Lucas 12
Yù bilin ni Namarò nga meyannung kâ Apu Kesu Kiristu: Yù bagu nga tarátu ni Namarò sù ira nga mangikatalà kâ Apu Kesu Kiristu (ATT) vs VC
1 Á yù ira jinibu nga tatolay nga maddarassil ánna makkakáguppè, nagarimummungád da di Apu Kesu. Á nagubobuk si Apu Kesu sù ira sinudduán na, á kinagi na nira, “Mappalán kayu sù ituddu nayù ira Parisio nga ari kuruk, tapè arád da kayu ilogò. Ta agippípiá ira, á kunnay ta áppalappák ta pán yù narákè nga ituddu ra nga malogon massamâ.
1 Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Á kagiad da ta awán ta makánnámmu sù akka-akkuád da. Ngam mepakánnámmu sangaw, ta duttál sangaw yù ággo na nga mepalappâ yù ngámin nga nelímak kunangan.
2 Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3 Á yù ubobugan naw ta gabi sù lágum na balay, mepalappâ sangaw ta lawán ta tangngá na ággaw. Á yù iyanasâ naw ta unak na balay nga nelitù, yáyù melayalayâ ta ággaw sù tangngá na ili.
3 Pois o que dissestes às escuras será dito à luz; e o que falastes ao ouvido, nos quartos, será publicado de cima dos telhados.
4 “Á yawe yù kagiak ku nikayu nga kákkopuk ku, arán naw ikássing yù ira tatolay nga mamapátay ta baggi naw, á ta kabalin na, awán ta awayyá ren nga manganni nikayu.
4 Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disto nada mais podem fazer.
5 Ngam kagiak ku yù ikássing naw! Maganássing kayu laguk kâ Namarò, ta ari lâ nga makáwayyá nga mamapátay ta baggi na tolay, nu ari gapay makáwayyá nga mangipettung ta impiernu. Á yáyù nga pappalánat takayu ta si Namarò laguk yù ikássing naw!
5 Mostrar-vos-ei a quem deveis temer: temei àquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a este.
6 “Ngam si Namarò gapay yù mangiddù, á nepallà yù allà ni Namarò nikayu. Á mássiki yù ira límá nga ballì, nga iláku ra ta dápun ta duá sintábu, arán na ira máttamán ni Namarò, nga taggitádday.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.
7 Á ammu na ngámin yù meyannung nikayu, mássiki yù biláng na duddù naw. Á yáyù nga ari kayu laguk maganássing, ta nepallà yù ángngiddù ni Namarò nikayu nga katággitádday ánnè sù kitáru nga ballì.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois. Mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8 “Á kagiak ku nikayu, nu ari kayu mappasirán nga makkagi sù ira kábulun naw ta sikán yù Yápu naw, mássiki nu uyoyungád da kayu megapu sù panguruk naw nikán nga Kaká na ngámin na tatolay, á sikayu gapay yù tákkilalák ku ta arubáng nayù ira daroban ni Namarò ta lángì.
8 Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens, também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9 Ngam nu makkagi kayu ta arubáng nayù ira kábulun naw ta arán nawà tuttulan, á panakitát takayu gapay ta arubáng nayù ira daroban ni Namarò ta lángì.
9 mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Á yù tolay nga makkakagi nikán, á nu mabbabáwi ánna makipakomá, á pakomán ni Namarò. Ngam yù tolay nga makkakagi sù Mangilin nga Ikararuá ni Namarò, ari bulubugá mapakomá ta áddè ta áddè.
10 Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.
11 Á nu ajjan yù mangiyángay nikayu sù ira kátannangán naw ta kapilliá onu sù ira makáwayyá, tapè ikeká ra kayu ta arubáng da megapu ta panguruk naw nikán, ari kayu mabburung nu kunnasi yù itabbák naw nira.
11 Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12 Ta pamestigá ra nikayu, á yù Mangilin nga Ikararuá yù mangipakánnámmu nikayu sù itabbák naw nira.”
12 porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer.
13 Á ta pangituddu ni Apu Kesu sù ira kitáru nga tatolay, ajjan yù tádday nga nagubobuk kuna, á kinagi na, “Mesturu, kagiam mu bì sù wagì ta iballáyán nangà sù kukuá nayù yáma mi nga bittáng na nikami,” kun na.
13 Disse-lhe então alguém do meio do povo: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Á kinagi ni Apu Kesu kuna, “Kopun, sikayu lággapay, ta aringà minay saw nga umay mamanunnù ánna mamabballay.”
14 Jesus respondeu-lhe: Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?
15 Á kinagi na laguk sù ira ngámin nga naggagammung tán, “Magimuguk kayu, marakè passilan naw yù egga ta dabbuno. Ta yù kuruk nga napiá nga áttole na tolay ari megapu sù aru nga kukuá na.”
15 E disse então ao povo: Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas.
16 Á nagángngarigán si Apu Kesu, á kinagi na, “Ajjan ngaw yù tolay nga maríku, nga aru yù ákkomanán na ánna aru yù ginaták na.
16 E propôs-lhe esta parábola: Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17 Á yáyù nga ninonò na, ‘Massirì yù ira balay nga ángngipayyák ku ta ammè. Anni yù akkuák ku?’
17 E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18 Á kinagi na, ‘Á yawe laguk yù akkuák ku. Táttakak ku lâ yù ira balay nga ángngipayyák ku, á mappaddayà sù ira darakal nga ángngipayyák ku, tapè pakappiák ku nira yù ammè ánna ngámin nga kukuâ!’ kun na.
18 Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19 Á ninonò na paga, ‘Maríkungakin, ta ajjan yù kanak ku ta mabayák nga dagun, mássiki aringakin mattarabáku. Magibannágà lâ nga kumán, ámminum, ánna makipabbúyá!’ kun na nga mannononò.
19 E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Ngam kinagi ni Namarò laguk kuna, ‘Maguyung ka! Matay ka sangaw nu gabingo. Á asinni panò sangaw yù mangâ sù ngámin nga pinakappiám mu nga kagiam mu ta kukuám?’
20 Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas, que ajuntaste, de quem serão?
21 Á kunnian gapay yù ággián nayù ira ngámin nga tatolay nga mokkuk, ta lonád da yù ákkiyápu ra kâ Namarò,” kun ni Apu Kesu.
21 Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus.
22 Á nagubobuk si Apu Kesu sù ira sinudduán na, á kinagi na nira, “Yáyù nga kagiak ku nikayu ta arán naw laguk ikaburung yù máwák naw ta áttole naw sawe dabbuno, nga kanan naw ánna gámì naw.
22 Jesus voltou-se então para seus discípulos: Portanto vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Ta máwák nga tángngagan naw yù áttole naw kâ Namarò ánnè sù kanan naw, ánna iddukan naw yù baggi naw ánnè sù gámì naw.
23 A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24 “Á ta ángngarigán, nonopan naw yù ira mammánù. Ari ira mammulá, á ari ira makigaták, á awán ta ággubbuád da. Ngam pakanan ni Namarò ira. Á nepallà yù ángngiddù na nikayu ánnè sù ira mammánù.
24 Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25 Á awán ta napiá nga pabbalinán nayù burung naw, ta arán naw awayyá nga lannapán yù ággaw nga áttole naw, mássiki lâ tádday, megapu sù burung naw.
25 Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26 Á nu arán naw makuá yù kunniû nga baddì, anni laguk yù serbi nayù burung naw sù aru nga makkakerumá!
26 Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27 “Á nonopan naw yù ira lappáw. Ari ira mattarabáku. Ari ira mangabal. Ngam nakástá ira ánnè sù ipabbarawási ni Patul Solomon, nga yù ngaw maríku nga patul.
27 Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28 Á nu kunnian yù ámmarawási ni Namarò sù ira lappáw, nga ajjan ta kakáddapán nga nakástá kunangan, nga tuggiad da sangaw nu ummá, á arán na panò iyawâ nikayu gapay yù ipabbarawási naw nga mepángngà? Iyawâ na nikayu gemma! Á sikayu, ngattá ta arán naw ikatalà si Namarò?
28 Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29 “Ari kayu laguk maburung nga mannononò nu anni sangaw yù kanan naw onu anni sangaw yù ipabbarawási naw.
29 Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30 Ta yáyù lâ ikaburung nayù ira tatolay ta dabbuno nga ari mangikatalà kâ Namarò. Ngam sikayu, arán naw ira párigán, ta ammu ni Namarò nga Yáma naw ta lángì yù máwák naw.
30 Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas estas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31 Á yáyù nga tángngagan naw lállaguk yù meyannung sù pammagure ni Namarò ánna yù ákkiyápu naw kuna, á iyawâ na laguk nikayu yù máwák naw.”
31 Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas estas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32 Á kinagi ni Apu Kesu paga, “Sikayu nga makituddu nikán, ari kayu maganássing, mássiki baddì kayu lâ, ta magayáyâ yù Yáma naw ta lángì nga mangisipà nikayu sù pammagure na.
32 Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33 Iláku naw laguk yù kukuá naw, á ilimù naw yù pallakuán naw sù ira ikáttole naw nga magáwák. Á nu kunnian yù akkuán naw, pakappián ni Namarò ta lángì yù iyawâ na nikayu sangaw nu umay kayu tán. Á kunnay ta ajjan yù kuártu naw nga ari bulubugá napangarián, nga nepay ta pitáka nga ari mabbáli ta dán ánna ari marúnù, nga napakappián sù gián nga awán ta makkokò ánna awán ta ulolak nga manarál.
33 Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34 Ta yù paggianán nayù kukuá naw, yáyù gapay tángngagan naw nga nonopan. Arán nawin laguk nononopan yù ággián naw ta dabbuno, ngam nononopan nawin galâ yù ákkiyápu naw kâ Yáma naw ta lángì.”
34 Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 Á kinagi ni Apu Kesu paga nira, “Dán nga naparán kayu laguk nga magiddak sù labbè ku, mássiki nu gabi, ta kunnay sù tolay nga egga yù isingan na nga makegagátang.
35 Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.
36 Yáyù nga keyarigán naw yù kunnay sù ira aripan nga matturá nga magiddi-iddak sù labbè nayù yápu ra nga manoli nga maggapu ta bodá. Á nu mattottò sangaw ta puertá, dagarágâ nga bukatád da.
36 Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Á magayáyâ yù ira aripan nu maratang na ira nayù yápu ra nga magiddi-iddak sù labbè na. Kagiak ku nikayu ta pagitubangan na ira laguk nayù yápu ra, tapè mallalálláng ira, á aggina yù masserbi nira.
37 Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: cingir-se-á, fá-los-á sentar à mesa e servi-los-á.
38 Á yáyù nga magayáyâ ira nu dán nga naparán iren, mássiki nu lubbè nakuan ta tangngá na gabi onu alippánnawák.
38 Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39 “Á kánnámmuán naw laguk! Ta ángngarigán, nu ammu nayù tolay yù dattál nayù makkokò sù bale na, á matturá nga magiddak, tapè ari makatallung yù makkokò ta bale na.
39 Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40 Á kunnian gapay nikayu, máwák nga dán nga naparán kayu gapay, ta awán ta makánnámmu sù oras na labbè ku, ta ikáddagâ ku lâ lubbè, sikán nga Kaká na ngámin na tatolay.”
40 Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.
41 Á kabalin na nagubobuk ni Apu Kesu, kinagi ni Eduru kuna, “Apu, sikami lâ yù pakkagiám mu sù ángngarigám mu? Onu kagiam mu gapay sù ira tatolay?” kun na.
41 Disse-lhe Pedro: Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?
42 Á simibbák si Apu Kesu megapu sù tádday nga ángngarigán, á kinagi na, “Nu ajjan yù napiá nga aripan nga kunnay nikayu nga manuppál sù ipakuâ nikayu, aggina yù ikatalà nayù yápu na ta manaron sù ira kábulun na nga aripan. Á aggina laguk yù mangiyawâ nira sù kanad da ta pakkákád da.
42 O Senhor replicou: Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43 Á magayáyâ yù aripan ta labbè nayù yápu na, nu maratang nayù yápu na nga matuppál yù ngámin nga inikatalà na kuna!
43 Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44 Á gapu ta napiá yù ánnaron na sù ira kábulun na nga aripan, napiá yù ábbalabálà nayù yápu na kuna, ta aggina yù mekatalà nayù yápu na sù ngámin nga kukuá na.
44 Em verdade vos digo: confiar-lhe-á todos os seus bens.
45 “Ngam ta ángngarigán nu nonopan nayù aripan ta mabayák paga támma lubbè yù yápu na, á yáyù nga maguray lâ yù akkuán na, á jigirigátan na yù ira kábulun na nga aripan, ánna kumán lâ ánna mappissán ánna magilellaw.
45 Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Á ikáddagâ lâ lubbè yù yápu na, á marángnganán na nga mangngamangnguá ta narákè. Á pagikaruan na laguk yù aripan, á metádday nga mekanakanâ sù ira ari manguruk.
46 o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47 Á yù aripan nga makánnámmu sù ipakuá nayù yápu na kuna, ngam arán na tuppálan ánna ari naparán sù labbè na, nepallà yù pamagikáru nayù yápu na kuna.
47 O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48 Ngam yù aripan nga ari makánnámmu sù ipakuá nayù yápu na kuna ánna malliwâ, á aláppaw lâ yù pamagikáru na kuna. Ngam yù tolay nga ikatalà nayù yápu na ta pakáwayyá na, iddagán na gapay yù panuppál na sù ipakuá na. Á yù tolay nga ikatalà nayù yápu na ta aru nga pakáwayyá na, aru gapay yù iddagán nayù yápu na nga palurotan na.”
48 Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir.
49 Á kinagi ni Apu Kesu gapay, “Yaw iniyángè sawe dabbuno yù bilin ni Namarò nga kun na api nga maggatang, tapè manawagán yù nonò nayù ira makaginná, ngam mabáli ta kun na api nga manarál sù nonò nayù ira malussaw nikán, á parè bì ta maggatangin nga mabì mabalin.
49 Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50 Ngam máwák nga attamák ku yù jigâ ánna patè, á ari magimammà yù nonò ku áddè ta arán na kabalin.
50 Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!
51 Á kagian naw mápugák ta minayà tapè pagimammatak ku yù ira tatolay ta dabbuno. Ngam ari, ta mepakkakáttuay ira ta nonò, ta ajjan yù ira tumuttul nikán, ánna ajjan yù ira manakì.
51 Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.
52 Á yáyù nga mamegapu kunangane nga makkakáttuay yù nonò nayù ira mawwawági. Á ta ángngarigán nu ajjan yù límá nga tolay sù tádday nga balay, á yù ira tallu, makikontará ira sù ira duá. Á yù ira duá gapay, makikontará ira sù ira tallu.
52 Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Á yù ira matáma, makkákontará ira. Á kunnian gapay sù ira masíná, makkákontará ira. Á yù katugángán, kontarán na yù manugáng na, á yù manugáng, kontarán na yù katugángán na.”
53 estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.
54 Á kinagi ni Apu Kesu sù ira magaru nga tatolay, “Á sikayu, ammu naw ta magurán támma sangaw, nu masingan naw yù naribbà ta lalammarán. Á kuruk nga magurán sangaw.
54 Dizia ainda ao povo: Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55 Á nu mappaddák nga naggapu ta abagátán, ammu naw ta mapátu yù ággaw sangaw, á kuruk nga mapátu.
55 Quando vedes soprar o vento do sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56 Agippípiá kayu! Ngattá, ta matákkilalán naw yù masingan naw ta lángì ánna dabbun, ngam arán naw tákkilalán yù mesimmu kunangan!
56 Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57 Ngattá, ta arán naw nonopan yù mepángngà nga akkuán naw nakuan!
57 Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58 Á ta ángngarigán, nu ajjan yù tolay nga nakaliwatán naw, lage naw makáddè ta kues, makká-ubobuk kayu, tapè mammapiá yù ággián naw. Ta nu iddagán naw yù pangikeká na nikayu ta kues, á yù kues, ipaparesu na kayu sù ira pulis.
58 Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59 Á kagiak ku nikayu, ta maggián kayu laguk ta karsel áddè ta arán naw pakekáru.”
59 Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.