Lucas 12
IRUHIN ANANIN BARAEN (AON) vs ARIB
1 Douk sabaishi arpesh abom shanaki sheyotu ba shuknigun aria shanokunish um abom. Aria Jisas nakrip ananim disaipel nakri, “Ipak ko gamo pudukemesh um amam Farisi amamis yis. Eik douk yakri um ehudok amamih aih um henek rohw um heyagwreh biyen baraen.
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Eshudok douk sheshigarish shakus iri, Iruhin ta nuwerehesh shukus yopugunum aria ihishmorim ta shutrish aria shudukemesh.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Aria eshudok douk ipak peyagwrehesh weibus iri, Iruhin ta wata nukrip arpesh shumnekesh aria wata shudukemesh. Aria eshudok douk ipak mirimiri panakripam-umesh numun urusag iri, Iruhin ta wata nuwerehesh. Anan ta nuwerehesh aria arpesh douk sheyotu iruhw urusag iri ta shukripesh um ihishmorim shumnek-umesh.”
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 “Ipak eikish arpesh, eik yakripep, ipak mare punogugur um eshudok douk ta shubo yegeshiweruh aturuh hugok aria kweipon mare dodogowish um shunek enesh yoweishi inahos eshudok shopunek iri, uwok.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 Aria eik yakri iyabigep anudok arman douk ipak ta punoguguran iri. Ipak ta punogugur um Iruhin atun douk ta nep pugok iyoh aria kweipon shopunek anan douk dodogowinam wata neshopokep punam yoweiburi wabur hel iri. Adur atin eik yakripep, ipak punogugur abom um anan atun!
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 “Ipak padukemesh, arpesh apa shator 5-poreiguh shokuguhwi armiguhw um 2 toea atin. Aria Iruhin douk madae urkum mukonaguk um anar arudok shokuri armir uwe.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Aria ipak Iruhin douk nadareh atubur atubur ehirub douk bakih ipakig barag iri. Aria anan douk nadukemep wosik abom. Douk namudok aria ipak mare punogugur. Iruhin ananim urkum douk morum aguhwudok shokuguhwi karowiguhw armiguhw atin. Aria ipakin Iruhin douk urkum morum ipak um meshagrakuk armiguhw. Douk namudok aria anan ta nutaurumep wosik abom.”
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 “Eik yakripep, douk enen arpen nyukripesh yopugunum sabaishi arpesh um agundok enyen nyape eikin um eik Anudok Arman douk yatogur adurinyi arpen iri ta ikripesh yopugunum Iruhin ananish enselahos shapeum enyudok arpen enyenyin nyeigur.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Aria enyudok arpen douk nyukripesh yopugunum nyukri enyen douk madae eikin iri uwe, eik shopunek ta inekumen namudok atin enyudok arpen gani Iruhin ananish enselahos esheshis nabes.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 Douk enen arpen nyukri enen yoweinyi baraen um eik Anudok Arman douk yatogur adurinyi arpen iri, Iruhin wosik ta nukweshih enyudok yoweinyi baraen enyen nyakriyen um eik iri. Aria enyudok arpen douk nyukri enen yoweinyi baraen um Iruhin ananin Mishin iri, Iruhin ta nusuwen aria mare nukweshih enyudok arpen enyenyin baraen enyen nyakriyen um Ananin Mishin Iri.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 “Aria abudok nyutob shukri shusuwep shuraep um apak Juda mape meyagwreh baraen-ogwi urusag um, o eshesh gavman shuni amudok nyeiguhw shatoumam iri um agundok ipak pagipesh eik um, ipak mare punogugur-umam. Aria shopunek mare pukri, ‘Kadak munak muwanamesh baraen mumam? O kadak munak aria mukri maren baraen?’ Uwok.
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Um maresh? Abudok atub nyutob ipak pakri piyagwreh um, Iruhin Ananin Mishin ta nyukripep enyudok baraen douk ta ipak pukriyen iri.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Anan arman douk nani eshudok sabaishi arpesh sheyotu iri nakrip Jisas nakri, “Debeini tisa, eik yakri nyak nyunak nyukrip eikin ashuken nisiyaumohw eshudok douk ohwakin yaken nagremesh neshubukuk um ohwak iri.”
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Aria Jisas nakripan nakri, “Uwok. Eik douk ami nyakripe um inek jas um ipak aria isiyaumep eshudok um ipak biyep?”
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Aria Jisas wata natanam nakrip ihishmorim arpesh nakri, “Ipak pumnek aria gamo pudukemesh um ipak mare penek nyigiya um eneshenesh eshudok. Um maresh? Eshudok douk shogrem worobaishi eshudok iri, esheshish sabaishi eshudok eshesh shogremesh iri ta mare shutaurumesh um shupe wosik, uwok.”
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Aria Jisas nakripesh enyudok wobuwobren baraen nakri, “Anan debeini ananig nahobig sabaiguni worigun jurugigun nape.
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Aria anan urkum mape mor manak aria anan urkum mor, ‘Eik urupat madae anat uwe um inabuk eikish worigun um. Douk namudok aria eik ta inekesh mumam?’
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Aria anan naneyagwreh nakri, ‘Eik ta ibrik eikig worigunig urusag aria wata irok debeigwi otug. Aria eik inabuk agundok worigun nini eneshenesh eikish eshudok shopunek.
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Aria eik kanak ta ineyagwreh ikri, “Eik sabaishi eshudok shakusume aria eshesh ta inagremesh um sabaishi kwarahos. Douk namudok aria eik ta ipe meyoh aria inadudareh ipeum ishoh atin.” ’
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 “Aria Iruhin nakripan namudok, ‘Nyak nyagagak iri! Kadak abudok atub wab nyak ta nyugok aria eshudok nyak nyanagremesh nyeshubukuk iri ta omi nyugremesh?’”
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Aria douk Jisas nakripeshuk enyudok baraen jurug aria wata shopuk nakri, “Eshudok arpesh douk esheship urkwip pur abom um shugrem sabaishi eshudok shuneshubuk, aria eshesh urkwip mare purum Iruhin iri, Iruhin natrish ananis nabes um, eshesh kabi douk yaruhish eshudok eneshenesh wokeshi arpesh um. Eshesh douk shagugak kabi douk anudok nagagak iri arman um.”
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Aria Jisas nakrip ananim disaipel nakri, “Namudok aria eik yakripep, ipak aparuh mare yoweruh um worigun ipak pugnoh iri nini rupeh ipak punekeh iri, uwok.
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Um maresh? Enyudok mupe wosik um douk nyeshagrakuk worigun aria yegeshiweruh douk heshagrakuk rupeh.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Ipak putik armiguhw. Ogwoguhw douk madae hwunou anagun worigun aria hutormoguni, uwok. Aria ogwoguhw madae hwunarak onog sabaigwi worigunig urusag uwe. Aria Iruhin anan kanak nape nakoguh worigun! Aria ipak douk peshagrakuk armiguhw abom. Douk namudok aria anan ta nutaurumep wosik abom!
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 Ipak ta meinyi arpen um ipak apahw yowehw abom um eneshenesh eshudok aria anan wata nunek ananih nyumneh rouhi aria nupe roubi nyutob agundok atap? Uwok.
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Aria douk ipak mare wosik um punek enyudok shokwinyi mour um, ipak douk urkwip porum eneshenesh eshudok um maresh?
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 “Ipak putik aruruhish douk shakih urah iri. Eshesh madae shunek enen mour uwe. Madae shunek eneh rupeh um shihur iri uwe, uwok. Aria eik yakripep, seiwok Solomon douk nyeigur nyato abom aria nagrem sabaishi eshudok aria nenenek yopihi atih rupeh. Aria ananih rupeh douk madae eneh yopih abom kabi douk eshudok aruruhish um uwe, uwok.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Adur atin eshudok aruruhish douk shape aria nuhutih atuh ta shutupesh shunak shishehuk nyih iri douk Iruhin naginohwesh. Aria ipak arpesh douk ipakin bilip madae dodogowin iri uwe, douk peshagrakuk eshudok aruruhish abom. Douk namudok aria ipak ta pudukemesh um Iruhin ta nutaurumep niginohep rupeh.
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 Aria shopunek, ipakiruh aparuh mare yoweruh um eshudok ta ipak pishoh iri.
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Um maresh, eshudok douk madae shudukem iruhin iri uwe esheship urkwip douk por abom um sabaishi eshudokmori atish ihih nyumneh. Aria ipakin Yaken douk nadukemesh um eshudok ipak wokesh iri.
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 Aria sagomatin ipak ta urkwip purum purik puwish um agundok Iruhin nape Debeini um ananish arpesh um aria anan ta kadak nukep eshudok ipak wokesh iri shopunek.”
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Ipak arpesh kabi douk karowish sipsipahos iri um ipak mare punogugur, uwok. Um maresh, ipakin Yaken nanadudareh um ipak puwish um agundok Iruhin nape Debeini um ananish arpesh shapeum aria pupe debeipari.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Douk namudok aria ipak pukesh ipakish eshudok eneshenesh kupaishi arpesh shutorish shukep utabor aria pusiyabor um yaruhish eshudok eneshenesh wokeshi um putaurumesh. Aria agundok ipak pataurum yaruhish arpesh um, agagun kabi douk ponaruk ipakish eshudok apudok munuhwip douk ta mare yowep iri um. Um maresh? Gani heven eshudok ta mare shunak shuwishuk atin. Aria amudok hakwuaruh iri ta mare hunak hurukatin um ipakish eshudok eneshenesh. Aria tutubrugos ta mare sutupesh, uwok.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Ipak ta punabuk ipakish yopishi eshudok gani iruhw heven. Aria ihih nyumneh ipakip urkwip ta purum abrudok wabur douk ipakish eshudok eneshenesh shakus aburi atubur.”
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Ipak punadaresh rupeh pihunug baneh aria punotug letog um pupe punek redi um punek mour. Aria pishir ipakish lamhos aria punek redi pupe putrugun um punek mour.
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 Ipak pupe putrugun kabi douk eshudok shenek mour iri shenek gibegabe shape shatrugun um esheshin debeini um. Anan douk nanak natrish um anagun worigun douk shenekagun um biyesh douk ta shanaraum um iri aria anan ta wata nutanamori. Eshesh shape shatrugun um kadak anan nukri nunaki nubo wit, aria ahudok atuh eshesh shikitak shijikagun-uman.
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Aria douk debeini nunaki aria nutik eshudok shenek mouraman iri shupe shunek redi shutrugun-uman um, eshesh ta shunadudareh abom. Aria adur atin eik yakripep, debeini anan kanak ta nudaresh ananih rupah nuhunug nunatugah let aria ta nukripesh shunak shupe aria anan kanak ta nukesh worigun.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Aria douk nunaki orokohunib um wab um, o nunaki abudok nyutob sagomatin owotog gwakitak um aria nutrish um shunek redi shupe um, eshesh ta shunadudareh abom!
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 “Aria ipak urkwip purum enyudok! Douk nagrem urupat iri nudukemesh um abudok nyutob nakwuaruh atuh iri ta nunaki nubrig ananit urupat nuwish um akure, anudok nagrem urupat iri ta mare nukutukuk urupat um ta nubrigat nuwish, uwok.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Aria ipak shopunek ta punek redi pupe. Um maresh, eik Anudok Arman douk yatogur adurinyi arpen iri ta wata inaki anob nyutob douk ipak ta pukri eik ta mare inaki obi nyutob.”
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Aria Pita narig Jisas nakri, “Debeini, nyak nyakripap um enyudok wobuwobren baraen apak atup aka, eshudok ihishmorim arpesh shopunek?”
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Aria Debeini Jisas nakri, “Meini nenek mour iri nunek ananin debeini ananin mour wosik iri, anudok ta ananin debeini nugraehan um nusuhw merik um eshudok enesh shenekuman mour iri abudok nyutob anan nunakuk anabik um. Aria anan ta nukesh esheshigun worigun abudok nyutob eshesh shurao worigun obi nyutob.
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Aria douk ananin debeini nutanamori aria nutrun um nuneken wosik kabi douk anan nakripanaguk um, anudok nenekuman mour iri ta nanadudareh!
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Adur atin eik yakripep, ananin debeini ta nutrun namudok aria ta nugraehan um nupe debeini um ihishumori ananish eshudok eneshenesh.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 Aria douk anudok nenekuman mour iri niyagwreh anan kanak nukri, ‘Ah, eikin debeini ta mare nunaki arigas.’ Aria anan nikitak nupe nubo eshudok enesh shenek mour iri. Aria nupe nuwok worigun nini dodogowibari abar aria nugugak.
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Aria ananin debeini ta wata nutanamori anah nyumnah abudok nyutob douk anudok nenekuman mour iri nakri anan ta mare nutanamori ahi. Anan ta nutanamori nutrun namudok aria ta non yowiyokuk nupe yowen abom aria nushopokan nunak nini eshudok douk madae shunek bilip um Iruhin iri uwe shupe.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 Aria anudok nenekuman mour iri nudukemesh um ananin debeini nakripan um nunekesh iri, aria anan mare nunek redi um nunekesh um, ananin debeini ta nunaki aria non debeg abom.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Aria nanudok douk madae nudukem ananin debeini nakri um anan nunekesh iri uwe, aria anan nunek enen yoweinyi mour aria douk nyeneken um ta non um, debeini ta nunaki aria non shokubur. Aria shashudok arpesh douk Iruhin nukesh sabainyi yopinyi saki nyuni dodog um shunek mour iri, anan ta nukripesh dodogowin atun um shunek yopinyi mour aria ta shuneken wosik atin. Aria eshudok douk ta nukesh sabaishi eneshenesh abom eshudok um shunek mour um, anan ta nukripesh um shunek yopinyi mour aria ta shuneken wosik abom.”
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 “Eik douk yanakumori iyutik nyih um hunu ihishmorim yoweishi inahos eshudok douk shape agundok atap iri. Aria eik yakri douk ta ehudok nyih hunu akure, douk ta wosik.
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Eik ta imnek debeiri eriger, aria eik douk wata imnekar uwe aria eikihw apahw douk yowehw abom! Um maresh? Eik wata imnekar uwe.
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Aria ipak pakri eik yanakumori inek agundok atapishi arpesh shupe atugun aka uwok? Eik yakripep, eik yanamori ta isiyaesh.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Douk ahudok nyumnah arigaha kweipon, 5-poreis atus awirosish arpesh ta shikitak shunadiyogur um aria 3-poreis ta shutrishuk yoweisi nabes biyos. Aria asudok biyos ta shutrishuk yoweisi asudok 3-poreis.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Aria arpesh ta shunadiyogur um. Yakenyim ta hutrum yoweisi nabes nugamim aria nugamim shopunek ta hutrumuk yoweisi nabes yakenyim. Aria amakenyiyu ta utruwaguk yoweisi nabes owoiyu nugariyu aria nugariyu ta utruwaguk yoweisi nabes amakenyiyu. Aria nakwurihiyeu ta utruwaguk yoweisi nabes mehiyariyu aria mehiyariyu ta utruwaguk yoweisi nabes nakwurihiyeu.”
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Aria Jisas nakrip eshudok armam armago nakri, “Douk putik onog orug gwir gwunak gani aun nabuhum, ahudok atuh ipak ta pukri ‘Eshah ta hurauri.’ Aria ta mare roubi nyutob aria ahah ta hurauri, adur.
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Aria ipak patik uhwin nyanaki saut iri nyahuri dodog, Aria ipak apa pakri ‘Wah ta hutao.’ Aria wah hatao.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 Ipak penek rohw iri! Ipak patik amnab bani utag shenekesh shanak um aria padukemesh um shashudok douk ta shutograri. Aria douk ipak patik eshudok douk shatogur shanak abudok nyutob iri aria ipak madae pudukemesh um shashudok douk ta shutograri uwe um maresh?”
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 “Ipak kanak ta punek skelimum eneheneh aih aria punek yopihi aih.
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Douk nyak nyuni enen arpen douk nyukri nyunekumen kwot iri pukri punam kwot um, ipak wata pupe punak yah aria ipak ta pugabe ipakin baraen nyugokumep-aguk yah. Ipak mare pugabeyen um, enyen ta nyuraen nyunam debeini jas douk nasuhw kwotog iri. Aria jas ta nuraen nyunam shusim aria amam ta huweshigen.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Aria ganudok eik yakripen, nyak ta mare nyutograri arigas, uwok. Nyak ta nyugabe nyakin dinau nyiyatenyuk namudok aria ta nyutograri.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.