Lucas 12

U̶mʉreco pacʉ wederique (BAONT) vs ARIB

Sair da comparação
ARIB Almeida Revisada Imprensa Bíblica
1 To biro cʉ̃ ca ĩi niiri tabera, paʉ bojoca cʉ̃ja majuropeera ameri waa doca jañuripʉ Jesús pʉtore bii nea poo nʉnʉa dooupa. To biro cʉ̃ja ca biiro Jesús pea, cʉ̃ buerã peere o biro cʉ̃jare ĩi wede jʉoupi:
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Jĩcã wãme ʉno peera, jĩcãrãra majirique majiña manirijera biicã yerijãawa, ca biirije mani. Ñucã yaioropʉ ca niirije cãa, majiña manirijera biicã yerijãa waa, biiti.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 To biri niipetirije ca naitĩaropʉ mʉja ca ĩiriquere, añuro ʉmʉreco ca boeropʉ tʉorique niirucu. Ñucã mʉja wado jope bia jãa waari yaioroacã mʉja ca ĩirique cãare, wii jotoa pee mʉa peari acaro bui wede baterucuma —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 —Mʉja, yʉ mena macãrã peera o biro mʉjare yʉ ĩi: Ca jĩarãre uwiticãña; upʉ petira jĩacã pacarã, jiropʉra do biro tii majiticuma.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 “¿Ñiru peere ca uwipe to niiti?” Jĩacãri jiropʉ cãare, catiro jãñariquepʉ cãare pecame ca ʉ̃ʉ yatitiri pecamepʉ ñañaro ca tii yaiogʉ docare cʉ̃re uwiya. Ʉ̃gjá. Yee méé mʉjare yʉ ĩi. Cʉ̃ docare uwiya.
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 ”¿Wapa tiirica tiiri pʉa tiiacã wapara jĩcã amo cõropʉ miniare to noniña maniti? To biro tiicãrique to ca nii pacaro, Ʉmʉreco Pacʉ pea jĩcʉ̃ ʉnorena cʉ̃jare acoborucu tiitimi.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Mʉja cãare, mʉja dʉpʉga maquẽ poare cõo peotiriquepʉ cʉomi. To biri uwiticãña. Mʉja doca paʉ minia ametʉenero ca wapa cʉtirã mʉja nii —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 —No ca boogʉ yʉre ca tʉo nʉnʉjeegʉ yʉ yee maquẽre bojocare cʉ̃ ca wedejata, yʉ, Ca Nii Majuropeegʉ Macʉ̃ cãa, Ʉmʉreco Pacʉ pʉto macãrãre cʉ̃ yee maquẽre yʉ wede bojarucu.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Yʉre ca tʉo nʉnʉjeegʉ nii pacagʉ, bojocare yʉ yee maquẽre ca wede junagʉra, cʉ̃ cãa to birora cʉ̃ yee maquẽre Ʉmʉreco Pacʉ pʉto macãrãre wede boja ecotirucumi.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 Yʉ, Ca Nii Majuropeegʉ Macʉ̃re, jĩcʉ̃ ñañarije cʉ̃ ca ĩicãmijata cãare, to biro cʉ̃ ca ĩiriquere acobocãrucumi Ʉmʉreco Pacʉ. To ca bii pacaro, Añuri Yerire ñañarije ca ĩi wede paigʉ doca, ñañaro cʉ̃ ca ĩiriquere acobo ecotirucumi.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 ”Mʉjare, nea poo juu buerica wiijeripʉ, ʉparã pʉtoripʉ cʉ̃ja ca ñee waaro, “¿Do biri wãme mani ĩi ametʉarãti? ¿Do biro cʉ̃jare mani ĩi yʉʉrãti?” ĩi tʉgoeñarique paiticãña.
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Mʉja ca wedepa tabe ca earo, mʉja ca wedepere mʉjare majiorucumi Añuri Yeri —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 To biro cʉ̃ ca ĩi niiro, jĩcʉ̃, bojoca watoapʉ ca niigʉ, o biro ĩiupi Jesús're:
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 To biro cʉ̃ ca ĩiro, Jesús pea o biro cʉ̃re ĩi yʉʉupi:
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 To biro ĩi, bojocare o biro cʉ̃jare ĩi wedeupi Jesús: “Bojoca catiya, niipetirije boo tʉgoeñarique menare. Mani ca cati niirijea paʉ mani ca apeye jee cũu cʉo niirije jʉori méé nii.”
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 To biro cʉ̃jare ĩi, ati wãme ĩi cõoñari cʉ̃jare wedeupi:
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 To biro ca biiro, “¿Do biro yʉ tiigʉti? Yʉ otere yʉ ca queno cũupa tabe yʉ cʉoti,” ĩi tʉgoeñaupʉ.
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 “Jaʉ. Mee yʉ maji yʉ ca tiipere. Yʉ ote dicare yʉ ca queno cũuri wiijerire wee bateri, ape wiijeri, paca wiijeri jañuro yʉ tiigʉda, tii wiijeripʉ yʉ ote dica niipetirore, yʉ ca cʉorije niipetirijere cũurʉgʉ.
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 To biro tii yapano, o biro yʉ ĩirucu, yʉ ca cati niirijere: ‘Yʉ mena macʉ̃, paʉ cʉ̃mari mʉ ca cʉo niipere mee pairo queno cũurique mʉ cʉo. To biri yerijãa, baa, jini, mʉ ca catiri rʉmʉrire ʉjea nii, tiicã niiña,’ yʉ ĩirucu,” ĩiupʉ.
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 ”To biro cʉ̃ ca ĩiro, Ʉmʉreco Pacʉ pea o biro cʉ̃re ĩiupʉ: “Ca tʉgoeña bojoca catitigʉ, ati ñamira mʉ yerire ẽmacãrã doorã tiima. Mʉ ca queno cũu cʉo niirije pea ¿ñiru yee to niiroti?” cʉ̃re ĩiupʉ.
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 ”O biirije bii, pairo apeye cʉti pacagʉ, pai jañuro cʉ̃ yee ca niipe wadore ca apeye jee cũu niigʉra, Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca ĩa cojoro peera ca boo pacagʉ niimi —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 To biro ĩi yapano, cʉ̃ buerãre o biro cʉ̃jare ĩiupi Jesús:
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Mani ca cati niirijea baarique ametʉenero wapa cʉti, mani upʉ cãa juti ametʉenero wapa cʉti.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Minia, wai aare ĩaña. Otere oteti, ote dicare jeeti, baarique queno cũurica wii cʉoti, ote dica queno cũurica tabe ʉnora cʉoti, biima. To biro cʉ̃ja ca bii pacaro, Ʉmʉreco Pacʉ pea cʉ̃ja ca baapere cʉ̃jare tiicojomi. ¡Mʉja pee doca minia ametʉenero ca wapa cʉtirã mʉja nii!
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 ¿Nii pee mʉja mena macʉ̃, cʉ̃ ca tʉgoeña ama pato wãcãrije menara, jĩcã cuu cʉ̃ bʉcʉa mʉa nemo majicãgajati?
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Õo ca biirije ʉnoacãrena bii majiti pacarã, ¿ñee tiirã apeye peere to cõro bʉaro mʉja tʉgoeña ama pato wãcãti?
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 ”Oorire ĩaña. ¿Do biirije to bʉcʉati? Padeti, tee ca jãñape juti juati, bii pacaro ĩaricaro añurije bʉcʉa. Wiogʉ Salomón niiquĩricʉ niipetirije añurije ca cʉocãgʉpʉ cãa, tee ametʉenero añurijepʉra juti jãña, tiitiquĩupi.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Ʉmʉreco Pacʉ, taa mecʉ̃re nii, ñucã boero ʉnora joe bate ecocã yai waa, ca biirije cãare, ĩaricaro añurije juti jãami. ¡Mʉja docare tee ametʉenero cʉ̃ tiitibogajati, petoacã peti díámacʉ̃ ca tʉo nʉcʉ̃ bʉorã!
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 To biri mʉja ca baapere, mʉja ca jinipere, tʉgoeñarique pai ama nucũ yujuticãña.
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Ʉmʉreco Pacʉre ca majitirã niima, ate niipetirijere ca ama nucũ yujurã. Mee, mʉja pea jĩcʉ̃ mʉja Pacʉ cʉti, mʉja ca boorijere ca majigʉre.
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 To biri mʉja Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca doti niirije peere amaña. To biro biirã, ate cãare mʉja tiicojo ecorucu —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 —Yʉ yaarã oveja, uwiticãña. Mʉja, paʉacã méé mʉja nii. To biro mʉja ca bii pacaro, Ʉmʉreco Pacʉ pea ca bojoca añugʉ niiri, cʉ̃ ca doti niiri tabere mʉjare tiicojorʉgami.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Mʉja apeyere noni wapa jeeri, ca apeye boo pacarãre tiicojoya. Ati yepa maquẽ apeye boacoa, ca biirijerena jee cũuticãña. Ʉmʉreco tutipʉ apeye ca petitipe jee dutiri maja eati, õpẽcõa ʉnora baati, cʉ̃ja ca biiri tabepʉ maquẽ docare apeye queno cũuña.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 To biri mʉja apeye ca niiri tabera niirucu mʉja yeri cãa —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 —To biri, mee juti jãñaricarãpʉ, jĩa boericagaari cãare jĩa tuariquepʉ, cʉo yue niiña.
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 Paderi maja, cʉ̃ja wiogʉ amo jiarica boje rʉmʉre ca waaricʉ tua eagʉ, jopere cʉ̃ ca paarije menara cʉ̃re boca pãa jõene, ca tiiparã cʉ̃ja ca nii yuerore biro biiya.
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Bʉaro ʉjea niima, cʉ̃ja wiogʉ cʉ̃ ca eapere ca yue niirãrena cʉ̃ ca bʉa earã. Yee méé mʉjare yʉ ĩi: Wiogʉ majuropeera, baarique peorica pĩi pʉto cʉ̃jare duwi doti yapano, cʉ̃jare baarique peorucumi.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Cʉ̃ja, bʉaro ʉjea niima, ñami decomacã, ca boeparo jʉguero to ca nii pacaro, ca cãnitirãrena cʉ̃ ca bʉa earã.
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Atere majiña: Jĩcʉ̃ wii ʉpʉ, “To cõro earucumi jee dutiri majʉ,” cʉ̃ ca ĩi majijata, cʉ̃ yaa wiire pãa jãa doori, cʉ̃ ca jee dutiro, cʉ̃re tiiticumi.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Mʉja cãa to birora añuro queno yue niiña. “Doocumi,” mʉja ca ĩitiri tabe ʉnore earucumi Ca Nii Majuropeegʉ Macʉ̃ —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 To biro cʉ̃ ca ĩiro tʉogʉ, Jesús're o biro ĩi jãiñaupi Pedro:
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 To biro cʉ̃ ca ĩiro, Jesús pea o biro ĩiupi:
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Bʉaro ʉjea niimi pade coteri majʉ, cʉ̃ wiogʉ tua eagʉ, cʉ̃ ca tiipe cʉ̃ paderiquere ca tii niigʉrena cʉ̃ ca bʉa eagʉa.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Yee méé mʉjare yʉ ĩi. Cʉ̃ wiogʉ pea cʉ̃ yee niipetirijere ca ĩa cotegʉ cʉ̃re cũurucumi.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 Cʉ̃ pade coteri majʉ pea, “Yʉ wiogʉ yoari méé tua eatirucumi,” ĩi tʉgoeñari, paderi maja aperã peere, ʉmʉa, nomiare ñañaro cʉ̃jare tii, baarique wado baa, jini, cũmu nucũ yuju, biicumi.
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Cʉ̃ wiogʉ pea tii rʉmʉ, to cõro ca niiro, earucumi cʉ̃ ca ĩi tʉgoeña yuetiri tabere eari, bʉaropʉra ñañaro cʉ̃re tii, ĩiricarore biro ca tiitirã cʉ̃ja ca tamʉorore biropʉ cʉ̃ ca biiro cʉ̃re tiirucumi.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 ”Pade coteri majʉ, cʉ̃ wiogʉ cʉ̃ ca boorijere maji pacagʉ, queno yueti, cʉ̃ ca boorore biro tiiti, cʉ̃ ca biijata, paʉ tiiri bape ecorucumi.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Pade coteri majʉ, majitima ĩigʉ ñañaro cʉ̃ ca tii ecope ʉnore cʉ̃ ca tii bui cʉtijata, peeto jañurora bape ecorucumi. To biri paʉ ca tiicojo ecogʉa, bʉaropʉra tii doti ecorucumi. Ñucã, cʉ̃ ca ĩa nʉnʉjeepere paʉpʉra ca tiicojo ecogʉa, ametʉeneropʉ doti ecorucumi —ĩiupi Jesús.
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 —Yʉa, ati yepapʉre peca jĩa tuagʉ doogʉ yʉ doowʉ. Mee ca ʉ̃ʉcoaropʉ yʉ boocãmi.
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Biigʉpʉa, ñañaro peti yʉ bii ametʉarucu. To biro yʉ ca biipere ñañaro yʉ tʉgoeña.
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 ¿“Ati yepare jĩcãri mena añuro niiriquere jee doogʉ biijacupi,” mʉja ĩiti? Teere jee doogʉ méé yʉ biiwʉ. Ameri camotatirique peere jee doogʉ yʉ doowʉ.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Mecʉ̃ mena, jĩcã wii macãrã jĩcã amo cõro ca niirã, ĩtiarã pʉarãre ĩa tuti, ñucã pʉarã, itiarã ca niirã peere ĩa tuti, biirucuma.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Ñucã cʉ̃ pacʉ cʉ̃ macʉ̃rena ĩa juna, cʉ̃ macʉ̃ pee cãa cʉ̃ pacʉrena ĩa juna, cõ paco cãa cõ macõrena ĩa juna, cõ macõ pee cãa cõ pacorena ĩa juna, ñucã cõ mañico cãa cõ macʉ̃ nʉmorena ĩa juna, cõ macʉ̃ nʉmo pee cãa cõ mañicõrena ĩa juna, ameri biirucuma —ĩiupi Jesús.
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Jiro bojoca peere o biro cʉ̃jare ĩiupi ñucã Jesús:
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Ñucã jõcʉ̃ jiro macã nʉña pee wino to ca paa puu dooro ĩarã, “Ajirʉgaro bii,” mʉja ĩi ĩa maji. Mʉja ca ĩirore birora bii.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 ¡Watoara ca bii dito pairã! Ʉmʉrecori, yepari ca biirijere añuropʉ, “To biirije biirʉgaro bii,” ca ĩi majĩcãrã nii pacarã, ¿ñee tiirã ano mʉja watoa ca biirije peera “To biirije biirʉgaro bii,” mʉja ĩi ĩa majititi? —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 —¿Ñee tiirã mʉja majuropeera, añurijere mʉja ĩa cõoña majititi?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Jĩcʉ̃ mʉre cʉ̃ ca wedejãaro, wiorã pʉtopʉ cʉ̃ mena waa nʉnʉa waagʉpʉra, jĩcãto cʉ̃ mena ameri wederique quenoña. To biro mʉ ca tiitijata, ca jãiña bejegʉ pʉtopʉ mʉre ami waa, cʉ̃ pee cãa uwamarãpʉre mʉre tiicojo, cʉ̃ja pea tia cũurica wiipʉ mʉre tia cũu, cʉ̃ja ca tiitipere biro ĩigʉ.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Tia cũurica wiipʉra yua, mʉ ca wapa tii peotitijata, mʉ wititirucu,” mʉre yʉ ĩi —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.