Lucas 12
Ngünechen ñi Küme Dungu (ARNNT) vs VC
1 Fey petu trawüluwlu rume fentren che, rume fentren trawüluwkülelu engün am welukonke rültrekamekewi engün. Jesus eluwi ñi dunguael, fey wünelu mew leliwülfi ñi pu disipulu, fey feypifi: “Kuñiwtukuwmün tati pu farisew ñi kimeltun mew, tüfachi dungu mew llemay kisu engün tañi koyla ngünen kimeltun lefawra reke feley.
1 Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ngelay ta chem ellkan dungu rume tañi kimngenoael, ka chem no rume küme ellkalelu tañi pengenoael.
2 Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3 Feymew llemay eymün tamün feypikeel dumiñ mew, allkütungeay pelon antü mew. Ka tamün ellka dungukeel rakümkülechi ruka mew, wirarün mew feypingetuay wente ruka kütu.
3 Pois o que dissestes às escuras será dito à luz; e o que falastes ao ouvido, nos quartos, será publicado de cima dos telhados.
4 “Eymün llemay, iñche ñi pu weni, feypiwayiñ tamün llükanoafiel ta tüfeychi pu che tati ayükelu tamün langümaetew. Dew femle ngelayay ñi doy chumafel.
4 Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disto nada mais podem fazer.
5 Welu iñche ta feypiwayiñ iney müngell tamün llükayafiel: tati dew müntuñmafilu ñi mongen ta che ka niey pepiluwün tañi tukuafiel ta kütral mapu mew. Fey may ta llükakeafimün.
5 Mostrar-vos-ei a quem deveis temer: temei àquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a este.
6 “¿Fendengekelay anta kechu pichike üñüm epu pichike moneda mew? Welu femngellefule rume, tüfachi pichike üñüm kiñe no rume ngüyünielaeyew ta Ngünechen.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.
7 Welu ta eymün müngell, kom tamün nieelchi kal longko kütu kake kiñeke rakinieñmangeymün. Feymew llükalekilmün. Eymün ta doy faliymün fentren pichike üñüm mew.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois. Mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8 “Fey iñche ta feypiwayiñ iney rume yewentukunoelimew tañi nütramyeaetew tati pu che mew, ka femngechi ti Wentrukünuwpalu yewentukulayaeyew tañi nütramyeaetew ta Ngünechen ñi pu werken püllü mew.
8 Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens, também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9 Welu tañi llumumaetew ta iñche tati pu che mew, ka femngechi llumumayafiñ Ngünechen ñi pu werken püllü mew.
9 mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Ngünechen ta wiñoduamatuafi tüfeychi wesa yafkalu kütu ti Wentrukünuwpalu mew, welu wiñoduamatulayafi tati kayñetudungufilu tati Lif Küme Püllü.
10 Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.
11 “Fey eymün yengelmün tati sinagoga mew, ka tüfeychi pu kues mew ka ti pu awtoridad mew, fey pellkelayaymün chumngechi tamün kisutu dunguñpewael ka tamün chem piael.
11 Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12 Fey akule ti antü tamün dunguael, tati Lif Küme Püllü kelluaeymünmew tamün chem piael.”
12 porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer.
13 Fey kiñe wentru mülelu tati trokiñche mew, feypifi ta Jesus:
13 Disse-lhe então alguém do meio do povo: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Feymew llowdungueyew ta Jesus:
14 Jesus respondeu-lhe: Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?
15 Ka femngechi feypi:
15 E disse então ao povo: Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas.
16 Feymew Jesus nütramelfi tüfachi adkünu dungu: “Mülekefuy kiñe riku wentru, fey ñi nganelchi ketran kisu ñi mapu mew rume küme walüngmay.
16 E propôs-lhe esta parábola: Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17 Fey ti riku wentru eluwi ñi rakiduamael: ‘¿Chuman chey? Nielan chew ñi elkünuael tañi fün ketran.’
17 E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18 “Fey kisutu feypiwi: ‘Dew kimün tañi chumael. Teyfükayan tañi nieelchi pu kakon, fey ka dewmatuan doy alükechi kakon, fey tüfey mew elkünuan tañi fün ketran ka kom tañi nieelchi chemkün.
18 Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19 Feymew ka kisutu feypiwan: Iñche, rume fentren chemkün ellkanien rume fentren tripantungealu. Kansatunge, inge, putunge ka ayüwkülenge.’
19 E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 “Welu Ngünechen feypieyew: ‘Wedwed wentru, tüfachi pun müten eymi ta layaymi, fey tami ellkanieelchi chemkün ruka mew, ¿ineyngealu kay?’
20 Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas, que ajuntaste, de quem serão?
21 “Femngechi dungu mew ta rupakey tati wentru ngülümkelu fentren chemkün kisungealu müten, welu pofrengey ta Ngünechen mew.”
21 Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus.
22 Feymew Jesus ka feypifi ñi pu disipulu: “Tüfachi dungu feypiwayiñ: fill rakiduamkülekilmün chumngechi tamün iyael ka chem tamün mongeluwküleael ka ti takuwün mew rume tamün tukuael.
22 Jesus voltou-se então para seus discípulos: Portanto vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Mongen doy faliy ta iyael mew, ka femngechi ta kuerpu doy faliy tati takuwün mew.
23 A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24 Ngüneduamfimün tati yeku pingechi üñüm. Ngankelay ka kosechakelay, ka nielay kakon, welu Ngünechen eluniekeeyew ta iyael. ¡Doy faliymün ta eymün tati pu üñüm mew!
24 Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25 Welu ka femngechi tunte ayüllefule rume kiñe che, ¿iney am rume fill rakiduamkülele, doy alüntupeafuy may ñi mongen kiñe ora rewall?
25 Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26 Eymün ta pepiluwkenolmün tamün femael pichin dungu, ¿fey chumngelu am fente diñmatukefimün ti kakelu chemkün?
26 Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27 “Ngüneduamfimün chumngechi ñi tremken tati pu rayen. Küdawkelayngün rume ka füwkelayngün rume, welu iñche feypiwayiñ tati longko ülmen Salomon rume, kom tañi nieelchi kümeke takuwün mew, tüfachi pu rayen mew trürlafi.
27 Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28 Ngünechen eluniefi ñi tremküleael ti kachu. Fachantü müley lelfün mew, welu wüle lüpümtukukünungeay kütral mew, ¡fey doyelchi eluaeymünmew tamün tukutuwael, eymün, chi pu che newe mupiltulenolu!
28 Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29 Feymew llemay, ngelay tamün fill rakiduamküleael chem tamün iyael ka chem tamün pütokoael.
29 Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30 Fey kom tüfachi dungu mew rume küdaweluwkey kom chüf mapu mülechi pu che, welu eymün nieymün kiñe Chaw dew kimnielu tamün duamtuel.
30 Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas estas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31 Doyümnieafimün Ngünechen tañi longko ülmenngen, fey kom tamün duamtunieel ka femngechi llowaymün wüla.
31 Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas estas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32 “Llükalekilmün, iñche ñi pu ufisa reke felelu. Eymün ta pichinngeymün, welu ta Chaw Ngünechen kisu ñi kuñillchen mew, ayüley tamün eluaetew kisu ñi ülmen mülewe.
32 Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33 Fendefimün tamün nieelchi chemkün, fey eluafimün tati duamtunielu. Dewmamün tati folson lludkenolu, tati afkenochi küme felen wenu mapu mew, chew ta puwkelay weñefe ka ngelay chem üñfew no rume.
33 Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34 Fey chew müley tamün küme felen, fey mew puwküleay tamün rakiduam.
34 Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 “Pewütuwkülemün, tukutuwkülemün ka üykülepe tamün pelontuwe.
35 Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.
36 Kiñe kona reke üngümnielu tañi wiñometuael ti ülmen wentru kiñe mafüwün mew, tañi nülalafiel ta wülngiñ dungupatule müten wekuntu wülngiñ mew.
36 Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Sakinngeay tati kona akule ti ülmen wentru, fey pepaeliyew ñi pewütuwkülen. Rüf dungu mew tati ülmen wentru anümaeyew ti mesa mew ka eluway ñi poyeaetew ka ñi eluaetew ti iyael.
37 Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: cingir-se-á, fá-los-á sentar à mesa e servi-los-á.
38 Sakinngeay ti kona, fey pengepale ñi trepelen tunte rangi punngeay rume ka tunte epe wünngeay rume.
38 Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39 Tüfachi dungu küme ngüneduamfimün: tati ngen ruka kimfule tunte pun ñi akuael ti weñefe, elulayafuy ñi nülañmangeael ñi wülngiñ ruka tañi weñengeael.
39 Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40 Eymün kafey pewütuwküleaymün, fey ti Wentrukünuwpalu küpayay ti ora mew tamün doy üngümnienofiel mew.”
40 Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.
41 Fey ramtueyew ta Pedro:
41 Disse-lhe Pedro: Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?
42 Feymew Ñidol feypi: “¿Iney am tati küme puwtulechi longko, fey kisu tañi ülmen wentru kom elfalkünueyew tañi nieelchi chemkün ta ruka mew, fey akutule tunte antü rume tañi elufemafiel tati iyael?
42 O Senhor replicou: Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43 Sakinngeay tüfeychi kona akule ñi ülmen nieelchi wentru akule ka pepaeliyew ñi küme küdawkülen.
43 Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44 Rüf dungu mew feypiwayiñ tati ülmen wentru elfalkünuaeyew kom ñi nieelchi chemkün kisu ñi ruka mew.
44 Em verdade vos digo: confiar-lhe-á todos os seus bens.
45 Welu tüfeychi kona rakiduamle rume fentren mew wüla ñi akutuael ñi ülmen nieelchi wentru, fey eluwle ñi kutrankayafiel ti kakelu kona ka ti ngeñoda domo.
45 Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Fey ti antü mew petu ñi üngümnienofiel ka ti ora ñi kimnoel akule ti ülmen wentru fey kutrankayaeyew, ka püresuntukukünuaeyew chumngechi femngekey tati wesa mongenngechi pu che.
46 o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47 “Tati kona kimnielu chem ayünien ti ülmen wentru, welu pewütuwkülenole ka müngeltunofile rume, fey tüfa kutrankangeay rume fentren wimakan mew.
47 O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48 Welu ti kona fey ñi kimnon rume mekele ñi wesa femün, fey tüfa ta kutrankangeay, pichin wimakan mew müten. Tati rume fentren elungelu, ka femngechi doy fentren müley ñi wültuael: tati rume manelngelu, doyelchi may feley ñi wüldungutuael.
48 Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir.
49 “Iñche ta küpan üyümafiel reke ta kütral kom mapu mew ka ¡ayülefun chey tañi üyküleael dewma!
49 Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50 ¡Iñche ta rupayan kiñe fütra kutrankawün mew! ¡Ka femngechi rume weñangkülen tüfachi dungu mew, fey dew rupali wüla tüfachi wesa kutrankawün dungu nor duamkületuan!
50 Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!
51 ¿Eymün anta feyentuleymün tañi küpalel ta küme tüngün ta mapu mew? Feypiwayiñ tañi femnon, welu may ñi küpayael püntülkawün iñche ñi duam.
51 Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.
52 Tüfa amuleachi antü mew, kechu che kiñe reñmawen mew püntülkawküleay epu trokiñ mew, küla che kayñetunieafi ti epu che ka ti epu che kayñetunieeyew ti küla che.
52 Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Tati chaw kayñetunieay ñi fotüm ka ti fotüm kayñetunieay ñi chaw. Tati ñuke kayñetunieay tañi domo püñeñ ka tati domo püñeñ kayñetunieay ñi ñuke. Tati kuse nanüng kayñetunieay ñi üllcha nanüng ka ti üllcha nanüng kayñetunieay tañi kuse nanüng.”
53 estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.
54 Jesus ka feypifi tati pu che: “Eymün pefiyüm ti tromü ñi tripapan konwe antü püle, ‘mawünay tati’ pikeymün, fey femkey.
54 Dizia ainda ao povo: Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55 Ka femngechi waywen kürüfiyüm, ‘kümengetuay’ pikeymün, fey femngechi femkey.
55 Quando vedes soprar o vento do sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56 ¡Koyla ngünen che! Eymün küme kimnieymün tamün ngüneduamafiel ñi chumleken tati kallfü wenu ka nag mapu. ¿Fey chumngelu am ngüneduamlaymün chem dungu ñi mülen fantepu mew?
56 Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57 “Fey ¿chumngelu am kisutu ngüneduamuwkelaymi ka tami femael ti nor dungu?
57 Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58 Allkütumün tüfachi adkünu dungu: Fey iney rume amule tami wingkañmaaetew, fey amulmu tamu trafdunguael ti awtoridad mew, wüne küme nütramkayaymu petu tami puwnon kues mew, femngechi tami yengenoael ti kues mew. Femnolmi, ti kues wültukuaeymew ti pu soltaw mew, fey ti pu soltaw püresuntukuaeymew ti karsel mew.
58 Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59 Iñche ta feypieyu: tripalayaymi tüye mew dew kullilmi wüla kom tami wesa femel.”
59 Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.