Atos 7
Jnʼoon xco na tquen tyoʼtsʼon (AZGNT) vs VC
1 Ndoꞌ nquii tyee na conintque ndëë nnꞌan judíosꞌñeen, taxeeꞌ jon nnon Esteban. Itso jon: “¿Aa mayuuꞌ na nndaꞌ vaa na totsuꞌ?”
1 Perguntou-lhe então o sumo sacerdote: É realmente assim?
2 Ndoꞌ tꞌa Esteban, tso jon: “ꞌOꞌ ta na conintquehoꞌ yo ninꞌoꞌ ntyjëëhë, quindyehoꞌ chjo jñꞌoon na ntsinën. Nquii ta Tyoꞌtsꞌon na taquintyja tꞌman conduihin, tityincyooꞌhin nnon tsochiihi Abraham xjen na tomꞌaan jon ndyuaa Mesopotamia, vitjachen na ncja jon tsjoon Harán.
2 Respondeu ele: Irmãos e pais, escutai. O Deus da glória apareceu a nosso pai Abraão, quando estava na Mesopotâmia, antes de ir morar em Harã.
3 Itso jon nnon juu: Quinduiꞌ ntjoohin ndyuaa tsjonꞌ. Quiꞌndyiꞌ nnꞌan ꞌnanꞌ. Ndoꞌ cjaꞌ ndyuaa na ntsiꞌman nnonꞌ.
3 E disse-lhe: Sai de teu país e de tua parentela, e vai para a terra que eu te mostrar {Gn 12,1}.
4 Ndoꞌ na nndaꞌ, ya joꞌ jnduiꞌ Abraham tsjoonꞌ jon ndyuaa Caldea, tja jon ndyuaa Harán. Ndoꞌ vi na jndë tueꞌ tsotye jon, yajoꞌ jndyoyꞌoon Tyoꞌtsꞌon Abrahamꞌñeen ndyuaavahin naijon na mꞌanhoꞌ naneinhin.
4 Ele saiu da terra dos caldeus, e foi habitar em Harã. Dali, depois que lhe faleceu o pai, Deus o fez passar para esta terra, em que vós agora habitais.
5 Majoꞌ tasiquindaaꞌ Tyoꞌtsꞌon juu ndyuaamin jon, min na veꞌ vi tanꞌ chjohanꞌ. Majoꞌ min na nndaꞌ, tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon jñꞌoon na tyiꞌjeꞌquitscüejndyo jonhanꞌ na mancüiixjen nndaaꞌ juu ndyuaaminhin, ndoꞌ ya na ngueꞌ juu, ntsinda juu, joohan nnanꞌxuanhan cüentahanꞌ. Nndaꞌ tso Tyoꞌtsꞌon nnon juu min na juu xjenꞌñeen minꞌncüii jnda juu tacꞌoon.
5 Não lhe deu nela propriedade alguma, nem sequer um palmo de terra, mas prometeu dar-lha em posse, e depois dele à sua posteridade, quando ainda não tinha filho algum.
6 Ndoꞌ mantyi tso Tyoꞌtsꞌon na nque nnꞌan tsjan Abraham na nndyocahanꞌ, ncꞌohan ncüiichen ndyuaa naijon na nduihan nnꞌan na veꞌ sque ya. Ndoꞌ joꞌ ngotyeꞌntjontyenhan ndëë nnꞌan juu ndyuaaꞌñeen, ndoꞌ joo nnꞌan na mꞌanhanꞌ, nenque ciento ndyu ngontꞌaviꞌ nanꞌñeenhan.
6 Eis como falou Deus: Tua descendência habitará em terra estranha e será reduzida à escravidão e maltratada pelo espaço de quatrocentos anos.
7 Majoꞌ tsontyichen Tyoꞌtsꞌon nnon Abraham: “Ndoꞌ joo nnꞌan ndyuaaꞌñeen na ntꞌahan na ngotyeꞌntjontyen ntsindaꞌntyjoꞌ ndëëhan, ncö ntcoꞌxën nanꞌñeen jnaanꞌ na nndaꞌ nntꞌahan. Ndoꞌ ndë joꞌ, joo ntsindaꞌntyjoꞌ nndyochö ntcüꞌëhan ndyuaavahin na nnanꞌtꞌmaanꞌ nndaꞌhan ja ntjoohin.”
7 Mas eu julgarei a nação que os dominar - diz o Senhor -, e eles sairão e me prestarão culto neste lugar {Gn 15,13s.; Ex 3,12}.
8 Ndoꞌ tquen Tyoꞌtsꞌon jñꞌoon nnon Abraham na juu jnda jon na jndëcya nnduihin, quityjee jon tjan na yusꞌahin. Ndoꞌ na nndaꞌ, juu xjen na tui Isaac, tyjee jon tjan na yusꞌahin juu xee na jndë nen xuee ꞌnaanꞌ juu. Ndoꞌ juu Isaac, manincüajon sꞌaa jon xjen na tui jnda jon Jacob. Ndoꞌ nquii Jacob, majoꞌntyi sꞌaa jon yo nchoꞌve ntsinda jon nnꞌan na conduihan ndochiihi, manquëhë na condui jaa nchoꞌve ntmaanꞌ nnꞌan Israel.
8 E deu-lhe a aliança da circuncisão. Assim, Abraão teve um filho, Isaac, e, passados oito dias, o circuncidou; e Isaac, a Jacó; e Jacó, os doze patriarcas.
9 “Ndoꞌ nque ntsinda Jacob, na conduihan ndochiihi na tomꞌanhan ndyu na toxenꞌchen, tonanꞌtëëꞌ jndyi nꞌonhan ntyjehan José. Ndëëhanhin ndëë nnꞌan ndoꞌ joo nanꞌñeen tyeyꞌonhanhin ndyuaa Egipto. Majoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon tomꞌaan jon yohin na tomꞌaan juu ndyuaaꞌñeen.
9 Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para o Egito. Mas Deus estava com ele.
10 Ndoꞌ tsoñꞌen naviꞌ na toquenon juu Joséꞌñeen, totsiquindyaa Tyoꞌtsꞌonhin, mantyi tyincyaa jon na jndaꞌ xquen juu, ndoꞌ sꞌaa jon na tëveeꞌ ntyjii Faraón yohin. Nquii Faraónꞌñeen, conduihin tsanmꞌaantsꞌian tꞌman juu ndyuaa Egipto. Tꞌion jon tsꞌian José na tonduihin gobernado ninvaañꞌen ndyuaaꞌñeen, ata mantyi juu vatsꞌian naijon na coꞌxen juu Faraónꞌñeen.
10 Livrou-o de todas as suas tribulações e deu-lhe graça e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, que o fez governador do Egito e chefe de sua casa.
11 “Ndoꞌ tentyja xjen na tyioo jndoꞌ tꞌman ninvaa ndyuaa Egiptoꞌñeen yo ninꞌndyuaa Canaán. Jnaanꞌ joꞌ ji vaa jndyi toquenon nnꞌan. Ndoꞌ nque ndochiihi tandicüijndaꞌ ꞌnan na ntcüaꞌhan.
11 Sobreveio depois uma fome a todo o Egito e Canaã. Grande era a tribulação, e os nossos pais não achavam o que comer.
12 Majoꞌ nquii Jacobꞌñeen, jndyii jon jñꞌoon na juu ndyuaa Egiptoꞌñeen, joꞌ min ꞌnan na ya ntcüaꞌ tsꞌan. Yajoꞌ nque ndochiihi, ntsinda jon, jñon jonhan joꞌ na vejndyee ngue.
12 Mas quando Jacó soube que havia trigo no Egito, enviou pela primeira vez os nossos pais para lá.
13 Ndoꞌ vi na jndë joꞌ, nque ndochiihi nanꞌñeen, tyꞌe nndaꞌhan joꞌ na vja ve, ndoꞌ juu xjenꞌñeen José siꞌman nquiiꞌ jon ndëëhan na manquiintyi jon na conduihin ntyje nquehan. Ndoꞌ na nndaꞌ, nquii tsanmꞌaantsꞌian tꞌmanꞌñeen, tajnaanꞌ jon ntyje nquii José nanꞌñeen.
13 Na segunda, foi José reconhecido por seus irmãos, e foi descoberta ao faraó a sua origem.
14 Ndoꞌ vi na jndëcya, nquii José tꞌua jon tsꞌian ndëë ntyje jon na quitsacyꞌonhan tsotyehan yo ninꞌtsoñꞌen nnꞌan chuuꞌhan. Joo nanꞌñeen jndë ndyennꞌan nchoꞌnqui vantjoꞌ ꞌonhan.
14 Enviando mensageiros, José mandou vir seu pai Jacó com toda a sua família, que constava de setenta e cinco pessoas.
15 Nndaꞌ vaa na tui na tja Jacob ndyuaa Egipto. Joꞌ tomꞌaan jon, ndoꞌ majoꞌ tueꞌ jon. Mantyi ndochiihi ntsinda juu Jacobꞌñeen, juu ndyuaaꞌñeen tjëhan.
15 Jacó desceu ao Egito e morreu ali, como também nossos pais.
16 Ndoꞌ ndëcya nque ndantyjo ntꞌooꞌñeen, tyecho ntcüeꞌhan siꞌtsꞌo ꞌnaan nanꞌñeen tsjoon Siquem, ndyuaa naijon na jnanhan. Ndoꞌ tyequityꞌiuhan ntꞌooꞌñeen quiiꞌ tsiꞌtsꞌua na sijnda Abraham yo sꞌon xuee ndëë ntsinda tsan na jndyu Hamor.
16 Seus corpos foram trasladados para Siquém, e foram postos no sepulcro que Abraão tinha comprado, a peso de dinheiro, dos filhos de Hemor, de Siquém.
17 Ndoꞌ sininntyichen Esteban. Tso jon: “Ndoꞌ viochen xjen na ngatsiquindëhanꞌ juu jñꞌoon na tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon nnon Abraham na ntsiquindyaa jon nanꞌñeen na nnduiꞌ ntcüeꞌhan juu ndyuaaꞌñeen, majndyentyichenhan tandë.
17 Aproximava-se o tempo em que devia realizar-se a promessa que Deus havia jurado a Abraão. O povo cresceu e se multiplicou no Egito
18 Ndoꞌ joo ndyuꞌñeen jndye nnꞌan na ncüii ro ncüiihan na jndë tomꞌanhan tsꞌian tꞌman ndyuaa Egipto. Ndoꞌ tueeꞌ xjen na tëcjo ncüiichen tsꞌan na nduihin tsanmꞌaantsꞌian tꞌman ndëë nnꞌan Egipto. Juu tsanꞌñeen tatajnaanꞌ jon tsoJosé.
18 até que se levantou outro rei no Egito, o qual nada sabia de José.
19 Nquii tsanmꞌaantsꞌianꞌñeen, yo na jndaꞌ xquen jon, totsiviꞌnnꞌan jon ndochiihi. Ee tquen jon jñꞌoon na quiꞌndyehan yoꞌndaa ndahan na cüje nque joo.
19 Este rei, usando de astúcia contra a nossa raça, maltratou nossos pais e obrigou-os a enjeitar seus filhos para privá-los da vida.
20 Ndoꞌ majooto xueeꞌñeen tui Moisés. Ndoꞌ tëveeꞌ ntyjii Tyoꞌtsꞌon yo jon. Tye jon yo ndyee jon, ninndye chiꞌ na tonanꞌquehan jon vꞌaahan.
20 Por este mesmo tempo, nasceu Moisés. Era belo aos olhos de Deus e por três meses foi criado na casa paterna.
21 Majoꞌ tueeꞌ xjen, yo najndeiꞌhanꞌ na jntyꞌehanhin na cueꞌ jon, majoꞌ manquiito yuscu jnda tsanmꞌaantsꞌian tꞌmanꞌñeen ntjii juu yujntꞌa Moisés. Juu yuscuꞌñeen tovantyjeeꞌ juuhin chaꞌvijon jnda nquii juu.
21 Depois, quando foi exposto, a filha do faraó o recolheu e o criou como seu próprio filho.
22 Mangꞌe na nndaꞌ tui, juu Moisés totsijnaanꞌ jon tsoñꞌen na jndaꞌ nquen nnꞌan Egipto. Ndoꞌ jaaꞌ jñꞌoon na totsinin jon, yo ntyja ꞌnaanꞌ ꞌnan na totsꞌaa jon.
22 Moisés foi instruído em todas as ciências dos egípcios e tornou-se forte em palavras e obras.
23 “Juu Moisésꞌñeen, ya na tueeꞌ jon chaꞌna vennꞌan chu, sꞌaahanꞌ tsꞌon jon na ninꞌcaquindyiaaꞌ jon nque nnꞌan na nincüii tsjan conduihin, nque nnꞌan tsjan Israel.
23 Quando completou 40 anos, veio-lhe à mente visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Tja jon ndoꞌ jndyiaaꞌ jon ncüii tsꞌan Egipto na itsꞌaa viꞌ tsanꞌñeen ncüii tsꞌan na ninncüii tsjan conduihin yo nquii jon. Juu xjenꞌñeen tañoonꞌ jon tsanꞌñeen, tjiꞌ jonhin quiiꞌ nanviꞌñeen. Iscueeꞌ jon juu tsanEgiptoꞌñeen.
24 Viu que um deles era maltratado; tomou-lhe a defesa e vingou o que padecia a injúria, matando o egípcio.
25 Nndaꞌ vaa na sꞌaa jon ngꞌe toquindyiiꞌ tsꞌon jon na nque nnꞌan ꞌnaanꞌ jon, nnꞌan Israel, ncüaaꞌ ya nꞌonhan na ninjntꞌue Tyoꞌtsꞌonhin chaꞌ ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon ndyaahan juu naviꞌ na mꞌanhan, majoꞌ joohan tataaꞌ nꞌonhan na nndaꞌ.
25 Ele esperava que os seus irmãos compreendessem que Deus se servia de sua mão para livrá-los. Mas não o entenderam.
26 Ndoꞌ vi tonco ncüiichen xuee, jndyiaaꞌ Moisésꞌñeen ve ntyje jon nnꞌan Israel na ninncüii tsjan conduihan yo nquii jon, na conanꞌntjaꞌhan. Ndoꞌ ntꞌue tsꞌon jon na quintjo ya ntcüeꞌhan yo ntyjehan. Ngꞌe joꞌ na tso jon ndëëhan: “ꞌOꞌ ninncüii tsjan conduihoꞌ. ¿Ndu na conanꞌntjaꞌhoꞌ yo ntyjehoꞌ?”
26 No dia seguinte, dois dentre eles brigavam, e ele procurou reconciliá-los: Amigos, disse ele, sois irmãos, por que vos maltratais um ao outro?
27 Majoꞌ juu tsꞌan na ntꞌue tyiaꞌ yo ncüiichen tsanꞌñeen, jñoon juu ntꞌö nquii Moisés. Ndoꞌ tso juu nnon jon: “¿Nin tsꞌan tquen ꞌuꞌ na nintque ꞌuꞌ ndë́, ndoꞌ na ntcoꞌxenꞌ já?
27 Mas o que maltratava seu compatriota o repeliu: Quem te constituiu chefe ou juiz sobre nós?
28 ¿Aa mantyi ninꞌquitscueꞌ ja chaꞌna iscueꞌ juu tsꞌan Egipto vja? ”
28 Porventura queres tu matar-me, como ontem mataste o egípcio?
29 Ndoꞌ Moisés, vi na jndë jndyii jon jñꞌoonvaꞌ, sꞌaa jon vi ntyja, tja jon ndyuaa Madián. Joꞌ tomꞌaan ya jon, ndoꞌ majoꞌ toco jon, tui ve nannon ntsinda jon juu ndyuaaꞌñeen.
29 A estas palavras, Moisés fugiu. E esteve como estrangeiro na terra de Madiã, onde teve dois filhos.
30 “Ndoꞌ vi na jndë tenon vennꞌan chu na tomꞌaan jon joꞌ, sijonhanꞌ na mꞌaan jon ncüii joo quiiꞌ jndëë na ndyo juu tyoꞌ na jndyu Sinaí. Juu xjenꞌñeen tityincyooꞌ ncüii ángel nnon jon quityquiiꞌ tsachon na coco ncüii tsonneon.
30 Passados quarenta anos, apareceu-lhe no deserto do monte Sinai um anjo, na chama duma sarça ardente.
31 Ndoꞌ na jndyiaaꞌ jonhanꞌ, tomꞌaanꞌ jndyi tsꞌon jon nin ꞌnan ninꞌquitsiquindyihanꞌ. Majoꞌ juu xjen na sindyooꞌhin na ndyiaaꞌ ya jonhanꞌ, jndyii jon na nquii ta Tyoꞌtsꞌon itsinin.
31 Moisés, admirado de uma tal visão, aproximou-se para a examinar. E a voz do Senhor lhe falou:
32 Tso jon: “Ja condui Tyoꞌtsꞌon cüentaaꞌ tsochiꞌ Abraham, tsan na tomꞌaan ndyu na toxenꞌchen, majoꞌntyi cüentaaꞌ juu Isaac yo ninꞌJacob.” Ndoꞌ xjen na jndyii Moisés na nndaꞌ, tyeꞌ coviquijntyꞌehin na tyꞌue jon, min ndincyaahanꞌ na ndyiaaꞌ jon juu tsꞌoonꞌñeen.
32 Eu sou o Deus de teus pais, o Deus de Abraão, de Isaac, de Jacó. Moisés, atemorizado, não ousava levantar os olhos.
33 Ndoꞌ tso Tyoꞌtsꞌon nnon jon: “Cüjiꞌ ntconꞌ, ngꞌe naijon na mintyjeꞌ, conduihanꞌ tyuaa na jiꞌua ngꞌe jndë tyjënön ntjoohin.
33 O Senhor lhe disse: Tira o teu calçado, porque o lugar onde estás é uma terra santa.
34 Ee jndë jntyꞌia nnön na nque nnꞌan ndyuaa Egipto contꞌaviꞌhan nnꞌan njan, nnꞌan Israel, ndoꞌ mantyi jndë mandyi na cotcüihan quityquiiꞌ juu naviꞌñeen. Ndoꞌ joꞌ jndë jndyocuë na ntsiquindyahin. Ndoꞌ naneinhin, ꞌuꞌ njñön na cjaꞌ ntcüeꞌ ndyuaa Egipto.”
34 Considerei a aflição do meu povo no Egito, ouvi os seus gemidos e desci para livrá-los. Vem, pois, agora e eu te enviarei ao Egito.
35 Ndoꞌ tsontyichen Esteban: “Nque nnꞌan Israel tontꞌahin na tyiꞌcueeꞌ nꞌonhan juu Moisés. Ee jnduehan nnon jon: ¿Nin tsꞌan tquen ꞌuꞌ na nintque ꞌuꞌ ndë́ ndoꞌ na ntcoꞌxenꞌ já? Majoꞌ manquiintyi Tyoꞌtsꞌon tꞌua jon tsꞌian nnon tsanꞌñeen na coꞌxen jon joohan ndoꞌ na ntsiquindyaa jonhan naviꞌ na tomꞌanhan ndyuaa Egipto. Ntyja ꞌnaanꞌ juu ángel na tityincyooꞌ nnon Moisés quityquiiꞌ tsonneon na covꞌa, joꞌ na sijndaꞌ Tyoꞌtsꞌon na tsixuan Moisés juu tsꞌianꞌñeen.
35 Este Moisés que desprezaram, dizendo: Quem te constituiu chefe ou juiz?, a este Deus enviou como chefe e libertador pela mão do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Majuuntyi Moisésꞌñeen, tjiꞌ jon ndochiihi nnꞌan Israel ndyuaa Egipto na tomꞌanhan joꞌ ndyu na toxenꞌchen. Majon na totsꞌaa tsꞌian tꞌman na tyiꞌjeꞌquinduihanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ najndei nquii jon. Manquiintyi jon na totsꞌaa jnꞌaan tꞌman xjen na tenonhan Ndaandue Ve, ndoꞌ mantyi viochen xjen na tomꞌan yahan vivennꞌan chu ndyuaa naijon tajndaꞌ ya covaꞌ.
36 Ele os fez sair do Egito, operando prodígios e milagres na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, por espaço de quarenta anos.
37 Manquiintyi jon na tso jon ndëë ntyjëëhë nnꞌan Israel: “Nquii Tyoꞌtsꞌon ntquen jon ncüii nnꞌan ꞌnaanhoꞌ na ntsixuan jon tsꞌian na nnincyaa jon jñꞌoon ndëëhoꞌ chaꞌxjen na tꞌua jon juu tsꞌianꞌñeen nnön.”
37 Foi este Moisés que disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre os vossos irmãos um profeta como eu.
38 Manquii jon na tomꞌaan yo tmaanꞌ ntyjëëhë Israel viochen xjen na tomꞌan yahan ndyuaa na tajndaꞌ covaꞌ. Manquii jon na tomꞌaan jon Tyoꞌ Sinaí xjen na sinin ángel nnon jon yo ndëë ndochiihi nanꞌñeen. Manquii jon na tyꞌoon cüenta joo jñꞌoon na concyahanꞌ na ngüandoꞌ ñuaanꞌ tsꞌan na tonnon Tyoꞌtsꞌon na itscüenon jonhanꞌ ndëëhë.
38 Este é o que esteve entre o povo congregado no deserto, e com o anjo que lhe falara no monte Sinai, e com os nossos pais; que recebeu palavras de vida para no-las transmitir.
39 “Majoꞌ nque ndochiihi na tomꞌan ndyu na toxenꞌchen, tyíꞌquitaꞌngueeꞌhan jñꞌoon na toninncyaa Moisés ndëëhan. Min tajnanꞌjñꞌoonꞌhan jñꞌoon na totso jon ndëëhan ndoꞌ mantyi totsꞌaa jndyihanꞌ nꞌonhan na nincꞌo ntcüeꞌhan Egipto.
39 Nossos pais não lhe quiseram obedecer, mas o repeliram. Em seus corações voltaram-se para o Egito,
40 Mangꞌe na nndaꞌ, joꞌ na tonduehan nnon Aarón: Quitsiaꞌ ꞌnan na nnanꞌquijndyu jaahanꞌ Tyoꞌtsꞌon na nnanꞌtꞌmaanꞌ jaa na juuhanꞌ ngüejndyeehanꞌ tondëëhë, ngꞌe ntyja ꞌnaanꞌ juu Moisésvaꞌ, tsan na tjiꞌ jaa ndyuaa Egipto, min tyiꞌquindiö nin ꞌnan tjon jon.
40 dizendo a Aarão: Faze-nos deuses, que vão diante de nós, porque quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que foi feito dele.
41 Ndoꞌ na jnduehan na nndaꞌ, jnanꞌyahan ncüii ꞌnan na chaꞌvijon toro chjo. Ndoꞌ tonanꞌcüjehan quiooꞌ na tonanꞌtꞌmaanꞌhan juuhanꞌ na tonduehan na juuhanꞌ conduihanꞌ Tyoꞌtsꞌon. Mantyi tontꞌahan nguee na tonanꞌtꞌmaanꞌhan juu nanꞌñeen na jnanꞌya nquehan.
41 Fizeram, naqueles dias, um bezerro de ouro e ofereceram um sacrifício ao ídolo, e se alegravam diante da obra das suas mãos.
42 Mangꞌe na nndaꞌ, jntyꞌii Tyoꞌtsꞌon joo nanꞌñeen. Ata tyincyaa jon na nque nanꞌñeen jnanꞌtꞌmaanꞌhan ncjuu na mꞌan tsjöꞌndue. Ee juu tsan na tonincyaa jñꞌoon ntyja nchu vaa ꞌnan na nguaa, vaa jñꞌoon na tji jon ntyja ꞌnaan nanꞌñeen. Ndö vaa tso jñꞌoonꞌñeen:
42 Mas Deus afastou-se e os abandonou ao culto dos astros do céu, como está escrito no livro dos profetas: Porventura, casa de Israel, vós me oferecestes vítimas e sacrifícios por quarenta anos no deserto?
43 Quiooꞌñeen, chito nnön toninncyahoꞌ joo oꞌ.
43 Aceitastes a tenda de Moloc e a estrela do vosso deus Renfão, figuras que vós fizestes para adorá-las! Assim eu vos deportarei para além da Babilônia {Am 5,25ss.}.
44 “Nque ndochiihi na tomꞌan ndyu na toxenꞌchen, xjen na tomꞌanhan juu ndyuaaꞌñeen na tannꞌan cꞌoon, tonanꞌyꞌonhan juu vꞌaa ndiaa naijon na tonanꞌvehan ntcaaꞌ ntjöꞌ na chuuꞌ ntji na tquen Tyoꞌtsꞌon na icoꞌxenhanꞌ. Juu vꞌaa ndiaaꞌñeen jndëhanꞌ chaꞌxjen jñꞌoon na siꞌman jon nnon Moisés ee tso jon nnon juu na quitsia juuhanꞌ chaꞌxjen ꞌnan na jndë siꞌman jon nnon juu.
44 A Arca da Aliança esteve com os nossos pais no deserto, como Deus ordenou a Moisés que a fizesse conforme o modelo que tinha visto.
45 Nque ndochiihi na tomꞌanhan ndyu na toxenꞌchen, nnꞌan tsjan joohan na jndyocahanꞌ, jndyoyꞌon nanꞌñeen juu vꞌaaꞌñeen xjen na jndyochu Josué joohan ndyuaaminhin naijon na sijndaꞌ Tyoꞌtsꞌon na ncꞌonhan. Ndoꞌ joo nnꞌan na tomꞌan jndyee ndyuaaminhin, tjiꞌ jon nanꞌñeen, mangꞌe joꞌ nque ndochiihi jndëë jntꞌahan yo nanꞌñeen. Ndoꞌ juu vꞌaa ndiaaꞌñeen, ninvaa tonanꞌyꞌonhan juuhanꞌ ata xjen na tomꞌaan juu David.
45 Recebendo-a nossos pais, levaram-na sob a direção de Josué às terras dos pagãos, que Deus expulsou da presença de nossos pais. E ali ficou até o tempo de Davi.
46 Nquii Tyoꞌtsꞌon, juu naya na conduihin, siquindaaꞌ jonhanꞌ juu Davidꞌñeen. Joꞌ na tcan juu vi nayaꞌñeen na nninncyaa jon na ntsia juu ncüii vꞌaa naijon nque nnꞌan tsjan Jacob na jndyocahanꞌ, nnanꞌtꞌmaanꞌhan nquii Tyoꞌtsꞌon.
46 Este encontrou graça diante de Deus e pediu que pudesse achar uma morada para o Deus de Jacó.
47 Majoꞌ Salomón, jnda nquii David, nquii juu sia vꞌaaꞌñeen.
47 Salomão foi quem lhe edificou a casa.
48 Majoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon na mꞌaan nandyentyichen, chito veꞌ quiiꞌ ntꞌaa na conanꞌya nnꞌan, joꞌ na imꞌaan jon. Chaꞌxjen jñꞌoon na tso tsꞌan na toninncyaa jñꞌoon ntyja nchu vaa ꞌnan na nnguaa, tso tsanꞌñeen:
48 O Altíssimo, porém, não habita em casas construídas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 Quiñoonꞌndue conduihanꞌ silla na maninꞌ tsꞌiaanꞌ naijon na mavaquityën.
49 O céu é o meu trono, e a terra o escabelo dos meus pés. Que casa me edificareis vós?, diz o Senhor. Qual é o lugar do meu repouso?
50 Ee ncö, tsoñꞌen nanꞌminꞌ, maja tquënhanꞌ.”
50 Acaso não foi minha mão que fez tudo isto {Is 66,1s.}?
51 Ndoꞌ tsontyichen Esteban: “Majoꞌ ꞌoꞌ mancüiixjen conduihoꞌ nnꞌan queꞌ nꞌon. Itsijonhanꞌ ꞌoꞌ chaꞌvijon nque nnꞌan na tyiꞌquinanꞌtꞌmaanꞌhan Tyoꞌtsꞌon. Tyiꞌninꞌquindyehoꞌ nchu vaa na ntꞌue tsꞌon jon yohoꞌ, min tyiꞌquitaꞌngueeꞌhoꞌhanꞌ. Ninnquiiꞌchen conanꞌvehoꞌ nacjooꞌ nquii Espíritu Santo. Manincüejon contꞌahoꞌ chaꞌxjen tontꞌa nque ndochihoꞌ na tomꞌanhan ndyu na toxenꞌchen.
51 Homens de dura cerviz, e de corações e ouvidos incircuncisos! Vós sempre resistis ao Espírito Santo. Como procederam os vossos pais, assim procedeis vós também!
52 Ncüii cüii tsꞌan na tomꞌanhin ndyu na toxenꞌchen na toninncyahin jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ntyja nchu vaa ꞌnan na nnguaa, nque ndochihoꞌ, mancüiixjen tontꞌaviꞌhan nanꞌñeen. Ndoꞌ mantyi nque nnꞌan na toninncya jñꞌoon ntyja na ndyo nquii Cristo na jndyoyu conduihin, majoontyi ndochihoꞌ tonanꞌcüjehan nanꞌñeen. Majoꞌ nanein nquii Cristo, nquehoꞌ jndë tyincyahoꞌ cüentahin, ndoꞌ jndë jnanꞌcueeꞌhoꞌhin.
52 A qual dos profetas não perseguiram os vossos pais? Mataram os que prediziam a vinda do Justo, do qual vós agora tendes sido traidores e homicidas.
53 Manquentyihoꞌ na tyꞌonhoꞌ cüenta juu jñꞌoon na tquen Moisés na tyincya ángeles juuhanꞌ nnon jon, majoꞌ ꞌoꞌ tyiꞌninꞌquitaꞌngueeꞌhoꞌhanꞌ.”
53 Vós que recebestes a lei pelo ministério dos anjos e não a guardastes...
54 Ndoꞌ nque nanmꞌannꞌianꞌñeen, vi na jndë jndyehan jñꞌoonminꞌ na sinin Esteban ndëëhan, tennon ntyja xjen na tyionhanꞌ quindyaꞌ ngiohan. Tonanꞌquiꞌioonꞌhan ndiꞌnꞌonhan na jnanꞌvjehan jon.
54 Ao ouvir tais palavras, esbravejaram de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Majoꞌ juu jon, quindë ya tomꞌaan Espíritu Santo quiiꞌ tsꞌon jon. Jndondë jon quiñoonꞌndue, joꞌ jndyiaaꞌ jon juu na nancooꞌ jndyi quixuee naijon na mꞌaan nquii Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ mantyi jndyiaaꞌ jon na minntyjeeꞌ Jesús ngiaaꞌ Tyoꞌtsꞌon tontyjaya.
55 Mas, cheio do Espírito Santo, Estêvão fitou o céu e viu a glória de Deus e Jesus de pé à direita de Deus:
56 Ndoꞌ ya na jndyiaaꞌ Esteban na nndaꞌ, jndei sinin jon, tso jon:
56 Eis que vejo, disse ele, os céus abertos e o Filho do Homem, de pé, à direita de Deus.
57 Ndoꞌ nanꞌñeen, jndei jnanꞌxuaahan na vjehan na nndaꞌ tso jon. Tëꞌhan nquihan, ndoꞌ ninñoonꞌ tyꞌonhan jon.
57 Levantaram então um grande clamor, taparam os ouvidos e todos juntos se atiraram furiosos contra ele.
58 Ndoꞌ vi na jndë tjiꞌhan jon quiiꞌ tsjoon, yajoꞌ nque nnꞌan na condue na vaa jnaanꞌ jon, tjiꞌhan ndiaatco na cüehan. Tquen yahan joo ndiaaꞌñeen na mꞌaan ncüii tsansꞌandyua na jndyu juu Saulo, na quen juu chjo cüentahanꞌ. Ndë joꞌ taꞌhan, totuenꞌhan ntjöꞌ Esteban.
58 Lançaram-no fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. As testemunhas depuseram os seus mantos aos pés de um moço chamado Saulo.
59 Ndoꞌ viochen xjen na cotuenꞌ nanꞌñeen ntjöꞌhin, sinin jon nnon Tyoꞌtsꞌon. Itso jon: “ꞌUꞌ ta Jesús, juu na ndyiiꞌ na vantꞌö, cyonꞌ cüentahanꞌ.”
59 E apedrejavam Estêvão, que orava e dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito.
60 Ndoꞌ vi jndë joꞌ tcon xtye jon. Jndei sixuaa jon, tso jon: “Ta Jesús, juu jnanva na contꞌa nanmin ja, tyiꞌntsaꞌ na ntꞌuiihanꞌhin.”
60 Posto de joelhos, exclamou em alta voz: Senhor, não lhes leves em conta este pecado... A estas palavras, expirou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.