Atos 19
Jnʼoon xco na tquen tyoʼtsʼon (AZGNT) vs NVT
1 Viochen xjen na juu Apolosꞌñeen tomꞌaan jon Corinto ndyuaa Acaya, nquii Pablo tomandyiꞌ jon njoon na mꞌaan quiiꞌ ntyoꞌ. Ndoꞌ vi jndë joꞌ, tueeꞌ jon tsjoon Efeso, naijon ntjii jon vendye nnꞌan na conanꞌjon jñꞌoon na toninncyaa Juan.
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo viajou pelas regiões do interior até chegar a Éfeso, no litoral, onde encontrou alguns discípulos.
2 Taxeeꞌ Pablo ndëë nanꞌñeen, itso jon:
2 Ele lhes perguntou: “Vocês receberam o Espírito Santo quando creram?”. “Não”, responderam eles. “Nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo.”
3 Ndoꞌ taxeeꞌntyi Pablo ndëëhan:
3 “Então que batismo vocês receberam?”, perguntou ele. “O batismo de João”, responderam.
4 Joꞌ tꞌa Pablo, tso jon ndëëhan:
4 Paulo disse: “João batizava com o batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois, isto é, em Jesus”.
5 Ndoꞌ joo nnꞌan Efesoꞌñeen, vi na jndë jndyehan jñꞌoonminꞌ, joꞌ jntꞌëhan yo xueeꞌ nquii ta Jesús.
5 Assim que ouviram isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Juu xjen na tyio Pablo ntꞌö jon cjohan, yajoꞌ mantyi tyꞌonhan cüenta nquii Espíritu Santo. Ndoꞌ ninñoonꞌ taꞌhan jnanꞌneinhan mañoon nnon jñꞌoon, tachi jñꞌoon na macüiixjen conanꞌneinhan. Ndoꞌ mantyi toninncyahan jñꞌoon na siꞌman Tyoꞌtsꞌon ndëëhan.
6 Paulo lhes impôs as mãos e o Espírito Santo veio sobre eles, e falaram em línguas e profetizaram.
7 Nannonꞌñeen chaꞌna nchoꞌvehan.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Nquii Pablo chaꞌ na ndye chiꞌ tomꞌaan jon juu tsjoon Efesoꞌñeen, ninnquiꞌ toca jon vatsꞌon ꞌnaan nnꞌan judíos. Minꞌncüii nnon tyiꞌquindyiiꞌ tsꞌon jon na toninncyaa jon jñꞌoon ndëë nanꞌñeen. Tquen yantyihin na totsiꞌman jon ndëëhan ntyja ꞌnaanꞌ na icoꞌxen Tyoꞌtsꞌon nnꞌan nchu vaa na cotsamꞌanhan, ndoꞌ na quiooꞌ nꞌonhan na cantyja nꞌonhan Jesús.
8 Em seguida, Paulo foi à sinagoga e ali pregou corajosamente durante três meses, argumentando de modo convincente sobre o reino de Deus.
9 Majoꞌ vendye nanꞌñeen tontꞌa yahan na tonanqueꞌ nꞌonhan, tyiꞌninꞌcantyja nꞌonhan jñꞌoon na toninncyaa Pablo. Jnduehan na juu jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ na itsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaan nnꞌan, tayuu jntꞌuehanꞌ. Ndoꞌ na nndaꞌ, jnduiꞌ Pablo quiiꞌ ntꞌan nanꞌñeen, ndoꞌ mantyi nque nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús, tëchu jonhan vꞌaa scuela cüentaaꞌ tsan na jndyu Tirano. Ndoꞌ ꞌio ꞌio totsiꞌman jon ndëëhan joꞌ.
9 Mas alguns deles se mostraram endurecidos, rejeitaram a mensagem e falaram publicamente contra o Caminho. Paulo, então, deixou a sinagoga e levou consigo os discípulos, passando a realizar discussões diárias na escola de Tirano.
10 Jndë ve chu na totsꞌaa jon na nndaꞌ, ndoꞌ ngꞌe joꞌ, tsoñꞌen nnꞌan judíos na mꞌanhan ndyuaa Asia, mantyi yo ninꞌnnꞌan na tachi conduihan tsjan nanꞌñeen, tsoñꞌenhan jndyehan jñꞌoon naya ntyja ꞌnaanꞌ ta Jesús.
10 Isso continuou durante os dois anos seguintes, e gente de toda a província da Ásia, tanto judeus como gregos, ouviu a palavra do Senhor.
11 Ndoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon, tyincyaa jon najndei na tsixuan Pablo na totsꞌaa jon jnꞌaan tꞌman na tyiꞌjeꞌquindëë nduihanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ najndei nquii tsꞌan.
11 Deus concedeu a Paulo o poder de realizar milagres extraordinários.
12 Ee ndiaa yo ninꞌpeto na jnan na mꞌaan jon, joohanꞌ tyecho nnꞌanhanꞌ na mꞌan nnꞌan vꞌi, ndoꞌ na nndaꞌ, jnꞌman nanꞌñeen. Ndoꞌ mantyi jndyetyia na mꞌan quiiꞌ nꞌon nnꞌan, jnduiꞌhan.
12 Quando lenços ou aventais usados por ele eram colocados sobre enfermos, estes eram curados de suas doenças e deles saíam espíritos malignos.
13 Majoꞌ vendye nnꞌan judíos na nanꞌxuanhan tsꞌian quinduaꞌ, tomandyiꞌhan, totjiꞌhan jndyetyia quiiꞌ nꞌon nnꞌan. Jndë joꞌ, jnanꞌtiu nanꞌñeen na ntꞌahan tsꞌianꞌñeen na nninjntꞌuehan xueeꞌ ta Jesús. Ncüii cüiihan taꞌhan na tonduehan ndëë jndyetyia: “Yo xueeꞌ Jesús, tsan na itsinin Pablo ntyja ꞌnaanꞌ, maꞌua ja tsꞌian na quinduiꞌ quiiꞌ tsꞌon tsanva.”
13 Alguns judeus viajavam pelas cidades expulsando espíritos malignos. Tentavam usar o nome do Senhor Jesus, dizendo: “Ordeno que saia em nome de Jesus, a quem Paulo anuncia!”.
14 Tomꞌaan ncüii tsꞌan judío na jndyu Esceva, conduihin ncüii tyee na conintque ntyja ꞌnaanꞌ nnꞌan judíos. Juu tsanꞌñeen tomꞌan ntyqueꞌ nannon ntsinda jon na totjiꞌhan jndyetyia.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de Ceva, um dos principais sacerdotes.
15 Majoꞌ ncüii jon xjen na jntꞌa ntsinda jon tsꞌianꞌñeen, joꞌ nquii jndyetyiaꞌñeen, tꞌa juu, itso juu ndëëhan: “Nquii Jesús, mavajnꞌan ja jon, ndoꞌ mantyi juu Pablo, ntyji nin tsꞌan conduihin, majoꞌ ꞌoꞌ jeꞌ, ¿Nin nnꞌan conduihoꞌ?”
15 Certa ocasião, o espírito maligno respondeu: “Eu conheço Jesus e conheço Paulo, mas quem são vocês?”.
16 Ndoꞌ juu tsansꞌa na ndyiiꞌ jndyetyiaꞌñeen, tjuꞌhin nacjo nanꞌñeen. Jndëë sꞌaa juu yohan. Jin vaa jndyi sꞌaa juu joohan ata jntyꞌii juuhan na ninquintsihan ndoꞌ mantyi tcꞌehan. Jndei jnduiꞌhan quiiꞌ vꞌaa, jnannonhan.
16 O homem possuído pelo espírito maligno saltou em cima deles e os atacou com tanta violência que fugiram da casa, despidos e feridos.
17 Ndoꞌ tsoñꞌen nnꞌan judíos na mꞌanhan tsjoon Efesoꞌñeen, yo ninꞌnnꞌan na mañoon tsjan conduihan, tycya jñꞌoon na nndaꞌ vaa ꞌnan tui. Mangꞌe na nndaꞌ, tsoñꞌenhan tyue jndyihan ndoꞌ tonanꞌtꞌmaanꞌhan xueeꞌ nquii ta Jesús.
17 A notícia do ocorrido se espalhou rapidamente por toda a cidade de Éfeso, tanto entre judeus como entre gregos, e sobre eles veio um temor reverente, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Ndoꞌ mantyi jndye nnꞌan na covantyja nꞌonhan Jesús, jndyoncyahan jnanhan. Joo nanꞌñeen tondue jndyoyuhan ntyja ꞌnaanꞌ tsꞌian tyia na contꞌahan na tyiꞌcaveeꞌ tsꞌon jonhanꞌ.
18 Muitos dos que creram confessaram suas obras pecaminosas.
19 Ndoꞌ jndye nnꞌan na tontꞌa tsꞌian quinduaꞌ, joo tson ꞌnaanhan na toninjntꞌuehin na tontꞌahan juu tsꞌianꞌñeen, jnanꞌncüihinhanꞌ. Ndoꞌ tondëë tsoñꞌen nnꞌan, jnanꞌcohan joo tsonꞌñeen. Ndoꞌ vi na jndë tjiꞌhan cüenta nchu xjen njon joo tsonꞌñeen, taaꞌ nꞌonhan na tueeꞌ na njonhanꞌ vennꞌan nchoꞌnqui min sꞌon xuee.
19 Vários deles, que haviam praticado feitiçaria, trouxeram seus livros de encantamentos e os queimaram publicamente. O valor dos livros totalizou cinquenta mil moedas de prata.
20 Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, tëvijndyentyichen nnꞌan na tyꞌonhan cüenta jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ ta Jesús. Totsiꞌmanhanꞌ na nquii Tyoꞌtsꞌon taquintyja najndei condui jon.
20 Assim, a mensagem a respeito do Senhor se espalhou amplamente e teve efeito poderoso.
21 Ndoꞌ vi jndë tenon na tui nanꞌminꞌ, sitiu Pablo na ngacüenon nndaꞌ jon ndyuaa Macedonia yo ninꞌAcaya. Ndëcya, ncja nndaꞌ jon Jerusalén. Ndoꞌ vi na jndë tueeꞌ jon Jerusalén, chuhanꞌ na mantyi ncja jon tsjoon Roma.
21 Depois disso, Paulo se sentiu impelido pelo Espírito a passar pela Macedônia e a Acaia antes de ir a Jerusalém. “E, de lá, devo prosseguir para Roma!”, disse ele.
22 Ndoꞌ juu Timoteo yo ninꞌErasto na cotejndeihan jon, jñon jonhan na ncꞌontyihan Macedonia. Majoꞌ nquii jon ntjontyichenhin ndyuaa Asia.
22 Então, enviou adiante dele à Macedônia dois assistentes, Timóteo e Erasto, e permaneceu um pouco mais na província da Ásia.
23 Juu xjenꞌñeen nque nnꞌan Efeso, tꞌman jñꞌoon jntꞌahan ntyja ꞌnaanꞌ juu tsꞌian xco na itsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaan nnꞌan.
23 Por essa época, houve enorme tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Ndoꞌ juu tsjoonꞌñeen, joꞌ tomꞌaan ncüii tsansꞌa na jndyu Demetrio. Totsiquindyiꞌ tsanꞌñeen sꞌon xuee na totsia jon ꞌnan quijndë na totsijonhanꞌ joohanꞌ vatsꞌon cüentaaꞌ juu tyꞌö Diana na tonanꞌtꞌmaanꞌ nnꞌan tsjoonꞌñeen. Juu Demetrioꞌñeen yo ninꞌntyje jon na ya jñꞌoon yohin, tonanꞌyahan joo nanꞌñeen, na ntyja ꞌnaanꞌ joꞌ tꞌman totantjonhan.
24 Começou com Demétrio, ourives que fabricava modelos de prata do templo da deusa grega Ártemis e que empregava muitos artífices.
25 Ndoꞌ juu Demetrioꞌñeen, sitjon jon nanꞌñeen yo ninꞌvendye nnꞌan na contꞌa tsꞌian na sijonhanꞌ juuhanꞌ yo tsꞌian na contꞌa nquehan. Tso jon ndëëhan:
25 Ele os reuniu a outros que trabalhavam em ofícios semelhantes e disse: “Senhores, vocês sabem que nossa prosperidade vem deste empreendimento.
26 Majoꞌ condyehoꞌ ndoꞌ cotquenhoꞌ cüenta na juu Pablovaꞌ, mandyiꞌ juu na incyaa juu jñꞌoon. Itsiꞌman juu na joo ꞌnan na conanꞌya jaa, tyiꞌyuuꞌ na conduihanꞌ Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ chito xiaꞌntyi nque nnꞌan tsjoon Efesova na vantyja nꞌonhan juu jñꞌoonvaꞌ na itsinin juu, majoꞌntyi nque nnꞌan na ninvaa ndyuaa Asia, vandyuehan na vantyja nꞌonhan jñꞌoonvaꞌ.
26 Mas, como vocês viram e ouviram, esse sujeito, Paulo, convenceu muita gente de que deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. Fez isso não apenas aqui em Éfeso, mas em toda a província.
27 Majoꞌ chito xiaꞌntyi vaa na toncuuꞌ na nndue nnꞌan na tayuu jntꞌue tsꞌianva na contꞌa. Matꞌmanntyi vaa na toncuuꞌ na juu vatsꞌon tꞌman cüentaaꞌ nquii Diana na conanꞌtꞌmaanꞌ jaa, nndue nnꞌan na taviquinjonhanꞌ. Ndoꞌ juu na itsiquinjonhanꞌhin na ngio nnꞌan, ncjuꞌcjehanꞌ juuhanꞌ. ꞌOꞌ mangio jndaꞌhoꞌ na tsoñꞌen nnꞌan ndyuaa Asia conanꞌtꞌmaanꞌhan jon, ndoꞌ mantyi ata nque nnꞌan na ninvaa tsonnangue.”
27 Claro que não me refiro apenas à perda do respeito público por nossa atividade. Também me preocupa que o templo da grande deusa Ártemis perca sua influência e que esta deusa magnífica, adorada em toda a província da Ásia e ao redor do mundo, seja destituída de seu grande prestígio!”.
28 Ndoꞌ nque nanꞌñeen, vi na jndyehan jñꞌoonminꞌ na sinin Demetrio, tyion jndyihanꞌ na ncꞌuaaꞌ nꞌonhan. Jndei tonanꞌxuaahan, tonduehan:
28 Ao ouvir isso, ficaram furiosos e começaram a gritar: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
29 Ngꞌe na jntꞌa nanꞌñeen na nndaꞌ, joꞌ siquijñꞌeenhanꞌ nnꞌan tsjoonꞌñeen. Maquintyjachen tyequeꞌhan quiiꞌ vꞌaa naijon na covatjonhan xjen na mꞌaan junta. Xjen na cotsaqueꞌhan joꞌ, tꞌuehan juu Gayo yo ninꞌAristarco, tyechohan nanꞌñeen. Ve joo nanꞌñeen nnꞌan ndyuaa Macedoniahin na cotejndeihan juu Pablo.
29 Em pouco tempo, a cidade toda estava uma confusão. O povo correu para o anfiteatro, arrastando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de viagem de Paulo.
30 Ndoꞌ nquii Pablo, ninꞌcaqueeꞌ jon quiiꞌ juu vꞌaaꞌñeen, majoꞌ nque nnꞌan tsjoonꞌñeen na vantyja nꞌonhan Jesús, tyíꞌncyahan na ntsꞌaa jon na nndaꞌ.
30 Ele também quis entrar, mas os discípulos não permitiram.
31 Ndoꞌ mantyi vendye joo nnꞌan na conduihan nanmꞌannꞌian ndëë joo nnꞌan ndyuaa Asia, joo nanꞌñeen ya jñꞌoonhan yo Pablo, jnanꞌcüanonhan jñꞌoon na mꞌaan jon na tyíꞌngaqueeꞌto jon joꞌ.
31 Alguns amigos de Paulo, oficiais da província, também lhe enviaram um recado no qual suplicaram que não arriscasse a vida entrando no anfiteatro.
32 Majoꞌ nque nnꞌan na jndë tëtjon vꞌaaꞌñeen, min taxeꞌcüaaꞌ tsonꞌ nin jñꞌoon conduehan, veꞌ vi coñꞌeento jndyuehan. Ee vendyehan conanꞌxuaahan ncüii nnon jñꞌoon, ndoꞌ ndyiiꞌ ntyjehan conanꞌxuaahan ncüiichen nnon jñꞌoon. Ndoꞌ majndyentyi nanꞌñeen, min tyíꞌquindiohan nin tsꞌian na tëncüihan joꞌ.
32 Lá dentro, em polvorosa, o povo todo gritava, e cada um dizia uma coisa. Na verdade, a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Ndoꞌ nque nnꞌan judíos na mꞌanhan juu tsjoonꞌñeen, tꞌuahan tsꞌian nnon Alejandro na quitsinin jon ndëë nanꞌñeen, na nin tsꞌian tëtjon nnꞌan vꞌaaꞌñeen. Mangꞌe na nndaꞌ, joꞌ sꞌaa jon ntꞌö jon na cüichen jndyue nanꞌñeen ee vaa jñꞌoon na ntsinin jon ndëëhan ntyja ꞌnaan ntyje jon nnꞌan judíos.
33 Entre a multidão, os judeus empurraram Alexandre para a frente e ordenaram que explicasse a situação. Ele fez sinal pedindo silêncio e tentou falar.
34 Majoꞌ joo nanꞌñeen, vi na jndë tquenhan cüenta na mantyi juu Alejandro tsꞌan judíohin, ninncüii jnanꞌtjonꞌhan jndyeehan. Ndoꞌ chaꞌna ve hora, ninncüii tonanꞌxuaahan, tonduehan: “Nquii Diana cüenta jaa nnꞌan Efeso, vaa tꞌman jndyi conduihin.”
34 No entanto, quando a multidão percebeu que ele era judeu, começou a gritar novamente e continuou por cerca de duas horas: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
35 Ndoꞌ juu tsantsintji tsjoonꞌñeen, vi na jndë sichen jon jndyue nanꞌñeen, tso jon ndëëhan: “ꞌOꞌ ntyjë nnꞌan Efeso, nque nnꞌan na ninvaa tsonnangue ngio yahan na jaa nnꞌan tsjoonvahin tijñön jaa na ntaꞌntyjëëꞌ juu vatsꞌon tꞌman cüentaaꞌ nquii Diana na conanꞌtꞌmaanꞌ jaa. Nquii jon na taquintyja tꞌman conduihin. Mantyi ngio jndaꞌ nnꞌan na cotaꞌntyjëëꞌ juu ꞌndyo nnon nquii Diana na jnanhanꞌ tsjöꞌndue na jndyocuehanꞌ na mꞌan jaa.
35 Por fim, o escrivão da cidade conseguiu acalmar a multidão e disse: “Cidadãos de Éfeso, todos sabem que Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis, cuja imagem caiu do céu para nós.
36 Mangꞌe na nndaꞌ, taꞌnan tsꞌan na ngitso na tyiꞌyuuꞌ jñꞌoonminꞌ, joꞌ tavinanꞌxuaahoꞌ, tantꞌatohoꞌ ncüii nnon na ndëcya nninncyaahanꞌ na tyia ngiohoꞌ.
36 Portanto, sendo este um fato inegável, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 Ee joo nannonminꞌ na jndyochohoꞌhin vꞌaavahin, tyiꞌjeꞌquindëë nduë na jndë jntyꞌueehan ꞌnan na tsixuan juu Diana, nquii jon na conanꞌtꞌmaanꞌ jaa, min tyiꞌconanꞌneinhan jñꞌoon tsanꞌ cjooꞌ jon.
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, mas eles não roubaram nada do templo nem disseram coisa alguma contra nossa deusa.
38 Ndoꞌ nquii Demetrio yo ninꞌnnꞌan na ya jñꞌoonhin, xe na aa va jñꞌoon na ninꞌquitquenhan cjooꞌ tsꞌan, quitsaquitquenhan jñꞌoonꞌñeen nnon jüe. Ee joo jñꞌoon na cotquen nnꞌan nacjo ntyjehan, joꞌ covijndaꞌhanꞌ.
38 “Se Demétrio e seus artífices têm alguma queixa contra eles, os tribunais estão abertos e há oficiais disponíveis para ouvir o caso. Que façam acusações formais.
39 Ndoꞌ mantyi xe na aa vaa ncüiichen nnon jñꞌoon na ntꞌue nꞌonhoꞌ na nninjndaꞌ, juu xjen na ncꞌoon junta, yajoꞌ nninjndaꞌhanꞌ.
39 E, se há outras queixas que desejam apresentar, elas podem ser resolvidas em assembleia, conforme a lei.
40 Ee ꞌnan na jntꞌahoꞌ xeevahin, mꞌaan jaa na toncuuꞌ na ngitso gobernado nacjooꞌ nquii jon na conanꞌvë. Ee xe na aa ngüaxeeꞌ jon ndëë ndu na jntꞌahanꞌ, tajñꞌoon na nndëë nnanꞌntcüꞌë na ngüañoonꞌhanꞌ jaa na tonnon jon.”
40 Corremos o perigo de ser acusados de provocar desordem, pois não há motivo para este tumulto. E, se exigirem de nós uma explicação, não teremos o que dizer”.
41 Ndoꞌ vi na jndë sinin tsanꞌñeen jñꞌoonvaꞌ, tꞌua jon tsꞌian na cyahan.
41 Então os despediu, e a multidão se dispersou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.