Atos 17
Jnʼoon xco na tquen tyoʼtsʼon (AZGNT) vs NTLH
1 Pablo yo Silas jnduihan tsjoon Filipos, tyꞌehan, tenonhan tsjoon Anfípolis yo Apolonia. Ndë joꞌ squehan tsjoon Tesalónica naijon na vaa ncüii vatsꞌon ꞌnaan nnꞌan judíos.
1 Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga .
2 Ndye soana na tomꞌanhan juu tsjoonꞌñeen. Ncüii cüii jon na coveeꞌ xuee na cotaꞌjndyee nnꞌan judíos, sꞌaa Pablo chaꞌxjen na ncüiixjen itsꞌaa jon. Tëtsitjonꞌhin yo nanꞌñeen quiiꞌ vatsꞌon ꞌnaanhan. Totsiꞌman jon ndëëhan nchu vaa na itsiquindyi jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na jndui tivio.
2 Conforme o seu costume, Paulo foi lá e nos três sábados seguintes falou sobre as Escrituras Sagradas com as pessoas que estavam ali na sinagoga.
3 Ndoꞌ mantyi tyincyaa jon jñꞌoon na mancüiixjen itsohanꞌ na ji vaa jndyi na ngenon nquii jon na conduihin Cristo, tsan na ndyotsinꞌman jon ñuaan nnꞌan. Ntꞌion nnꞌanhin tsonjnꞌaan, ngueꞌ jon, ndë joꞌ nninncyaa Tyoꞌtsꞌon na ngüandoꞌ xco jon. Ndoꞌ tsontyichen Pablo ndëë nanꞌñeen:
3 Paulo lhes explicava e provava que o Messias precisava sofrer e que, depois de morrer, tinha de ressuscitar. Ele dizia: — Este Jesus que estou anunciando a vocês é o Messias.
4 Ndoꞌ vendye nnꞌan judíosꞌñeen, tëntyja nꞌonhan juu jñꞌoonꞌñeen, ndoꞌ jnanꞌjonhan yo Pablo yo ninꞌSilas. Mantyi nnꞌan na tachi judíos conduihan na conanꞌtꞌmaanꞌhan Tyoꞌtsꞌon, jndyehan tëntyja nꞌonhan Jesús, ndoꞌ majoꞌntyi joo nanntcu, ntcu nnꞌan na conintque quiiꞌ tsjoon, jndyehan tëntyja nꞌonhan.
4 Paulo e Silas conseguiram convencer disso algumas daquelas pessoas, as quais se juntaram a eles. Um grande número de não judeus convertidos ao Judaísmo e muitas senhoras da alta sociedade também se juntaram ao grupo.
5 Majoꞌ nque nnꞌan judíos na tyíꞌcantyja nꞌonhan jon, tonanꞌtëëꞌ jndyi nꞌonhan ngꞌe na coyꞌon nnꞌan cüenta juu jñꞌoon na tyinncyaa Pablo. Tsojnaanꞌ joꞌ, jnanꞌtjonhan ncüii tmaanꞌ nnꞌan na viꞌ nnꞌan. Jndë joꞌ nque nnꞌan judíosꞌñeen tyiꞌhan chon nnꞌan tsjoonhan. Joo jñꞌoon na jnanꞌneinhan sꞌaahanꞌ na quindyaꞌ jndyi ngio nnꞌan tsjoonꞌñeen, joꞌ tyꞌehan vaaꞌ tsan na jndyu Jasón. Ndoꞌ yo na ijndeiꞌhanꞌ na tyequeꞌhan juu vꞌaaꞌñeen na cojntꞌuehan Pablo yo Silas, ee ninꞌquitquenhan nanꞌñeen tondëë nnꞌan tsjoonhan.
5 Mas os judeus ficaram com inveja. Eles foram buscar alguns homens maus entre os malandros das ruas e formaram um grupo de desordeiros. Estes fizeram muita confusão na cidade e atacaram a casa de Jasão, procurando Paulo e Silas a fim de os levar para o meio do povo.
6 Majoꞌ tajndiohan nanꞌñeen. Tsojnaanꞌ joꞌ, yo naijndeiꞌhanꞌ na tyeyꞌonhan juu Jasón yo ninꞌvendye nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús. Ndoꞌ tyechohan nanꞌñeen tondëë nanmꞌannꞌian tsjoonhan. Jndei tonanꞌxuaahan na totjiꞌhan jñꞌoon viꞌ nacjooꞌ Pablo yo ninꞌSilas. Jnduehan:
6 Mas, como não os encontraram, levaram à força Jasão e alguns outros irmãos até a presença das autoridades da cidade, gritando: — Aqueles homens têm provocado desordens em todos os lugares! Agora chegaram até a nossa cidade,
7 Ndoꞌ juu Jasónvaꞌ, sintjooꞌ juu joohan vaaꞌ juu. Ndoꞌ tsoñꞌen nanmin contꞌahan na tanin min na tyiꞌntsiquindë tsꞌan juu jñꞌoon na iquen tsanmꞌaantsꞌian tꞌman tsjoon Roma. Ee conduehan na mꞌaan ncüiichen tsꞌan na tëquintyja na tꞌman conduihin na icoꞌxen juu joohan na jndyu juu Jesús.
7 e Jasão os hospedou na casa dele. Eles estão desobedecendo às leis do Imperador romano, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Ndoꞌ nque nanmꞌannꞌianꞌñeen yo ninꞌnnꞌan tsjoonhan, vi na jndë jndyehan jñꞌoonmin, tyionhanꞌ na ncꞌuaaꞌ nꞌonhan.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas quando ouviram essas palavras.
9 Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ tui, juu Jasón yo vendye nanꞌñeen na vantyja nꞌonhan Jesús, vi na jndë na tyincyahan xoquituꞌ ndëë nanmꞌannꞌianꞌñeen, jnanꞌquindyaa ntcüeꞌ nanꞌñeen joohan.
9 E as autoridades soltaram Jasão e os outros, depois que eles pagaram a quantia exigida para isso.
10 Majuu tijaan xeeꞌñeen, nque nnꞌan na vantyja nꞌonhan Jesús, ninñoonꞌ jñonhan Pablo yo ninꞌSilas na cꞌohan tsjoon Berea. Ndoꞌ joohan, vi na jndë squehan tsjoonꞌñeen, tyꞌehan vatsꞌon ꞌnaan nnꞌan judíos.
10 Logo que anoiteceu, os irmãos enviaram Paulo e Silas para a cidade de Bereia. Quando chegaram lá, eles foram à sinagoga .
11 Majoꞌ nque nnꞌan judíos na mꞌanhan juu tsjoon Bereaꞌñeen, yantyichen nnꞌanhan, chichen ntyjehan na mꞌan Tesalónica. Ee yo na xoncüeeꞌ nꞌonhan totquen yahan cüenta jñꞌoon na totsiꞌman Pablo yo ninꞌSilas. Ndoꞌ ꞌio ꞌio, chen jndyi tonanꞌjnꞌaanhan jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na jndui ndyu na toxenꞌchen na tojntꞌuehan na aa mayuuꞌ joo jñꞌoon na conincya nanꞌñeen.
11 As pessoas dali eram mais bem-educadas do que as de Tessalônica e ouviam a mensagem com muito interesse. Todos os dias estudavam as Escrituras Sagradas para saber se o que Paulo dizia era mesmo verdade.
12 Mangꞌe na nndaꞌ, majndyehan tëntyja nꞌonhan Jesús. Ndoꞌ mantyi jndye nnꞌan na tachi judíos conduihan na conanꞌneinhan jñꞌoon griego, ndoꞌ mantyi jndye nanntcu na tꞌman condui yo ninꞌnannon.
12 Assim muitos judeus naquela cidade creram, e também não judeus, tanto mulheres da alta sociedade como também muitos homens.
13 Majoꞌ joo nnꞌan judíos na mꞌan Tesalónicaꞌñeen, tondyehan na toninncyaa Pablo jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ndëë nnꞌan Bereaꞌñeen. Ndoꞌ ngꞌe joꞌ tyꞌehan juu tsjoonꞌñeen, ndoꞌ tyenanꞌjmiinꞌhan nanꞌñeen.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo tinha anunciado a palavra de Deus também em Bereia, foram até lá e começaram a agitar e atiçar o povo contra eles.
14 Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, nque nnꞌan tsjoonꞌñeen na vantyja nꞌonhan, maninñoonꞌ jñonhan Pablo na cja jon ꞌndyo ndaandue. Majoꞌ juu Silas yo ninꞌTimoteo, ntjo yahan juu tsjoonꞌñeen.
14 Então os irmãos enviaram Paulo imediatamente para o litoral; porém Silas e Timóteo ficaram em Bereia.
15 Ndoꞌ nque nnꞌan na tyenanꞌjon yo Pablo, tyequiꞌndyehan jon tsjoon Atenas. Jndë joꞌ ntcüeꞌ ntcüeꞌhan juu tsjoon Bereaꞌñeen. Tyeyꞌonhan jñꞌoon na siquichu Pablo joohan na quitsityuaaꞌ Silas yo Timoteo na contyjahan xenꞌ jon, tyiꞌnanꞌchjuhan.
15 Os irmãos que protegiam Paulo o levaram até a cidade de Atenas. Depois voltaram para Bereia, levando um recado de Paulo; ele pedia que Silas e Timóteo fossem encontrá-lo em Atenas o mais depressa possível.
16 Ndoꞌ Pablo jeꞌ, viochen xjen na tominndooꞌ jon joohan tsjoon Atenas, siꞌndaaꞌhanꞌ ntyjii jon ngꞌe na tquen jon cüenta na ninvaa quiiꞌ tsjoonꞌñeen, ndovanjan min ꞌnan na jnanꞌya nnꞌan na conanꞌtꞌmaanꞌhinhanꞌ chaꞌvijon na conduihanꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon.
16 Enquanto estava esperando Silas e Timóteo em Atenas, Paulo ficou revoltado ao ver a cidade tão cheia de ídolos.
17 Joꞌ totsinin jon yo nnꞌan judíos quiiꞌ vatsꞌon ꞌnaan nanꞌñeen ndoꞌ yo vendye nnꞌan na tonanꞌjon yo nanꞌñeen na conanꞌtꞌmaanꞌhan Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ mantyi ꞌio ꞌio totsinin jon ndëë nnꞌan tsjoonꞌñeen na tëtjonhan tsꞌua tꞌman.
17 Ele ia para a sinagoga e ali falava com os judeus e com os não judeus convertidos ao Judaísmo. E todos os dias, na praça pública, ele falava com as pessoas que se encontravam ali.
18 Ndoꞌ nque nnꞌan tsjoonꞌñeen, ve tmaanꞌ conduihan. Ncüii tmaanꞌ nanꞌñeen conanꞌquijndyu nnꞌanhan epicúreos, ndoꞌ nnꞌan ncüiichen tmaanꞌñeen conanꞌquijndyu nnꞌanhan estoicos. Joo nanꞌñeen taꞌhan na conanꞌneinhan yo Pablo. Vendyehan veꞌ toncohan taxeeꞌhan, jnduehan:
18 Alguns professores epicureus e alguns estoicos discutiam com ele e perguntavam: — O que é que esse ignorante está querendo dizer? Outros comentavam: — Parece que ele está falando de deuses estrangeiros. Diziam isso porque Paulo estava anunciando Jesus e a ressurreição .
19 Ndoꞌ tyeyꞌon nanꞌñeen Pablo ncüii joo na conanꞌquijndyuhinhanꞌ Areópago, naijon na covatjon nnꞌan na condyehan jñꞌoon. Joꞌ jnduehan nnon jon:
19 Então eles o levaram a uma reunião da Câmara Municipal e disseram: — Gostaríamos de saber que novo ensinamento é esse que você está trazendo para nós.
20 Ee juu jñꞌoon na mancyaꞌ, jen mañoonhanꞌ, minꞌjon tacondyë́hanꞌ. Mangꞌe na nndaꞌ, ninꞌcüaaꞌ nꞌö́n nin ꞌnan itsiquindyihanꞌ.
20 Pois você diz algumas coisas que nos parecem esquisitas, e nós gostaríamos de saber o que elas querem dizer.
21 Ee joo nnꞌan juu tsjoon Atenasꞌñeen yo nnꞌan na mañoon njoon na mꞌan yahan juu tsjoonꞌñeen, ninnquiiꞌchen na ninꞌquindyehan ndoꞌ ninꞌquinanꞌneinhan minꞌcya ro nnon jñꞌoon na xcontyichen.
21 É que todos os moradores de Atenas e os estrangeiros que viviam ali gostavam de passar o tempo contando e ouvindo as últimas novidades.
22 Yajoꞌ juu Pablo tëcüentyjeeꞌ jon quiiꞌ ntꞌan nanꞌñeen naijon na covijndaꞌ jñꞌoon. Tso jon ndëëhan:
22 Então Paulo ficou de pé diante deles, na reunião da Câmara Municipal, e disse: — Atenienses! Vejo que em todas as coisas vocês são muito religiosos.
23 Ee viochen xjen na tomantyꞌi ja quiiꞌ tsjoonhoꞌ, joꞌ tquën ya cüenta joo nnontyiu naijon conanꞌtꞌmaanꞌhoꞌ. Joꞌ ntji ncüiihanꞌ na maninꞌ tsꞌiaanꞌhanꞌ na conanꞌquijndyuhoꞌhanꞌ: Juu nnontyiuva conduihanꞌ cüentaaꞌ nquii tyoꞌtsꞌon na tyiꞌquitaꞌjnꞌaan jaa. Ndöꞌ vaa na itsiquindyi juu ntjiꞌñeen. Joꞌ manquiintyi Tyoꞌtsꞌon na veꞌ conanꞌtꞌmaanꞌtohoꞌhin, min na tyiꞌquitaꞌjnꞌaanhoꞌ nin conduihin, mantyja ꞌnaanꞌ nquii jon na matsinën ndëëhoꞌ.
23 De fato, quando eu estava andando pela cidade e olhava os lugares onde vocês adoram os seus deuses, encontrei um altar em que está escrito: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse Deus que vocês adoram sem conhecer é justamente aquele que eu estou anunciando a vocês.
24 “Manquii jon tquen tsonnangue yo ninꞌtsoñꞌen ꞌnan na min nnonhanꞌ, ndoꞌ xiaꞌntyi nquii jon icoꞌxen jon ninvaa quiñoonꞌndue yo nnon tsonnangue. Ngꞌe na nndaꞌ, tyiꞌimꞌaan jon ntꞌaa na conanꞌya nnꞌan cüentaaꞌ jon.
24 — Deus, que fez o mundo e tudo o que nele existe, é o Senhor do céu e da terra e não mora em templos feitos por seres humanos.
25 Min tyiꞌicanhanꞌ na jaa ntaꞌntyjëëꞌhin ee minꞌncüii tyiꞌitsitjahanꞌhin. Ee manquiintyi jon na incyaa jon tsoñꞌen jaa na cotantꞌö, incyaa jon jndye na cotja yo ncüii cüii nnon na itsitjahanꞌ jaa.
25 E também não precisa que façam nada por ele, pois é ele mesmo quem dá a todos vida, respiração e tudo mais.
26 “Jaa nnꞌan tsonnangue, sꞌaa jon na ninncüii tsjan jaa min na ncüii cüii nnon tyuaa na mꞌan covejndyohanꞌ. Sꞌaa jon na nndaꞌ, chaꞌ cꞌön ninvaa nnon tsonnangue. Ndoꞌ nquii jon sijndaꞌ jon yuu xjen na ngüentyja na ncꞌoon tsꞌan ndoꞌ mantyi yo ncüii cüii joo.
26 De um só homem ele criou todas as raças humanas para viverem na terra. Antes de criar os povos, Deus marcou para eles os lugares onde iriam morar e quanto tempo ficariam lá.
27 Sꞌaa jon na nndaꞌ chaꞌ ncüii cüii jaa na mꞌan nnon tsonnangue quijntꞌuëhin, chaꞌ njntyꞌia na aa ndëë nndiö jon, min na mayuuꞌ nquii jon ndyo mꞌaan jon yo ncüii cüii jaa.
27 Ele fez isso para que todos pudessem procurá-lo e talvez encontrá-lo, embora ele não esteja longe de cada um de nós.
28 Ee ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon na cotantꞌö, comantyꞌi ndoꞌ cotsamꞌan. Ee jñꞌoonvahin itsijonhanꞌ juuhanꞌ chaꞌxjen juu jñꞌoon na tondue vendye ntyjehoꞌ na ya conanꞌtjonꞌhan jñꞌoon. Jndue nanꞌñeen: “Jñꞌoon na mayuuꞌ condui jaa tsjan ꞌnaanꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon na jndyocahanꞌ.”
28 Porque, como alguém disse: “Nele vivemos, nos movemos e existimos.” E alguns dos poetas de vocês disseram: “Nós também somos filhos dele.”
29 “Ndoꞌ xe na aa mayuuꞌ condui jaa tsjan ꞌnaanꞌ jon na jndyocahanꞌ, tyiꞌquichuhanꞌ na conanꞌjöönꞌ jaa jon veꞌ vi ꞌnan na jndë yo sꞌon ijan ndoꞌ aa yo sꞌon xuee ndoꞌ aa yo ntjöꞌ, nanꞌminꞌ veꞌ ntyja na conanꞌtiu nque nnꞌan, joꞌ na conanꞌyahinhanꞌ.
29 E, já que somos filhos dele, não devemos pensar que Deus é parecido com um ídolo de ouro, de prata ou de pedra, feito pela arte e habilidade das pessoas.
30 Joo ndyu na toxenꞌchen, tontꞌa nnꞌan joo tsꞌianꞌñeen yo ntyja ꞌnaanꞌ na jndaꞌ nquen nquehan. Majoꞌ totsꞌaa Tyoꞌtsꞌon chaꞌvijon na tyíꞌquindyiaaꞌ jon na tontꞌahan joohanꞌ. Majoꞌ naneinhin iquen jon jñꞌoon nnon ncüii cüii tsꞌan na quintcüeꞌ tsꞌon juu ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ.
30 No passado Deus não levou em conta essa ignorância. Mas agora ele manda que todas as pessoas, em todos os lugares, se arrependam dos seus pecados.
31 Ee majndaꞌ xuee na jndë sijndaꞌ jon xjen na ntcoꞌxen jon jaa nnꞌan tsonnangue ntyja ꞌnaanꞌ ꞌnan na jndë tonanꞌtja jaa nnon jon. Juu tsꞌianꞌñeen ntsꞌaa jonhanꞌ chaꞌxjen na chuhanꞌ. Ndoꞌ majndaꞌ nquii tsꞌan na jndë tꞌua jon tsꞌianꞌñeen nnon juu na quitsꞌaa juuhanꞌ. Ndoꞌ ndëë tsoñꞌen nnꞌan itsiꞌman jndyoyu jon na mayuuꞌ na nguaa na nndaꞌ ee tyincyaa jon na vandoꞌ xco tsanꞌñeen vi na jndë jnanꞌcueeꞌ nnꞌanhin.”
31 Pois ele marcou o dia em que vai julgar o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu prova disso a todos quando ressuscitou esse homem.
32 Ndoꞌ nque nnꞌan Atenasꞌñeen, vi na jndë jndyehan na sinin Pablo ntyja ꞌnaanꞌ na ntaꞌndoꞌ xco nnꞌan na jndë tjë, ñꞌenhan na veꞌ toncohan. Majoꞌ ñꞌen ntyjehan na jnduehan:
32 Quando ouviram Paulo falar a respeito de ressurreição, alguns zombaram dele, mas outros disseram: — Em outra ocasião queremos ouvir você falar sobre este assunto.
33 Joꞌ jnduiꞌ Pablo naijon tëtjon nanꞌñeen.
33 Então Paulo foi embora dali.
34 Majoꞌ vendye joo nanꞌñeen na tëntyja nꞌonhan Jesús, jnanꞌjonhan yo Pablo. Quiiꞌ ntꞌan nanꞌñeen, joꞌ ñꞌen Dionisio, juu tsanꞌñeen na conintquehin Areópagoꞌñeen naijon na covijndaꞌ jñꞌoon. Ndoꞌ mantyi ñꞌen ncüii tsanscu na jndyu Dámaris yo ninꞌvendye ntyjehan nnꞌan tsjoonꞌñeen na tëntyja nꞌonhan Jesús.
34 Mas algumas pessoas creram e se juntaram a ele. Entre essas estavam Dionísio, que era membro da Câmara Municipal, uma mulher chamada Dâmaris e mais outras pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.