Atos 17
Jnʼoon xco na tquen tyoʼtsʼon (AZGNT) vs NAA
1 Pablo yo Silas jnduihan tsjoon Filipos, tyꞌehan, tenonhan tsjoon Anfípolis yo Apolonia. Ndë joꞌ squehan tsjoon Tesalónica naijon na vaa ncüii vatsꞌon ꞌnaan nnꞌan judíos.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, Paulo e Silas chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga dos judeus.
2 Ndye soana na tomꞌanhan juu tsjoonꞌñeen. Ncüii cüii jon na coveeꞌ xuee na cotaꞌjndyee nnꞌan judíos, sꞌaa Pablo chaꞌxjen na ncüiixjen itsꞌaa jon. Tëtsitjonꞌhin yo nanꞌñeen quiiꞌ vatsꞌon ꞌnaanhan. Totsiꞌman jon ndëëhan nchu vaa na itsiquindyi jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na jndui tivio.
2 Paulo, segundo o seu costume, foi procurá-los e, por três sábados, discutiu com eles a respeito das Escrituras,
3 Ndoꞌ mantyi tyincyaa jon jñꞌoon na mancüiixjen itsohanꞌ na ji vaa jndyi na ngenon nquii jon na conduihin Cristo, tsan na ndyotsinꞌman jon ñuaan nnꞌan. Ntꞌion nnꞌanhin tsonjnꞌaan, ngueꞌ jon, ndë joꞌ nninncyaa Tyoꞌtsꞌon na ngüandoꞌ xco jon. Ndoꞌ tsontyichen Pablo ndëë nanꞌñeen:
3 expondo e demonstrando ter sido necessário que o Cristo padecesse e ressuscitasse dos mortos. Paulo dizia: — Este Jesus, que eu anuncio a vocês, é o Cristo.
4 Ndoꞌ vendye nnꞌan judíosꞌñeen, tëntyja nꞌonhan juu jñꞌoonꞌñeen, ndoꞌ jnanꞌjonhan yo Pablo yo ninꞌSilas. Mantyi nnꞌan na tachi judíos conduihan na conanꞌtꞌmaanꞌhan Tyoꞌtsꞌon, jndyehan tëntyja nꞌonhan Jesús, ndoꞌ majoꞌntyi joo nanntcu, ntcu nnꞌan na conintque quiiꞌ tsjoon, jndyehan tëntyja nꞌonhan.
4 Alguns deles foram persuadidos e se juntaram a Paulo e Silas. O mesmo aconteceu com numerosa multidão de gregos piedosos e muitas mulheres importantes.
5 Majoꞌ nque nnꞌan judíos na tyíꞌcantyja nꞌonhan jon, tonanꞌtëëꞌ jndyi nꞌonhan ngꞌe na coyꞌon nnꞌan cüenta juu jñꞌoon na tyinncyaa Pablo. Tsojnaanꞌ joꞌ, jnanꞌtjonhan ncüii tmaanꞌ nnꞌan na viꞌ nnꞌan. Jndë joꞌ nque nnꞌan judíosꞌñeen tyiꞌhan chon nnꞌan tsjoonhan. Joo jñꞌoon na jnanꞌneinhan sꞌaahanꞌ na quindyaꞌ jndyi ngio nnꞌan tsjoonꞌñeen, joꞌ tyꞌehan vaaꞌ tsan na jndyu Jasón. Ndoꞌ yo na ijndeiꞌhanꞌ na tyequeꞌhan juu vꞌaaꞌñeen na cojntꞌuehan Pablo yo Silas, ee ninꞌquitquenhan nanꞌñeen tondëë nnꞌan tsjoonhan.
5 Os judeus, porém, movidos de inveja, trazendo consigo alguns homens maus dentre a malandragem, reuniram uma multidão e provocaram um tumulto na cidade. E, atacando de surpresa a casa de Jasom, procuravam trazer Paulo e Silas para o meio do povo.
6 Majoꞌ tajndiohan nanꞌñeen. Tsojnaanꞌ joꞌ, yo naijndeiꞌhanꞌ na tyeyꞌonhan juu Jasón yo ninꞌvendye nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús. Ndoꞌ tyechohan nanꞌñeen tondëë nanmꞌannꞌian tsjoonhan. Jndei tonanꞌxuaahan na totjiꞌhan jñꞌoon viꞌ nacjooꞌ Pablo yo ninꞌSilas. Jnduehan:
6 Porém, não os encontrando, arrastaram Jasom e alguns irmãos diante das autoridades, gritando: — Estes que promovem tumulto em todo o mundo chegaram também aqui,
7 Ndoꞌ juu Jasónvaꞌ, sintjooꞌ juu joohan vaaꞌ juu. Ndoꞌ tsoñꞌen nanmin contꞌahan na tanin min na tyiꞌntsiquindë tsꞌan juu jñꞌoon na iquen tsanmꞌaantsꞌian tꞌman tsjoon Roma. Ee conduehan na mꞌaan ncüiichen tsꞌan na tëquintyja na tꞌman conduihin na icoꞌxen juu joohan na jndyu juu Jesús.
7 e Jasom os hospedou na casa dele. Todos estes agem contra os decretos de César, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Ndoꞌ nque nanmꞌannꞌianꞌñeen yo ninꞌnnꞌan tsjoonhan, vi na jndë jndyehan jñꞌoonmin, tyionhanꞌ na ncꞌuaaꞌ nꞌonhan.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas ao ouvir estas palavras.
9 Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ tui, juu Jasón yo vendye nanꞌñeen na vantyja nꞌonhan Jesús, vi na jndë na tyincyahan xoquituꞌ ndëë nanmꞌannꞌianꞌñeen, jnanꞌquindyaa ntcüeꞌ nanꞌñeen joohan.
9 Porém, depois de terem recebido deles a fiança estipulada, as autoridades soltaram Jasom e os outros.
10 Majuu tijaan xeeꞌñeen, nque nnꞌan na vantyja nꞌonhan Jesús, ninñoonꞌ jñonhan Pablo yo ninꞌSilas na cꞌohan tsjoon Berea. Ndoꞌ joohan, vi na jndë squehan tsjoonꞌñeen, tyꞌehan vatsꞌon ꞌnaan nnꞌan judíos.
10 E logo, durante a noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Bereia. Ali chegados, dirigiram-se à sinagoga dos judeus.
11 Majoꞌ nque nnꞌan judíos na mꞌanhan juu tsjoon Bereaꞌñeen, yantyichen nnꞌanhan, chichen ntyjehan na mꞌan Tesalónica. Ee yo na xoncüeeꞌ nꞌonhan totquen yahan cüenta jñꞌoon na totsiꞌman Pablo yo ninꞌSilas. Ndoꞌ ꞌio ꞌio, chen jndyi tonanꞌjnꞌaanhan jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na jndui ndyu na toxenꞌchen na tojntꞌuehan na aa mayuuꞌ joo jñꞌoon na conincya nanꞌñeen.
11 Ora, estes de Bereia eram mais nobres do que os de Tessalônica, pois receberam a palavra com toda a avidez, examinando as Escrituras todos os dias para ver se as coisas eram, de fato, assim.
12 Mangꞌe na nndaꞌ, majndyehan tëntyja nꞌonhan Jesús. Ndoꞌ mantyi jndye nnꞌan na tachi judíos conduihan na conanꞌneinhan jñꞌoon griego, ndoꞌ mantyi jndye nanntcu na tꞌman condui yo ninꞌnannon.
12 Com isso, muitos deles creram, mulheres gregas de alta posição social e muitos homens.
13 Majoꞌ joo nnꞌan judíos na mꞌan Tesalónicaꞌñeen, tondyehan na toninncyaa Pablo jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ndëë nnꞌan Bereaꞌñeen. Ndoꞌ ngꞌe joꞌ tyꞌehan juu tsjoonꞌñeen, ndoꞌ tyenanꞌjmiinꞌhan nanꞌñeen.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus era anunciada por Paulo também em Bereia, foram lá agitar e perturbar o povo.
14 Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, nque nnꞌan tsjoonꞌñeen na vantyja nꞌonhan, maninñoonꞌ jñonhan Pablo na cja jon ꞌndyo ndaandue. Majoꞌ juu Silas yo ninꞌTimoteo, ntjo yahan juu tsjoonꞌñeen.
14 Então os irmãos fizeram com que Paulo fosse imediatamente para os lados do mar. Porém Silas e Timóteo continuaram em Bereia.
15 Ndoꞌ nque nnꞌan na tyenanꞌjon yo Pablo, tyequiꞌndyehan jon tsjoon Atenas. Jndë joꞌ ntcüeꞌ ntcüeꞌhan juu tsjoon Bereaꞌñeen. Tyeyꞌonhan jñꞌoon na siquichu Pablo joohan na quitsityuaaꞌ Silas yo Timoteo na contyjahan xenꞌ jon, tyiꞌnanꞌchjuhan.
15 Os responsáveis por Paulo levaram-no até Atenas e regressaram trazendo ordem a Silas e Timóteo para que fossem encontrá-lo o mais depressa possível.
16 Ndoꞌ Pablo jeꞌ, viochen xjen na tominndooꞌ jon joohan tsjoon Atenas, siꞌndaaꞌhanꞌ ntyjii jon ngꞌe na tquen jon cüenta na ninvaa quiiꞌ tsjoonꞌñeen, ndovanjan min ꞌnan na jnanꞌya nnꞌan na conanꞌtꞌmaanꞌhinhanꞌ chaꞌvijon na conduihanꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se revoltava em face da idolatria dominante na cidade.
17 Joꞌ totsinin jon yo nnꞌan judíos quiiꞌ vatsꞌon ꞌnaan nanꞌñeen ndoꞌ yo vendye nnꞌan na tonanꞌjon yo nanꞌñeen na conanꞌtꞌmaanꞌhan Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ mantyi ꞌio ꞌio totsinin jon ndëë nnꞌan tsjoonꞌñeen na tëtjonhan tsꞌua tꞌman.
17 Por isso, falava na sinagoga com os judeus e os gentios piedosos; também na praça, todos os dias, com os que se encontravam ali.
18 Ndoꞌ nque nnꞌan tsjoonꞌñeen, ve tmaanꞌ conduihan. Ncüii tmaanꞌ nanꞌñeen conanꞌquijndyu nnꞌanhan epicúreos, ndoꞌ nnꞌan ncüiichen tmaanꞌñeen conanꞌquijndyu nnꞌanhan estoicos. Joo nanꞌñeen taꞌhan na conanꞌneinhan yo Pablo. Vendyehan veꞌ toncohan taxeeꞌhan, jnduehan:
18 E alguns dos filósofos epicureus e estoicos discutiam com ele, havendo quem perguntasse: — Que quer dizer esse tagarela? Outros diziam: — Parece pregador de deuses estranhos. Diziam isso porque Paulo pregava Jesus e a ressurreição.
19 Ndoꞌ tyeyꞌon nanꞌñeen Pablo ncüii joo na conanꞌquijndyuhinhanꞌ Areópago, naijon na covatjon nnꞌan na condyehan jñꞌoon. Joꞌ jnduehan nnon jon:
19 Então, tomando-o consigo, levaram-no ao Areópago, dizendo: — Podemos saber que nova doutrina é essa que você ensina?
20 Ee juu jñꞌoon na mancyaꞌ, jen mañoonhanꞌ, minꞌjon tacondyë́hanꞌ. Mangꞌe na nndaꞌ, ninꞌcüaaꞌ nꞌö́n nin ꞌnan itsiquindyihanꞌ.
20 Pois você nos traz aos ouvidos coisas estranhas e queremos saber o que vem a ser isso.
21 Ee joo nnꞌan juu tsjoon Atenasꞌñeen yo nnꞌan na mañoon njoon na mꞌan yahan juu tsjoonꞌñeen, ninnquiiꞌchen na ninꞌquindyehan ndoꞌ ninꞌquinanꞌneinhan minꞌcya ro nnon jñꞌoon na xcontyichen.
21 Acontece que todos os de Atenas e os estrangeiros residentes não se ocupavam com outra coisa senão dizer ou ouvir as últimas novidades.
22 Yajoꞌ juu Pablo tëcüentyjeeꞌ jon quiiꞌ ntꞌan nanꞌñeen naijon na covijndaꞌ jñꞌoon. Tso jon ndëëhan:
22 Então Paulo, levantando-se no meio do Areópago, disse: — Senhores atenienses! Percebo que em tudo vocês são bastante religiosos,
23 Ee viochen xjen na tomantyꞌi ja quiiꞌ tsjoonhoꞌ, joꞌ tquën ya cüenta joo nnontyiu naijon conanꞌtꞌmaanꞌhoꞌ. Joꞌ ntji ncüiihanꞌ na maninꞌ tsꞌiaanꞌhanꞌ na conanꞌquijndyuhoꞌhanꞌ: Juu nnontyiuva conduihanꞌ cüentaaꞌ nquii tyoꞌtsꞌon na tyiꞌquitaꞌjnꞌaan jaa. Ndöꞌ vaa na itsiquindyi juu ntjiꞌñeen. Joꞌ manquiintyi Tyoꞌtsꞌon na veꞌ conanꞌtꞌmaanꞌtohoꞌhin, min na tyiꞌquitaꞌjnꞌaanhoꞌ nin conduihin, mantyja ꞌnaanꞌ nquii jon na matsinën ndëëhoꞌ.
23 porque, andando pela cidade e observando os objetos de culto que vocês têm, encontrei também um altar no qual aparece a seguinte inscrição: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse que vocês adoram sem conhecer é precisamente aquele que eu lhes anuncio.
24 “Manquii jon tquen tsonnangue yo ninꞌtsoñꞌen ꞌnan na min nnonhanꞌ, ndoꞌ xiaꞌntyi nquii jon icoꞌxen jon ninvaa quiñoonꞌndue yo nnon tsonnangue. Ngꞌe na nndaꞌ, tyiꞌimꞌaan jon ntꞌaa na conanꞌya nnꞌan cüentaaꞌ jon.
24 — O Deus que fez o mundo e tudo o que nele existe, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em santuários feitos por mãos humanas;
25 Min tyiꞌicanhanꞌ na jaa ntaꞌntyjëëꞌhin ee minꞌncüii tyiꞌitsitjahanꞌhin. Ee manquiintyi jon na incyaa jon tsoñꞌen jaa na cotantꞌö, incyaa jon jndye na cotja yo ncüii cüii nnon na itsitjahanꞌ jaa.
25 nem é servido por mãos humanas, como se precisasse de alguma coisa, pois ele mesmo é quem a todos dá vida, respiração e tudo mais.
26 “Jaa nnꞌan tsonnangue, sꞌaa jon na ninncüii tsjan jaa min na ncüii cüii nnon tyuaa na mꞌan covejndyohanꞌ. Sꞌaa jon na nndaꞌ, chaꞌ cꞌön ninvaa nnon tsonnangue. Ndoꞌ nquii jon sijndaꞌ jon yuu xjen na ngüentyja na ncꞌoon tsꞌan ndoꞌ mantyi yo ncüii cüii joo.
26 De um só homem fez todas as nações para habitarem sobre a face da terra, havendo fixado os tempos previamente estabelecidos e os limites da sua habitação;
27 Sꞌaa jon na nndaꞌ chaꞌ ncüii cüii jaa na mꞌan nnon tsonnangue quijntꞌuëhin, chaꞌ njntyꞌia na aa ndëë nndiö jon, min na mayuuꞌ nquii jon ndyo mꞌaan jon yo ncüii cüii jaa.
27 para buscarem Deus se, porventura, tateando, o possam achar, ainda que não esteja longe de cada um de nós;
28 Ee ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon na cotantꞌö, comantyꞌi ndoꞌ cotsamꞌan. Ee jñꞌoonvahin itsijonhanꞌ juuhanꞌ chaꞌxjen juu jñꞌoon na tondue vendye ntyjehoꞌ na ya conanꞌtjonꞌhan jñꞌoon. Jndue nanꞌñeen: “Jñꞌoon na mayuuꞌ condui jaa tsjan ꞌnaanꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon na jndyocahanꞌ.”
28 pois nele vivemos, nos movemos e existimos, como alguns dos poetas de vocês disseram: “Porque dele também somos geração.”
29 “Ndoꞌ xe na aa mayuuꞌ condui jaa tsjan ꞌnaanꞌ jon na jndyocahanꞌ, tyiꞌquichuhanꞌ na conanꞌjöönꞌ jaa jon veꞌ vi ꞌnan na jndë yo sꞌon ijan ndoꞌ aa yo sꞌon xuee ndoꞌ aa yo ntjöꞌ, nanꞌminꞌ veꞌ ntyja na conanꞌtiu nque nnꞌan, joꞌ na conanꞌyahinhanꞌ.
29 Portanto, visto que somos geração de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra, trabalhados pela arte e imaginação do homem.
30 Joo ndyu na toxenꞌchen, tontꞌa nnꞌan joo tsꞌianꞌñeen yo ntyja ꞌnaanꞌ na jndaꞌ nquen nquehan. Majoꞌ totsꞌaa Tyoꞌtsꞌon chaꞌvijon na tyíꞌquindyiaaꞌ jon na tontꞌahan joohanꞌ. Majoꞌ naneinhin iquen jon jñꞌoon nnon ncüii cüii tsꞌan na quintcüeꞌ tsꞌon juu ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ.
30 Deus não levou em conta os tempos da ignorância, mas agora ele ordena a todas as pessoas, em todos os lugares, que se arrependam.
31 Ee majndaꞌ xuee na jndë sijndaꞌ jon xjen na ntcoꞌxen jon jaa nnꞌan tsonnangue ntyja ꞌnaanꞌ ꞌnan na jndë tonanꞌtja jaa nnon jon. Juu tsꞌianꞌñeen ntsꞌaa jonhanꞌ chaꞌxjen na chuhanꞌ. Ndoꞌ majndaꞌ nquii tsꞌan na jndë tꞌua jon tsꞌianꞌñeen nnon juu na quitsꞌaa juuhanꞌ. Ndoꞌ ndëë tsoñꞌen nnꞌan itsiꞌman jndyoyu jon na mayuuꞌ na nguaa na nndaꞌ ee tyincyaa jon na vandoꞌ xco tsanꞌñeen vi na jndë jnanꞌcueeꞌ nnꞌanhin.”
31 Porque Deus estabeleceu um dia em que julgará o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu certeza disso a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Ndoꞌ nque nnꞌan Atenasꞌñeen, vi na jndë jndyehan na sinin Pablo ntyja ꞌnaanꞌ na ntaꞌndoꞌ xco nnꞌan na jndë tjë, ñꞌenhan na veꞌ toncohan. Majoꞌ ñꞌen ntyjehan na jnduehan:
32 Quando ouviram falar de ressurreição de mortos, uns zombaram, e outros disseram: — A respeito disso ouviremos você em outra ocasião.
33 Joꞌ jnduiꞌ Pablo naijon tëtjon nanꞌñeen.
33 A essa altura, Paulo se retirou do meio deles.
34 Majoꞌ vendye joo nanꞌñeen na tëntyja nꞌonhan Jesús, jnanꞌjonhan yo Pablo. Quiiꞌ ntꞌan nanꞌñeen, joꞌ ñꞌen Dionisio, juu tsanꞌñeen na conintquehin Areópagoꞌñeen naijon na covijndaꞌ jñꞌoon. Ndoꞌ mantyi ñꞌen ncüii tsanscu na jndyu Dámaris yo ninꞌvendye ntyjehan nnꞌan tsjoonꞌñeen na tëntyja nꞌonhan Jesús.
34 Houve, porém, alguns homens que se juntaram a ele e creram; entre eles estava Dionísio, o areopagita, uma mulher chamada Dâmaris e, com eles, mais algumas pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.