Atos 7
Jnʼoon xco na tquen tyoʼtsʼon (AZGNT) vs NTLH
1 Ndoꞌ nquii tyee na conintque ndëë nnꞌan judíosꞌñeen, taxeeꞌ jon nnon Esteban. Itso jon: “¿Aa mayuuꞌ na nndaꞌ vaa na totsuꞌ?”
1 O Grande Sacerdote perguntou a Estêvão: — O que essas pessoas estão dizendo é verdade?
2 Ndoꞌ tꞌa Esteban, tso jon: “ꞌOꞌ ta na conintquehoꞌ yo ninꞌoꞌ ntyjëëhë, quindyehoꞌ chjo jñꞌoon na ntsinën. Nquii ta Tyoꞌtsꞌon na taquintyja tꞌman conduihin, tityincyooꞌhin nnon tsochiihi Abraham xjen na tomꞌaan jon ndyuaa Mesopotamia, vitjachen na ncja jon tsjoon Harán.
2 Estêvão respondeu: — Irmãos e pais, escutem! O
3 Itso jon nnon juu: Quinduiꞌ ntjoohin ndyuaa tsjonꞌ. Quiꞌndyiꞌ nnꞌan ꞌnanꞌ. Ndoꞌ cjaꞌ ndyuaa na ntsiꞌman nnonꞌ.
3 E Deus lhe disse: “Saia da sua terra e do meio dos seus parentes e vá para uma terra que eu lhe mostrarei.”
4 Ndoꞌ na nndaꞌ, ya joꞌ jnduiꞌ Abraham tsjoonꞌ jon ndyuaa Caldea, tja jon ndyuaa Harán. Ndoꞌ vi na jndë tueꞌ tsotye jon, yajoꞌ jndyoyꞌoon Tyoꞌtsꞌon Abrahamꞌñeen ndyuaavahin naijon na mꞌanhoꞌ naneinhin.
4 Então ele saiu da Caldeia e foi morar em Harã. Depois que o pai dele morreu, Deus trouxe Abraão para esta terra onde vocês agora estão morando.
5 Majoꞌ tasiquindaaꞌ Tyoꞌtsꞌon juu ndyuaamin jon, min na veꞌ vi tanꞌ chjohanꞌ. Majoꞌ min na nndaꞌ, tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon jñꞌoon na tyiꞌjeꞌquitscüejndyo jonhanꞌ na mancüiixjen nndaaꞌ juu ndyuaaminhin, ndoꞌ ya na ngueꞌ juu, ntsinda juu, joohan nnanꞌxuanhan cüentahanꞌ. Nndaꞌ tso Tyoꞌtsꞌon nnon juu min na juu xjenꞌñeen minꞌncüii jnda juu tacꞌoon.
5 Ele não deu a Abraão nem mesmo um palmo desta terra, mas prometeu que ia lhe dar toda esta terra e que depois ela seria dos seus descendentes. Quando Deus fez essa promessa, Abraão ainda não tinha filhos.
6 Ndoꞌ mantyi tso Tyoꞌtsꞌon na nque nnꞌan tsjan Abraham na nndyocahanꞌ, ncꞌohan ncüiichen ndyuaa naijon na nduihan nnꞌan na veꞌ sque ya. Ndoꞌ joꞌ ngotyeꞌntjontyenhan ndëë nnꞌan juu ndyuaaꞌñeen, ndoꞌ joo nnꞌan na mꞌanhanꞌ, nenque ciento ndyu ngontꞌaviꞌ nanꞌñeenhan.
6 Ele disse a Abraão: “Os seus descendentes vão viver como estrangeiros em outra terra. Ali eles serão escravos e serão maltratados durante quatrocentos anos.”
7 Majoꞌ tsontyichen Tyoꞌtsꞌon nnon Abraham: “Ndoꞌ joo nnꞌan ndyuaaꞌñeen na ntꞌahan na ngotyeꞌntjontyen ntsindaꞌntyjoꞌ ndëëhan, ncö ntcoꞌxën nanꞌñeen jnaanꞌ na nndaꞌ nntꞌahan. Ndoꞌ ndë joꞌ, joo ntsindaꞌntyjoꞌ nndyochö ntcüꞌëhan ndyuaavahin na nnanꞌtꞌmaanꞌ nndaꞌhan ja ntjoohin.”
7 — E Deus disse ainda: “Eu castigarei a nação que os escravizar. Depois disso eles voltarão daquela terra e me adorarão neste lugar.”
8 Ndoꞌ tquen Tyoꞌtsꞌon jñꞌoon nnon Abraham na juu jnda jon na jndëcya nnduihin, quityjee jon tjan na yusꞌahin. Ndoꞌ na nndaꞌ, juu xjen na tui Isaac, tyjee jon tjan na yusꞌahin juu xee na jndë nen xuee ꞌnaanꞌ juu. Ndoꞌ juu Isaac, manincüajon sꞌaa jon xjen na tui jnda jon Jacob. Ndoꞌ nquii Jacob, majoꞌntyi sꞌaa jon yo nchoꞌve ntsinda jon nnꞌan na conduihan ndochiihi, manquëhë na condui jaa nchoꞌve ntmaanꞌ nnꞌan Israel.
8 Deus deu a Abraão a cerimônia da circuncisão como prova da aliança que fez com ele. Por isso Abraão circuncidou o seu filho Isaque uma semana depois do seu nascimento. Isaque circuncidou o seu filho Jacó, e Jacó fez o mesmo com os seus doze filhos, os patriarcas .
9 “Ndoꞌ nque ntsinda Jacob, na conduihan ndochiihi na tomꞌanhan ndyu na toxenꞌchen, tonanꞌtëëꞌ jndyi nꞌonhan ntyjehan José. Ndëëhanhin ndëë nnꞌan ndoꞌ joo nanꞌñeen tyeyꞌonhanhin ndyuaa Egipto. Majoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon tomꞌaan jon yohin na tomꞌaan juu ndyuaaꞌñeen.
9 Estêvão continuou: — Os irmãos de José tinham inveja dele e o venderam para ser escravo no Egito. Mas Deus estava com ele
10 Ndoꞌ tsoñꞌen naviꞌ na toquenon juu Joséꞌñeen, totsiquindyaa Tyoꞌtsꞌonhin, mantyi tyincyaa jon na jndaꞌ xquen juu, ndoꞌ sꞌaa jon na tëveeꞌ ntyjii Faraón yohin. Nquii Faraónꞌñeen, conduihin tsanmꞌaantsꞌian tꞌman juu ndyuaa Egipto. Tꞌion jon tsꞌian José na tonduihin gobernado ninvaañꞌen ndyuaaꞌñeen, ata mantyi juu vatsꞌian naijon na coꞌxen juu Faraónꞌñeen.
10 e o livrou de todas as suas aflições. Quando José apareceu diante de Faraó, rei do Egito, Deus lhe deu sabedoria e modos agradáveis. E Faraó o nomeou governador do Egito e do palácio do rei.
11 “Ndoꞌ tentyja xjen na tyioo jndoꞌ tꞌman ninvaa ndyuaa Egiptoꞌñeen yo ninꞌndyuaa Canaán. Jnaanꞌ joꞌ ji vaa jndyi toquenon nnꞌan. Ndoꞌ nque ndochiihi tandicüijndaꞌ ꞌnan na ntcüaꞌhan.
11 Depois houve falta de alimentos e muito sofrimento no Egito e em Canaã, e os nossos antepassados não tinham mais o que comer.
12 Majoꞌ nquii Jacobꞌñeen, jndyii jon jñꞌoon na juu ndyuaa Egiptoꞌñeen, joꞌ min ꞌnan na ya ntcüaꞌ tsꞌan. Yajoꞌ nque ndochiihi, ntsinda jon, jñon jonhan joꞌ na vejndyee ngue.
12 Mais tarde, Jacó ouviu dizer que no Egito havia trigo e mandou pela primeira vez os nossos antepassados até lá.
13 Ndoꞌ vi na jndë joꞌ, nque ndochiihi nanꞌñeen, tyꞌe nndaꞌhan joꞌ na vja ve, ndoꞌ juu xjenꞌñeen José siꞌman nquiiꞌ jon ndëëhan na manquiintyi jon na conduihin ntyje nquehan. Ndoꞌ na nndaꞌ, nquii tsanmꞌaantsꞌian tꞌmanꞌñeen, tajnaanꞌ jon ntyje nquii José nanꞌñeen.
13 Na segunda vez José contou aos seus irmãos quem ele era, e Faraó ficou sabendo da família de José.
14 Ndoꞌ vi na jndëcya, nquii José tꞌua jon tsꞌian ndëë ntyje jon na quitsacyꞌonhan tsotyehan yo ninꞌtsoñꞌen nnꞌan chuuꞌhan. Joo nanꞌñeen jndë ndyennꞌan nchoꞌnqui vantjoꞌ ꞌonhan.
14 Então José mandou buscar o seu pai Jacó e todos os seus parentes, a fim de irem para o Egito; eram setenta e cinco pessoas ao todo.
15 Nndaꞌ vaa na tui na tja Jacob ndyuaa Egipto. Joꞌ tomꞌaan jon, ndoꞌ majoꞌ tueꞌ jon. Mantyi ndochiihi ntsinda juu Jacobꞌñeen, juu ndyuaaꞌñeen tjëhan.
15 Jacó foi para o Egito, e ali ele e os nossos antepassados ficaram morando até o dia da morte deles.
16 Ndoꞌ ndëcya nque ndantyjo ntꞌooꞌñeen, tyecho ntcüeꞌhan siꞌtsꞌo ꞌnaan nanꞌñeen tsjoon Siquem, ndyuaa naijon na jnanhan. Ndoꞌ tyequityꞌiuhan ntꞌooꞌñeen quiiꞌ tsiꞌtsꞌua na sijnda Abraham yo sꞌon xuee ndëë ntsinda tsan na jndyu Hamor.
16 Depois os corpos deles foram trazidos para Siquém e postos no túmulo que Abraão tinha comprado dos descendentes de Hamor por um certo preço.
17 Ndoꞌ sininntyichen Esteban. Tso jon: “Ndoꞌ viochen xjen na ngatsiquindëhanꞌ juu jñꞌoon na tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon nnon Abraham na ntsiquindyaa jon nanꞌñeen na nnduiꞌ ntcüeꞌhan juu ndyuaaꞌñeen, majndyentyichenhan tandë.
17 — Quando estava chegando o tempo de Deus cumprir o juramento que havia feito a Abraão, o nosso povo tinha aumentado muito no Egito.
18 Ndoꞌ joo ndyuꞌñeen jndye nnꞌan na ncüii ro ncüiihan na jndë tomꞌanhan tsꞌian tꞌman ndyuaa Egipto. Ndoꞌ tueeꞌ xjen na tëcjo ncüiichen tsꞌan na nduihin tsanmꞌaantsꞌian tꞌman ndëë nnꞌan Egipto. Juu tsanꞌñeen tatajnaanꞌ jon tsoJosé.
18 Então um rei que não sabia nada a respeito de José começou a governar o Egito.
19 Nquii tsanmꞌaantsꞌianꞌñeen, yo na jndaꞌ xquen jon, totsiviꞌnnꞌan jon ndochiihi. Ee tquen jon jñꞌoon na quiꞌndyehan yoꞌndaa ndahan na cüje nque joo.
19 Esse rei enganou e maltratou os nossos antepassados, a ponto de obrigá-los a abandonar as suas próprias criancinhas para que elas morressem.
20 Ndoꞌ majooto xueeꞌñeen tui Moisés. Ndoꞌ tëveeꞌ ntyjii Tyoꞌtsꞌon yo jon. Tye jon yo ndyee jon, ninndye chiꞌ na tonanꞌquehan jon vꞌaahan.
20 Nesse tempo nasceu Moisés, que era uma linda criança, e durante três meses os seus pais cuidaram dele em casa.
21 Majoꞌ tueeꞌ xjen, yo najndeiꞌhanꞌ na jntyꞌehanhin na cueꞌ jon, majoꞌ manquiito yuscu jnda tsanmꞌaantsꞌian tꞌmanꞌñeen ntjii juu yujntꞌa Moisés. Juu yuscuꞌñeen tovantyjeeꞌ juuhin chaꞌvijon jnda nquii juu.
21 Mas, quando tiveram de abandoná-lo, a filha do rei o adotou e criou como seu próprio filho.
22 Mangꞌe na nndaꞌ tui, juu Moisés totsijnaanꞌ jon tsoñꞌen na jndaꞌ nquen nnꞌan Egipto. Ndoꞌ jaaꞌ jñꞌoon na totsinin jon, yo ntyja ꞌnaanꞌ ꞌnan na totsꞌaa jon.
22 E assim ele foi instruído em toda a ciência dos egípcios e se tornou um homem que falava e agia com autoridade.
23 “Juu Moisésꞌñeen, ya na tueeꞌ jon chaꞌna vennꞌan chu, sꞌaahanꞌ tsꞌon jon na ninꞌcaquindyiaaꞌ jon nque nnꞌan na nincüii tsjan conduihin, nque nnꞌan tsjan Israel.
23 Estêvão disse ainda: — Quando Moisés já estava com quarenta anos, resolveu ir ver a sua gente, os israelitas.
24 Tja jon ndoꞌ jndyiaaꞌ jon ncüii tsꞌan Egipto na itsꞌaa viꞌ tsanꞌñeen ncüii tsꞌan na ninncüii tsjan conduihin yo nquii jon. Juu xjenꞌñeen tañoonꞌ jon tsanꞌñeen, tjiꞌ jonhin quiiꞌ nanviꞌñeen. Iscueeꞌ jon juu tsanEgiptoꞌñeen.
24 Ali viu um egípcio maltratando um homem do seu povo. Então defendeu o israelita e o vingou, matando o egípcio.
25 Nndaꞌ vaa na sꞌaa jon ngꞌe toquindyiiꞌ tsꞌon jon na nque nnꞌan ꞌnaanꞌ jon, nnꞌan Israel, ncüaaꞌ ya nꞌonhan na ninjntꞌue Tyoꞌtsꞌonhin chaꞌ ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon ndyaahan juu naviꞌ na mꞌanhan, majoꞌ joohan tataaꞌ nꞌonhan na nndaꞌ.
25 Moisés pensava que os israelitas entenderiam que Deus ia libertá-los por meio dele, mas eles não entenderam.
26 Ndoꞌ vi tonco ncüiichen xuee, jndyiaaꞌ Moisésꞌñeen ve ntyje jon nnꞌan Israel na ninncüii tsjan conduihan yo nquii jon, na conanꞌntjaꞌhan. Ndoꞌ ntꞌue tsꞌon jon na quintjo ya ntcüeꞌhan yo ntyjehan. Ngꞌe joꞌ na tso jon ndëëhan: “ꞌOꞌ ninncüii tsjan conduihoꞌ. ¿Ndu na conanꞌntjaꞌhoꞌ yo ntyjehoꞌ?”
26 No dia seguinte Moisés viu dois israelitas brigando. E, tentando apartar a briga, disse: “Homens, escutem! Vocês são irmãos; por que estão brigando?”
27 Majoꞌ juu tsꞌan na ntꞌue tyiaꞌ yo ncüiichen tsanꞌñeen, jñoon juu ntꞌö nquii Moisés. Ndoꞌ tso juu nnon jon: “¿Nin tsꞌan tquen ꞌuꞌ na nintque ꞌuꞌ ndë́, ndoꞌ na ntcoꞌxenꞌ já?
27 — Mas aquele que estava maltratando o outro empurrou Moisés para um lado e disse: “Quem pôs você como nosso chefe ou nosso juiz?
28 ¿Aa mantyi ninꞌquitscueꞌ ja chaꞌna iscueꞌ juu tsꞌan Egipto vja? ”
28 Você está querendo me matar como matou o egípcio ontem?”
29 Ndoꞌ Moisés, vi na jndë jndyii jon jñꞌoonvaꞌ, sꞌaa jon vi ntyja, tja jon ndyuaa Madián. Joꞌ tomꞌaan ya jon, ndoꞌ majoꞌ toco jon, tui ve nannon ntsinda jon juu ndyuaaꞌñeen.
29 Quando Moisés ouviu isso, fugiu do Egito e foi morar na terra de Midiã, e ali nasceram dois filhos dele.
30 “Ndoꞌ vi na jndë tenon vennꞌan chu na tomꞌaan jon joꞌ, sijonhanꞌ na mꞌaan jon ncüii joo quiiꞌ jndëë na ndyo juu tyoꞌ na jndyu Sinaí. Juu xjenꞌñeen tityincyooꞌ ncüii ángel nnon jon quityquiiꞌ tsachon na coco ncüii tsonneon.
30 — Quarenta anos mais tarde, quando Moisés estava no deserto, perto do monte Sinai, um anjo apareceu a ele, no meio do fogo de um espinheiro que estava queimando.
31 Ndoꞌ na jndyiaaꞌ jonhanꞌ, tomꞌaanꞌ jndyi tsꞌon jon nin ꞌnan ninꞌquitsiquindyihanꞌ. Majoꞌ juu xjen na sindyooꞌhin na ndyiaaꞌ ya jonhanꞌ, jndyii jon na nquii ta Tyoꞌtsꞌon itsinin.
31 Moisés ficou admirado com o que estava vendo e chegou perto para ver melhor. Então ouviu a voz do Senhor, que disse:
32 Tso jon: “Ja condui Tyoꞌtsꞌon cüentaaꞌ tsochiꞌ Abraham, tsan na tomꞌaan ndyu na toxenꞌchen, majoꞌntyi cüentaaꞌ juu Isaac yo ninꞌJacob.” Ndoꞌ xjen na jndyii Moisés na nndaꞌ, tyeꞌ coviquijntyꞌehin na tyꞌue jon, min ndincyaahanꞌ na ndyiaaꞌ jon juu tsꞌoonꞌñeen.
32 “Eu sou o Deus dos seus antepassados, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó.” Moisés tremia de medo e não tinha coragem de olhar.
33 Ndoꞌ tso Tyoꞌtsꞌon nnon jon: “Cüjiꞌ ntconꞌ, ngꞌe naijon na mintyjeꞌ, conduihanꞌ tyuaa na jiꞌua ngꞌe jndë tyjënön ntjoohin.
33 Então o Senhor disse: “Tire as sandálias, pois o lugar onde você está é um lugar sagrado.
34 Ee jndë jntyꞌia nnön na nque nnꞌan ndyuaa Egipto contꞌaviꞌhan nnꞌan njan, nnꞌan Israel, ndoꞌ mantyi jndë mandyi na cotcüihan quityquiiꞌ juu naviꞌñeen. Ndoꞌ joꞌ jndë jndyocuë na ntsiquindyahin. Ndoꞌ naneinhin, ꞌuꞌ njñön na cjaꞌ ntcüeꞌ ndyuaa Egipto.”
34 Eu tenho visto como o meu povo está sendo maltratado no Egito; tenho ouvido os gemidos deles e desci para libertá-los. Agora vou mandar você para o Egito.”
35 Ndoꞌ tsontyichen Esteban: “Nque nnꞌan Israel tontꞌahin na tyiꞌcueeꞌ nꞌonhan juu Moisés. Ee jnduehan nnon jon: ¿Nin tsꞌan tquen ꞌuꞌ na nintque ꞌuꞌ ndë́ ndoꞌ na ntcoꞌxenꞌ já? Majoꞌ manquiintyi Tyoꞌtsꞌon tꞌua jon tsꞌian nnon tsanꞌñeen na coꞌxen jon joohan ndoꞌ na ntsiquindyaa jonhan naviꞌ na tomꞌanhan ndyuaa Egipto. Ntyja ꞌnaanꞌ juu ángel na tityincyooꞌ nnon Moisés quityquiiꞌ tsonneon na covꞌa, joꞌ na sijndaꞌ Tyoꞌtsꞌon na tsixuan Moisés juu tsꞌianꞌñeen.
35 E Estêvão continuou: — Esse mesmo Moisés foi rejeitado pelo povo de Israel. Eles lhe perguntaram: “Quem pôs você como nosso chefe ou nosso juiz?” Deus enviou esse Moisés como líder e libertador, com a ajuda do anjo que apareceu no espinheiro.
36 Majuuntyi Moisésꞌñeen, tjiꞌ jon ndochiihi nnꞌan Israel ndyuaa Egipto na tomꞌanhan joꞌ ndyu na toxenꞌchen. Majon na totsꞌaa tsꞌian tꞌman na tyiꞌjeꞌquinduihanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ najndei nquii jon. Manquiintyi jon na totsꞌaa jnꞌaan tꞌman xjen na tenonhan Ndaandue Ve, ndoꞌ mantyi viochen xjen na tomꞌan yahan vivennꞌan chu ndyuaa naijon tajndaꞌ ya covaꞌ.
36 Foi ele quem tirou os israelitas do Egito, fazendo milagres e maravilhas naquela terra, e também no mar Vermelho, e no deserto, durante quarenta anos.
37 Manquiintyi jon na tso jon ndëë ntyjëëhë nnꞌan Israel: “Nquii Tyoꞌtsꞌon ntquen jon ncüii nnꞌan ꞌnaanhoꞌ na ntsixuan jon tsꞌian na nnincyaa jon jñꞌoon ndëëhoꞌ chaꞌxjen na tꞌua jon juu tsꞌianꞌñeen nnön.”
37 Foi esse mesmo Moisés quem disse aos israelitas: “Do meio de vocês Deus escolherá e enviará para vocês um profeta , assim como ele me enviou.”
38 Manquii jon na tomꞌaan yo tmaanꞌ ntyjëëhë Israel viochen xjen na tomꞌan yahan ndyuaa na tajndaꞌ covaꞌ. Manquii jon na tomꞌaan jon Tyoꞌ Sinaí xjen na sinin ángel nnon jon yo ndëë ndochiihi nanꞌñeen. Manquii jon na tyꞌoon cüenta joo jñꞌoon na concyahanꞌ na ngüandoꞌ ñuaanꞌ tsꞌan na tonnon Tyoꞌtsꞌon na itscüenon jonhanꞌ ndëëhë.
38 Foi Moisés quem esteve com os israelitas reunidos no deserto; ele esteve lá com os nossos antepassados e com o anjo que falou com ele no monte Sinai. E foi Moisés quem recebeu e nos entregou as mensagens vivas de Deus.
39 “Majoꞌ nque ndochiihi na tomꞌan ndyu na toxenꞌchen, tyíꞌquitaꞌngueeꞌhan jñꞌoon na toninncyaa Moisés ndëëhan. Min tajnanꞌjñꞌoonꞌhan jñꞌoon na totso jon ndëëhan ndoꞌ mantyi totsꞌaa jndyihanꞌ nꞌonhan na nincꞌo ntcüeꞌhan Egipto.
39 — Os nossos antepassados não quiseram obedecer a Moisés, mas o rejeitaram e queriam voltar para o Egito.
40 Mangꞌe na nndaꞌ, joꞌ na tonduehan nnon Aarón: Quitsiaꞌ ꞌnan na nnanꞌquijndyu jaahanꞌ Tyoꞌtsꞌon na nnanꞌtꞌmaanꞌ jaa na juuhanꞌ ngüejndyeehanꞌ tondëëhë, ngꞌe ntyja ꞌnaanꞌ juu Moisésvaꞌ, tsan na tjiꞌ jaa ndyuaa Egipto, min tyiꞌquindiö nin ꞌnan tjon jon.
40 Eles disseram a Arão: “Faça para nós deuses que irão à nossa frente. Não sabemos o que aconteceu com Moisés, aquele homem que nos tirou do Egito.”
41 Ndoꞌ na jnduehan na nndaꞌ, jnanꞌyahan ncüii ꞌnan na chaꞌvijon toro chjo. Ndoꞌ tonanꞌcüjehan quiooꞌ na tonanꞌtꞌmaanꞌhan juuhanꞌ na tonduehan na juuhanꞌ conduihanꞌ Tyoꞌtsꞌon. Mantyi tontꞌahan nguee na tonanꞌtꞌmaanꞌhan juu nanꞌñeen na jnanꞌya nquehan.
41 Então fizeram uma imagem em forma de bezerro e mataram animais para oferecer a ela como sacrifício . Depois deram uma festa em honra da imagem que eles mesmos tinham feito.
42 Mangꞌe na nndaꞌ, jntyꞌii Tyoꞌtsꞌon joo nanꞌñeen. Ata tyincyaa jon na nque nanꞌñeen jnanꞌtꞌmaanꞌhan ncjuu na mꞌan tsjöꞌndue. Ee juu tsan na tonincyaa jñꞌoon ntyja nchu vaa ꞌnan na nguaa, vaa jñꞌoon na tji jon ntyja ꞌnaan nanꞌñeen. Ndö vaa tso jñꞌoonꞌñeen:
42 Mas Deus se afastou deles e deixou que adorassem as estrelas do céu, como está escrito no Livro dos Profetas : “Ó povo de Israel, não foi para mim que vocês mataram e ofereceram animais em durante quarenta anos no deserto.
43 Quiooꞌñeen, chito nnön toninncyahoꞌ joo oꞌ.
43 Vocês carregaram a barraca do deus e também a imagem da estrela de Raifã , o deus de vocês. Esses eram ídolos que vocês tinham feito para adorar. Por isso vou mandar vocês para além da Babilônia.”
44 “Nque ndochiihi na tomꞌan ndyu na toxenꞌchen, xjen na tomꞌanhan juu ndyuaaꞌñeen na tannꞌan cꞌoon, tonanꞌyꞌonhan juu vꞌaa ndiaa naijon na tonanꞌvehan ntcaaꞌ ntjöꞌ na chuuꞌ ntji na tquen Tyoꞌtsꞌon na icoꞌxenhanꞌ. Juu vꞌaa ndiaaꞌñeen jndëhanꞌ chaꞌxjen jñꞌoon na siꞌman jon nnon Moisés ee tso jon nnon juu na quitsia juuhanꞌ chaꞌxjen ꞌnan na jndë siꞌman jon nnon juu.
44 — No deserto, os nossos antepassados tinham consigo a Tenda da Presença de Deus . Essa Tenda foi feita como Deus tinha mandado Moisés fazer, de acordo com o modelo que Deus lhe havia mostrado.
45 Nque ndochiihi na tomꞌanhan ndyu na toxenꞌchen, nnꞌan tsjan joohan na jndyocahanꞌ, jndyoyꞌon nanꞌñeen juu vꞌaaꞌñeen xjen na jndyochu Josué joohan ndyuaaminhin naijon na sijndaꞌ Tyoꞌtsꞌon na ncꞌonhan. Ndoꞌ joo nnꞌan na tomꞌan jndyee ndyuaaminhin, tjiꞌ jon nanꞌñeen, mangꞌe joꞌ nque ndochiihi jndëë jntꞌahan yo nanꞌñeen. Ndoꞌ juu vꞌaa ndiaaꞌñeen, ninvaa tonanꞌyꞌonhan juuhanꞌ ata xjen na tomꞌaan juu David.
45 Eles tinham recebido a Tenda dos seus antepassados e a levaram quando foram com Josué e conquistaram as terras das nações que Deus expulsou de diante deles. A Tenda ficou lá com eles até o tempo de Davi.
46 Nquii Tyoꞌtsꞌon, juu naya na conduihin, siquindaaꞌ jonhanꞌ juu Davidꞌñeen. Joꞌ na tcan juu vi nayaꞌñeen na nninncyaa jon na ntsia juu ncüii vꞌaa naijon nque nnꞌan tsjan Jacob na jndyocahanꞌ, nnanꞌtꞌmaanꞌhan nquii Tyoꞌtsꞌon.
46 Davi recebeu a aprovação de Deus e pediu licença para construir uma casa para o Deus de Jacó.
47 Majoꞌ Salomón, jnda nquii David, nquii juu sia vꞌaaꞌñeen.
47 Mas foi Salomão quem construiu a casa de Deus.
48 Majoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon na mꞌaan nandyentyichen, chito veꞌ quiiꞌ ntꞌaa na conanꞌya nnꞌan, joꞌ na imꞌaan jon. Chaꞌxjen jñꞌoon na tso tsꞌan na toninncyaa jñꞌoon ntyja nchu vaa ꞌnan na nnguaa, tso tsanꞌñeen:
48 — Porém o Altíssimo não mora em casas construídas por seres humanos. Como disse o profeta:
49 Quiñoonꞌndue conduihanꞌ silla na maninꞌ tsꞌiaanꞌ naijon na mavaquityën.
49 “O céu é o meu trono, diz o Senhor, e a terra é o estrado onde descanso os meus pés. Que tipo de casa vocês poderiam construir para mim? Como conseguiriam construir um lugar onde eu pudesse morar?
50 Ee ncö, tsoñꞌen nanꞌminꞌ, maja tquënhanꞌ.”
50 Por acaso não fui eu quem fez todas as coisas?”
51 Ndoꞌ tsontyichen Esteban: “Majoꞌ ꞌoꞌ mancüiixjen conduihoꞌ nnꞌan queꞌ nꞌon. Itsijonhanꞌ ꞌoꞌ chaꞌvijon nque nnꞌan na tyiꞌquinanꞌtꞌmaanꞌhan Tyoꞌtsꞌon. Tyiꞌninꞌquindyehoꞌ nchu vaa na ntꞌue tsꞌon jon yohoꞌ, min tyiꞌquitaꞌngueeꞌhoꞌhanꞌ. Ninnquiiꞌchen conanꞌvehoꞌ nacjooꞌ nquii Espíritu Santo. Manincüejon contꞌahoꞌ chaꞌxjen tontꞌa nque ndochihoꞌ na tomꞌanhan ndyu na toxenꞌchen.
51 E Estêvão terminou, dizendo: — Como vocês são teimosos! Como são duros de coração e surdos para ouvir a mensagem de Deus! Vocês sempre têm rejeitado o Espírito Santo, como os seus antepassados rejeitaram.
52 Ncüii cüii tsꞌan na tomꞌanhin ndyu na toxenꞌchen na toninncyahin jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ntyja nchu vaa ꞌnan na nnguaa, nque ndochihoꞌ, mancüiixjen tontꞌaviꞌhan nanꞌñeen. Ndoꞌ mantyi nque nnꞌan na toninncya jñꞌoon ntyja na ndyo nquii Cristo na jndyoyu conduihin, majoontyi ndochihoꞌ tonanꞌcüjehan nanꞌñeen. Majoꞌ nanein nquii Cristo, nquehoꞌ jndë tyincyahoꞌ cüentahin, ndoꞌ jndë jnanꞌcueeꞌhoꞌhin.
52 Qual foi o profeta que os antepassados de vocês não perseguiram? Eles mataram os mensageiros de Deus que no passado anunciaram a vinda do Bom Servo . E agora vocês o traíram e o mataram.
53 Manquentyihoꞌ na tyꞌonhoꞌ cüenta juu jñꞌoon na tquen Moisés na tyincya ángeles juuhanꞌ nnon jon, majoꞌ ꞌoꞌ tyiꞌninꞌquitaꞌngueeꞌhoꞌhanꞌ.”
53 Vocês receberam a lei por meio de anjos e não têm obedecido a essa lei.
54 Ndoꞌ nque nanmꞌannꞌianꞌñeen, vi na jndë jndyehan jñꞌoonminꞌ na sinin Esteban ndëëhan, tennon ntyja xjen na tyionhanꞌ quindyaꞌ ngiohan. Tonanꞌquiꞌioonꞌhan ndiꞌnꞌonhan na jnanꞌvjehan jon.
54 Quando os membros do Conselho Superior acabaram de ouvir o que Estêvão tinha dito, ficaram furiosos e rangeram os dentes contra ele.
55 Majoꞌ juu jon, quindë ya tomꞌaan Espíritu Santo quiiꞌ tsꞌon jon. Jndondë jon quiñoonꞌndue, joꞌ jndyiaaꞌ jon juu na nancooꞌ jndyi quixuee naijon na mꞌaan nquii Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ mantyi jndyiaaꞌ jon na minntyjeeꞌ Jesús ngiaaꞌ Tyoꞌtsꞌon tontyjaya.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para o céu e viu a glória de Deus. E viu também Jesus em pé, ao lado direito de Deus.
56 Ndoꞌ ya na jndyiaaꞌ Esteban na nndaꞌ, jndei sinin jon, tso jon:
56 Então disse: — Olhem! Eu estou vendo o céu aberto e o
57 Ndoꞌ nanꞌñeen, jndei jnanꞌxuaahan na vjehan na nndaꞌ tso jon. Tëꞌhan nquihan, ndoꞌ ninñoonꞌ tyꞌonhan jon.
57 Mas eles taparam os ouvidos e, gritando bem alto, avançaram todos juntos contra Estêvão.
58 Ndoꞌ vi na jndë tjiꞌhan jon quiiꞌ tsjoon, yajoꞌ nque nnꞌan na condue na vaa jnaanꞌ jon, tjiꞌhan ndiaatco na cüehan. Tquen yahan joo ndiaaꞌñeen na mꞌaan ncüii tsansꞌandyua na jndyu juu Saulo, na quen juu chjo cüentahanꞌ. Ndë joꞌ taꞌhan, totuenꞌhan ntjöꞌ Esteban.
58 Depois o jogaram para fora da cidade e o apedrejaram. E as testemunhas deixaram um moço chamado Saulo tomando conta das suas capas .
59 Ndoꞌ viochen xjen na cotuenꞌ nanꞌñeen ntjöꞌhin, sinin jon nnon Tyoꞌtsꞌon. Itso jon: “ꞌUꞌ ta Jesús, juu na ndyiiꞌ na vantꞌö, cyonꞌ cüentahanꞌ.”
59 Enquanto eles atiravam as pedras, Estêvão chamava Jesus, dizendo: — Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Ndoꞌ vi jndë joꞌ tcon xtye jon. Jndei sixuaa jon, tso jon: “Ta Jesús, juu jnanva na contꞌa nanmin ja, tyiꞌntsaꞌ na ntꞌuiihanꞌhin.”
60 Depois, ajoelhou-se e gritou com voz bem forte: — Senhor, não condenes esta gente por causa deste pecado! E, depois que disse isso, ele morreu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.