Lucas 12
Yù bilin ni Namarò nga meyannung kâ Apu Kesu Kiristu: Yù bagu nga tarátu ni Namarò sù ira nga mangikatalà kâ Apu Kesu Kiristu (ATT) vs BKJ
1 Á yù ira jinibu nga tatolay nga maddarassil ánna makkakáguppè, nagarimummungád da di Apu Kesu. Á nagubobuk si Apu Kesu sù ira sinudduán na, á kinagi na nira, “Mappalán kayu sù ituddu nayù ira Parisio nga ari kuruk, tapè arád da kayu ilogò. Ta agippípiá ira, á kunnay ta áppalappák ta pán yù narákè nga ituddu ra nga malogon massamâ.
1 Enquanto isso ajuntou-se uma multidão de inúmeras pessoas, de tal modo que pisoteavam umas as outras, e ele começou a dizer primeiro aos seus discípulos: Cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Á kagiad da ta awán ta makánnámmu sù akka-akkuád da. Ngam mepakánnámmu sangaw, ta duttál sangaw yù ággo na nga mepalappâ yù ngámin nga nelímak kunangan.
2 Porque não há nada encoberto que não seja revelado, nem oculto que não venha a se tornar conhecido.
3 Á yù ubobugan naw ta gabi sù lágum na balay, mepalappâ sangaw ta lawán ta tangngá na ággaw. Á yù iyanasâ naw ta unak na balay nga nelitù, yáyù melayalayâ ta ággaw sù tangngá na ili.
3 Porquanto tudo o que em trevas falastes, será ouvido na luz, e o que nos quartos tiverdes falado nos ouvidos, será proclamado dos telhados.
4 “Á yawe yù kagiak ku nikayu nga kákkopuk ku, arán naw ikássing yù ira tatolay nga mamapátay ta baggi naw, á ta kabalin na, awán ta awayyá ren nga manganni nikayu.
4 E eu vos digo meus amigos: Não tenham medo dos que matam o corpo e depois não têm mais o que fazer.
5 Ngam kagiak ku yù ikássing naw! Maganássing kayu laguk kâ Namarò, ta ari lâ nga makáwayyá nga mamapátay ta baggi na tolay, nu ari gapay makáwayyá nga mangipettung ta impiernu. Á yáyù nga pappalánat takayu ta si Namarò laguk yù ikássing naw!
5 Mas eu vos mostrarei a quem deveis temer: Temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, eu vos digo, a esse temei.
6 “Ngam si Namarò gapay yù mangiddù, á nepallà yù allà ni Namarò nikayu. Á mássiki yù ira límá nga ballì, nga iláku ra ta dápun ta duá sintábu, arán na ira máttamán ni Namarò, nga taggitádday.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses e nenhum deles fica esquecido diante de Deus?
7 Á ammu na ngámin yù meyannung nikayu, mássiki yù biláng na duddù naw. Á yáyù nga ari kayu laguk maganássing, ta nepallà yù ángngiddù ni Namarò nikayu nga katággitádday ánnè sù kitáru nga ballì.
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, porque valeis mais do que muitos pardais.
8 “Á kagiak ku nikayu, nu ari kayu mappasirán nga makkagi sù ira kábulun naw ta sikán yù Yápu naw, mássiki nu uyoyungád da kayu megapu sù panguruk naw nikán nga Kaká na ngámin na tatolay, á sikayu gapay yù tákkilalák ku ta arubáng nayù ira daroban ni Namarò ta lángì.
8 Eu também vos digo: Todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Ngam nu makkagi kayu ta arubáng nayù ira kábulun naw ta arán nawà tuttulan, á panakitát takayu gapay ta arubáng nayù ira daroban ni Namarò ta lángì.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Á yù tolay nga makkakagi nikán, á nu mabbabáwi ánna makipakomá, á pakomán ni Namarò. Ngam yù tolay nga makkakagi sù Mangilin nga Ikararuá ni Namarò, ari bulubugá mapakomá ta áddè ta áddè.
10 E a todo aquele que falar uma palavra contra o Filho do homem, lhe será perdoada, mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo não lhe será perdoado.
11 Á nu ajjan yù mangiyángay nikayu sù ira kátannangán naw ta kapilliá onu sù ira makáwayyá, tapè ikeká ra kayu ta arubáng da megapu ta panguruk naw nikán, ari kayu mabburung nu kunnasi yù itabbák naw nira.
11 E, quando eles vos conduzirem às sinagogas, aos magistrados e poderosos, não cuideis de como ou o que respondereis, ou o que direis;
12 Ta pamestigá ra nikayu, á yù Mangilin nga Ikararuá yù mangipakánnámmu nikayu sù itabbák naw nira.”
12 porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Á ta pangituddu ni Apu Kesu sù ira kitáru nga tatolay, ajjan yù tádday nga nagubobuk kuna, á kinagi na, “Mesturu, kagiam mu bì sù wagì ta iballáyán nangà sù kukuá nayù yáma mi nga bittáng na nikami,” kun na.
13 E disse-lhe um da multidão: Mestre, fala ao meu irmão que ele divida comigo a herança.
14 Á kinagi ni Apu Kesu kuna, “Kopun, sikayu lággapay, ta aringà minay saw nga umay mamanunnù ánna mamabballay.”
14 E ele lhe disse: Homem, quem me fez por juiz ou um divisor entre vós?
15 Á kinagi na laguk sù ira ngámin nga naggagammung tán, “Magimuguk kayu, marakè passilan naw yù egga ta dabbuno. Ta yù kuruk nga napiá nga áttole na tolay ari megapu sù aru nga kukuá na.”
15 E ele disse-lhes: Acautelai-vos e guardai-vos da cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que ele possui.
16 Á nagángngarigán si Apu Kesu, á kinagi na, “Ajjan ngaw yù tolay nga maríku, nga aru yù ákkomanán na ánna aru yù ginaták na.
16 E ele falou-lhes uma parábola, dizendo: A terra de um certo homem rico produziu com abundância;
17 Á yáyù nga ninonò na, ‘Massirì yù ira balay nga ángngipayyák ku ta ammè. Anni yù akkuák ku?’
17 e ele pensava consigo mesmo, dizendo: O que eu farei pois não tenho espaço para guardar os meus frutos?
18 Á kinagi na, ‘Á yawe laguk yù akkuák ku. Táttakak ku lâ yù ira balay nga ángngipayyák ku, á mappaddayà sù ira darakal nga ángngipayyák ku, tapè pakappiák ku nira yù ammè ánna ngámin nga kukuâ!’ kun na.
18 E ele disse: Eu farei isto: derrubarei os meus celeiros, e edificarei maiores, e ali eu colocarei todos os meus frutos e os meus bens.
19 Á ninonò na paga, ‘Maríkungakin, ta ajjan yù kanak ku ta mabayák nga dagun, mássiki aringakin mattarabáku. Magibannágà lâ nga kumán, ámminum, ánna makipabbúyá!’ kun na nga mannononò.
19 E eu direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens, para muitos anos; descansa, come, bebe e alegra-te.
20 Ngam kinagi ni Namarò laguk kuna, ‘Maguyung ka! Matay ka sangaw nu gabingo. Á asinni panò sangaw yù mangâ sù ngámin nga pinakappiám mu nga kagiam mu ta kukuám?’
20 Mas Deus lhe disse: Tolo, esta noite te requisitarão tua alma, e de quem serão estas coisas que tu preparaste?
21 Á kunnian gapay yù ággián nayù ira ngámin nga tatolay nga mokkuk, ta lonád da yù ákkiyápu ra kâ Namarò,” kun ni Apu Kesu.
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Á nagubobuk si Apu Kesu sù ira sinudduán na, á kinagi na nira, “Yáyù nga kagiak ku nikayu ta arán naw laguk ikaburung yù máwák naw ta áttole naw sawe dabbuno, nga kanan naw ánna gámì naw.
22 E ele disse aos seus discípulos: Por isso eu vos digo: Não sejais cuidadosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Ta máwák nga tángngagan naw yù áttole naw kâ Namarò ánnè sù kanan naw, ánna iddukan naw yù baggi naw ánnè sù gámì naw.
23 A vida é mais do que a comida, e o corpo é mais do que o vestuário.
24 “Á ta ángngarigán, nonopan naw yù ira mammánù. Ari ira mammulá, á ari ira makigaták, á awán ta ággubbuád da. Ngam pakanan ni Namarò ira. Á nepallà yù ángngiddù na nikayu ánnè sù ira mammánù.
24 Considerai os corvos, que não semeiam, nem colhem, nem têm despensa, nem celeiro, e Deus os alimenta; quanto mais sois vós mais valiosos do que as aves?
25 Á awán ta napiá nga pabbalinán nayù burung naw, ta arán naw awayyá nga lannapán yù ággaw nga áttole naw, mássiki lâ tádday, megapu sù burung naw.
25 E qual de vós poderá, com os seus cuidados, acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Á nu arán naw makuá yù kunniû nga baddì, anni laguk yù serbi nayù burung naw sù aru nga makkakerumá!
26 Então se não sois capazes de fazer as coisas mínimas, por que andais cuidadosos com o restante?
27 “Á nonopan naw yù ira lappáw. Ari ira mattarabáku. Ari ira mangabal. Ngam nakástá ira ánnè sù ipabbarawási ni Patul Solomon, nga yù ngaw maríku nga patul.
27 Considerai os lírios, como eles crescem; eles não trabalham, nem fiam; e eu vos digo que Salomão em toda a sua glória não se vestiu como um deles.
28 Á nu kunnian yù ámmarawási ni Namarò sù ira lappáw, nga ajjan ta kakáddapán nga nakástá kunangan, nga tuggiad da sangaw nu ummá, á arán na panò iyawâ nikayu gapay yù ipabbarawási naw nga mepángngà? Iyawâ na nikayu gemma! Á sikayu, ngattá ta arán naw ikatalà si Namarò?
28 Então se Deus assim veste a erva, que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vestirá a vós, Oh pequena fé?
29 “Ari kayu laguk maburung nga mannononò nu anni sangaw yù kanan naw onu anni sangaw yù ipabbarawási naw.
29 E não busqueis o que comer, ou o que beber, nem sejais de mente duvidosa.
30 Ta yáyù lâ ikaburung nayù ira tatolay ta dabbuno nga ari mangikatalà kâ Namarò. Ngam sikayu, arán naw ira párigán, ta ammu ni Namarò nga Yáma naw ta lángì yù máwák naw.
30 Porque todas estas coisas as nações do mundo buscam; mas vosso Pai sabe que necessitais destas coisas.
31 Á yáyù nga tángngagan naw lállaguk yù meyannung sù pammagure ni Namarò ánna yù ákkiyápu naw kuna, á iyawâ na laguk nikayu yù máwák naw.”
31 Mas antes, buscai o reino de Deus, e todas essas coisas vos serão acrescentadas.
32 Á kinagi ni Apu Kesu paga, “Sikayu nga makituddu nikán, ari kayu maganássing, mássiki baddì kayu lâ, ta magayáyâ yù Yáma naw ta lángì nga mangisipà nikayu sù pammagure na.
32 Não temas, ó pequenino rebanho, porque é aprazível a vosso Pai dar-vos o reino.
33 Iláku naw laguk yù kukuá naw, á ilimù naw yù pallakuán naw sù ira ikáttole naw nga magáwák. Á nu kunnian yù akkuán naw, pakappián ni Namarò ta lángì yù iyawâ na nikayu sangaw nu umay kayu tán. Á kunnay ta ajjan yù kuártu naw nga ari bulubugá napangarián, nga nepay ta pitáka nga ari mabbáli ta dán ánna ari marúnù, nga napakappián sù gián nga awán ta makkokò ánna awán ta ulolak nga manarál.
33 Vendei o que tendes, e dai esmolas; provei para vós bolsas que não envelheçam, tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega ladrão, nem a traça corrói.
34 Ta yù paggianán nayù kukuá naw, yáyù gapay tángngagan naw nga nonopan. Arán nawin laguk nononopan yù ággián naw ta dabbuno, ngam nononopan nawin galâ yù ákkiyápu naw kâ Yáma naw ta lángì.”
34 Porque onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Á kinagi ni Apu Kesu paga nira, “Dán nga naparán kayu laguk nga magiddak sù labbè ku, mássiki nu gabi, ta kunnay sù tolay nga egga yù isingan na nga makegagátang.
35 Estejam cingidos os vossos lombos, e as vossas lâmpadas acesas,
36 Yáyù nga keyarigán naw yù kunnay sù ira aripan nga matturá nga magiddi-iddak sù labbè nayù yápu ra nga manoli nga maggapu ta bodá. Á nu mattottò sangaw ta puertá, dagarágâ nga bukatád da.
36 e sede vós semelhantes aos homens que esperam que o seu senhor retorne das bodas, para que, quando ele vier e bater, eles possam abrir-lhe imediatamente.
37 Á magayáyâ yù ira aripan nu maratang na ira nayù yápu ra nga magiddi-iddak sù labbè na. Kagiak ku nikayu ta pagitubangan na ira laguk nayù yápu ra, tapè mallalálláng ira, á aggina yù masserbi nira.
37 Abençoados são aqueles servos que, quando vier o senhor, os ache vigiando; em verdade eu vos digo que ele se cingirá, e os fará assentar à mesa, e, chegando-se, os servirá.
38 Á yáyù nga magayáyâ ira nu dán nga naparán iren, mássiki nu lubbè nakuan ta tangngá na gabi onu alippánnawák.
38 E, se ele vier na segunda vigília, ou vier na terceira vigília, e assim os encontrar, abençoados são estes servos.
39 “Á kánnámmuán naw laguk! Ta ángngarigán, nu ammu nayù tolay yù dattál nayù makkokò sù bale na, á matturá nga magiddak, tapè ari makatallung yù makkokò ta bale na.
39 Mas sabei isto: que se o dono da casa soubesse a que hora viria o ladrão, ele teria vigiado, e não teria permitido que arrombasse a sua casa.
40 Á kunnian gapay nikayu, máwák nga dán nga naparán kayu gapay, ta awán ta makánnámmu sù oras na labbè ku, ta ikáddagâ ku lâ lubbè, sikán nga Kaká na ngámin na tatolay.”
40 Por isso, estai vós prontos também; porque o Filho do homem vem em uma hora que não penseis.
41 Á kabalin na nagubobuk ni Apu Kesu, kinagi ni Eduru kuna, “Apu, sikami lâ yù pakkagiám mu sù ángngarigám mu? Onu kagiam mu gapay sù ira tatolay?” kun na.
41 Então, Pedro lhe disse: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Á simibbák si Apu Kesu megapu sù tádday nga ángngarigán, á kinagi na, “Nu ajjan yù napiá nga aripan nga kunnay nikayu nga manuppál sù ipakuâ nikayu, aggina yù ikatalà nayù yápu na ta manaron sù ira kábulun na nga aripan. Á aggina laguk yù mangiyawâ nira sù kanad da ta pakkákád da.
42 E disse o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que seu senhor fará governante sobre os servos, para lhes dar uma porção de alimento na estação devida?
43 Á magayáyâ yù aripan ta labbè nayù yápu na, nu maratang nayù yápu na nga matuppál yù ngámin nga inikatalà na kuna!
43 Abençoado é aquele servo, a quem o senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Á gapu ta napiá yù ánnaron na sù ira kábulun na nga aripan, napiá yù ábbalabálà nayù yápu na kuna, ta aggina yù mekatalà nayù yápu na sù ngámin nga kukuá na.
44 Em verdade eu vos digo que ele o fará governante sobre tudo o que ele tem.
45 “Ngam ta ángngarigán nu nonopan nayù aripan ta mabayák paga támma lubbè yù yápu na, á yáyù nga maguray lâ yù akkuán na, á jigirigátan na yù ira kábulun na nga aripan, ánna kumán lâ ánna mappissán ánna magilellaw.
45 Mas, e se aquele servo disser em seu coração: O meu senhor atrasa em sua vinda, e começa a espancar os servos e servas, e a comer e a beber, e a embriagar-se,
46 Á ikáddagâ lâ lubbè yù yápu na, á marángnganán na nga mangngamangnguá ta narákè. Á pagikaruan na laguk yù aripan, á metádday nga mekanakanâ sù ira ari manguruk.
46 o senhor daquele servo virá em um dia quando ele não espera, e em uma hora quando ele não estiver ciente, e açoitá-lo-á severamente e irá designar-lhe sua porção com os incrédulos.
47 Á yù aripan nga makánnámmu sù ipakuá nayù yápu na kuna, ngam arán na tuppálan ánna ari naparán sù labbè na, nepallà yù pamagikáru nayù yápu na kuna.
47 E o servo que sabia a vontade do seu senhor e não se preparou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites.
48 Ngam yù aripan nga ari makánnámmu sù ipakuá nayù yápu na kuna ánna malliwâ, á aláppaw lâ yù pamagikáru na kuna. Ngam yù tolay nga ikatalà nayù yápu na ta pakáwayyá na, iddagán na gapay yù panuppál na sù ipakuá na. Á yù tolay nga ikatalà nayù yápu na ta aru nga pakáwayyá na, aru gapay yù iddagán nayù yápu na nga palurotan na.”
48 Mas, o que a não sabia e fez coisas dignas de açoites, será castigado com poucos açoites. Porque a quem quer que muito for dado, muito será requerido dele; e para o homem que muito foi confiado, muito mais se exigirá dele.
49 Á kinagi ni Apu Kesu gapay, “Yaw iniyángè sawe dabbuno yù bilin ni Namarò nga kun na api nga maggatang, tapè manawagán yù nonò nayù ira makaginná, ngam mabáli ta kun na api nga manarál sù nonò nayù ira malussaw nikán, á parè bì ta maggatangin nga mabì mabalin.
49 Eu vim para lançar fogo na terra; e o que eu quero, se este já está aceso?
50 Ngam máwák nga attamák ku yù jigâ ánna patè, á ari magimammà yù nonò ku áddè ta arán na kabalin.
50 Mas eu tenho um batismo para ser batizado; e como estou afligido até que venha a cumprir-se!
51 Á kagian naw mápugák ta minayà tapè pagimammatak ku yù ira tatolay ta dabbuno. Ngam ari, ta mepakkakáttuay ira ta nonò, ta ajjan yù ira tumuttul nikán, ánna ajjan yù ira manakì.
51 Suponhas que eu vim dar paz à terra? Eu vos digo: Não; mas antes divisão.
52 Á yáyù nga mamegapu kunangane nga makkakáttuay yù nonò nayù ira mawwawági. Á ta ángngarigán nu ajjan yù límá nga tolay sù tádday nga balay, á yù ira tallu, makikontará ira sù ira duá. Á yù ira duá gapay, makikontará ira sù ira tallu.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos em uma casa; três contra dois, e dois contra três.
53 Á yù ira matáma, makkákontará ira. Á kunnian gapay sù ira masíná, makkákontará ira. Á yù katugángán, kontarán na yù manugáng na, á yù manugáng, kontarán na yù katugángán na.”
53 O pai estará dividido contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a sua nora, e a nora contra sua sogra.
54 Á kinagi ni Apu Kesu sù ira magaru nga tatolay, “Á sikayu, ammu naw ta magurán támma sangaw, nu masingan naw yù naribbà ta lalammarán. Á kuruk nga magurán sangaw.
54 E ele também dizia à multidão: Quando vedes subir uma nuvem do oeste, imediatamente dizeis: Lá vem chuva; e assim acontece.
55 Á nu mappaddák nga naggapu ta abagátán, ammu naw ta mapátu yù ággaw sangaw, á kuruk nga mapátu.
55 E quando vedes soprar o vento sul, dizeis: Haverá calor; e assim acontece.
56 Agippípiá kayu! Ngattá, ta matákkilalán naw yù masingan naw ta lángì ánna dabbun, ngam arán naw tákkilalán yù mesimmu kunangan!
56 Hipócritas, podeis discernir a face da terra e do céu; mas, como não discernis este tempo?
57 Ngattá, ta arán naw nonopan yù mepángngà nga akkuán naw nakuan!
57 Sim, e por que vós mesmos não julgam o que é certo?
58 Á ta ángngarigán, nu ajjan yù tolay nga nakaliwatán naw, lage naw makáddè ta kues, makká-ubobuk kayu, tapè mammapiá yù ággián naw. Ta nu iddagán naw yù pangikeká na nikayu ta kues, á yù kues, ipaparesu na kayu sù ira pulis.
58 Porque, quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para pôr em ordem o assunto com ele no caminho, para que ele não te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao oficial, e o oficial te lance na prisão.
59 Á kagiak ku nikayu, ta maggián kayu laguk ta karsel áddè ta arán naw pakekáru.”
59 Eu te digo que não sairás de lá enquanto não pagares o último ceitil.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.