Atos 19
Jesucristo oy oa’pak: Kenda Jesucristoa; monigka’uyatenok; Diostaj mo’manopo’yarea’ika’ne (AMRNT) vs NTLH
1 Kenokaʼ Apolos Corinto huakkaʼ jakyo e̱ʼunhuahuikaʼte Pablo Efeso dagte oteʼte oʼpokonpo Efesoyo o̱kye̱ʼuyate. Ke̱yo̱ Jesústaj huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼbahuahuayʼuyate.
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 Oʼmanaʼpo:
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 —¿Katetaʼ moknopo̱e̱po bautiza bokaʼuy? —Pabloa oʼmanaʼnok,
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 —Aratbut eʼnopoʼkoreadeʼte Juananayo bautiza oʼmagkikaʼuyate. Bautiza oʼmagkaʼdepo “Noga̱ oʼtiakde Diosa kentaj kurudya̱ʼ oʼtaʼmonaʼuyate. Kentaj yanoknopo̱e̱ʼ.” Oʼmanikaʼuyate. —Kenda Pabloa huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼmanaʼuyate.
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Pablotaj dakaʼda onʼpe̱e̱denok kenpaʼti Jesús Huairi oʼpaknok bautiza oʼmagkaʼuyate.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Kenokaʼ Pabloa eʼbatibaʼtaʼtete Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanopoʼto̱e̱nok nogen huaʼate onʼbaapakuyate. Kenda Diosen Noki̱re̱ga̱ huaboaʼda oʼmanopo̱e̱a̱ʼdenok onʼmanbatiaʼpakuyate.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 Doce huabokerek Jesucristotaj oʼnoknopo̱e̱ʼuyate.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Bapaʼ puugaʼ Pablo judíoen hua̱i̱takeʼ jakyo ayaʼ okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete oʼkudikaʼpo Jesús Huairitaj oknopo̱e̱ʼdik moʼe̱ oʼmanbatiaʼpakikaʼpo mididhueʼada oʼmanikaʼpo dakaʼ oʼmanopo̱e̱a̱ʼuyate.
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Sueʼada Jesústaj eʼnigpe̱e̱taʼ pakhueʼ o̱ʼnepo Jesústaj eʼmanmadikaʼ huakkaʼda e̱gkupopakyaʼ dakhueaʼda onʼbatiaʼpakonhuaʼuyatenok. Konige̱po Pablo oʼbakhuaʼpo Tirannoen huamanmadikaʼ jakyo huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼbatohuaʼuyate. Ayaʼda huameʼnoe Jesús Huairien huaʼa oʼmanbatiaʼpakonhuahuikaʼuyate.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Ken bottaʼ huabayok Jesús Huairien huaʼa oʼmanbatiaʼpakonhuahuikaʼnok ayaʼda Asia huadaribayo hua̱e̱ʼeri Jesús Huairitaj eʼmanmadikaʼ onʼpe̱e̱ʼuyate. Judío hua̱e̱ʼeri nog aratbutere onʼpe̱e̱ʼuyate.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Diosa Pablotaj teyda o̱ʼe̱a̱ʼnok konig Diosyoʼda kaʼdik o̱ʼe̱nig oʼkikaʼpo dakhueʼtaj oʼbayareaʼpo.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Kenaʼpo yudtataʼ onʼnejpo kenpaʼti yudtaj joktega̱ onʼnejdepo onʼtohuaʼpo, aratbut eʼdigpaktaj kenpaʼti dakhueʼ e̱e̱ʼtaj keʼna onʼmanejpo onʼbayareaʼuyate. Kenpaʼti dakhueʼ totoʼ noki̱re̱gtaj onʼmakmaoro̱kaʼuyate.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 Sueʼda judío nogyo̱ nogyo̱ huahuaeʼeri totoʼtaj huamakmaoro̱kaʼeri o̱ʼnepo, totoʼ aʼmakmaoro̱kaʼpo Jesúsendik dikkaʼdik o̱ʼe̱ne onʼnopo̱e̱po,
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 Ken konig Escevaen huasiʼpoa onʼdaʼuyate. Esceva judío sacerdote huairi o̱ʼu̱yate. Keʼnen sietesiʼpoa kenda onʼdaʼuyate.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 Kenpaʼ eʼmanadeʼte,
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 Kenda oʼmanaʼdepo kenbokereka Escevaensiʼpotaj ayaʼtada teynanada oʼmagkaʼnok jakyaʼ onʼmamonpo, juraʼbayoʼ kenpaʼti dakhueaʼ hua̱so̱ʼ e̱gkaʼ onʼmamonʼuyate.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Kenda ayaʼada Efeso huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeri judío nog aratbutere huakkaʼ onʼmeʼpukpo. Huadakda Jesús Huairi o̱ʼe̱ oʼnoknopondepo onʼbatiaʼpakuyate.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Kenpaʼti huakkaʼda Jesústaj huaknopo̱e̱ʼeriomey onʼkupopakuyate. Aratbut menʼpe̱e̱ʼpo nogda nogda namaʼda ijkikamey onʼmanaʼuyate.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Huakkaʼmona tidig o̱gkikameʼte. Tidig huakaʼ huanopo̱e̱ʼ berobaʼ enʼbatotiakdeʼte huakkaʼada onʼtiahuaypo onʼmamaʼhui̱ga̱ʼuyate. Ken berobaʼ eʼbaeʼnayo quinientos gramos de oro yokdik o̱ʼe̱.
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Ken konig nogya̱ʼ nogya̱ʼ huakkaʼada Jesús Huairien huadak huaʼa huaboaʼda oʼnoknopo̱e̱ʼuyate. Kenpaʼti ʼuruaʼda onʼnigpe̱i̱kaʼpo Diosen onʼnigkikaʼuyate.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Nogok Pablo Jerusalényo̱ eʼhuataʼ oʼpakpo, “huakkuru Macedonia huadaribayo ijbataʼhuadunhuaʼapoy kenpaʼti Acaya huadaribayokon ijbataʼhuadunhuaʼapoy. Jerusalénya̱ʼ Romayo ijhuaʼapoy.” Pabloa oaʼuyate.
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 Macedoniayo Timoteo Erastoere huatihuapokeritaj oʼmataʼmonaʼdepo nogi̱ti Asiayo Pablo o̱ʼunʼuyate.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 Kenokaʼ Efesoyo Jesúsen huadak huaʼa onʼmanmadikikaʼnok huakkaʼ aratbut o̱gkupopakpo diga̱ʼda onʼmahuadiaypo diga̱ʼda oʼdokoyonhuaʼuyate.
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 Demetrio huabokerek siro jaksiʼpo diosen jakonig huakaʼeri o̱ʼu̱y. Efeso aratbut ayaʼada dios Dianataj oʼnoknopo̱e̱ʼuyate. Ettoneʼ diostaj oʼdikkaʼuyate Diana. Demetrio huakkaʼ nog huabokerekere Dianataj huakkaʼ siro eʼketkaʼ jaksiʼpo o̱gkikaʼuyate. Onʼbahuayaʼpo huakkaʼ huakupe onʼbaeʼikaʼuyate.
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 Huakkaʼ siro jaksiʼpo huakaʼeri nog siro eʼketkaʼ huakaʼeriere Demetrioa oʼbakupopakaʼpo,
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 “Huabokerekada eʼkaʼ siro eʼketkaʼ dios hueretda Dios ehueʼ o̱ʼe̱.” Pabloa nogyo̱ nogyo̱ Asiayo i̱yo̱ Efesoyokon oʼhuaʼepo kenda huakkaʼtada oʼmanaʼnok Cristotayoʼda huakkaʼananada oʼnoknopo̱e̱. Kenda moʼbatiahuaydene kenpaʼti moʼmatipe̱e̱dene.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 Kenda oroʼtehuapaʼ dakhueʼda o̱ʼe̱. Onteʼti oroʼen siro eʼketkaʼ jaksiʼpo kenpaʼti oroʼen siro eʼketkaʼ aratbut pakhueʼdik o̱ʼneapo. Bahuayahueʼdikda moʼe̱a̱pone. Kenpaʼti aratbuta ʼuru dios Dianaen jaktoneʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼneapo. Oy dios Dianataj huakkaʼada Asiayaʼ onʼpak kenpaʼti nogbayaʼ nogbayaʼ onʼpak. Kenomeya̱ onaʼti dios Dianataʼ pakhueʼ o̱ʼneapo. —Demetrioa oʼmanaʼuyate.
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Kenda onʼpe̱e̱depo diga̱ʼda onʼmahuadiayonpo,
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 Efeso huakkaʼ jakyo huabada aratbut konig oʼkaʼapoy nopo̱e̱hueʼada o̱ʼnepo diga̱ʼda oʼdokoypo Gayotaj Aristarcoeretaj onʼbataʼkoyonpo Efeso aratbuten hua̱i̱takeʼ jakyo onʼbatotokonhuaʼpo nopoyo onʼmaboaʼuyate. Ken Gayo Aristarcotere Pabloa nogyo̱ nogyo̱ oʼbatohuaʼikaʼuyate. Gayo Aristarcoere Macedonia huadaribayo hua̱e̱ʼeri o̱ʼnuyate.
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Huakkaʼ aratbut e̱gkupopakyo Pablo eʼkudtaʼ eʼpaktada Jesúsen huaknopo̱i̱kaʼeria Pablotaj onʼto̱e̱nok kudhueʼdik o̱ʼu̱yate.
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 Kenpaʼti sueʼada Asia huadaribayo huairi Pabloen huadiʼ o̱ʼnepo Pablotaj kaʼnoneʼpo oʼmataʼmonaʼnok, “Hua̱i̱takeʼ jakyo kudhueʼ ya̱e̱ʼ.” Oʼnonaʼuyate.
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Hua̱i̱takeʼ jakyaʼ nogda huadik nogda huadik ʼuttaʼda o̱ʼdapo nopo̱e̱hueda̱da ʼuttaʼda o̱daʼpo menaʼpo o̱gkupopak nopo̱e̱hueʼ o̱ʼnuy.
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Alejandro judío huabokerek o̱ʼu̱y. Ken aratbuta o̱gkupopaknig Alejandrotaj onʼnopo̱a̱ʼdepo aratbut nopoyo judío aratbuta Alejandrotaj onʼtohuaʼnok eʼmanbatiaʼpaktaʼ oʼpakpo Alejandroa apakhueʼ kaʼneʼpo oʼmanigbaʼtenigʼa.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Keʼna judío aratbut o̱ʼe̱ onʼnokotpo dos horas ʼuttaʼda onʼbasagkiaʼepo,
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 Ken gobierno huairien huamadoyaʼeri oʼbodpo aratbuttaj oʼbaaʼbatikaʼdepo oʼmanaʼpo:
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 Kenda buttida o̱ʼe̱ ayaʼada huaaʼdik o̱ʼne yanʼbatik, basagkia ehueʼ yaneʼ. Nopo̱e̱hueʼada ahueʼ yaneʼ. Dakaʼda yanʼnopo̱e̱po ya̱gkaʼ.
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 Kenomey huabokerek boʼtotiakdenig dakhueaʼ kahueʼ o̱ʼne. Kenpaʼti opudomeyen diostaj dakhueaʼ huaahueʼ o̱ʼne.
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 Demetrioere huabaaʼeria betapiʼ eʼhuaaʼtaʼ eʼpaknayo dakaʼ huanopo̱i̱kaʼeri huairitaj huaʼdik o̱ʼnikaʼ. Huanopo̱i̱kaʼeri huairia meʼpe̱e̱ʼpo huayahuaya batiaʼpakdik o̱ʼne.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Nogda eʼkaʼtaʼ eʼpaknayo huakkaʼ jak gobierno huairi e̱gkupopakyaʼ batiaʼpakdik moʼe̱a̱pet.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 Eʼkupopakyaʼ ʼuttaʼda oʼdaʼpaknok kenpaʼti onʼbakeʼtenok, “Dakhueaʼda boʼkameʼte.” Roma huakhuairi aʼdik o̱ʼe̱. Kateapiʼ aʼtokhueʼdik o̱ʼe̱a̱pet oroʼa. —Huairien huamadoyaʼeria oʼmanaʼuyate.
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Kenda oʼmanaʼdepo, “yanʼbahuatiʼ,” oʼmananʼuyate.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.