Lucas 6
Altjirraka angkatja - Arrarnturna kngartiwukala (ARE) vs ARA
1 Sabbath arlta arrpunhala, Jesuanha, kurtungurla ekuranha ntjarra turta, tnukulpanga tjananhaka. Tnukulpa ekurala marna wheat urnma itnaka. Jesuaka kurtungurla ntjarralantama marna mpakaka, iltjala thurrumala ilkuka turta.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Artwa Pharisee urrputjalantama etnanha pmarraka, “Iwunhangala rrangkarra Sabbath arltala marna wheat mpakama, iltjala thurruma turta? Nhanha kunha itja arratja nama.”
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Jesuala etnanha pmarraka, “Rrangkarra itjala David-iperra kaltja? Era ngaiyala naka, artwa ekuralela namala ntjarra turta.
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 David-anhantama Altjirraka ilthurna irrpunhaka. Iltha ekurala marna intaka, Altjirranha tjauwerrilya nthakala. Nhanha priest-akanta naka ilkutjika. David-ala pula marna nhanha ilkukala, ngaiyalala warta. Era turta marna nhanha artwa ekuralela namala ntjarranha nthaka, ilkutjika. Lakinha David-anha Altjirraka mpaarangarangaka itja kangkwerraka.”
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Kurunga Jesuala etnanha nhanha ilaka, “Arai, Relhaka 'Lira era Sabbath arlta ekura turta Ingkarta nama.”
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Sabbath arlta arrpunhalantama, Jesuanha synagogue-urna irrpuka, relha ntjarranha kaltjinthitjika. Artwa arrpunha synagogue ekurala naka, iltja akwa ntjirrkakarta.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Artwa Intarrangaltha ntjarrala, artwa Pharisee ntjarrala turtantama Jesuanha montjala ararlanaka. Etna eterraka, “Era paka artwa nhanhaka iltja marrilamanga, nurna erinha ilparnitjina.”
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Jesuanha pula eterrintja etnakanhaka kaltjala naka. Erantama artwa iltja ntjirrkakarta erinha ilaka, “Pitjai, nukanga kuta itnatjika.” Artwa era kamerramala Jesuanga kuta itnaka.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Jesualantama relha etnanha pmarraka, “Nhanha arratjama nama Sabbath arltala relhaka tangitjala nitjika, relhanha marrilitjika turta? Nhanha arratjama nama relhanha Sabbath arltala nakapakarlilitjika, kornilitjika turta?”
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Erantama etnanha ingkarraka tjoraraka. Kurunga era artwa erinha ilaka, “Iltja ungkwanganha imarnai!” Erantama iltja ekuranha imarnaka. Iltja ekura kala marrerrakantama.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Artwa Intarrangaltha ntjarra, artwa Pharisee ntjarra turtantama Jesuaka antjakunya inthorrerraka. Etna lakinha pmarrarraka, “Artwa nhanha erinha nurna nthakinhilamarama?”
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Kala arlta arrpunhalantama Jesuanha partaka ntjika Altjirrurna ingkitjika. Erantama ingwa ntjapara Altjirrurna ingkaka.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Kala arlterrakalangantama, era kurtungurla ekuranha ntjarraka ntangkalhaka, etnakanga artwa 12 turta urraraka Apostle ekuranha nitjika.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Artwa nhanha etna naka Simon, erinhala Jesuala rretnya Peter turta alpmelakala. Tjia ekuranha Andrew-anha turta. James-anha John-anha turta. Philip-anha Bartholomew-anha turta.
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Matthew-anha Thomas-anha turta. James arrpunha nhanga, Alphaeus-aka worra. Simon-anha, artwa nhanga erala Roman Government-aka irrpaltherritjata.
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Judas-anha, James-aka worra. Judas Iscariot-anha turta, erala Jesuanha anma leltjaka lanthakala.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Kurunga Jesuanha apostle ekuranha ntjarrakarta partanga tnanpuka, arna karrurna. Kurtungurla ekuranha ntjarra arrpunha, relha ntjarra arrpunha turta ekura kala kaaralhaka, katha lenha ekurala. Relha nhanha etnataka Judea ntjaparanga pitjikala, Jerusalem-anga, Tyre-anga, Sidon-anga turta. Pmara Tyre Sidon tharrataka kwatja laiyanga kutala naka.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Relha nhanha etnataka pitjika Jesuanha wutjika, Jesuala turta tjina menta etnakanha marrilitjika. Jesualantama relha menta etnanha marrilaka, relha enka kornakarta ntjarranha turta.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Relha ingkarraka inthorrala Jesuanha anputjika antja naka. Etna kaltja naka era ekarlta inthorra namanga, relha menta arrpunha ntjarra marrerrakalanga warta, erinha anpumala.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Kurtungurla ekuranha ntjarranha tjoraramalantama, Jesuala etnanha ilaka,
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 “Rrangkarra arrkana nama, rrangkarra lyarta ngaiyala namanga, Altjirrala rrangkarranha ntuthilitjinanga warta.
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 “Thunga relha arrpunha ntjarra rrakangkarra yirrkngerritjina. Thunga etna rrangkarranha synagogue etnakanhanga unputjina, arrampowutjina turta. Thunga etna rrangkarranha lolowutjina, iltha etnakanhanga turta unputjina. Etna paka rrakangkarra lakinha ntelalhamanga Relhaka 'Lirakakwia, rrangkarra arrkana nitjika.
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Awa, rrangkarra kala arrkana kngarranta nitjika, Altjirrala rrangkarranha anma alkirala kngarra kwartiwutjinanga warta. Arai, relha etnala rrangkarranha kornilitjina, kaarta etnakanhala kunha Altjirraka urrpia imankinya ntjarranha lakinhantema kornilakala.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 “Relha netaneta rrangkarra kala ltarrperritjikantala. Altjirrala kunha rrangkarranha itja wotha kwartiwutjina.
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 “Relha rrangkarrala lyarta marna kngarra ilkurlanama, rrangkarra turta kala ltarrperritjikanta. Rrangkarra kunha anma ngaiyala nitjina.
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 “Relha ingkarrakala paka rrangkarranha tnantjamanga, rrangkarra kala ltarrperritjikanta. Lakinha kunha kaarta rrakangkarranhala urrpia orrtjaltha ntjarranha tnantjakantema.”
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 “Rrangkarranha pula, rrangkarrala nuka kangkwerrama, atha lakinhala ilama. Rrangkarra leltja rrakangkarranhaka kangkintja ntelalhitjika. Relha rrakangkarra antjakunya namala ntjarraka, rrangkarra tangitjala nitjika.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Relha etnala rrangkarranha kornilamanga, rrangkarra etnaka kangkintja ntelalhitjika. Relha etnala rrangkarranha iltamanga, etnakakwia rrangkarra Altjirrurna ingkitjika.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Thunga arrpunhala ilkaiya ungkwanganha tuma. Ilkaiya arrpunha ungkwanganha turta ekura imarnai, era tutjika. Thunga arrpunhala coat ungkwanganha inama. Erinha impurlarrarnai shirt ungkwanganha turta initjika.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Thunga arrpunha ungkwanga yulthaka enkama. Erinha kala nthai. Thunga nyintala yultha ungkwanganha nyilkngala kngaka. Unta erinha itja pmarritjika yultha etnanha wotha nthitjalputjika.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Rrangkarrala antja namanga ngerra relha arrpunha ntjarra rrakangkarra ntelalhitjika, lakinha ngerra rrangkarrakimparra etnaka ntelalhai.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 “Iwunhangama Altjirrala rrangkarranha kwartiwutjika, rrangkarra paka tjina rrakangkarranhakanta kangkamanga? Relha kornarintja ntjarra pula tjina etnakanhaka kangkamantemala.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Iwunhangama Altjirrala rrangkarranha kwartiwutjika, rrangkarra paka relha etnakanta tangitjala namanga, etnala rrakangkarra turta tangitjala namanga? Relha kornarintja ntjarra pula tjina etnakanhaka tangitjalantema namala.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Iwunhangama Altjirrala rrangkarranha kwartiwutjika, rrangkarra paka etnanhanta yultha lyartaka wara nthamanga, etnala rrangkarranha yultha nthitjalputjinala? Relha kornarintja ntjarrala pula tjina etnakanha yultha lyartaka wara nthamantema, etnakanga yultha wotha initjinala warta.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 “Rrangkarra pula leltja rrakangkarranhaka kangkitjika, etnaka tangitjala nitjika, etnanha yultha lyartaka wara turta kapanhanta nthitjika. Altjirralantama rrangkarranha kngarra kwartiwutjina. Rrangkarra turtantama Altjirra Kngarra ekura 'lira nitjina. Era kunha relha korna ntjarraka kangkintja ntelalhama. Era turta relha etnaka kangkintja ntelalhama, etnala erinha itja dangkilama.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Rrangkarrataka relha arrpunhaka montjamontja ntelalhitjika, Kaarta rrakangkarrala montjamontja ntelalhamanga ngerra.”
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 “Rrangkarra itja relha arrpunhanha ilitjika, ‘Unta relha korna nama.’ Unta erinha lakinha ilamanga, Altjirrala ilitjina unta relha kornantema namanga. Rrangkarra itja relha arrpunhanha imilitjika, kurunga Altjirrala rrangkarranha itjantema imilitjina. Rrangkarra relha arrpunhaka korna iwutjika, kurunga Altjirrala korna rrakangkarranha iwutjinantema.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Rrangkarra relha ilkngara ntjarranha ntuthilitjika. Kurunga Altjirrala rrangkarranha ntuthilitjina. Rrangkarra paka etnanha marnalka kngarra kuta nthamanga, Altjirrala rrangkarranha kngarra kutantema nthitjina. Rrangkarra paka etnanha yulthalka nthamanga, Altjirrala rrangkarranha yulthalka nthitjinantema. Rrangkarra paka relha arrpunhaka montjamontja ntelalhamanga, Altjirranha rrakangkarra montjamontja ntelalhitjinantema.”
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Jesuala etnanha yia nhanha turta ilaka, “Relha pangala kunha relha panga arrpunhanha yarna arratja rretjingama. Eratharra kala tharrantema ipartaka tnyitjina.
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 “Relha erala kaltjerrama, era itja kaltjinthanhinthanha ekuranhanga kaltjalkura nama. Anma turta, era kala ekuranga ingkarraka kaltjerrakalanga, era kala kaltjinthanhinthanha ekuranha ngerranta wara nitjina.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 “Nthakinhala unta lyaka kurrka erinhanta katha arama, erala tjina tnakanhakanha ungkwanganhaka alkngala intamanga? Kanha irna thaaka erala alknga ungkwanganhala intamanga, unta itjala arama?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Nthakinha turtama unta tjina ungkwanganhurna angkama, ‘Tjinai, yinganha impurlarrarnai lyaka kurrka erinha alknga ungkwanganhanga urlpuntjitjika?’ Arai, unta irna thaaka erinha alknga ungkwanganhala itja arama. Nthakinhantama unta lyaka kurrka erinha tjina ungkwanganhaka alkngala arama? Relha pmathai, unta irna thaaka erinha alknga ungkwanganhangarrka urlpuntjai. Kurunga unta lyaka kurrka erinha, erala tjina ungkwanganhaka alkngala intamanga, katha aritjina, erinha irrpalthala urlpuntjitjina turta.”
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 “Irna marrala yarna annga korna lhalhelama. Irna kornala turta yarna annga marra lhalhelama.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Relhala irna marra lhangkarama, era annga marrakarta namanga. Relhala turta irna korna lhangkarama, era annga kornakarta namanga. Arai, relhala itja tjurrka lyakanga kotjima, marna lalitja paka irna ilakwanga.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Relha marra era kunha marra ntelalhama, eterrintja ekuranha marra namanga warta. Kanha relha korna, era kornala ntelalhama, eterrintja ekuranha korna namanga warta. Arai, relha erala eterramanga ngerra, lakinha era kala angkama.”
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 “Iwunhangala rrangkarra yinganha ‘Ingkartai, Ingkartai’ anparnama? Rrangkarra itjama nuka kangkwerrama.
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Arai, thunga relha nukurna pitjima, angkatja nukanha wuma, angkatja nukanhaka kangkwerrama turta. Relha ngunha ngerrama era nama? Era relha nhanha ngerra nama.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Iltha ekuranha ititjinala, era arrkurla arna erinha tnyamala foundation arrarnama, parta theintakarlaka. Kurunga roa kngarra pitjimalanga, kwatjala turta iltha erinha twentjimanga, iltha era itja ngalhama paka, erinha parta theintakarlaka itakalanga warta.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Relha era pula, erala angkatja nukanha wuma, itja pula angkatja ekura kangkwerrama, era kala artwa arrpunha nhanha ngerrala nama. Era kala iltha ekuranha arna urlpaiyakarlakala itama, foundation-akunya. Kwatjalantama iltha erinha twentjimalanga, iltha era kala taakalhama, ungkwaltja turta intama, ipmintjerrakala.”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.