Mateus 5
Ogatamee Me Etokaa Gipii See Menaa (AUU) vs AAI
1 Yesus me deamaagi too ko mée eebaa Wa paagoo medaakea. Medaakea naadi maga kutuu to kaa pakaamaata kaama animaayu, Wa me topenaa see bagee yuwa Wa paagoo pakaamaagea.
1 Jesu sabuw rou’ay gagamin maiyow hinan itih, basit heher yen in koun yan mare ana bai’ufununayah hina sisibinamaim himarir.
2 Wa me mée tupi-manee seta menaa kuwa ko kisee:
2 Naatu busuruf i’obaibiyih eo, Jesu Oyaw tafan ma ebi’obiyih|alt="sermon on mount" src="CN01700B.TIF" size="col" loc="Mat 5.2" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="5.2"
3 "Okoo me 'Anii daba see mée nao' naadi Ogatamee kaa dimi maayaa bagee kuwa daamaa,
3 “Sabuw iyab ayubih ana’amorob tebaib boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro ninowah hinab.
4 Yegee siyaa bagee kuwa daamaa,
4 Sabuw iyab hiyababan tererey God boro ni’afutih baigegewasin nitih.
5 Dimi daba, mena daba see bagee kuwa daamaa,
5 Sabuw iyab taiyuwih teyayara’iyih boro baigegewasin hinab, anayabin me tafaram boro ninowah hinab.
6 Okoo me 'Anii Ogatamee me gaata-gaata yuwa too yaukuwawooka naaki ou' see dimii gaayaa bagee kuwa daamaa,
6 Sabuw iyab gewasin sinaf isan hi’amorob sikah emamamah boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nitih hinab nasusuwih.
7 Mée epa dimii gaayaa bagee kuwa daamaa,
7 Sabuw iyab tekakabeber boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nakabibirih.
8 Pedeo dimii, pedeo menaa taa see bagee kuwa daamaa,
8 Sabuw iyab dogoroh uhew boro baigegewasin hinab, anayabin God boro hina’itin.
9 Mée aaemee-emee siyaayaa bagee kuwa daamaa,
9 Sabuw iyab tufuw ma gewas isan tebowabow boro baigegewasin hinab, anayabin God boro natunatumih nabuwih.
10 Ogatamee me gaata-gaata yuwa too yaukuwawoo see bagee okoo kisee bagee kemaata mée me wegee-wegee siyaa kuwa daamaa,
10 Sabuw iyab gewasin tisisinaf isan hirouw tibi’a’akirih boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro hinab.
11 Ikii Ni yaato bagee kemaata mée me kiwisineano ma, kipeepuu taano ma, makapaa menaa kikobaano ma kuwa koosi, ede nao.
11 “Kwabi’ufununu isan sabuw boro tur kakafin hina’uwi, hinarabi hini’a’a’akiri naatu baifuwenamaim tur kakafih maiyow hina’u’uwi isan, baigegewasin boro kwanab.
12 Ikii koogo makii taa see kaa toowoo setaa to mokoo da mee ebo, epoo to wodoo topa yoka ede ma, ede ma siwoo taai. Mée me kisee pedeo kiukuwagee taapea kuwa ko idukaa okoo me bagee me miya nabi bagee eboo yuwa maa diya kisee pedeo yaukuwagee siwoo seta yoka dimi se nagimaai."
12 Kwaniyasisir naatu kwanakawasa, anayabin a siwar gagamin na’in auyom maramaim inu’in boro kwanab. Ef ta’imon nati na’atube marasika dinab oro’orot hirouw hi’a’a’akirih.
13 "Ikii ko dega mokoo, magaa da kaa bagee paagoo daamaa yaekeata agiyoo mokoo. Kiya dega gii taa keegoota kaama wodoo kaasee bedaa gii kiyaayaa? Iyo, aii agiyoo too kemaata tameepeata kaama bado batagi-patagi too siyaa.
13 “Kwa i riy na’atube sabuw etei isah. Baise riy naniyan nabi’en na’at boro men karam hiniwa’an naniyan namatar maiye’emih, naatu sawar isan ana gewasin boro men ta nama, imih boro hinisaroun haw nare, sabuw tafan hinawas kamakamar hinaremor.
14 Ikii ko peto agoo da mokoo, mée tomaa-tomaa yuwa daamaa deesi naadi wogaamagaakee agoo da mee. Maga kutuu to kaa mée eebaa toogee see magaa mee se boonemaayaa, awee da kaa deeyaa.
14 “Kwa i tafaram ana marakaw. Bar merar gagamin oyaw wan hiwowab ebatabat boro men karam hinibun wa’irimih.
15 Bedaa pelita biyaa iyaata kaama otaawee me apumaakee se kiya ee yiba bagee uduma ago wogaamaasi naadi biyaa maagee yoo too pakaa-ekeasiyaa.
15 Na’atube orot babin men ta ramef ito’ab noukwat wanawanan tarafut inumih. Baise ana sisikofamaim boro nasikof bar wanawanan etei namarakaw kawin hinama.
16 Ikii mee mokoo miya. Ikii me daamaa ukuwagee siyaa agiyoo kuwa mée me kideeta kaama epoo to wodoo Ikiitaagi yaapaageesi yoka ikii yiba ago kusi-kusii da mee booneakee se kiya mée paagoo daamaa yawogaamagaai."
16 Ef ta’imon nati na’atube a marakaw sabuw etei matahimaim kwanabotawiy, saise abisa gewasin kwabowabow hina’itin naatu Tamat maramaim wabin hinabora’ara’ah.
17 "Musa me ebeamaata menaa yuwa ma, nabi bagee me wegawoo seta menaa yuwa ma kuwa Anii wisintagaano see naadi meta see kuwa se nagaai. Wisintagaano see naadi meta se kiya kuwa idukaa menaa kuwa uduma mani yaato awee da kaa kiyaabuu seta kaama Ani kaa uwa daasi naadi meta.
17 “Ayu anan men kwananot Moses ana ofafar naatu dinab oro’orot hai bai’obaiyen baihamiyen isan ao’omih. Ayu men i kouseiren isan anamih, baise sinaf yabih matar isan.
18 Anii mikee kisiino ko: Epoo to ma, magaa to ma taa kaano taa kaboo kuwa Musa me menaa kuwa uduma, mena kamu ena miya, peedi menaa ena miya se taa kaapa, kuwa menaa uduma mikee uwa daaniita.
18 Anababatun a tur a’owen, mar tafaram ema’am wanawananamaim kirum kikimin maiyow hikikirum, naatu pen wanamaim abisa hikukuyowan boro men ta anakusairimih, baise etei boro anasinaf yabih hinamatar.
19 See kemaata okoo kuwa menaa yiba mena kamu peedi ena ma wisintaata apanaa bagee paagoo miya 'Taa, dagu ke, niiukuwaai' see wegayaa bagee kuwa Ogatamee Wa too ebo mée eetoowoo siyaa yoo okoo peedi kaapea. Kiya kuwa menaa daamaa yayeewoo, bedaa apanaa bagee paagoo miya 'Inii daamaa niiyeewoo taai' see mée tupiwoo siyaa bagee kuwa Ogatamee Wa too ebo mée eetoowoo siyaa yoo okoo ebo bagee, ebo apii kaapea.
19 Orot yait ofafar kikimin maiyow itin yabin en rouw eastu’ub naatu sabuw afa i’obaiyih nati na’atube tisisinaf, mar ana aiwobomaim ibo boro hina’itfuruw, anayabin en hinarouw hinao, baise orot yait iti ofafar ia’ait naatu sabuw afa ebi’obaiyih mar ana aiwobomaim i boro orot gagamin.
20 Ani me kisiino ko: Ogatamee Wa too ebo mée eetotaa see yoo ikii kiseemiyaayaa mee ko ikii Wa me gaata-gaata yuwa daamaa yaukuwagee siyaa kuwa ebo gaayu too, kuwa Musa me menaa mée topetaa see bagee yuwa ma, Parisi kaa bagee yuwa ma okoo me yaukuwagee siyaa kuwa asii eboo gaayu too ikii sikii kiyaa. Taa gaayu ko Ogatamee Wa too ebo mée eetotaa see yoo ikii se kiseemiyaayaa, see kuwa mikee kisega."
20 A tur ao’owen o yait abosunusunub nara’at Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah inananatabirih na’at, o i nuhinafot mar ana aiwobomaim i kurur.
21 "Idukaa inii me bagee me wegawoo seta menaa ena mee ko kisee: 'Mée se wugii. Kuwa mée wugiyaa bagee kuwa hukuman maniino bagee paagoo yadogeamaano gaano pedeo' see wegawoo seta menaa kuwa ikii ipi kegea.
21 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, men sabuw kwana’asbunuw, naatu orot yait sabuw ea’asbunuwih boro ofafar nafatum hinibatiy.
22 Kiya eto ko Ni me kisiino menaa mee ko kisee: Kagoo mee miya mée wugiyaa mokoo. Kagoo kiyaa bagee okoo kaa miya ebo menaa agoo kiyaa. Mee ko mée waa ena me apanaa mikee gaayaa mée paagoo 'Aa mooniino nakaa da' see asiyu ko waa mena pekataa see bagee yuwa paagoo eepeeyaa, bedaa 'Aa dimi taa see mée yaai' see asiyaa bagee kuwa neraka biyaa yiba tameeyamaayaa.
22 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait taintuwan isan yan nasoso’ar boro ofafar nafatum hinibatiy, naatu orot yait taintuwan isan fudirin en narouw nao’o, i boro kaniser hinibatiy. Baise orot yait taintuwan na’oraraf anayabin en nao, nati orot i enan kakafin ana wairaf wan nayenamih.
23 Kisee kiyaa naadi a me Ogatamee paagoo agiyoo kupi-manee taa see yoo agiyoo maniino see koo taaka too 'Anii pedeo dimii nagaataa see mée ena agoo' see nekeeniyu ko
23 “Isan imih gem kakafiyin tafamaim o a siwar ya’inamih ibai kuyey, naatu nati’imaim o nuhi nataseb, tai ta o isa i yan esoso’ar.
24 mee maniino agiyoo da mee se manii, kiyoo eke. Ekeata kaama peedoota mee aa ma mena agoo see mée to paagoo pooi. Kagoo sikiinta kaama mee maniino agiyoo da Ogatamee paagoo daba pe-maniyaa.
24 Basit a siwar nati gem tafanamaim inihamiy na’in, o inamatabir maiye inan tai airi kwanao gewas uma kwanabow kwanitonuw, imaibo inamatabir inan a siwar God initin.
25 Aa kakagoo kiyaa mée to me mena pekataa see bagee yuwa paagoo kaapeeyu ko eta mana kaa kaama dimi daamaata kaama moga mena taa kiyaai. Mena taa kaano taa kiyu ko amokiyoo mena pekataa see bagee yuwa paagoo kadogeamaayaa. Kiyoo kaama polisi yagaa kaa kapeaniyaata kaama digiyoo ee yiba katameamaayaa.
25 “Ofafar ta ina’astu’ub taituwa baibatiyihimih nabuwi kwanan, airi kwanao gewas kwanitonuw, veya kikimin nama’am na’at, imaibo inan baibatiyenamaim inarun, anayabin nati’imaim tura boro nabuwi baibatiyenayan orot gagamin umanamaim naya’i, naatu baibatiyenayan orot boro nabuwi furisiman nitih hinabuwi kwanan dibur bar hinayaruyi.
26 Kisee kiyaa naadi Anii mikee kisiino ko: Aa kuwa kaidimpi kepee uduma maniyu too mee digiyoo ee yiba kaama aa daba kapeeyaayaa yoka kuwa menaa mani taa kiyaai see kisega."
26 Anababatun a tur ao’owen, nati’imaim o boro inama kabay hio na’atube inatubuni, imaibo boro hinabotait inatit.
27 "Idukaa wegawoo seta menaa ena mee ko kisee: Tobaaka se taai, see menaa mee ikii ipi kegea.
27 “Tur hio uwatanah hibi’obaibiy i hio kwanowar, turanah a’aawah ufuh men kwanan.
28 Kiya eto ko Ni me kisiino menaa mee ko kisee: Tobaaka taano kuwa ko api emaa daata kaama dimi yiba 'Mee apii to ou' see gaapea ko dimi yiba mee apii ma tobaaka taagi.
28 Naatu boun a tur ao’owen orot yait matanawat nuw babin itin ana notamaim hairi baiwa’anamih enotanot ana notamaim hairi hiwa’anaka.
29 A me dagi yagaa yaato emaa masii to mee me pedeo agiyoo ukuwayu ko bigimegeeta tameepeasii. A me maa da uduma neraka biyaa yiba katameano kuwa pedeo yoka a me maa da ponee ena too too tameepeasiino kuwa daamaa.
29 Imih o mata asukwafune nuw kwaneyan, o in bowabow kakafin kusisinaf, kukubai kwisaroun, men basit mata ta’imon ana kakafinamaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
30 Bedaa a me dagi yagaa da me pedeo agiyoo ukuwayu ko daageeta tameepeasii. A me maa da uduma neraka biyaa yiba katameano kuwa pedeo yoka maa da ponee ena too too tameepeasiino kuwa daamaa."
30 Na’atube uma asukwafune eof kwaneyan, ku’afuw kwisaroun men basit uma ta’imon ana of kwanekwanemaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
31 "Idukaa wegawoo seta menaa ena miya kisee: Apimee ekeasiinaka see gaayaa mée wa me api ekeasiino kapogee mee keta apii to ebea-manii, see wegawoo seta.
31 “Moses ana ofafaramaim eo, ‘Orot yait aawan nakwakwahir gewasin kwahikwahiren ana fef nakirum babin nitin nab auman nan.’
32 Kiya eto ko Ni me kisiino menaa mee ko kisee: Apimee ekeata kaama apanaa bagee paagoo peeyu ko tobaaka taayaa naadi kaama kuwa tobaaka kaa menaa kuwa api ekeasigi mée to mee kaa kaapa. Bedaa mee ekeata apii to goeyaa mée to waa miya tobaaka taakee mée kiyaa. Apimee tobaaka sepa gaayu too paimee me ekeasiyaa."
32 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait nibobowen aawan nakwahir nan orot ta ni’awan, hairi hinabiwa’an i men babin ana ubar, baise orot ana ubar anayabin i kok imih babin esisinaf, naatu orot yait nati babin bai bi’awan auman bowabow kakafin esisinaf.
33 "Bedaa idukaa inii me bagee me wegawoo seta menaa ena miya kisee: 'Mée ena me "Taa ma taa anii kisee agiyoo ukuwaapa, Ogatamee see ekaa weega yoka" see asiyu ko ukuwaano too, se ukuwaano ko daa' see wegawoo seta menaa mee ikii ipi kegea.
33 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, ‘A omatanen men kwana’astu’ub, baise sinafumih God kwao’omatan i kwanasinaf.’
34 Kiya eto ko Ni me kisiino menaa mee ko kisee: Ikii me 'Anii kisee ekaa weega yoka' see menaa kuwa se wegaai, se aatabi taai. Kuwa ko 'Anii epoo to see ekaa da mee weega yoka' see menaa mee miya se aatabi taai. Epoo to wodoo kiyoo ko Ogatamee Waa ebo animaayaa yoo yoka kuwa menaa se wegaai.
34 Baise boun i a tur ao’owen, God wabinamaim men asir kwanao kwanifaro’omih, na’atube auyom mar isan, anayabin nati i God ana ma’ama efan.
35 Bedaa ikii me 'Anii uwoo to, magaa to see ekaa weega yoka' see menaa mee miya se aatabi taai. Uwoo to, magaa to kuwa ko Ogatamee Wa me bado esee-ekee taa see yoo yoka se wegaai. Bedaa ikii me 'Anii Yerusalem see ekaa weega yoka' see menaa mee miya se aatabi taai. Yerusalem magaa mee ko Se-ebo, We-ebo Ogatamee Wa me magaa yoka se wegaai.
35 Me yan auman men isan kwanifaro, anayabin nati i God an ana baibiyarir efan, Jerusalem auman, anayabin nati i ata aiwob gagamin God ana tafaram.
36 Bedaa ikii me 'Ni me mumoo to yoka' see menaa mee miya se aatabi taai. A me mumoo to kaa edooyuu apa ena miya poodee kiyaayu taano miya iyo, digiyoo kiyaayu taano miya iyo, se ukuwamaayaa yoka se wegaai.
36 Naatu o taiyuw auman men arib isan inao baifaro’omih, anayabin o men karam boro arib ta inab inau nikwes o nafurum.
37 Ikii me 'Taa ma taa anii kisee ukuwaapa' see dimii gaayu ko 'Anii kisee ukuwaapa' see menaa kuwa too wegaai, ebo ekaa ma se aatabi taai. Bedaa ikii me 'Anii se ukuwaapa' see dimii gaayu ko 'Anii se ukuwaapa' see menaa kuwa too wegaai. Kuwa mena ponee to kuwa too sikii. Mee wodoo eebaa menaa kuwa manii to ko Iblis me menaa yoka se aatabi taai."
37 Imih inakwahir o inarufut, anayabin abisa awamaim iya’abar i’o etitit i Demon Kakafin biyanane enan.
38 "Idukaa wegawoo seta menaa ena miya kisee: Mée ena me emaa kapedeo kiyaayu ko wa me emaa miya yapedeo kiyaayaa, bedaa ego kapedeo kiyaayu ko wa me egoo to miya yapedeo kiyaayaa, see wegawoo seta menaa mee ikii ipi kegea.
38 “Marasika ana tur hio kwanowar, ‘Orot yait mata nakubai, ibo matan kukubai, naatu orot yait wa nimarir, ibo wan kwimarir.’
39 Kiya eto ko Ni me kisiino menaa mee ko kisee: Pedeo agiyoo kiukuwayaa bagee kuwa ikii modee se masii. Dagi yagaa yaato kona butuu to kaa yagaa kopaa katokoasiyaa bagee bedaa eka yagaa yaato miya katokoasi yoka yaekeasii.
39 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait isa nasisinaf kakaf men wan inay, rebareb rounane nifafar inatatabir rounane’ebo nifafar.
40 Bedaa aa ma mena agoo see mée to me mena ena too too yadaakomee taa see bagee paagoo kaapeemaata kaama a me pedeo yakiyaage mokoo da kamasiino see naadi a me mumaato dokaa da kaidimpi kepa ko mee kaidimpi dokaa da mee too se kiya koosi a me ebo dokaa mee miya kamasisi yoka daamaa yaekeasii.
40 Naatu orot yait niyaso’ar baibatiyimih nabuwi kwananan, a biya baibiyon baban nikiya’ub nabaib, a biya baibiyon tafan auman inikiya’ub initin.
41 Bedaa kisee omaago see mée ena me ekaapa mokoo 'Ayaa nadogeamaai' see kasiyu ko ekaapa mokoo se kiya bedaa mee amoo taa mokoo aii yadogeamaai.
41 Baiyowayan orot ta nan nakwarari ana hafoy abarin veya ta’imon airi namih nao, ina’abar veya rou’ab airi kwanan.
42 Kaidimiyaa bagee yuwa daamaa maniino too, bedaa keedaa kaidimiyaa agiyoo miya se maneekee se, daamaa manii."
42 Orot babin ta isa sawaramih nafefeyani kwitin, naatu orot babin ta a sawar bai na mar kafai imaim bowamih nao, kwitin ebai en.
43 "Idukaa wegawoo seta menaa ena miya kisee: 'Aa kaepa kiyaa bagee kuwa epa kaai, aa ma yape kiyaa bagee kuwa be kaai' see wegawoo seta menaa mee ikii ipi kegea.
43 “Marasika ana tur hio a’a’agir hinonowar i hio kwanowar, ‘Taituwa kwaniyabuwih naatu a kamabiy sabuw kwanimat gigigirih.’
44 Kiya eto ko Ni me kisiino menaa mee ko kisee: Ikii ma yape kiyaa bagee kuwa miya epa kaai, ikii kiwegee-wegee siyaa bagee yuwa miya sembahyang yataai.
44 Baise boun a tur ao’owen, a kamabiy sabuw kwaniyabuwih naatu sabuw iyab terurukoukuwi isah kwanayoyoban.
45 Ikii epoo to wodoo Ikiitaagi me yogaa yuwa kesea yoka okoo daamaa agiyoo yaukuwawoo taai. Ogatamee Wa me dimi daamaa bagee paagoo miya, dimi pedeo bagee paagoo miya uduma keno daamaa yamiyaabuu segee see, bedaa Wa me menaa yayeekee bagee paagoo miya, si yayeekee bagee paagoo miya uduma deka daamaa yawiyaabuu segee see yoka ikii me miya okoo epa kaai.
45 Saise kwa boro Tamat auyom maramaim natunatumih nabuwi, anayabin God sinaf sabuw gewasih kakafih etei tafahimaim veya erararan, sabuw iyab gewasin tisisinaf naatu kakafin tisisinaf etei God taun ebitih.
46 Kisee ikii epa kigaayaa bagee yuwa too epa gaayu ko Ogatamee me ikii daamaa ukuwataa to mokoo da kineeyaa ye? Taa yoka epa nagaayaa bagee yuwa too epa see dimii mee se. Mee dimii mee ko pajak kepee yamasegee see bagee yuwa miya kisee dimii gaayaa.
46 Sabuw kabay o’onayah tisisinaf na’atube kwanasinaf sabuw iyabowat isa tibiyabowawat isah kwanabiyabow, God boro men ana siwar gewasin ta nitimih.
47 Bedaa kisee ikii aaepa kiyaa bagee yuwa too epao see aasee siyu ko mee esee daamaa agiyoo ye? Taa, apanaa aii tomaa kaa bagee yuwa me kisee aasee siyaa yoka ikii kiapaagee siyaa agiyoo ko taa, se maa?
47 Naatu Eteni Sabuw taih tuwah akisih hai merar tiyiy na’atube kwanasinaf taituwa akisih hai merar kwanayiyi, ana gewasin boro men kwanabaimih.
48 Kisee kemaata epoo to wodoo Ikiitaagi mokoo see see ikii miya kisee. Wa me ukuwayaa, peeyaa yuwa uduma pedeo ena ma taa, wa too ena yoka ikii miya Waa see see kaai."
48 A yawas uhew bitan kwanama, Tamat auyom maramaim ana yawas uhew bitan ema’am na’atube.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.