , o Deus de Israel, que hoje colocou um dos meus descendentes como rei em meu lugar e deixou que eu vivesse para ver isso!”
49 Be Adoniyɑ u dim sokɑ mi kpuro, bɑ nɑndɑ ye bɑ ɡɑri yi nuɑ. Mɑ ben bɑɑwure u win swɑɑ mwɑ u doonɑ.
49 Então os convidados de Adonias ficaram com medo, e se levantaram, e foram embora, cada um pelo seu caminho.
50 Yerɑ Adoniyɑ u bɛrum soorɑ Sɑlomɔɔn sɔ̃, mɑ u seewɑ u dɑ u yɑ̃ku yerun kɑ̃ɑnu nɛnuɑ Sɑlomɔɔ u ku kɑ nùn ɡon sɔ̃.
50 Adonias ficou com muito medo de Salomão e por isso foi para a Tenda da Presença de Deus e ficou segurando nas pontas do altar .
51 Yerɑ bɑ Sɑlomɔɔ sɔ̃ɔwɑ bɑ nɛɛ, wee Adoniyɑ u bɛrum soore wunɛn sɔ̃. U dɑ u yɑ̃ku yerun kɑ̃ɑnu nɛni u mɔ̀, wunɛ Sɑlomɔɔ ɑ be bɔ̃ruo ɡisɔ mɑ ɑ ǹ nùn ɡoomɔ.
51 Contaram ao rei Salomão que Adonias estava com medo dele e que tinha ido pegar nas pontas do altar e tinha dito: — Eu quero que o rei Salomão jure hoje que não mandará me matar à espada.
52 Mɑ Sɑlomɔɔ u nɛɛ, ù n tii nɛnuɑ dee dee, bɑɑ win wirun seri tiɑ yɑ ǹ wɔrumɑmɔ. Adɑmɑ sɑ̀ n kɔ̃sɑ ɡɑɑ wɑ win min di, u koo ɡbiwɑ.
52 Salomão disse: — Se ele provar que é um homem de palavra, eu juro que nem um fio dos seus cabelos será tocado; mas, se estiver com más intenções, ele morrerá.
53 Yerɑ u derɑ bɑ nùn yɑrɑ yɑ̃ku yee ten min di. Mɑ Adoniyɑ wi, u nɑ Sɑlomɔɔn wuswɑɑɔ u kpunɑ u nùn tɔburɑ. Yen biru Sɑlomɔɔ u nɛɛ, u wio win yɛnuɔ.
53 Então o rei Salomão mandou buscar Adonias. Fizeram com que ele descesse do altar, e ele veio, se ajoelhou diante do rei e encostou o rosto no chão. E o rei lhe disse: — Vá para casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.