Lucas 12

U̶mʉreco pacʉ wederique (BAONT) vs VC

Sair da comparação
VC Versão Católica
1 To biro cʉ̃ ca ĩi niiri tabera, paʉ bojoca cʉ̃ja majuropeera ameri waa doca jañuripʉ Jesús pʉtore bii nea poo nʉnʉa dooupa. To biro cʉ̃ja ca biiro Jesús pea, cʉ̃ buerã peere o biro cʉ̃jare ĩi wede jʉoupi:
1 Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Jĩcã wãme ʉno peera, jĩcãrãra majirique majiña manirijera biicã yerijãawa, ca biirije mani. Ñucã yaioropʉ ca niirije cãa, majiña manirijera biicã yerijãa waa, biiti.
2 Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3 To biri niipetirije ca naitĩaropʉ mʉja ca ĩiriquere, añuro ʉmʉreco ca boeropʉ tʉorique niirucu. Ñucã mʉja wado jope bia jãa waari yaioroacã mʉja ca ĩirique cãare, wii jotoa pee mʉa peari acaro bui wede baterucuma —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
3 Pois o que dissestes às escuras será dito à luz; e o que falastes ao ouvido, nos quartos, será publicado de cima dos telhados.
4 —Mʉja, yʉ mena macãrã peera o biro mʉjare yʉ ĩi: Ca jĩarãre uwiticãña; upʉ petira jĩacã pacarã, jiropʉra do biro tii majiticuma.
4 Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disto nada mais podem fazer.
5 “¿Ñiru peere ca uwipe to niiti?” Jĩacãri jiropʉ cãare, catiro jãñariquepʉ cãare pecame ca ʉ̃ʉ yatitiri pecamepʉ ñañaro ca tii yaiogʉ docare cʉ̃re uwiya. Ʉ̃gjá. Yee méé mʉjare yʉ ĩi. Cʉ̃ docare uwiya.
5 Mostrar-vos-ei a quem deveis temer: temei àquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a este.
6 ”¿Wapa tiirica tiiri pʉa tiiacã wapara jĩcã amo cõropʉ miniare to noniña maniti? To biro tiicãrique to ca nii pacaro, Ʉmʉreco Pacʉ pea jĩcʉ̃ ʉnorena cʉ̃jare acoborucu tiitimi.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.
7 Mʉja cãare, mʉja dʉpʉga maquẽ poare cõo peotiriquepʉ cʉomi. To biri uwiticãña. Mʉja doca paʉ minia ametʉenero ca wapa cʉtirã mʉja nii —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois. Mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8 —No ca boogʉ yʉre ca tʉo nʉnʉjeegʉ yʉ yee maquẽre bojocare cʉ̃ ca wedejata, yʉ, Ca Nii Majuropeegʉ Macʉ̃ cãa, Ʉmʉreco Pacʉ pʉto macãrãre cʉ̃ yee maquẽre yʉ wede bojarucu.
8 Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens, também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9 Yʉre ca tʉo nʉnʉjeegʉ nii pacagʉ, bojocare yʉ yee maquẽre ca wede junagʉra, cʉ̃ cãa to birora cʉ̃ yee maquẽre Ʉmʉreco Pacʉ pʉto macãrãre wede boja ecotirucumi.
9 mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Yʉ, Ca Nii Majuropeegʉ Macʉ̃re, jĩcʉ̃ ñañarije cʉ̃ ca ĩicãmijata cãare, to biro cʉ̃ ca ĩiriquere acobocãrucumi Ʉmʉreco Pacʉ. To ca bii pacaro, Añuri Yerire ñañarije ca ĩi wede paigʉ doca, ñañaro cʉ̃ ca ĩiriquere acobo ecotirucumi.
10 Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.
11 ”Mʉjare, nea poo juu buerica wiijeripʉ, ʉparã pʉtoripʉ cʉ̃ja ca ñee waaro, “¿Do biri wãme mani ĩi ametʉarãti? ¿Do biro cʉ̃jare mani ĩi yʉʉrãti?” ĩi tʉgoeñarique paiticãña.
11 Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12 Mʉja ca wedepa tabe ca earo, mʉja ca wedepere mʉjare majiorucumi Añuri Yeri —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
12 porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer.
13 To biro cʉ̃ ca ĩi niiro, jĩcʉ̃, bojoca watoapʉ ca niigʉ, o biro ĩiupi Jesús're:
13 Disse-lhe então alguém do meio do povo: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 To biro cʉ̃ ca ĩiro, Jesús pea o biro cʉ̃re ĩi yʉʉupi:
14 Jesus respondeu-lhe: Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?
15 To biro ĩi, bojocare o biro cʉ̃jare ĩi wedeupi Jesús: “Bojoca catiya, niipetirije boo tʉgoeñarique menare. Mani ca cati niirijea paʉ mani ca apeye jee cũu cʉo niirije jʉori méé nii.”
15 E disse então ao povo: Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas.
16 To biro cʉ̃jare ĩi, ati wãme ĩi cõoñari cʉ̃jare wedeupi:
16 E propôs-lhe esta parábola: Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17 To biro ca biiro, “¿Do biro yʉ tiigʉti? Yʉ otere yʉ ca queno cũupa tabe yʉ cʉoti,” ĩi tʉgoeñaupʉ.
17 E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18 “Jaʉ. Mee yʉ maji yʉ ca tiipere. Yʉ ote dicare yʉ ca queno cũuri wiijerire wee bateri, ape wiijeri, paca wiijeri jañuro yʉ tiigʉda, tii wiijeripʉ yʉ ote dica niipetirore, yʉ ca cʉorije niipetirijere cũurʉgʉ.
18 Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19 To biro tii yapano, o biro yʉ ĩirucu, yʉ ca cati niirijere: ‘Yʉ mena macʉ̃, paʉ cʉ̃mari mʉ ca cʉo niipere mee pairo queno cũurique mʉ cʉo. To biri yerijãa, baa, jini, mʉ ca catiri rʉmʉrire ʉjea nii, tiicã niiña,’ yʉ ĩirucu,” ĩiupʉ.
19 E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 ”To biro cʉ̃ ca ĩiro, Ʉmʉreco Pacʉ pea o biro cʉ̃re ĩiupʉ: “Ca tʉgoeña bojoca catitigʉ, ati ñamira mʉ yerire ẽmacãrã doorã tiima. Mʉ ca queno cũu cʉo niirije pea ¿ñiru yee to niiroti?” cʉ̃re ĩiupʉ.
20 Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas, que ajuntaste, de quem serão?
21 ”O biirije bii, pairo apeye cʉti pacagʉ, pai jañuro cʉ̃ yee ca niipe wadore ca apeye jee cũu niigʉra, Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca ĩa cojoro peera ca boo pacagʉ niimi —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
21 Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus.
22 To biro ĩi yapano, cʉ̃ buerãre o biro cʉ̃jare ĩiupi Jesús:
22 Jesus voltou-se então para seus discípulos: Portanto vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Mani ca cati niirijea baarique ametʉenero wapa cʉti, mani upʉ cãa juti ametʉenero wapa cʉti.
23 A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24 Minia, wai aare ĩaña. Otere oteti, ote dicare jeeti, baarique queno cũurica wii cʉoti, ote dica queno cũurica tabe ʉnora cʉoti, biima. To biro cʉ̃ja ca bii pacaro, Ʉmʉreco Pacʉ pea cʉ̃ja ca baapere cʉ̃jare tiicojomi. ¡Mʉja pee doca minia ametʉenero ca wapa cʉtirã mʉja nii!
24 Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25 ¿Nii pee mʉja mena macʉ̃, cʉ̃ ca tʉgoeña ama pato wãcãrije menara, jĩcã cuu cʉ̃ bʉcʉa mʉa nemo majicãgajati?
25 Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26 Õo ca biirije ʉnoacãrena bii majiti pacarã, ¿ñee tiirã apeye peere to cõro bʉaro mʉja tʉgoeña ama pato wãcãti?
26 Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27 ”Oorire ĩaña. ¿Do biirije to bʉcʉati? Padeti, tee ca jãñape juti juati, bii pacaro ĩaricaro añurije bʉcʉa. Wiogʉ Salomón niiquĩricʉ niipetirije añurije ca cʉocãgʉpʉ cãa, tee ametʉenero añurijepʉra juti jãña, tiitiquĩupi.
27 Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28 Ʉmʉreco Pacʉ, taa mecʉ̃re nii, ñucã boero ʉnora joe bate ecocã yai waa, ca biirije cãare, ĩaricaro añurije juti jãami. ¡Mʉja docare tee ametʉenero cʉ̃ tiitibogajati, petoacã peti díámacʉ̃ ca tʉo nʉcʉ̃ bʉorã!
28 Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29 To biri mʉja ca baapere, mʉja ca jinipere, tʉgoeñarique pai ama nucũ yujuticãña.
29 Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30 Ʉmʉreco Pacʉre ca majitirã niima, ate niipetirijere ca ama nucũ yujurã. Mee, mʉja pea jĩcʉ̃ mʉja Pacʉ cʉti, mʉja ca boorijere ca majigʉre.
30 Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas estas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31 To biri mʉja Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca doti niirije peere amaña. To biro biirã, ate cãare mʉja tiicojo ecorucu —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
31 Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas estas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32 —Yʉ yaarã oveja, uwiticãña. Mʉja, paʉacã méé mʉja nii. To biro mʉja ca bii pacaro, Ʉmʉreco Pacʉ pea ca bojoca añugʉ niiri, cʉ̃ ca doti niiri tabere mʉjare tiicojorʉgami.
32 Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33 Mʉja apeyere noni wapa jeeri, ca apeye boo pacarãre tiicojoya. Ati yepa maquẽ apeye boacoa, ca biirijerena jee cũuticãña. Ʉmʉreco tutipʉ apeye ca petitipe jee dutiri maja eati, õpẽcõa ʉnora baati, cʉ̃ja ca biiri tabepʉ maquẽ docare apeye queno cũuña.
33 Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34 To biri mʉja apeye ca niiri tabera niirucu mʉja yeri cãa —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
34 Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 —To biri, mee juti jãñaricarãpʉ, jĩa boericagaari cãare jĩa tuariquepʉ, cʉo yue niiña.
35 Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.
36 Paderi maja, cʉ̃ja wiogʉ amo jiarica boje rʉmʉre ca waaricʉ tua eagʉ, jopere cʉ̃ ca paarije menara cʉ̃re boca pãa jõene, ca tiiparã cʉ̃ja ca nii yuerore biro biiya.
36 Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Bʉaro ʉjea niima, cʉ̃ja wiogʉ cʉ̃ ca eapere ca yue niirãrena cʉ̃ ca bʉa earã. Yee méé mʉjare yʉ ĩi: Wiogʉ majuropeera, baarique peorica pĩi pʉto cʉ̃jare duwi doti yapano, cʉ̃jare baarique peorucumi.
37 Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: cingir-se-á, fá-los-á sentar à mesa e servi-los-á.
38 Cʉ̃ja, bʉaro ʉjea niima, ñami decomacã, ca boeparo jʉguero to ca nii pacaro, ca cãnitirãrena cʉ̃ ca bʉa earã.
38 Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39 Atere majiña: Jĩcʉ̃ wii ʉpʉ, “To cõro earucumi jee dutiri majʉ,” cʉ̃ ca ĩi majijata, cʉ̃ yaa wiire pãa jãa doori, cʉ̃ ca jee dutiro, cʉ̃re tiiticumi.
39 Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40 Mʉja cãa to birora añuro queno yue niiña. “Doocumi,” mʉja ca ĩitiri tabe ʉnore earucumi Ca Nii Majuropeegʉ Macʉ̃ —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
40 Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.
41 To biro cʉ̃ ca ĩiro tʉogʉ, Jesús're o biro ĩi jãiñaupi Pedro:
41 Disse-lhe Pedro: Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?
42 To biro cʉ̃ ca ĩiro, Jesús pea o biro ĩiupi:
42 O Senhor replicou: Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43 Bʉaro ʉjea niimi pade coteri majʉ, cʉ̃ wiogʉ tua eagʉ, cʉ̃ ca tiipe cʉ̃ paderiquere ca tii niigʉrena cʉ̃ ca bʉa eagʉa.
43 Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44 Yee méé mʉjare yʉ ĩi. Cʉ̃ wiogʉ pea cʉ̃ yee niipetirijere ca ĩa cotegʉ cʉ̃re cũurucumi.
44 Em verdade vos digo: confiar-lhe-á todos os seus bens.
45 Cʉ̃ pade coteri majʉ pea, “Yʉ wiogʉ yoari méé tua eatirucumi,” ĩi tʉgoeñari, paderi maja aperã peere, ʉmʉa, nomiare ñañaro cʉ̃jare tii, baarique wado baa, jini, cũmu nucũ yuju, biicumi.
45 Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Cʉ̃ wiogʉ pea tii rʉmʉ, to cõro ca niiro, earucumi cʉ̃ ca ĩi tʉgoeña yuetiri tabere eari, bʉaropʉra ñañaro cʉ̃re tii, ĩiricarore biro ca tiitirã cʉ̃ja ca tamʉorore biropʉ cʉ̃ ca biiro cʉ̃re tiirucumi.
46 o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47 ”Pade coteri majʉ, cʉ̃ wiogʉ cʉ̃ ca boorijere maji pacagʉ, queno yueti, cʉ̃ ca boorore biro tiiti, cʉ̃ ca biijata, paʉ tiiri bape ecorucumi.
47 O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48 Pade coteri majʉ, majitima ĩigʉ ñañaro cʉ̃ ca tii ecope ʉnore cʉ̃ ca tii bui cʉtijata, peeto jañurora bape ecorucumi. To biri paʉ ca tiicojo ecogʉa, bʉaropʉra tii doti ecorucumi. Ñucã, cʉ̃ ca ĩa nʉnʉjeepere paʉpʉra ca tiicojo ecogʉa, ametʉeneropʉ doti ecorucumi —ĩiupi Jesús.
48 Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir.
49 —Yʉa, ati yepapʉre peca jĩa tuagʉ doogʉ yʉ doowʉ. Mee ca ʉ̃ʉcoaropʉ yʉ boocãmi.
49 Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50 Biigʉpʉa, ñañaro peti yʉ bii ametʉarucu. To biro yʉ ca biipere ñañaro yʉ tʉgoeña.
50 Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!
51 ¿“Ati yepare jĩcãri mena añuro niiriquere jee doogʉ biijacupi,” mʉja ĩiti? Teere jee doogʉ méé yʉ biiwʉ. Ameri camotatirique peere jee doogʉ yʉ doowʉ.
51 Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.
52 Mecʉ̃ mena, jĩcã wii macãrã jĩcã amo cõro ca niirã, ĩtiarã pʉarãre ĩa tuti, ñucã pʉarã, itiarã ca niirã peere ĩa tuti, biirucuma.
52 Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Ñucã cʉ̃ pacʉ cʉ̃ macʉ̃rena ĩa juna, cʉ̃ macʉ̃ pee cãa cʉ̃ pacʉrena ĩa juna, cõ paco cãa cõ macõrena ĩa juna, cõ macõ pee cãa cõ pacorena ĩa juna, ñucã cõ mañico cãa cõ macʉ̃ nʉmorena ĩa juna, cõ macʉ̃ nʉmo pee cãa cõ mañicõrena ĩa juna, ameri biirucuma —ĩiupi Jesús.
53 estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.
54 Jiro bojoca peere o biro cʉ̃jare ĩiupi ñucã Jesús:
54 Dizia ainda ao povo: Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55 Ñucã jõcʉ̃ jiro macã nʉña pee wino to ca paa puu dooro ĩarã, “Ajirʉgaro bii,” mʉja ĩi ĩa maji. Mʉja ca ĩirore birora bii.
55 Quando vedes soprar o vento do sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56 ¡Watoara ca bii dito pairã! Ʉmʉrecori, yepari ca biirijere añuropʉ, “To biirije biirʉgaro bii,” ca ĩi majĩcãrã nii pacarã, ¿ñee tiirã ano mʉja watoa ca biirije peera “To biirije biirʉgaro bii,” mʉja ĩi ĩa majititi? —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
56 Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57 —¿Ñee tiirã mʉja majuropeera, añurijere mʉja ĩa cõoña majititi?
57 Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58 Jĩcʉ̃ mʉre cʉ̃ ca wedejãaro, wiorã pʉtopʉ cʉ̃ mena waa nʉnʉa waagʉpʉra, jĩcãto cʉ̃ mena ameri wederique quenoña. To biro mʉ ca tiitijata, ca jãiña bejegʉ pʉtopʉ mʉre ami waa, cʉ̃ pee cãa uwamarãpʉre mʉre tiicojo, cʉ̃ja pea tia cũurica wiipʉ mʉre tia cũu, cʉ̃ja ca tiitipere biro ĩigʉ.
58 Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59 Tia cũurica wiipʉra yua, mʉ ca wapa tii peotitijata, mʉ wititirucu,” mʉre yʉ ĩi —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
59 Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.