Marcos 12
Waimaha NT (BAO_NTW) vs ARA
1 To cõrora Jesús ĩi cõoñarique mena cʉ̃jare wede jʉo waaupi:Ʉje weje. Mc 12.1 —Jĩcʉ̃ ʉje weje oteupʉ. Tii wejere jãni jãa amojode, ʉje oco cʉ̃ja ca quenopa tabe cãare queno, ñucã tii weje niipetirore ca ĩa coterã cʉ̃ja ca niipa wii cãare emʉari wii quenocã, tiiupʉ. To biro tii yapano, paderi majare tii wejere cũu, waacoaupʉ.
1 Depois, entrou Jesus a falar-lhes por parábola: Um homem plantou uma vinha, cercou-a de uma sebe, construiu um lagar, edificou uma torre, arrendou-a a uns lavradores e ausentou-se do país.
2 Ʉje ca dica cʉtiri cuu ca earo, jĩcʉ̃ cʉ̃ pade bojari majʉre cʉ̃ ca pade dotiricarã pʉtopʉ tiicojo cojoupʉ, cʉ̃ yeere cʉ̃ja dica woo cojojato ĩigʉ.
2 No tempo da colheita, enviou um servo aos lavradores para que recebesse deles dos frutos da vinha;
3 Paderi maja pea cʉ̃ ca earo, cʉ̃re ñee, cʉ̃re paa, ñee jãa manigʉ cʉ̃re tii ãcũ tuenecã cojouparã.
3 eles, porém, o agarraram, espancaram e o despacharam vazio.
4 Jiro tii weje ʉpʉ apĩ cʉ̃ ʉmʉre tiicojoupʉ ñucã. Cʉ̃ cãare to birora ñañaro cʉ̃re ĩi tuti, cʉ̃ dʉpʉgare cami tuu, cʉ̃re tii ãcũ tuenecã cojouparã.
4 De novo, lhes enviou outro servo, e eles o esbordoaram na cabeça e o insultaram.
5 Jiro apĩ tiicojoupʉ ñucã. Cʉ̃ra jĩa cõacãuparã yua. Jiro aperã paʉ tiicojo nemomiupʉ ñucã. To biro cʉ̃ ca tiiricarãre jĩcãrãre cʉ̃jare quẽe, aperãra jĩa bate, tiicãuparã.
5 Ainda outro lhes mandou, e a este mataram. Muitos outros lhes enviou, dos quais espancaram uns e mataram outros.
6 ”To biro cʉ̃ja ca tiimijata cãare, jĩcʉ̃ dʉjaupʉ ména, cʉ̃ macʉ̃ majurope bʉaro cʉ̃ ca maigʉ. To biri: “Yʉ macʉ̃ra nʉcʉ̃ bʉorucuma,” ĩi tʉgoeñari, cʉ̃ macʉ̃re tiicojomiupʉ.
6 Restava-lhe ainda um, seu filho amado; a este lhes enviou, por fim, dizendo: Respeitarão a meu filho.
7 ”Paderi maja pea cʉ̃ ca dooro ĩari, “Ani niimi, ati wejere ca cʉo nʉnʉjeepʉ, cʉ̃re mani jĩa cõacãco. To biro mani ca tiiro, mani yaa weje tuarucu,” ameri ĩiuparã.
7 Mas os tais lavradores disseram entre si: Este é o herdeiro; ora, vamos, matemo-lo, e a herança será nossa.
8 To biri cʉ̃re ñee, cʉ̃re jĩa, cʉ̃ upʉri niiquĩriquere tii weje tʉjaropʉ cõacãuparã.
8 E, agarrando-o, mataram-no e o atiraram para fora da vinha.
9 ”¿Ʉje weje ʉpʉ do biro tiirucumi mʉja ĩi tʉgoeñati? Waa, paderi majare jĩa batecã, ʉje wejere aperãre tiicojorucumi.
9 Que fará, pois, o dono da vinha? Virá, exterminará aqueles lavradores e passará a vinha a outros.
10 ¿Mʉja o biro cʉ̃ja ca ĩi owa cũuriquere mʉja bue ñaatiti? O biro ĩi:
10 Ainda não lestes esta Escritura:
11 — ausente —
11 isto procede do Senhor, e é maravilhoso aos nossos olhos?
12 Teere tʉorã, Jesús're ñeerʉgamiupa, to biro cʉ̃ ca ĩi cõoña wederije mena “Manirena ĩi tutigʉ ĩimi,” ĩi majiri. Cʉ̃re ñeerʉga pacarã, bojocare uwima ĩirã cʉ̃re ñeetirãra waa weocoaupa.
12 E procuravam prendê-lo, mas temiam o povo; porque compreenderam que contra eles proferira esta parábola. Então, desistindo, retiraram-se.
13 Jiro jĩcãrã fariseos, Herodes yaa pooga macãrãre Jesús pʉto tiicojoupa, cʉ̃ja ca wedejãapa wãme ʉnore cʉ̃ ca ĩi bui cʉtiro cʉ̃ja tiijato ĩirã.
13 E enviaram-lhe alguns dos fariseus e dos herodianos, para que o apanhassem em alguma palavra.
14 To biri Jesús pʉto eari: —Buegʉ, mʉ ca wederije díámacʉ̃ra mʉ ca ĩirijere jãa maji. Bojocarena mʉ tʉo nʉnʉjeeti. Cʉ̃ja ca baurijerena ca ĩa nʉnʉjeetigʉ niiri, Ʉmʉreco Pacʉ yee maquẽre ca niirore birora mʉ bue majio. To biri, ¿to añu jañuti wiogʉ Roma macʉ̃re niirique wapa jãa ca wapa tiirucurije? ¿To añutitiqué? ¿Cʉ̃re jãa wapa tiigajati? ¿Jãa wapa tiitigajatiqué? —cʉ̃re ĩi jãiñaupa.
14 Chegando, disseram-lhe: Mestre, sabemos que és verdadeiro e não te importas com quem quer que seja, porque não olhas a aparência dos homens; antes, segundo a verdade, ensinas o caminho de Deus; é lícito pagar tributo a César ou não? Devemos ou não devemos pagar?
15 Jesús pea to biro watoara cʉ̃ja ca ĩi ditorijere ĩa majiri, o biro cʉ̃jare ĩiupi: —¿Ñee tiirã, “Ñañarije cʉ̃ ĩi bui cʉtijato,” ĩi tʉgoeñari, to biri wãme yʉre mʉja ĩi jãiñati? Jĩcã tii wapa tiirica tii yʉre ami dooya, yʉ ĩañama —ĩiupi.
15 Mas Jesus, percebendo-lhes a hipocrisia, respondeu: Por que me experimentais? Trazei-me um denário para que eu o veja.
16 To biro cʉ̃ ca ĩiro, wapa tiirica tiire ami waa, cʉ̃re cʉ̃ja ca tiicojoro, o biro ĩi jãiñaupi: —¿Ñiru diámacʉ̃, ñiru wãme, owa tuurique to tujati? —ĩiupi. To biro cʉ̃ ca ĩiro, cʉ̃ja pea: —Wiogʉ romano Césaryee —cʉ̃re ĩi yʉʉupa.
16 E eles lho trouxeram. Perguntou-lhes: De quem é esta efígie e inscrição? Responderam: De César.
17 To biro cʉ̃ja ca ĩiro: —To docare, César yee ca niirijere, César're tiicojoya. Ʉmʉreco Pacʉ yee ca niirijera, Ʉmʉreco Pacʉre tiicojoya —cʉ̃jare ĩiupi Jesús. To biro cʉ̃ ca ĩi yʉʉro, do biro pee ĩi majiticãupa.
17 Disse-lhes, então, Jesus: Dai a César o que é de César e a Deus o que é de Deus. E muito se admiraram dele.
18 Ñucã saduceos, “Ca bii yairicarã cati tuaticuma,” ca ĩirã, Jesús're ĩarã waari, o biro cʉ̃re ĩi jãiñaupa:
18 Então, os saduceus, que dizem não haver ressurreição, aproximaram-se dele e lhe perguntaram, dizendo:
19 —Buegʉ, Moisés: “Jĩcʉ̃ nʉmo cʉti, puna manigʉra cʉ̃ ca bii yai weojata, cʉ̃ nʉmo ca niiricore cʉ̃ bai pee cʉ̃ nʉmo cʉtijato, cʉ̃ jũwʉ niiquĩricʉre puna cʉti wajoa bojarʉgʉ,” jãare ĩi owa cũuquĩupi.
19 Mestre, Moisés nos deixou escrito que, se morrer o irmão de alguém e deixar mulher sem filhos, seu irmão a tome como esposa e suscite descendência a seu irmão.
20 To biri jĩcãti jĩcʉ̃ puna jĩcã amo peti, ape amore pʉaga penituaro ca niirã peti niiwa. Ca nii jʉogʉ nʉmo cʉtimiupi. Puna manigʉra bii yaicoaupi.
20 Ora, havia sete irmãos; o primeiro casou e morreu sem deixar descendência;
21 Cʉ̃ ca bii yairo jiro, cʉ̃ jiro macʉ̃ cõrena nʉmo cʉtimiupi. Cʉ̃ cãa puna manigʉra bii yaicoaupi. Cʉ̃ja pʉarã jiro macʉ̃ cãa to birora biicãupi ñucã.
21 o segundo desposou a viúva e morreu, também sem deixar descendência; e o terceiro, da mesma forma.
22 To biro wado cʉ̃ja, jĩcã amo peti, ape amore pʉaga penituaro ca niimiricarã cõ menare puna manirã wado bii yai peticoaupa. Cʉ̃ja jiro cʉ̃ja nʉmo ca niimirico cãa bii yaicoaupo.
22 E, assim, os sete não deixaram descendência. Por fim, depois de todos, morreu também a mulher.
23 To docare yua, cati tuarica tabe ca niiro cʉ̃ja ca cati tuaro, cʉ̃ja, jĩcã amo peti, ape amore pʉaga penituaro ca niirãpʉra cʉ̃ja ca nʉmo cʉtimirico pea, ¿nii nʉmo pee cõ niigoti? —ĩiupa.
23 Na ressurreição, quando eles ressuscitarem, de qual deles será ela a esposa? Porque os sete a desposaram.
24 To biro cʉ̃ja ca ĩiro, Jesús pea o biro cʉ̃jare ĩi yʉʉupi: —Mʉja no ca boorora mʉja ĩi maa wijiacã, Ʉmʉreco Pacʉ wederiquere, cʉ̃ ca tutuarijere majitima ĩirã.
24 Respondeu-lhes Jesus: Não provém o vosso erro de não conhecerdes as Escrituras, nem o poder de Deus?
25 Ca bii yairicarã cati tuarãpʉa, ʉmʉa, nomia, manʉ cʉti, nʉmo cʉti, tiitirucuma. Ʉmʉreco tutipʉ ca niirã Ʉmʉreco Pacʉ pʉto macãrãrebiirã wado niicãrucuma.
25 Pois, quando ressuscitarem de entre os mortos, nem casarão, nem se darão em casamento; porém, são como os anjos nos céus.
26 Ca bii yairicarã cʉ̃ja ca cati tuarije queti, ¿Moisés, yucʉgʉ ʉ̃ʉ pacaro ca ʉ̃ʉ petitirije queti, cʉ̃ ca owariquere mʉja bue ñaatiti? O biro ĩiupi Ʉmʉreco Pacʉ Moisés're: “Yʉa, Abraham, Isaac, Jacob jãari Ʉmʉreco Pacʉ yʉ nii,” ĩiupi.
26 Quanto à ressurreição dos mortos, não tendes lido no Livro de Moisés, no trecho referente à sarça, como Deus lhe falou:
27 Ʉmʉreco Pacʉa ca bii yairicarã Ʉmʉreco Pacʉ méé niimi. Ca catirã Ʉmʉreco Pacʉ niigʉ biimi. Mʉja no ca boorora mʉja ĩi maa wijiacã —cʉ̃jare ĩiupi Jesús.
27 Ora, ele não é Deus de mortos, e sim de vivos. Laborais em grande erro.
28 Añuro cʉ̃jare cʉ̃ ca yʉʉ majiro tʉori, jĩcʉ̃ doti cũuriquere ca jʉo buegʉ Jesús pʉto waari, o biro cʉ̃re ĩi jãiñaupi: —¿Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca doti cũurique niipetirore dije peti to niiti, ca jʉo nii majuropeerije? —ĩiupi.
28 Chegando um dos escribas, tendo ouvido a discussão entre eles, vendo como Jesus lhes houvera respondido bem, perguntou-lhe: Qual é o principal de todos os mandamentos?
29 To biro cʉ̃ ca ĩiro, Jesús pea o biro cʉ̃re ĩi yʉʉupi: —Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca doti cũurique ca nii majuropeerije ate nii: “Tʉoya Israel: Ʉpʉ mani Ʉmʉreco Pacʉ, cʉ̃ jĩcʉ̃ra Ʉpʉ niimi.
29 Respondeu Jesus: O principal é:
30 Ʉpʉ mʉ Ʉmʉreco Pacʉre mʉ yeri niipetiro mena, mʉ ca tʉgoeñarije, mʉ ca cati niirije, mʉ ca tutuarije niipetiro mena cʉ̃re maiña.”
30 Amarás, pois, o Senhor, teu Deus, de todo o teu coração, de toda a tua alma, de todo o teu entendimento e de toda a tua força.
31 Jiro macã wãme: “Mʉ pʉto macãrã cãare mʉ upʉre mʉ ca mairore birora maiña,” ape wãme doti cũuriqueate ametʉenero ca nii majuropeerije mani —cʉ̃re ĩiupi.
31 O segundo é:
32 To biro Jesús cʉ̃re cʉ̃ ca ĩi yʉʉro: —Añu majuropeecã Buegʉ. “Jĩcʉ̃ra niimi Ʉmʉreco Pacʉ; apĩ manimi,” mʉ ca ĩijata, díámacʉ̃ra mʉ ĩi.
32 Disse-lhe o escriba: Muito bem, Mestre, e com verdade disseste que ele é o único, e não há outro senão ele,
33 Ʉmʉreco Pacʉre mani yeri niipetiro, mani ca tʉgoeñarije niipetiro, mani ca tutuarije niipetiro mena cʉ̃re mai, mani pʉto macãrãre mani upʉre mani ca mairore birora mairiquea, waibʉcʉrã joe mʉene, waibʉcʉrã jĩari tiicojo nʉcʉ̃ bʉo, tiiriqueniipetirije ametʉenero ca nii majuropeerije nii —ĩiupi Jesús're.
33 e que amar a Deus de todo o coração e de todo o entendimento e de toda a força, e amar ao próximo como a si mesmo excede a todos os holocaustos e sacrifícios.
34 Añuro majirique mena cʉ̃ ca yʉʉro tʉogʉ, o biro cʉ̃re ĩiupi Jesús: “Petoacã dʉja, Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca doti niiri tabe maquẽre mʉ ca tʉo majiro,”cʉ̃re ĩiupi. To cõrora jĩcʉ̃ ʉno peera cʉ̃re jãiña nemotiupa yua.
34 Vendo Jesus que ele havia respondido sabiamente, declarou-lhe: Não estás longe do reino de Deus. E já ninguém mais ousava interrogá-lo.
35 Jesús, Ʉmʉreco Pacʉ yaa wiipʉ bojocare bue niigʉ, o biro ĩi jãiñaupi: —¿Ñee tiirã doti cũuriquere ca jʉo bueri maja pea, “Mesías,David pãrami niimi,” cʉ̃ja ĩirucuti?
35 Jesus, ensinando no templo, perguntou: Como dizem os escribas que o Cristo é filho de Davi?
36 David majuropeera Añuri Yeri cʉ̃re cʉ̃ ca majiorije jʉori o biro ĩiquĩupi:ĩiupi David.
36 O próprio Davi falou, pelo Espírito Santo:
37 ¿To docare do biro pee biicãri Mesías, David majuropeera “Yʉ Wiogʉ,” cʉ̃ ca ĩiricʉ nii pacagʉ, David pãrami cʉ̃ niibogajati? —cʉ̃jare ĩiupi Jesús. To biro cʉ̃ ca ĩirijere ca tʉo niirã pea, añuro ʉjea niirique mena tʉoupa.
37 O mesmo Davi chama-lhe Senhor; como, pois, é ele seu filho? E a grande multidão o ouvia com prazer.
38 Bue majio niigʉ, o biro ĩiupi Jesús: —Doti cũuriquere jʉo bueri maja cʉ̃ja ca biirique cʉti niirijere ĩa maji bojoca catiri niiña: Juti yoerije jãñacãri waa yuju, wiijeri watoa macã yeparipʉ cʉ̃ja ca waa yujuro, nʉcʉ̃ bʉorique mena cʉ̃ja ca jãiro boo,
38 E, ao ensinar, dizia ele: Guardai-vos dos escribas, que gostam de andar com vestes talares e das saudações nas praças;
39 nea poo juu buerica wiijeripʉ cãare wiorã cʉ̃ja ca duwiri taberipʉ wadore duwirʉga, baarica taberi cãare añuri taberi wado baa duwirʉga, biima.
39 e das primeiras cadeiras nas sinagogas e dos primeiros lugares nos banquetes;
40 Ñucã ca manʉ jʉ̃mʉa bii yai weoricarã romiri yaa wiijeri cãare ẽmarucuma. To biro tii pacarã, tii ditorã yoaro juu buema. Cʉ̃ja, ametʉenero ñañaro tii ecorucuma —ĩi wedeupi Jesús.
40 os quais devoram as casas das viúvas e, para o justificar, fazem longas orações; estes sofrerão juízo muito mais severo.
41 Jesús, Ʉmʉreco Pacʉ yaa wiipʉ, Ʉmʉreco Pacʉre tiicojo nʉcʉ̃ bʉorã cʉ̃ja ca jãari cũmuari díámacʉ̃, bojoca wapa tiirica tiiri cʉ̃ja ca jãaro ĩa duwiupi. Paʉ ca apeye pairã, pairori wapa tiirica tiiri jãaupa.
41 Assentado diante do gazofilácio, observava Jesus como o povo lançava ali o dinheiro. Ora, muitos ricos depositavam grandes quantias.
42 To biro cʉ̃ja ca tii niiro watoare, jĩcõ ca manʉ bii yai weo ecorico ca boo pacogo eari, wapa tiirica tiiri pʉa tiiacã ca wapa mani jañuri tiiriacã jãaupo.
42 Vindo, porém, uma viúva pobre, depositou duas pequenas moedas correspondentes a um quadrante.
43 Cõre ĩa, Jesús pea cʉ̃ buerãre jʉo cojori, o biro cʉ̃jare ĩiupi: —Yee méé mʉjare yʉ ĩi: Atio ca manʉ bii yai weorico ca boo pacago pea niipetirã ametʉenero tiicojomo.
43 E, chamando os seus discípulos, disse-lhes: Em verdade vos digo que esta viúva pobre depositou no gazofilácio mais do que o fizeram todos os ofertantes.
44 Niipetirãpʉra ca dʉjarije ca bii baterije ʉnopʉre tiicojoma. Cõ pea, ca boo pacago nii pacago, cõ ca wapa tii baa cati niiboriqueacãrena jãa peoticãmo —ĩiupi.
44 Porque todos eles ofertaram do que lhes sobrava; ela, porém, da sua pobreza deu tudo quanto possuía, todo o seu sustento.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.