João 18
Apinayé NT (APN_WBT) vs ARC
1 Tã nhũm Jejus mẽ ixto Hipêêxà hwỳr pa. Hãmri nẽ ixkreja rũm ma tẽ nẽ Jerujarẽ rũm kato nẽ ma gô pê Kirõ hwỳr tẽ pa mẽ hkôt ixpa ho ixpa xwỳnhjaja ma hkôt mra. Nẽ gô hã rê nẽ hikjê hã mẽ kot mẽmo pĩ hkô hkre xwỳnhja wỳr mra nẽ parpê ixkrĩ hpa.
1 Tendo Jesus dito isso, saiu com os seus discípulos para além do ribeiro de Cedrom, onde havia um horto, no qual ele entrou com os seus discípulos.
2 Na pre hte Jejus xatã hwỳr amnhĩ kôt mẽ ixto pa ho kuhê. Jakamã nhũm Jut Kariot kot mẽ kãm õr mã xwỳnhta ra kot hwỳr mẽ ixpa ho ixkuhê xàta pumunh mex.
2 E Judas, que o traía, também conhecia aquele lugar, porque Jesus muitas vezes se ajuntava ali com os seus discípulos.
3 Jakamã pa mẽ hwỳr pôj nẽ ixkrĩ hpa nhũm mẽ mẽ ixwỳr mra. Jut Kariot mẽ pôristijaja. Rõm nhõ xwỳnhjê nhõ pôristijê mẽ patre nhõ pôristijaja nhũm mẽ mẽ ixwỳr Jut Kariot kôt mra. Ijaew nhõ pahijê nhỹ hã mẽ ixwỳr mra. Piitã wapohti jamỳ nẽ pô hpôk nẽ kanê jamỳ nẽ mẽ ixwỳr hpôk o kato.
3 Tendo, pois, Judas recebido a coorte e oficiais dos principais sacerdotes e fariseus, veio para ali com lanternas, e archotes, e armas.
4 Hãmri nhũm Jejus amnhĩ wỳr mẽ omu nẽ kànhmã xa nẽ ma mẽ kutã tẽ. Jut Kariot kot mẽ kãm õr kaxyw nhũm amnhĩ tã omunh mex jakamã amnhĩ wỳr mẽ omu nẽ ma mẽ kutã tẽ. Hãmri nẽ mẽ hkaxpa nẽ mẽ omunh o xa nhũm Jut Kariot mẽ kuri xa nhũm Jejus mẽ omu nẽ mẽ kãm: —Pa. Mẽmoj japêr na ka mẽ pô hpôk o ri apa? Anẽ. Hãmri nhũm mẽ kãm: —Nà Jejus pê Najare nhõ xwỳnh japêr o na pa mẽ ri ixpa. Anẽ. Hãmri nhũm mẽ kãm: —Tỳ ot pa xa. Pa na ixpê Jejus. Anẽ.
4 Sabendo, pois, Jesus todas as coisas que sobre ele haviam de vir, adiantou-se e disse-lhes: A quem buscais?
5 — ausente —
5 Responderam-lhe: A Jesus, o Nazareno. Disse-lhes Jesus: Sou eu. E Judas, que o traía, estava também com eles.
6 Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ tee ri axpẽn pumu nẽ umaj katẽ ho axkamẽ nẽ kuhê. Nom katẽ ho pikamẽnh o ra rôrôk pa nẽ hikwỹ.
6 Quando, pois, lhes disse: Sou eu, recuaram e caíram por terra.
7 Hãmri nẽ kànhmã kuhê hpa nhũm Jejus axte mẽ kãm: —Kwa mẽ inhmã amnhĩ jarẽ. Mẽhõ japêr o na ka mẽ apa? Anẽ. Hãmri nhũm mẽ kãm: —Jejus pê Najare nhõ xwỳnhta japêr o na mẽ ri ixpa kênã. Anẽ.
7 Tornou-lhes, pois, a perguntar: A quem buscais? E eles disseram: A Jesus, o Nazareno.
8 Hãmri nhũm mẽ kãm: —Kwa ra ixte mẽ amã amnhĩ jarẽnh kênã. Paa. Ijapêr o na ka mẽ ri apa. Jakamã kwa kêr ka mẽ ixkôt ri mẽ pa xwỳnhtaja tanhmã mẽ ho hkêt nẽ. Kê mẽ mãmrĩ anhgrà nẽ ma mra.
8 Jesus respondeu:
9 Anhỹr o mẽ inhnê mẽ kãm kapẽr. Na pre ra ham Hipêêxà mã mẽ ixtã kãm amnhĩ jarẽ nẽ kãm: —Kormã mẽ kamã ixpa ri ate inhmã ixihtỳx xà nhõrta o na pa mẽ htãnopxar mex o ri mẽ hkôt ixpa. Anhỹr o mẽ ixtã kãm amnhĩ jarẽnh jakamã nhũm ã mẽ inhnê mẽ kot unênh mã xwỳnhjê mã kapẽr anẽ.
9 para se cumprir a palavra que tinha dito: Dos que me deste nenhum deles perdi.
10 Hãmri nhũm Simãw Pêtre tee ri Jejus ã mẽ omu hãmri nẽ õ wapo kapa nẽ jam ho apê nẽ ho hamak nhĩkjê krãhta. Mawti jamak krãhta. Mawtija mẽõ patre mã apênh xwỳnhjê hõ na pre nhũm Simãw Pêtre hamak krãhta.
10 Então, Simão Pedro, que tinha espada, desembainhou-a e feriu o servo do sumo sacerdote, cortando-lhe a orelha direita. E o nome do servo era Malco.
11 Hãmri nhũm Jejus ja hã omu nẽ nê kãm kapẽr nẽ kãm: —Tk. Kwa nà amarĩ xa nẽ akupỹm awapota hkàm haxà. Ixte mẽ anê amnhĩ xà htỳx kamã ijamak kaxyw na pa pre Inhĩpêêxà rũm amnẽ mẽ awỳr pika hwỳr wrỳ. Kêt inhmã kãm hprãm xà hkôt pix mã na inhmã tanhmã amnhĩ nhĩpêx to ho ixpa hprãm. Jakamã kwãr mẽ mãmrĩ tanhmã kãm ixto hprãm xà hkôt mãmrĩ tanhmã ixto. Anẽ.
11 Mas Jesus disse a Pedro: Mete a tua espada na bainha; não beberei eu o cálice que o Pai me deu?
12 Tã nhũm pôristi mẽ mẽ hkrãhtũm nẽ mẽõ patre nhõ pôristijaja Jejus pynê nẽ hpa hpre hpa
12 Então, a coorte, e o tribuno, e os servos dos judeus prenderam a Jesus, e o manietaram,
13 nẽ ma Anas wỳr o tẽ. Anasja Kajpas piinhõ na pre. Nhũm Kajpas kormã amgràja ã Anas pyrà nẽ kêp mẽõ patre maati.
13 e conduziram-no primeiramente a Anás, por ser sogro de Caifás, que era o sumo sacerdote daquele ano.
14 Jakamã na pre ra Ijaew nhõ pahijê mã Jejus jarẽnh o: —Nà kot puj mẽ Jejus pĩr tokyx anẽ. Kê tapxipix ty pu mẽ arĩ mỳrpê pahpiitã pajamakêtkati nẽ ri papa. Anẽ. Jakamã nhũm mẽ Jejus pynê nẽ kormã ma patre maati hwỳr o tẽ.
14 Ora, Caifás era quem tinha aconselhado aos judeus que convinha que um homem morresse pelo povo.
15 Hãmri pa ixpê Juãw mẽ ixkràmnhwỳ Simãw Pêtre mẽ pa wa ma mẽ hkôt wa tẽ. Nhũm mẽ ra mẽ inhõ patre maati nhõrkwỹ hwỳr Jejus o axà. Nhũm patre maati kot ixpumunh jakamã nhũm kãm àpênh xwỳnhja ixpumu nẽ inhmã anẽ pa mẽ hkôt axà.
15 E Simão Pedro e outro discípulo seguiam a Jesus. E este discípulo era conhecido do sumo sacerdote e entrou com Jesus na sala do sumo sacerdote.
16 Nom nhũm Simãw Pêtre arĩ kapôt ã hakwa krem xa. Hãmri pa omu nẽ akupỹm hwỳr tẽ nẽ mẽhõ niti kot hakwa kre jamãr o ãm xwỳnhja mã anẽ nhũm kãm kahê xà mẽ nhũm mẽ ixkôt axà.
16 E Pedro estava da parte de fora, à porta. Saiu, então, o outro discípulo que era conhecido do sumo sacerdote e falou à porteira, levando Pedro para dentro.
17 Hãmri nhũm nita hprĩ hã omu nẽ kãm: —Xêê. Pẽr apê mẽ kot unênh nẽ o mõr mũj kôt ri mẽ pa xwỳnhjê hõ na ka mê? Anẽ. Hãmri nhũm kuma nẽ kãm: —Tk. Nà ixte mẽhõ myti ata pumunhre hã. Anẽ.
17 Então, a porteira disse a Pedro: Não és tu também dos discípulos deste homem? Disse ele: Não sou.
18 Hãmri nhũm ra kôt ã kamàt nẽ ra kryy nẽ nhũm mẽ àpênh xwỳnh kwỳ mẽ mẽõ patre nhõ pôristi hkwỳjaja amnhĩm kuto nẽ hã ànhunh o kuhê. Nhũm Simãw Pêtre mẽ omu nẽ mẽ hwỳr tẽ nẽ mẽ ĩhkô hã ànhunh o xa.
18 Ora, estavam ali os servos e os criados, que tinham feito brasas, e se aquentavam, porque fazia frio; e com eles estava Pedro, aquentando-se também.
19 Rôm nhũm Anasja hêx rom tanhmã Jejus kukjêr to nẽ kãm: —E kwa inhmã amnhĩ jarẽ. Tanhmã na ka hte we akôt mẽ pa ho mẽ pa xwỳnhjê jahkre hto ho apa wehe? Anẽ.
19 E o sumo sacerdote interrogou Jesus acerca dos seus discípulos e da sua doutrina.
20 Hãmri nhũm amnhĩ tã kãm: —Nà na pa hte mẽ piitã mẽ noo mã ri mẽ kãm ixkapẽr o ixpa. Tĩrtũm kapẽr o mẽ ahkre xà hã ixkre kamã nẽ Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnh xà hã ixkre kamã pa hte mẽ piitã mẽ noo mã ri mẽ kãm tanhmã ixkapẽr to ho ri ixpa. Na pa hte nhỹri ixpimxur pê ri mẽ kãm tanhmã ixkapẽr to ho ri ixpa hkêt nẽ.
20 Jesus lhe respondeu: Eu falei abertamente ao mundo; eu sempre ensinei na sinagoga e no templo, onde todos os judeus se ajuntam, e nada disse em oculto.
21 Tã ka ixtã mẽ kot inhmar o kuhê xwỳnhjaja tanhmã ixtã mẽ hkukjêr to hkêt nẽ. Ãm papxipix ri ixkukja. Kwa ixtã mẽ hkukja kê mẽ kot tanhmã ixkapẽr mar to xà hkôt tanhmã amã ijarẽnh to nà? Anẽ.
21 Para que me perguntas a mim? Pergunta aos que ouviram o que é que lhes ensinei; eis que eles sabem o que eu lhes tenho dito.
22 Hãmri nhũm patre nhõ pôristi hõja kuma nẽ hwỳr tẽ nẽ kãm: —Tk. Kwa na htem ã patre maati mã kapẽr anhỹr kêt nẽ. Na htem hã hpijaàm o kãm kapẽr. Tã na ka axtem nẽ ri ã kãm akapẽr anẽ. Anẽ. Hãmri nẽ hinep hkura.
22 E, tendo dito isso, um dos criados que ali estavam deu uma bofetada em Jesus, dizendo: Assim respondes ao sumo sacerdote?
23 Hãmri nhũm Jejus amnhĩ tã omu nẽ kãm: —Kwa kot pa tanhmã mẽ amã amnhĩ to ixêx to ka mẽ hã inhma nẽ rĩ kormã tanhmã axpẽn mã ixto akapẽr to rỳ hã ixtak. Nom ãm hãmri ixte mẽ amã amnhĩ jarẽnh tã ka axtem nẽ ri inhĩnep ixtak. Anẽ.
23 Respondeu-lhe Jesus: Se falei mal, dá testemunho do mal; e, se bem, porque me feres?
24 Hãmri nhũm Anas tanhmã mar to hpa hãmri nẽ umre Kajpas wỳr kumẽ. Na pre Kajpasja kormã hitom kãm ri tanhmã amnhĩ nhĩpêx to ho nhỹ nhũm Anas mẽ kãm anẽ nhũm mẽ kuma nẽ hwỳr Jejus o tẽ nẽ ho axà. Arĩ hpa hpre rãhã hwỳr o tẽ nẽ ho axà nhũm xa nẽ kãm amnhĩ jarẽ.
24 Anás mandou-o, manietado, ao sumo sacerdote Caifás.
25 Nhũm Simãw Pêtre arĩ mẽ ĩhkô hã ànhunh o xa nhũm mẽhõja kãm kapẽr nẽ kãm: —Kwa pẽr apê Jejus kôt ri mẽ pa xwỳnhjê hõ na ka. Anẽ. Hãmri nhũm kuma nẽ kãm: —Tk. Kokỹ ixte mẽhõ nẽj pumunhre hã. Anẽ.
25 E Simão Pedro estava ali e aquentava-se. Disseram-lhe, pois: Não és também tu um dos seus discípulos? Ele negou e disse: Não sou.
26 Hãmri nhũm hpãnhã mẽõ patre maati mã àpênh xwỳnhja mããnẽn omu. Simãw Pêtre kot kêp hamak krãhyr xwỳnhta kwỳ na pre. Jakamã nhũm hprĩ hã omunh mex kurê kumrẽx nẽ kãm: —Kwa nà ka na ka mũtar pĩ hkôta kamã mẽ ĩhkô hã xa pa apumu. Anẽ.
26 E um dos servos do sumo sacerdote, parente daquele a quem Pedro cortara a orelha, disse: Não te vi eu no horto com ele?
27 Hãmri nhũm tee ri kuma nẽ axte mẽ kãm amnhĩ tã aprãr kãm hihtỳx nẽ. Jao ra mẽ kãm amnhĩ tã aprãr o axkrunẽpxija mẽ nhũm krãhyre hkàr kurê kumrẽx. Ra Jejus kot hkukamã harẽnh xà hkôt kêp hkwỳ hkêt ã amnhĩ tã aprãr o axkrunẽpxi.
27 E Pedro negou outra vez, e logo o galo cantou.
28 Hãmri nhũm mẽ ixpê Ijaew hkrãhtũmjaja ra Kajpas rũm Jejus o kato nẽ ma Pirat wỳr o tẽ. Piratja na pre te Rõmjê nhõ pahi pê Sesti mã mẽ ixpê Ijaew jamãr o pa nhũm mẽ ma hwỳr o tẽ. Nhũm ra myt kator grire nhũm mẽ hwỳr o tẽ nẽ õrkwỹ kapem o xa. Pirat kêp Ijaew kêt jakamã nhũm mẽ õrkwỹ hwỳr gjêx kêt nẽ kapôt ã kuhê. Na hte Ijaew kormã Pas ã hkĩnh hãmri nẽ nhãm mẽ kêp Ijaew kêt xwỳnhjê nhõrkwỹ hwỳr gjêx kêt nẽ. Koja mẽ hwỳr agjê nẽ amnhĩ tomnu nẽ Pas ã apkur kêt nẽ. Jakamã nhũm mẽ Pirat wỳr Jejus o tẽ no ãm hwỳr o àr kêt nẽ. Ãm ixkre kapem o xa.
28 Depois, levaram Jesus da casa de Caifás para a audiência. E era pela manhã cedo. E não entraram na audiência, para não se contaminarem e poderem comer a Páscoa.
29 Hãmri nhũm Pirat mẽ hwỳr kato nẽ omu nẽ hã mẽ hkukja nẽ mẽ kãm: —Kwa tanhmã na we amnhĩ tomnuj to ka mẽ ixwỳr o tẽ? Anẽ.
29 Então, Pilatos saiu e disse-lhes: Que acusação trazeis contra este homem?
30 Hãmri nhũm mẽ kãm: —Nà kot amnhĩ tomnuj o pa xwỳnh kênã. Jakamã na pa mẽ awỳr o tẽ. Ate tanhmã kot amnhĩ tomnuj to hã harẽnh mar nẽ mỳrapê tanhmã ho kaxyw. Anẽ.
30 Responderam e disseram-lhe: Se este não fosse malfeitor, não to entregaríamos.
31 Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ mẽ kãm: —Tk. Kwa mẽ kamjaja ma amnhĩ kôt o tẽ nẽ amnhĩ krã hkôt tanhmã ho. Mẽ ate tanhmã kot amnhĩ nhĩpêx to hã omunh xà hkôt. Anẽ. Hãmri nhũm mẽ tee ri kuma nẽ kãm: —Kwa amnepêm mẽ ixpê Ijaewjaja na pa pre htem kẽn o mẽ kot amnhĩ tomnuj xwỳnhjê tak o mẽ kupa. Tã na ra Rõm nhõ pahihtija mẽ pamjaja mẽ ixte mẽ hpar nê mẽ ixkurê. Tapxipix kãm mẽ hpar ã àmnênh prãm. Jakamã kot kaj ỹ hã mẽ inhmã tanhmã hã axàmnênh to kê mẽ kupĩ. Ra ja kaxyw mẽ kot mẽ ixkaxyw axãm kênã. Anẽ.
31 Disse-lhes, pois, Pilatos: Levai-o vós e julgai-o segundo a vossa lei. Disseram-lhe, então, os judeus: A nós não nos é lícito matar pessoa alguma.
32 Rõm nhõ xwỳnhjaja na htem mẽ kot amnhĩ tomnuj xwỳnhjê hpar kaxyw nẽ pĩ kahpa hã mẽ hanhô nẽ mẽ kupa. Nhũm Jejus amnhĩ kukamã tanhmã mẽ kot hpĩr to hã mẽ omunh mex jakamã ra hprĩ hã mẽ inhmã mẽ kot tanhmã hipêx to hã mẽ harẽ. Jakamã nhũm pre ã Ijaew Pirat kot mẽ kãm hpĩr prãm xàj ã kãm kapẽr kãm xihtỳx anẽ.
32 (Para que se cumprisse a palavra que Jesus tinha dito, significando de que morte havia de morrer.)
33 Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ akupỹm õrkwỹ hwỳr axà nẽ amnhĩ wỳr Jejus ã karõ nhũm hwỳr axà nhũm kãm: —E kwa inhmã amnhĩ jarẽ. Xà apê Ijaew nhõ pahi na ka? Xà ka na htem amnhĩ wỳr akãm hamak o pa? Anẽ.
33 Tornou, pois, a entrar Pilatos na audiência, e chamou a Jesus, e disse-lhe: Tu és o rei dos judeus?
34 Hãmri nhũm kãm: —Tỳ ãm hãmri na ka ã ijarẽnh anẽ. Nom jar pika ja kamã ixpê mẽõ pahi hkêt. Axtem ixpê mẽõ pahi na pa. Mo kaxyw na ka ã ixkukjêr anẽ? Xà na pre mẽhõ ixte mẽ anhõ pahi Sesti kutã ixãm ã amã ijarẽ ka ama nẽ tee ri ixkukamã ajamaxpẽr? Nà xà ãm hãmri amã Tĩrtũm kot Ijaew wỳr inhmẽnh ã ixpumunh prãm? Mo kaxyw na ka ã ixkukjêr anẽ? Anẽ. Hãmri nhũm tee ri kuma nẽ kãm: —Tk. Mo kot pa kêt ri axtem nẽ Tĩrtũm kot Ijaew wỳr amẽnh ã akukja? Mẽ apyrà nẽ ixpê Ijaew kêt kênã. Mẽ kot ixwỳr ato htẽm xwỳnhjaja na mẽ ã ate amnhĩ jarẽnh anhỹr ã ajarẽnh anẽ. Nà mẽ akwỳjê mẽ mẽ anhõ patre krãhtũmjaja na mẽ ã inhmã ajarẽnh anẽ. Jakamã e aprĩ hã inhmã amnhĩ jarẽ. Tanhmã na ka we amnhĩ tomnuj to nhũm mẽ ixwỳr ato tẽ? Anẽ. Hãmri nhũm kuma nẽ kê axte kãm: —Nà ixpê pyka ja kamã mẽ õ pahi hkêt. Kop ãm ixpê pyka ja kôt mẽ õ pahi ronhỹx ra ixkôt ri mẽ pa xwỳnhjaja tanhmã ixtã mẽ ato. Nom jar ixpê mẽ õ pahi hkêt. Ãm axtem ixpê mẽ õ pahi na pa. Ãm hãmri na pa ã amã amnhĩ jarẽnh anẽ. Anẽ.
34 Respondeu-lhe Jesus: Tu dizes isso de ti mesmo ou disseram-to outros de mim?
35 — ausente —
35 Pilatos respondeu: Porventura, sou eu judeu? A tua nação e os principais dos sacerdotes entregaram-te a mim. Que fizeste?
36 — ausente —
36 Respondeu Jesus: O meu Reino não é deste mundo; se o meu Reino fosse deste mundo, lutariam os meus servos, para que eu não fosse entregue aos judeus; mas, agora, o meu Reino não é daqui.
37 Nhũm ã kãm amnhĩ jarẽnh anẽ hãmri nhũm tee ri kuma nẽ kãm: —Xà apê mẽ õ pahi hõ na ka? Anẽ. Hãmri nhũm kãm: —Tỳ. Nà ãm hãmri na ka ã ijarẽnh anẽ. Na pa pre amnẽ pikaja wỳr wrỳ nẽ jar mẽ akamã ixkato nẽ mẽ akamã ixàptàr. Ixte tanhmã mẽ kãm ixkapẽr to ho ri ixpa kaxyw na pa pre wrỳ nẽ mẽ akamã ixpa nẽ ãm hãmri mẽ kãm ixkapẽr o ri ixpa. Na pa hte tãm ixkapẽr o ri ixpa. Tã mẽ kot ixkapẽr mar nẽ ixkôt ri amnhĩ nhĩpêx o mẽ pa xwỳnhjaja na htem ixpê mẽ õ pahihti hã ijarẽnh o pa. Anẽ.
37 Disse-lhe, pois, Pilatos: Logo tu és rei? Jesus respondeu: Tu dizes que eu sou rei. Eu para isso nasci e para isso vim ao mundo, a fim de dar testemunho da verdade. Todo aquele que é da verdade ouve a minha voz.
38 Hãmri nhũm Pirat kot tãm kãm kapẽr ã amnhĩ jarẽnhja ã kuma nẽ kãm: —Tk. Aa ixte pika ja kamã mẽhõ pumunh nhũm tãm kapẽr o pare hã. Anẽ. Hãmri nẽ kapẽr ã kuma nẽ tee ri hkukamã hamaxpẽr. Hãmri nẽ akupỹm Ijaew wỳr ho kato nẽ mẽ kutã o xa nẽ mẽ kãm: —Kwa tanhmã kot amnhĩ tomnuj tore hã.
38 Disse-lhe Pilatos: Que é a verdade? E, dizendo isso, voltou até os judeus e disse-lhes: Não acho nele crime algum.
39 E mẽ inhma. Na pa hte amgrà mẽ arĩgro pê Pas kãm mẽ amã mẽ hagjênh xà rũm mẽ akwỳjê ho hpỹnh nẽ mẽ hapôj nhũm mẽ hamakêtkati nẽ amnhĩx ri pa. Ka mẽ ja hã omu nẽ Pas ã akĩnh nẽ. Jakamã e. Pa mẽ amã mẽ anhõ “pahihti” jarẽnhja mã inhũre. E na pa ra kãm inhũre. Anẽ.
39 Mas vós tendes por costume que eu vos solte alguém por ocasião da Páscoa. Quereis, pois, que vos solte o rei dos judeus?
40 Hãmri nhũm mẽ tee ri ã kapẽr anhỹr ã kuma nhũm ja mẽ kêp omnuj tỳx nẽ. Nhũm mẽ hã kàx pê gryk kamã kãm kapẽr kãm hihtỳx nẽ kãm: —Tk. Kwa nà kãm anhũrer kêt nẽ. Kêt Parapas mã mãn anhũre. Anẽ. Parapasja na pre hte tanhmã amnhĩ tomnuj tỳx to ho ri pa nhũm prem mỳrapê unê nẽ haxà. Tã nhũm mẽ axtem nẽ Pirat kot kãm urer prãm xàj Jejus kaga.
40 Então, todos voltaram a gritar, dizendo: Este não, mas Barrabás! E Barrabás era um salteador.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.