Lucas 6
Altjirraka angkatja - Arrarnturna kngartiwukala (ARE) vs NVT
1 Sabbath arlta arrpunhala, Jesuanha, kurtungurla ekuranha ntjarra turta, tnukulpanga tjananhaka. Tnukulpa ekurala marna wheat urnma itnaka. Jesuaka kurtungurla ntjarralantama marna mpakaka, iltjala thurrumala ilkuka turta.
1 Num sábado, enquanto Jesus caminhava pelos campos de cereal, seus discípulos colheram espigas, removeram a casca com as mãos e comeram os grãos.
2 Artwa Pharisee urrputjalantama etnanha pmarraka, “Iwunhangala rrangkarra Sabbath arltala marna wheat mpakama, iltjala thurruma turta? Nhanha kunha itja arratja nama.”
2 Alguns fariseus lhes disseram: “Por que vocês desobedecem à lei colhendo cereal no sábado?”.
3 Jesuala etnanha pmarraka, “Rrangkarra itjala David-iperra kaltja? Era ngaiyala naka, artwa ekuralela namala ntjarra turta.
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 David-anhantama Altjirraka ilthurna irrpunhaka. Iltha ekurala marna intaka, Altjirranha tjauwerrilya nthakala. Nhanha priest-akanta naka ilkutjika. David-ala pula marna nhanha ilkukala, ngaiyalala warta. Era turta marna nhanha artwa ekuralela namala ntjarranha nthaka, ilkutjika. Lakinha David-anha Altjirraka mpaarangarangaka itja kangkwerraka.”
4 Ele entrou na casa de Deus, comeu os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer e os deu também a seus companheiros”.
5 Kurunga Jesuala etnanha nhanha ilaka, “Arai, Relhaka 'Lira era Sabbath arlta ekura turta Ingkarta nama.”
5 E acrescentou: “O Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
6 Sabbath arlta arrpunhalantama, Jesuanha synagogue-urna irrpuka, relha ntjarranha kaltjinthitjika. Artwa arrpunha synagogue ekurala naka, iltja akwa ntjirrkakarta.
6 Em outro sábado, enquanto Jesus ensinava na sinagoga, estava ali um homem cuja mão direita era deformada.
7 Artwa Intarrangaltha ntjarrala, artwa Pharisee ntjarrala turtantama Jesuanha montjala ararlanaka. Etna eterraka, “Era paka artwa nhanhaka iltja marrilamanga, nurna erinha ilparnitjina.”
7 Os mestres da lei e os fariseus observavam Jesus atentamente. Se ele curasse aquele homem, eles o acusariam, pois era sábado.
8 Jesuanha pula eterrintja etnakanhaka kaltjala naka. Erantama artwa iltja ntjirrkakarta erinha ilaka, “Pitjai, nukanga kuta itnatjika.” Artwa era kamerramala Jesuanga kuta itnaka.
8 Jesus, porém, sabia o que planejavam e disse ao homem com a mão deformada: “Venha e fique aqui, diante de todos”, e o homem foi à frente.
9 Jesualantama relha etnanha pmarraka, “Nhanha arratjama nama Sabbath arltala relhaka tangitjala nitjika, relhanha marrilitjika turta? Nhanha arratjama nama relhanha Sabbath arltala nakapakarlilitjika, kornilitjika turta?”
9 Então Jesus lhes disse: “Tenho uma pergunta para vocês: O que a lei permite fazer no sábado? O bem ou o mal? Salvar uma vida ou destruí-la?”.
10 Erantama etnanha ingkarraka tjoraraka. Kurunga era artwa erinha ilaka, “Iltja ungkwanganha imarnai!” Erantama iltja ekuranha imarnaka. Iltja ekura kala marrerrakantama.
10 Depois, olhando para cada um ao redor, disse ao homem: “Estenda a mão”. O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada.
11 Artwa Intarrangaltha ntjarra, artwa Pharisee ntjarra turtantama Jesuaka antjakunya inthorrerraka. Etna lakinha pmarrarraka, “Artwa nhanha erinha nurna nthakinhilamarama?”
11 Com isso, os inimigos de Jesus ficaram furiosos e começaram a discutir o que fazer contra ele.
12 Kala arlta arrpunhalantama Jesuanha partaka ntjika Altjirrurna ingkitjika. Erantama ingwa ntjapara Altjirrurna ingkaka.
12 Certo dia, pouco depois, Jesus subiu a um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Kala arlterrakalangantama, era kurtungurla ekuranha ntjarraka ntangkalhaka, etnakanga artwa 12 turta urraraka Apostle ekuranha nitjika.
13 Quando amanheceu, reuniu seus discípulos e escolheu doze para serem apóstolos. Estes são seus nomes:
14 Artwa nhanha etna naka Simon, erinhala Jesuala rretnya Peter turta alpmelakala. Tjia ekuranha Andrew-anha turta. James-anha John-anha turta. Philip-anha Bartholomew-anha turta.
14 Simão, a quem ele chamou Pedro, André, irmão de Pedro, Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 Matthew-anha Thomas-anha turta. James arrpunha nhanga, Alphaeus-aka worra. Simon-anha, artwa nhanga erala Roman Government-aka irrpaltherritjata.
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu, Simão, apelidado de zelote,
16 Judas-anha, James-aka worra. Judas Iscariot-anha turta, erala Jesuanha anma leltjaka lanthakala.
16 Judas, filho de Tiago, Judas Iscariotes, que se tornou o traidor.
17 Kurunga Jesuanha apostle ekuranha ntjarrakarta partanga tnanpuka, arna karrurna. Kurtungurla ekuranha ntjarra arrpunha, relha ntjarra arrpunha turta ekura kala kaaralhaka, katha lenha ekurala. Relha nhanha etnataka Judea ntjaparanga pitjikala, Jerusalem-anga, Tyre-anga, Sidon-anga turta. Pmara Tyre Sidon tharrataka kwatja laiyanga kutala naka.
17 Quando Jesus e os discípulos desceram do monte, pararam numa região plana e ampla. Havia ali muitos de seus seguidores e uma grande multidão vinda de todas as partes da Judeia, de Jerusalém e de lugares distantes ao norte, como o litoral de Tiro e Sidom.
18 Relha nhanha etnataka pitjika Jesuanha wutjika, Jesuala turta tjina menta etnakanha marrilitjika. Jesualantama relha menta etnanha marrilaka, relha enka kornakarta ntjarranha turta.
18 Tinham vindo para ouvi-lo e para ser curados de suas enfermidades, e os que eram atormentados por espíritos impuros eram curados.
19 Relha ingkarraka inthorrala Jesuanha anputjika antja naka. Etna kaltja naka era ekarlta inthorra namanga, relha menta arrpunha ntjarra marrerrakalanga warta, erinha anpumala.
19 Todos procuravam tocar em Jesus, pois dele saía poder, e ele curava a todos.
20 Kurtungurla ekuranha ntjarranha tjoraramalantama, Jesuala etnanha ilaka,
20 Então Jesus se voltou para seus discípulos e disse: “Felizes são vocês, pobres, pois o reino de Deus lhes pertence.
21 “Rrangkarra arrkana nama, rrangkarra lyarta ngaiyala namanga, Altjirrala rrangkarranha ntuthilitjinanga warta.
21 Felizes são vocês que agora estão famintos, pois serão saciados. Felizes são vocês que agora choram, pois no devido tempo rirão.
22 “Thunga relha arrpunha ntjarra rrakangkarra yirrkngerritjina. Thunga etna rrangkarranha synagogue etnakanhanga unputjina, arrampowutjina turta. Thunga etna rrangkarranha lolowutjina, iltha etnakanhanga turta unputjina. Etna paka rrakangkarra lakinha ntelalhamanga Relhaka 'Lirakakwia, rrangkarra arrkana nitjika.
22 Felizes são vocês quando os odiarem e os excluírem, quando zombarem de vocês e os caluniarem como se fossem maus porque seguem o Filho do Homem.
23 Awa, rrangkarra kala arrkana kngarranta nitjika, Altjirrala rrangkarranha anma alkirala kngarra kwartiwutjinanga warta. Arai, relha etnala rrangkarranha kornilitjina, kaarta etnakanhala kunha Altjirraka urrpia imankinya ntjarranha lakinhantema kornilakala.
23 Quando isso acontecer, alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antepassados deles trataram os profetas da mesma forma.
24 “Relha netaneta rrangkarra kala ltarrperritjikantala. Altjirrala kunha rrangkarranha itja wotha kwartiwutjina.
24 “Que aflição espera vocês, ricos, pois já receberam sua consolação!
25 “Relha rrangkarrala lyarta marna kngarra ilkurlanama, rrangkarra turta kala ltarrperritjikanta. Rrangkarra kunha anma ngaiyala nitjina.
25 Que aflição espera vocês que agora têm fartura, pois um terrível tempo de fome os espera! Que aflição espera vocês que agora riem, pois em breve seu riso se transformará em lamento e tristeza!
26 “Relha ingkarrakala paka rrangkarranha tnantjamanga, rrangkarra kala ltarrperritjikanta. Lakinha kunha kaarta rrakangkarranhala urrpia orrtjaltha ntjarranha tnantjakantema.”
26 Que aflição espera vocês que são elogiados por todos, pois os antepassados deles também elogiaram falsos profetas!”
27 “Rrangkarranha pula, rrangkarrala nuka kangkwerrama, atha lakinhala ilama. Rrangkarra leltja rrakangkarranhaka kangkintja ntelalhitjika. Relha rrakangkarra antjakunya namala ntjarraka, rrangkarra tangitjala nitjika.
27 “Mas a vocês que me ouvem, eu digo: amem os seus inimigos, façam o bem a quem os odeia,
28 Relha etnala rrangkarranha kornilamanga, rrangkarra etnaka kangkintja ntelalhitjika. Relha etnala rrangkarranha iltamanga, etnakakwia rrangkarra Altjirrurna ingkitjika.
28 abençoem quem os amaldiçoa, orem por quem os maltratam.
29 Thunga arrpunhala ilkaiya ungkwanganha tuma. Ilkaiya arrpunha ungkwanganha turta ekura imarnai, era tutjika. Thunga arrpunhala coat ungkwanganha inama. Erinha impurlarrarnai shirt ungkwanganha turta initjika.
29 Se alguém lhe der um tapa numa face, ofereça também a outra. Se alguém exigir de você a roupa do corpo, deixe que leve também a capa.
30 Thunga arrpunha ungkwanga yulthaka enkama. Erinha kala nthai. Thunga nyintala yultha ungkwanganha nyilkngala kngaka. Unta erinha itja pmarritjika yultha etnanha wotha nthitjalputjika.
30 Dê a quem pedir e, quando tomarem suas coisas, não tente recuperá-las.
31 Rrangkarrala antja namanga ngerra relha arrpunha ntjarra rrakangkarra ntelalhitjika, lakinha ngerra rrangkarrakimparra etnaka ntelalhai.
31 Façam aos outros o que vocês desejam que eles lhes façam.
32 “Iwunhangama Altjirrala rrangkarranha kwartiwutjika, rrangkarra paka tjina rrakangkarranhakanta kangkamanga? Relha kornarintja ntjarra pula tjina etnakanhaka kangkamantemala.
32 “Se vocês amam apenas aqueles que os amam, que mérito têm? Até os pecadores amam quem os ama.
33 Iwunhangama Altjirrala rrangkarranha kwartiwutjika, rrangkarra paka relha etnakanta tangitjala namanga, etnala rrakangkarra turta tangitjala namanga? Relha kornarintja ntjarra pula tjina etnakanhaka tangitjalantema namala.
33 E, se fazem o bem apenas aos que fazem o bem a vocês, que mérito têm? Até os pecadores agem desse modo.
34 Iwunhangama Altjirrala rrangkarranha kwartiwutjika, rrangkarra paka etnanhanta yultha lyartaka wara nthamanga, etnala rrangkarranha yultha nthitjalputjinala? Relha kornarintja ntjarrala pula tjina etnakanha yultha lyartaka wara nthamantema, etnakanga yultha wotha initjinala warta.
34 E, se emprestam dinheiro apenas aos que podem devolver, que mérito têm? Até os pecadores emprestam a outros pecadores, na expectativa de receber tudo de volta.
35 “Rrangkarra pula leltja rrakangkarranhaka kangkitjika, etnaka tangitjala nitjika, etnanha yultha lyartaka wara turta kapanhanta nthitjika. Altjirralantama rrangkarranha kngarra kwartiwutjina. Rrangkarra turtantama Altjirra Kngarra ekura 'lira nitjina. Era kunha relha korna ntjarraka kangkintja ntelalhama. Era turta relha etnaka kangkintja ntelalhama, etnala erinha itja dangkilama.
35 “Portanto, amem os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles sem esperar nada de volta. Então a recompensa que receberão do céu será grande e estarão agindo, de fato, como filhos do Altíssimo, pois ele é bondoso até mesmo com os ingratos e perversos.
36 Rrangkarrataka relha arrpunhaka montjamontja ntelalhitjika, Kaarta rrakangkarrala montjamontja ntelalhamanga ngerra.”
36 Sejam misericordiosos, assim como seu Pai é misericordioso.”
37 “Rrangkarra itja relha arrpunhanha ilitjika, ‘Unta relha korna nama.’ Unta erinha lakinha ilamanga, Altjirrala ilitjina unta relha kornantema namanga. Rrangkarra itja relha arrpunhanha imilitjika, kurunga Altjirrala rrangkarranha itjantema imilitjina. Rrangkarra relha arrpunhaka korna iwutjika, kurunga Altjirrala korna rrakangkarranha iwutjinantema.
37 “Não julguem e não serão julgados. Não condenem e não serão condenados. Perdoem e serão perdoados.
38 Rrangkarra relha ilkngara ntjarranha ntuthilitjika. Kurunga Altjirrala rrangkarranha ntuthilitjina. Rrangkarra paka etnanha marnalka kngarra kuta nthamanga, Altjirrala rrangkarranha kngarra kutantema nthitjina. Rrangkarra paka etnanha yulthalka nthamanga, Altjirrala rrangkarranha yulthalka nthitjinantema. Rrangkarra paka relha arrpunhaka montjamontja ntelalhamanga, Altjirranha rrakangkarra montjamontja ntelalhitjinantema.”
38 Deem e receberão. Sua dádiva lhes retornará em boa medida, compactada, sacudida para caber mais, transbordante e derramada sobre vocês. O padrão de medida que adotarem será usado para medi-los”.
39 Jesuala etnanha yia nhanha turta ilaka, “Relha pangala kunha relha panga arrpunhanha yarna arratja rretjingama. Eratharra kala tharrantema ipartaka tnyitjina.
39 Jesus deu ainda a seguinte ilustração: “É possível um cego guiar outro cego? Não cairão os dois num buraco?
40 “Relha erala kaltjerrama, era itja kaltjinthanhinthanha ekuranhanga kaltjalkura nama. Anma turta, era kala ekuranga ingkarraka kaltjerrakalanga, era kala kaltjinthanhinthanha ekuranha ngerranta wara nitjina.
40 Os discípulos não são maiores que seu mestre. Mas o aluno bem instruído será como o mestre.
41 “Nthakinhala unta lyaka kurrka erinhanta katha arama, erala tjina tnakanhakanha ungkwanganhaka alkngala intamanga? Kanha irna thaaka erala alknga ungkwanganhala intamanga, unta itjala arama?
41 “Por que você se preocupa com o cisco no olho de seu amigo enquanto há um tronco em seu próprio olho?
42 Nthakinha turtama unta tjina ungkwanganhurna angkama, ‘Tjinai, yinganha impurlarrarnai lyaka kurrka erinha alknga ungkwanganhanga urlpuntjitjika?’ Arai, unta irna thaaka erinha alknga ungkwanganhala itja arama. Nthakinhantama unta lyaka kurrka erinha tjina ungkwanganhaka alkngala arama? Relha pmathai, unta irna thaaka erinha alknga ungkwanganhangarrka urlpuntjai. Kurunga unta lyaka kurrka erinha, erala tjina ungkwanganhaka alkngala intamanga, katha aritjina, erinha irrpalthala urlpuntjitjina turta.”
42 Como pode dizer: ‘Amigo, deixe-me ajudá-lo a tirar o cisco de seu olho’, se não consegue ver o tronco em seu próprio olho? Hipócrita! Primeiro, livre-se do tronco em seu olho; então você verá o suficiente para tirar o cisco do olho de seu amigo.”
43 “Irna marrala yarna annga korna lhalhelama. Irna kornala turta yarna annga marra lhalhelama.
43 “Uma árvore boa não produz frutos ruins, e uma árvore ruim não produz frutos bons.
44 Relhala irna marra lhangkarama, era annga marrakarta namanga. Relhala turta irna korna lhangkarama, era annga kornakarta namanga. Arai, relhala itja tjurrka lyakanga kotjima, marna lalitja paka irna ilakwanga.
44 Uma árvore é identificada por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de arbustos espinhosos.
45 Relha marra era kunha marra ntelalhama, eterrintja ekuranha marra namanga warta. Kanha relha korna, era kornala ntelalhama, eterrintja ekuranha korna namanga warta. Arai, relha erala eterramanga ngerra, lakinha era kala angkama.”
45 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau. Pois a boca fala do que o coração está cheio.”
46 “Iwunhangala rrangkarra yinganha ‘Ingkartai, Ingkartai’ anparnama? Rrangkarra itjama nuka kangkwerrama.
46 “Por que vocês me chamam ‘Senhor! Senhor!’, se não fazem o que eu digo?
47 Arai, thunga relha nukurna pitjima, angkatja nukanha wuma, angkatja nukanhaka kangkwerrama turta. Relha ngunha ngerrama era nama? Era relha nhanha ngerra nama.
47 Eu lhes mostrarei como é aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Iltha ekuranha ititjinala, era arrkurla arna erinha tnyamala foundation arrarnama, parta theintakarlaka. Kurunga roa kngarra pitjimalanga, kwatjala turta iltha erinha twentjimanga, iltha era itja ngalhama paka, erinha parta theintakarlaka itakalanga warta.
48 Ele é como a pessoa que está construindo uma casa e que cava fundo e coloca os alicerces em rocha firme. Quando a água das enchentes sobe e bate contra essa casa, ela permanece firme, pois foi bem construída.
49 Relha era pula, erala angkatja nukanha wuma, itja pula angkatja ekura kangkwerrama, era kala artwa arrpunha nhanha ngerrala nama. Era kala iltha ekuranha arna urlpaiyakarlakala itama, foundation-akunya. Kwatjalantama iltha erinha twentjimalanga, iltha era kala taakalhama, ungkwaltja turta intama, ipmintjerrakala.”
49 Mas quem ouve e não obedece é como a pessoa que constrói uma casa sobre o chão, sem alicerces. Quando a água bater nessa casa, ela cairá, deixando uma pilha de ruínas”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.