Mateus 5
IRUHIN ANANIN BARAEN (APEC) vs NAA
1 Jisas natik eshudok worobaishi arpesh shantorum shanaki aria nanak nato anag mihig. Aria nakih nape atap. Aria ananish disaipel shanaki shanaman shape.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 Aria Jisas neyagwreh nakesh yopinyi baraen namudok,
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 “Eshudoki arpesh douk shadukemesh um esheshish mishish madae shupe hurukum Iruhin iri, aria shakri Iruhin um ko numnekesh iri, eshesh wosik ta shanadudareh. Umum maresh, eshesh ko shuwish agundok Iruhin nape Debeini um ananish arpesh shapeum heven aria shupe wosik atin gani iruhw heven.”
3 — Bem-aventurados
4 “Eshudok arpesh douk esheshiruh aparuh yoweruh ba shureh atinyi aria madae shunududareh um, yoweishi inahos eshesh shenekeshi iri aria shukri um maresh ta shenek yoweishi inahos um, eshesh wosik ta shanadudareh. Umum maresh, Iruhin ko nugamohesh um esheshiruh aparuh.”
4 — Bem-aventurados
5 “Eshudok samokwiyaishi arpesh madae shubo mishish ba shutuk esheshish nyeiguhw shuto iruhw aria shenek kupaishi yoweishi inahos iri eshesh wosik ta shanadudareh. Umum maresh, Iruhin ko nokesh abudok amnabish ihish eneshenesh aria shunogremesh.”
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 “Eshudoki arpesh douk shanawasham abom um shigipesh Iruhih ananin baraen ba shupe yopunyi poe, kabi da nyurub baesh um worigun nani abar um, eshesh wosik ta shanadudareh. Umum maresh, Iruhin ko gamo nugamohesh nenekesh shupe duguresh atin shupe.”
6 — Bem-aventurados
7 “Eshudok douk shenek gihaum kupaishi arpesh iri aria shutaurumesh um eneshenesh iri, eshesh wosik ta shanadudareh. Umum maresh, Iruhin shopunek ko nenek gihaum eshesh.”
7 — Bem-aventurados
8 “Eshudok douk esheshish apahw urkum shape yopiyopishi madae shur um shenek yoweishi inahos iri, eshesh wosik ta shanadudareh. Umum maresh, eshesh ta shutik Iruhin.”
8 — Bem-aventurados
9 “Eshudok douk shapeum shiyatak rupanitak iri, eshesh wosik ta shanadudareh. Umum maresh, Iruhin ta nuhwaresh ananish nugashish.”
9 — Bem-aventurados
10 “Eshudok douk shenek Iruhin nakriyenyi yopinyi mour aria namudok ba kupaishi shaesh, shahiyahesh aria shuweshikesh um, eshesh wosik ta shanadudareh. Eshesh douk ta ko shuwish agundok Iruhin nape Debeini um ananish arpesh shapeum heven.”
10 — Bem-aventurados
11 “Ipak douk shutrip pigipesh eik, ba shuhep shurukwep nubug, shuhiyahep aria shugiyagim ipak shudukumep nyau nyatograri baraen, aria wosik ipak ta panadudareh.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Ipakish urkum apahw ko shupe wosik atin aria ipak ko gamo punadudareh. Umum maresh, ipak ko purao yopishi eneshenesh gani iruhw heven. Eshesh ta shenekesh um ipak kabi da seiwok shehiyah anam profet harigum ipak iri.”
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 “Ipak douk pape kabi da sol um abudok amnab. Aria sol kwehig miyair ba mare ta akehir aka nubutir, aria ta menekar mumam ba ta akehir aka nubutir? Arudoki sol arar mour wokar. Aria ta arpesh shuwashar-uguk, aria shishar shukwu esheshiruh yeriweruh.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 “Ipak douk pape kabi da lait um abudok amnab. Anabur wabur da betem gani iruhw onohw yoduhw iri ta mare bunubeshuk.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Arpesh ta mare shutik eneh nyih aria shushapumeh shukwu anap marup uwe, uwok. Eshesh ko shutik nyih hukus wehiwehigunum, um ta hukesh arpesh lait um ihishmorim arpesh numun urupat.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Aria douk ipak ta pupe namudok atin kabi da nyih hanu hakus um. Pupe um punek yopishiyen aria ta arpesh shutrip aria ko shuhur ipakin Yaken ananin nyeigur nyuto gani iruhw douk nape heven iri.”
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 Aria Jisas ta nakri namudok, “Mare pure urkwip namudok eik douk yanaki um iyatakuk Iruhin ananin lo seiwok nakrip Moses ba nenyem iri nyani enyudok baraen seiwok amam profet hakripeshuk-enyi, uwok. Eik douk yanamori inek enyudok baraen douk lo nyani amam profet amamin baraen nyakrium aria nyutograri adurin atin.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Douk ipak gamo pumnek enyudok baraen eik adur atin yakripepum! Kweipon heven aria agudok nahobig guniyatak ahi nyumnah, enyudok ihin Iruhin ananin lo kweipon nyupe atin nyupe aria ta mare nyuniyatokuk uwe, Uwok. Enyudok mehimainyi baraen shenyem shus iri aria ihin baraen sheneken nyape lo iri ihinyumorim baraen kweipon nyupe atin nyupe. Enyudok lo kweipon nyupe atin nyupe namudok atin arigaha ihish kupaishi eneshenesh shiniyatokuk agudok nahobig.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Namudok aria douk meinyiah arpen nyutik anabikum enyudok shokwinyium ihin Iruhin ananin lo aria nyubrigen nyenek skulum kupaishi arpesh um nyigiyagimeshum shenekesh namudok, enyudok arpen nyenekesh namudok iri enyen kweipon nyeigur shokwin um nyuwish abrudok wabur Iruhin nape Debeini um ananish arpesh shapeum gani iruhw heven. Aria namudok atin um meinyiah arpen douk nyigipesh ihinymorim lo, aria shopunek nyenek skulum kupaishi um enyudok lo, enyenyin nyeigur ko nyutogur debeinyi um ganik Iruhin nape Debeini um ananish arpesh shapeum iruhw heven.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Aria douk adur atin eik yakripep namudok, ipak douk pupeum aria ta mare pugipesh Iruhin ananin lo ba baraenyum, aria ipakih yopihi aih douk ta mare henek uhwin um douk amam Farisi hani amudok anam henek skulumesh um lo iri henekehi um ba mare punekesh kabi da Iruhin nakri um, aria ipak ta mare puwish aburdok wabur Iruhin ananish arpesh shapeum heven iri uwe, uwok.”
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 Aria Jisas ta nakri namudok, “Ipak douk pumnek seiwok shakrip ipakish popehesh yamehesh um. ‘Mare pubo arpesh shugok. Pubirok namudok um aria ko piyotu um debeigwi kwotog.’
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Douk eik yakripep namudok. Ipak amiapen nyukri akas um ananin anokwinen, aria ko shuran shunak um kwot. Aria ipak amiapen pukrip anokwinen namudok, ‘Nyak yoweini!’ anan shopunek ko shuran shunak um kwot. Aria amiapen nyuho anokwinen, ba nyukana nyak yoweigunum, anan nape huruhuruk um yoweihi nyih hanugunum gani hel.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Aria ipak ko pakana pugabe mishish um Iruhin iri. Ipak pure urkwip pani enesh kupaishi panitok um, aria ipak pubukuk eneshenesh pakana pugabe Iruhin eshi.
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 Ipak purik punak, ba pugabe baraen puni ipakishi aria ko putanam punak pugabe Iruhinin Mishin. Douk akas wata sapenyep obi nyutob mare punam Iruhin.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 “Ipak douk enesh arpesh shakana shuraep shunak um kwotog um, aria pugabe baraen adukum kwot, da nyutob wata bape adai. Kadak pukuna piyotu abom um ta shuraep shunak um kwot aria shuko jasep aria jas ko noko ipakum polis. Aria polis ko haraep hunam shunuweshik-ati urupat aria punuweshik.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Aria nagundok ipak ko pupe abom piyatak ipakibor utabor um putor yoweiti shunuweshik-ati urupat.”
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 Aria Jisas ta nakri namudok, “Ipak seiwok pemnek shakrip arpesh enyudok baraen namudok, ‘Ipak arman armatok punoraum iri mare puni kupaishi arman armatok punek wehrur.’
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Aria douk eik yakrip ipak namudok, douk anan arman nushakam onok armatok aria douk anudok arman iganigadae nenek wehrur numun um ananish urkum apahw um okwudok armatok.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Aria douk nyakip nabep pape yopunyi rogur ehahi ponuk nyak um nyunek yoweishi inahos, namudok aria douk atin nyutuk apudok nabep ba nyuwashopuk. Namudok wosik um anabik um nyak kanak yowegun ba nyuwashagunuk aria douk madae nyenek yoweishi inahos uwe, uwok, aria ta mare shuwashokuk ihinyum nyak kanak nyubuh gani yoweihi nyih hanu um hel iri.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 Aria douk nyakin yopunyi rogur nyubirok nyak ba nyuguruki um nyenek yoweishi inahos, namudok aria douk atin nyutupok enyudok rogur ba nyuwashenyuk. Namudok wosik um anabik um nyak kanak yowegun ba nyuwashagunuk aria douk madae nyenek yoweishi inahos uwe, uwok, aria ta mare shuwashokuk ihinyum nyak kanak nyubuh gani yoweihi nyih hanu um hel iri.”
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 Aria Jisas ta nakri namudok, “Seiwok eshesh shakri namudok, ‘Douk anan arman niyatokuk ananik irohukwik, aria anan ta nukok irohukwik anap shup um ta shubrig eshesh kanak eshesh shunoraum um.’
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Aria douk eik yakana ikrip ipak namudok, aria douk anudok arman niyatok ananik irohukwik aria douk abudok nyutob ananik irohukwik madae kwonek wehrur kuni anan arman, namudok aria douk anudok arman nenek armatok um kwabrig enyudok shunoraum enyi lo. Umum maresh, ta okwudok armatok kurao kupaini arman, aria okwudok armatok kwonek wehrur um kwani anudok anan arman sheshuh um. Aria ta anan arman nurao onok armatok, seiwok okwokwin raminen niyatokuk iri, anan shopunek nabrig enyudok shunoraum enyi lo aria anan shopunek nenek wehrur um nani okwudok armatok sheshuhum.”
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 Aria Jisas ta nakripesh namudok, “Ipak pumnek enen baraen seiwok shakrip ipakish popehesh yamehesh shemnek aria ipak shopunek douk pemnek, enyudok baraen nyape namudok, ‘Nyak mare ta nyigiyagig um agundok ta nyukri adur iruhw um. Aria agundok nyukri adur iruhw um nyakana nyenek enen mugu um, aria ta adur atin nyigipesh enyudok baraen aria nyenekesh shutogur adur atin um Debeini ananis nabes.’
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Aria douk eik yakrip ipak, douk ipak mare ta piyagwreh pukri adur iruhw. Amu wouwokuk. Ipak mare ta piyagwreh pukri heven um punek enen baraen nyutogur dodogeshin. Umum maresh, Iruhin napeyenyi debeinyi wagitur da nyape heven.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Aria ipak mare ta piyagwreh pukri agudok nahobig um punek enen baraen nyutogur dodogeshin. Umum maresh agudok nahobig douk kabi da wabur um Iruhin noduk ananiruh yeriweruh heyotu agudok nahobig. Aria shopunek ipak mare ta piyagwreh pukri wabur Jerusalem shopunek um punek enen baraen nyutogur dodogeshin. Umum maresh, abrudok wabur douk anudok atun Debeini King ananibur wabur.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Aria ipak mare ta piyagwreh pukri ipakigos baragos um punek enen baraen nyutogur dodogeshin. Umum maresh, nyak madae nyukana wosik atin um ta nyenek anap nyakip baragitep nyakig barag um ta putogur shigorihwipi aka behrabipi, uwok.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 Aria ipak ta pukri pukuna ‘Adur’ aria ‘Uwok’ atin. Enyudok atin ipak ta pukriyen aria meyoh. Ihin kupainyi baraen da shiyagwrehen ba shagiyagig aria shaduronen um enyudok baraen iri enyudok baraen da nyatograri enyudok yoweinyi sagab Satan da neyagwrehen ba nyatogur.”
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 Aria Jisas ta nakri namudok, “Ipak seiwok pemnek shakri namudok, ‘Douk anan arman nununu kupaini arman ananip nabep, aria anan ko shopunek nutanam nununu nanudok ananip nabep. Aria douk anan arman nudar kupaini arman ananihw nahw, aria anan ko shopunek nutanam nudar nanudok ananihw nahw.’
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Aria douk eik yakrip ipak namudok, Ipak mare ta putanam pubeiri nigwanoh, baraen um douk kupaishi shenekesh yowiyokuk um ipak iri, uwok. Aria douk anan arman nubo enesh nyakish popaeshohos, aria nyak nyukonugu wobresh popaeshohos shopunek ba nesh.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Aria douk anan arman nakana nenemen kwot aria nutrin nyakit siot, aria nyak shopunek ta nyukonugu nyakit saket shopunek um anan.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Aria douk anan arman dodogeshin um nyak ta nyusahumon ananih jah ba nyigim yah nyunak 1 kilomita, namudok aria nyak nyusah jah nyigim yah nyinak 2 kilomita.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Aria douk anan arman norig nyak um nyukon enesh muguhwos um anan, aria nyak wosik shukon eshudok muguhwos anan da narigen-meishi. Aria douk anan arman nakana nyukon enesh muguhwos meyoh ba kweipon aria anan ta nutanam nukenyeshi um nyak, aria nyak mare nyukon agab um ananin baraen uwe, uwok.”
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 Jisas ta nakri namudok, “Ipak seiwok pemnek shakri namudok, ‘Ipak ko gamo pukri punawasham ipakishi arpesh atish, aria ipakish urkum apahw ko yoweshum ipakish horin horik.’
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Aria douk eik yakripep namudok, ipak douk aria ta putanam pukesh ipakish urkum apahw aria pukri punawasham ipakish horin horik, aria ipak punek beten um eshesh aria Iruhin ta gamo nugabe eshesh douk shenekesh yowiyokuk um ipak iri.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Namudok aria ipak ta pupe kabi da Iruhin ananish nugashish um ipakin Yaken douk nape heven iri. Anan douk nenek wah hutao um yoweishi arpesh aria shopunek um yopishi arpesh. Aria anan shopunek nenek eshah hormorim um yopishi arpesh aria shopunek um eshudok arpesh da shanahwaram um yoweishi arpesh shopunek.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Douk ipak pukuna pukri eshudok arpesh douk shakri ipak atip iri, aria ipak ta purao maresh yopishi? Douk harao takis iri, amam shopunek douk henek apunih aih.
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Aria douk ipak punek ruwahep wabigep um ipakish wanaruh atish, aria ipak ta punek uhwin um kupaishi arpesh esheshish urkum apahw mumam? Eshesh madae shudukemesh um Iruhin ananin baraen iri douk shenekesh namudok atin.
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Aria ipak douk ta putogur yopip abom um punek yopishi eneshenesh atin aria pupe kabi da ipakin Yaken nape heven iri douk nape yopuyopuni abom.”
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.