Atos 19
Jnʼoon xco na tquen tyoʼtsʼon (AZGNT) vs ARIB
1 Viochen xjen na juu Apolosꞌñeen tomꞌaan jon Corinto ndyuaa Acaya, nquii Pablo tomandyiꞌ jon njoon na mꞌaan quiiꞌ ntyoꞌ. Ndoꞌ vi jndë joꞌ, tueeꞌ jon tsjoon Efeso, naijon ntjii jon vendye nnꞌan na conanꞌjon jñꞌoon na toninncyaa Juan.
1 E sucedeu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo tendo atravessado as regiões mais altas, chegou a Éfeso e, achando ali alguns discípulos,
2 Taxeeꞌ Pablo ndëë nanꞌñeen, itso jon:
2 perguntou-lhes: Recebestes vós o Espírito Santo quando crestes? Responderam-lhe eles: Não, nem sequer ouvimos que haja Espírito Santo.
3 Ndoꞌ taxeeꞌntyi Pablo ndëëhan:
3 Tornou-lhes ele: Em que fostes batizados então? E eles disseram: No batismo de João.
4 Joꞌ tꞌa Pablo, tso jon ndëëhan:
4 Mas Paulo respondeu: João administrou o batismo do arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que após ele havia de vir, isto é, em Jesus.
5 Ndoꞌ joo nnꞌan Efesoꞌñeen, vi na jndë jndyehan jñꞌoonminꞌ, joꞌ jntꞌëhan yo xueeꞌ nquii ta Jesús.
5 Quando ouviram isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Juu xjen na tyio Pablo ntꞌö jon cjohan, yajoꞌ mantyi tyꞌonhan cüenta nquii Espíritu Santo. Ndoꞌ ninñoonꞌ taꞌhan jnanꞌneinhan mañoon nnon jñꞌoon, tachi jñꞌoon na macüiixjen conanꞌneinhan. Ndoꞌ mantyi toninncyahan jñꞌoon na siꞌman Tyoꞌtsꞌon ndëëhan.
6 Havendo-lhes Paulo imposto as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo, e falavam em línguas e profetizavam.
7 Nannonꞌñeen chaꞌna nchoꞌvehan.
7 E eram ao todo uns doze homens.
8 Nquii Pablo chaꞌ na ndye chiꞌ tomꞌaan jon juu tsjoon Efesoꞌñeen, ninnquiꞌ toca jon vatsꞌon ꞌnaan nnꞌan judíos. Minꞌncüii nnon tyiꞌquindyiiꞌ tsꞌon jon na toninncyaa jon jñꞌoon ndëë nanꞌñeen. Tquen yantyihin na totsiꞌman jon ndëëhan ntyja ꞌnaanꞌ na icoꞌxen Tyoꞌtsꞌon nnꞌan nchu vaa na cotsamꞌanhan, ndoꞌ na quiooꞌ nꞌonhan na cantyja nꞌonhan Jesús.
8 Paulo, entrando na sinagoga, falou ousadamente por espaço de três meses, discutindo e persuadindo acerca do reino de Deus.
9 Majoꞌ vendye nanꞌñeen tontꞌa yahan na tonanqueꞌ nꞌonhan, tyiꞌninꞌcantyja nꞌonhan jñꞌoon na toninncyaa Pablo. Jnduehan na juu jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ na itsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaan nnꞌan, tayuu jntꞌuehanꞌ. Ndoꞌ na nndaꞌ, jnduiꞌ Pablo quiiꞌ ntꞌan nanꞌñeen, ndoꞌ mantyi nque nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús, tëchu jonhan vꞌaa scuela cüentaaꞌ tsan na jndyu Tirano. Ndoꞌ ꞌio ꞌio totsiꞌman jon ndëëhan joꞌ.
9 Mas, como alguns deles se endurecessem e não obedecessem, falando mal do Caminho diante da multidão, apartou-se deles e separou os discípulos, discutindo diariamente na escola de Tirano.
10 Jndë ve chu na totsꞌaa jon na nndaꞌ, ndoꞌ ngꞌe joꞌ, tsoñꞌen nnꞌan judíos na mꞌanhan ndyuaa Asia, mantyi yo ninꞌnnꞌan na tachi conduihan tsjan nanꞌñeen, tsoñꞌenhan jndyehan jñꞌoon naya ntyja ꞌnaanꞌ ta Jesús.
10 Durou isto por dois anos; de maneira que todos os que habitavam na Ásia, tanto judeus como gregos, ouviram a palavra do Senhor.
11 Ndoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon, tyincyaa jon najndei na tsixuan Pablo na totsꞌaa jon jnꞌaan tꞌman na tyiꞌjeꞌquindëë nduihanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ najndei nquii tsꞌan.
11 E Deus pelas mãos de Paulo fazia milagres extraordinários,
12 Ee ndiaa yo ninꞌpeto na jnan na mꞌaan jon, joohanꞌ tyecho nnꞌanhanꞌ na mꞌan nnꞌan vꞌi, ndoꞌ na nndaꞌ, jnꞌman nanꞌñeen. Ndoꞌ mantyi jndyetyia na mꞌan quiiꞌ nꞌon nnꞌan, jnduiꞌhan.
12 de sorte que lenços e aventais eram levados do seu corpo aos enfermos, e as doenças os deixavam e saíam deles os espíritos malignos.
13 Majoꞌ vendye nnꞌan judíos na nanꞌxuanhan tsꞌian quinduaꞌ, tomandyiꞌhan, totjiꞌhan jndyetyia quiiꞌ nꞌon nnꞌan. Jndë joꞌ, jnanꞌtiu nanꞌñeen na ntꞌahan tsꞌianꞌñeen na nninjntꞌuehan xueeꞌ ta Jesús. Ncüii cüiihan taꞌhan na tonduehan ndëë jndyetyia: “Yo xueeꞌ Jesús, tsan na itsinin Pablo ntyja ꞌnaanꞌ, maꞌua ja tsꞌian na quinduiꞌ quiiꞌ tsꞌon tsanva.”
13 Ora, também alguns dos exorcistas judeus, ambulantes, tentavam invocar o nome de Jesus sobre os que tinham espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus a quem Paulo prega.
14 Tomꞌaan ncüii tsꞌan judío na jndyu Esceva, conduihin ncüii tyee na conintque ntyja ꞌnaanꞌ nnꞌan judíos. Juu tsanꞌñeen tomꞌan ntyqueꞌ nannon ntsinda jon na totjiꞌhan jndyetyia.
14 E os que faziam isto eram sete filhos de Ceva, judeu, um dos principais sacerdotes.
15 Majoꞌ ncüii jon xjen na jntꞌa ntsinda jon tsꞌianꞌñeen, joꞌ nquii jndyetyiaꞌñeen, tꞌa juu, itso juu ndëëhan: “Nquii Jesús, mavajnꞌan ja jon, ndoꞌ mantyi juu Pablo, ntyji nin tsꞌan conduihin, majoꞌ ꞌoꞌ jeꞌ, ¿Nin nnꞌan conduihoꞌ?”
15 Respondendo, porém, o espírito maligno, disse: A Jesus conheço, e sei quem é Paulo; mas vós, quem sois?
16 Ndoꞌ juu tsansꞌa na ndyiiꞌ jndyetyiaꞌñeen, tjuꞌhin nacjo nanꞌñeen. Jndëë sꞌaa juu yohan. Jin vaa jndyi sꞌaa juu joohan ata jntyꞌii juuhan na ninquintsihan ndoꞌ mantyi tcꞌehan. Jndei jnduiꞌhan quiiꞌ vꞌaa, jnannonhan.
16 Então o homem, no qual estava o espírito maligno, saltando sobre eles, apoderou-se de dois e prevaleceu contra eles, de modo que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Ndoꞌ tsoñꞌen nnꞌan judíos na mꞌanhan tsjoon Efesoꞌñeen, yo ninꞌnnꞌan na mañoon tsjan conduihan, tycya jñꞌoon na nndaꞌ vaa ꞌnan tui. Mangꞌe na nndaꞌ, tsoñꞌenhan tyue jndyihan ndoꞌ tonanꞌtꞌmaanꞌhan xueeꞌ nquii ta Jesús.
17 E isto tornou-se conhecido de todos os que moravam em Éfeso, tanto judeus como gregos; e veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Ndoꞌ mantyi jndye nnꞌan na covantyja nꞌonhan Jesús, jndyoncyahan jnanhan. Joo nanꞌñeen tondue jndyoyuhan ntyja ꞌnaanꞌ tsꞌian tyia na contꞌahan na tyiꞌcaveeꞌ tsꞌon jonhanꞌ.
18 E muitos dos que haviam crido vinham, confessando e revelando os seus feitos.
19 Ndoꞌ jndye nnꞌan na tontꞌa tsꞌian quinduaꞌ, joo tson ꞌnaanhan na toninjntꞌuehin na tontꞌahan juu tsꞌianꞌñeen, jnanꞌncüihinhanꞌ. Ndoꞌ tondëë tsoñꞌen nnꞌan, jnanꞌcohan joo tsonꞌñeen. Ndoꞌ vi na jndë tjiꞌhan cüenta nchu xjen njon joo tsonꞌñeen, taaꞌ nꞌonhan na tueeꞌ na njonhanꞌ vennꞌan nchoꞌnqui min sꞌon xuee.
19 Muitos também dos que tinham praticado artes mágicas ajuntaram os seus livros e os queimaram na presença de todos; e, calculando o valor deles, acharam que montava a cinqüenta mil moedas de prata.
20 Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, tëvijndyentyichen nnꞌan na tyꞌonhan cüenta jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ ta Jesús. Totsiꞌmanhanꞌ na nquii Tyoꞌtsꞌon taquintyja najndei condui jon.
20 Assim a palavra do Senhor crescia poderosamente e prevalecia.
21 Ndoꞌ vi jndë tenon na tui nanꞌminꞌ, sitiu Pablo na ngacüenon nndaꞌ jon ndyuaa Macedonia yo ninꞌAcaya. Ndëcya, ncja nndaꞌ jon Jerusalén. Ndoꞌ vi na jndë tueeꞌ jon Jerusalén, chuhanꞌ na mantyi ncja jon tsjoon Roma.
21 Cumpridas estas coisas, Paulo propôs, em seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e pela Acaia, porque dizia: Depois de haver estado ali, é-me necessário ver também Roma.
22 Ndoꞌ juu Timoteo yo ninꞌErasto na cotejndeihan jon, jñon jonhan na ncꞌontyihan Macedonia. Majoꞌ nquii jon ntjontyichenhin ndyuaa Asia.
22 E, enviando à Macedônia dois dos que o auxiliavam, Timóteo e Erasto, ficou ele por algum tempo na Ásia.
23 Juu xjenꞌñeen nque nnꞌan Efeso, tꞌman jñꞌoon jntꞌahan ntyja ꞌnaanꞌ juu tsꞌian xco na itsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaan nnꞌan.
23 Por esse tempo houve um não pequeno alvoroço acerca do Caminho.
24 Ndoꞌ juu tsjoonꞌñeen, joꞌ tomꞌaan ncüii tsansꞌa na jndyu Demetrio. Totsiquindyiꞌ tsanꞌñeen sꞌon xuee na totsia jon ꞌnan quijndë na totsijonhanꞌ joohanꞌ vatsꞌon cüentaaꞌ juu tyꞌö Diana na tonanꞌtꞌmaanꞌ nnꞌan tsjoonꞌñeen. Juu Demetrioꞌñeen yo ninꞌntyje jon na ya jñꞌoon yohin, tonanꞌyahan joo nanꞌñeen, na ntyja ꞌnaanꞌ joꞌ tꞌman totantjonhan.
24 Porque certo ourives, por nome Demétrio, que fazia da prata miniaturas do templo de Diana, proporcionava não pequeno negócio aos artífices,
25 Ndoꞌ juu Demetrioꞌñeen, sitjon jon nanꞌñeen yo ninꞌvendye nnꞌan na contꞌa tsꞌian na sijonhanꞌ juuhanꞌ yo tsꞌian na contꞌa nquehan. Tso jon ndëëhan:
25 os quais ele ajuntou, bem como os oficiais de obras semelhantes, e disse: Senhores, vós bem sabeis que desta indústria nos vem a prosperidade,
26 Majoꞌ condyehoꞌ ndoꞌ cotquenhoꞌ cüenta na juu Pablovaꞌ, mandyiꞌ juu na incyaa juu jñꞌoon. Itsiꞌman juu na joo ꞌnan na conanꞌya jaa, tyiꞌyuuꞌ na conduihanꞌ Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ chito xiaꞌntyi nque nnꞌan tsjoon Efesova na vantyja nꞌonhan juu jñꞌoonvaꞌ na itsinin juu, majoꞌntyi nque nnꞌan na ninvaa ndyuaa Asia, vandyuehan na vantyja nꞌonhan jñꞌoonvaꞌ.
26 e estais vendo e ouvindo que não é só em Éfeso, mas em quase toda a Ásia, este Paulo tem persuadido e desviado muita gente, dizendo não serem deuses os que são feitos por mãos humanas.
27 Majoꞌ chito xiaꞌntyi vaa na toncuuꞌ na nndue nnꞌan na tayuu jntꞌue tsꞌianva na contꞌa. Matꞌmanntyi vaa na toncuuꞌ na juu vatsꞌon tꞌman cüentaaꞌ nquii Diana na conanꞌtꞌmaanꞌ jaa, nndue nnꞌan na taviquinjonhanꞌ. Ndoꞌ juu na itsiquinjonhanꞌhin na ngio nnꞌan, ncjuꞌcjehanꞌ juuhanꞌ. ꞌOꞌ mangio jndaꞌhoꞌ na tsoñꞌen nnꞌan ndyuaa Asia conanꞌtꞌmaanꞌhan jon, ndoꞌ mantyi ata nque nnꞌan na ninvaa tsonnangue.”
27 E não somente há perigo de que esta nossa profissão caia em descrédito, mas também que o templo da grande deusa Diana seja estimado em nada, vindo mesmo a ser destituída da sua majestade aquela a quem toda a Ásia e o mundo adoram.
28 Ndoꞌ nque nanꞌñeen, vi na jndyehan jñꞌoonminꞌ na sinin Demetrio, tyion jndyihanꞌ na ncꞌuaaꞌ nꞌonhan. Jndei tonanꞌxuaahan, tonduehan:
28 Ao ouvirem isso, encheram-se de ira, e clamavam, dizendo: Grande é a Diana dos efésios!
29 Ngꞌe na jntꞌa nanꞌñeen na nndaꞌ, joꞌ siquijñꞌeenhanꞌ nnꞌan tsjoonꞌñeen. Maquintyjachen tyequeꞌhan quiiꞌ vꞌaa naijon na covatjonhan xjen na mꞌaan junta. Xjen na cotsaqueꞌhan joꞌ, tꞌuehan juu Gayo yo ninꞌAristarco, tyechohan nanꞌñeen. Ve joo nanꞌñeen nnꞌan ndyuaa Macedoniahin na cotejndeihan juu Pablo.
29 A cidade encheu-se de confusão, e todos à uma correram ao teatro, arrebatando a Gaio e a Aristarco, macedônios, companheiros de Paulo na viagem.
30 Ndoꞌ nquii Pablo, ninꞌcaqueeꞌ jon quiiꞌ juu vꞌaaꞌñeen, majoꞌ nque nnꞌan tsjoonꞌñeen na vantyja nꞌonhan Jesús, tyíꞌncyahan na ntsꞌaa jon na nndaꞌ.
30 Querendo Paulo apresentar-se ao povo, os discípulos não lho permitiram.
31 Ndoꞌ mantyi vendye joo nnꞌan na conduihan nanmꞌannꞌian ndëë joo nnꞌan ndyuaa Asia, joo nanꞌñeen ya jñꞌoonhan yo Pablo, jnanꞌcüanonhan jñꞌoon na mꞌaan jon na tyíꞌngaqueeꞌto jon joꞌ.
31 Também alguns dos asiarcas, sendo amigos dele, mandaram rogar-lhe que não se arriscasse a ir ao teatro.
32 Majoꞌ nque nnꞌan na jndë tëtjon vꞌaaꞌñeen, min taxeꞌcüaaꞌ tsonꞌ nin jñꞌoon conduehan, veꞌ vi coñꞌeento jndyuehan. Ee vendyehan conanꞌxuaahan ncüii nnon jñꞌoon, ndoꞌ ndyiiꞌ ntyjehan conanꞌxuaahan ncüiichen nnon jñꞌoon. Ndoꞌ majndyentyi nanꞌñeen, min tyíꞌquindiohan nin tsꞌian na tëncüihan joꞌ.
32 Uns, pois, gritavam de um modo, outros de outro; porque a assembléia estava em confusão, e a maior parte deles nem sabia por que causa se tinham ajuntado.
33 Ndoꞌ nque nnꞌan judíos na mꞌanhan juu tsjoonꞌñeen, tꞌuahan tsꞌian nnon Alejandro na quitsinin jon ndëë nanꞌñeen, na nin tsꞌian tëtjon nnꞌan vꞌaaꞌñeen. Mangꞌe na nndaꞌ, joꞌ sꞌaa jon ntꞌö jon na cüichen jndyue nanꞌñeen ee vaa jñꞌoon na ntsinin jon ndëëhan ntyja ꞌnaan ntyje jon nnꞌan judíos.
33 Então tiraram dentre a turba a Alexandre, a quem os judeus impeliram para a frente; e Alexandre, acenando com a mão, queria apresentar uma defesa ao povo.
34 Majoꞌ joo nanꞌñeen, vi na jndë tquenhan cüenta na mantyi juu Alejandro tsꞌan judíohin, ninncüii jnanꞌtjonꞌhan jndyeehan. Ndoꞌ chaꞌna ve hora, ninncüii tonanꞌxuaahan, tonduehan: “Nquii Diana cüenta jaa nnꞌan Efeso, vaa tꞌman jndyi conduihin.”
34 Mas quando perceberam que ele era judeu, todos a uma voz gritaram por quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios!
35 Ndoꞌ juu tsantsintji tsjoonꞌñeen, vi na jndë sichen jon jndyue nanꞌñeen, tso jon ndëëhan: “ꞌOꞌ ntyjë nnꞌan Efeso, nque nnꞌan na ninvaa tsonnangue ngio yahan na jaa nnꞌan tsjoonvahin tijñön jaa na ntaꞌntyjëëꞌ juu vatsꞌon tꞌman cüentaaꞌ nquii Diana na conanꞌtꞌmaanꞌ jaa. Nquii jon na taquintyja tꞌman conduihin. Mantyi ngio jndaꞌ nnꞌan na cotaꞌntyjëëꞌ juu ꞌndyo nnon nquii Diana na jnanhanꞌ tsjöꞌndue na jndyocuehanꞌ na mꞌan jaa.
35 Havendo o escrivão conseguido apaziguar a turba, disse: Varões efésios, que homem há que não saiba que a cidade dos efésios é a guardadora do templo da grande deusa Diana, e da imagem que caiu de Júpiter?
36 Mangꞌe na nndaꞌ, taꞌnan tsꞌan na ngitso na tyiꞌyuuꞌ jñꞌoonminꞌ, joꞌ tavinanꞌxuaahoꞌ, tantꞌatohoꞌ ncüii nnon na ndëcya nninncyaahanꞌ na tyia ngiohoꞌ.
36 Ora, visto que estas coisas não podem ser contestadas, convém que vos aquieteis e nada façais precipitadamente.
37 Ee joo nannonminꞌ na jndyochohoꞌhin vꞌaavahin, tyiꞌjeꞌquindëë nduë na jndë jntyꞌueehan ꞌnan na tsixuan juu Diana, nquii jon na conanꞌtꞌmaanꞌ jaa, min tyiꞌconanꞌneinhan jñꞌoon tsanꞌ cjooꞌ jon.
37 Porque estes homens que aqui trouxestes, nem são sacrílegos nem blasfemadores da nossa deusa.
38 Ndoꞌ nquii Demetrio yo ninꞌnnꞌan na ya jñꞌoonhin, xe na aa va jñꞌoon na ninꞌquitquenhan cjooꞌ tsꞌan, quitsaquitquenhan jñꞌoonꞌñeen nnon jüe. Ee joo jñꞌoon na cotquen nnꞌan nacjo ntyjehan, joꞌ covijndaꞌhanꞌ.
38 Todavia, se Demétrio e os artífices que estão com ele têm alguma queixa contra alguém, os tribunais estão abertos e há procônsules: que se acusem uns aos outros.
39 Ndoꞌ mantyi xe na aa vaa ncüiichen nnon jñꞌoon na ntꞌue nꞌonhoꞌ na nninjndaꞌ, juu xjen na ncꞌoon junta, yajoꞌ nninjndaꞌhanꞌ.
39 E se demandais alguma outra coisa, averiguar-se-á em legítima assembléia.
40 Ee ꞌnan na jntꞌahoꞌ xeevahin, mꞌaan jaa na toncuuꞌ na ngitso gobernado nacjooꞌ nquii jon na conanꞌvë. Ee xe na aa ngüaxeeꞌ jon ndëë ndu na jntꞌahanꞌ, tajñꞌoon na nndëë nnanꞌntcüꞌë na ngüañoonꞌhanꞌ jaa na tonnon jon.”
40 Pois até corremos perigo de sermos acusados de sedição pelos acontecimentos de hoje, não havendo motivo algum com que possamos justificar este ajuntamento.
41 Ndoꞌ vi na jndë sinin tsanꞌñeen jñꞌoonvaꞌ, tꞌua jon tsꞌian na cyahan.
41 E, tendo dito isto, despediu a assembléia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.