Mateus 24
Yompor Poʼñoñ ñeñt ̃ attõ Yepartseshar Jesucristo eʼñe etserra aʼpoctaterrnay Yomporesho (AMENT) vs ARIB
1 Jesúsñapaʼ c̈haʼnerrerr Parets paʼpacllot̃. Alla ahuenerr allempoñapaʼ ponem̃ya pueyochreshaʼ. Ñetñapaʼ allent̃a cohuatyeset ñeñt̃ atarr coc̈hneshaʼtyetsa allo orrataret̃tena Partsopoʼ.
1 Ora, Jesus, tendo saído do templo, ia-se retirando, quando se aproximaram dele os seus discípulos, para lhe mostrarem os edifícios do templo.
2 Allempo Jesúspaʼ atet̃ otanet:
2 Mas ele lhes disse: Não vedes tudo isto? Em verdade vos digo que não se deixará aqui pedra sobre pedra que não seja derribada.
3 Ñeñt̃a otuanenanetpaʼ allent̃a ahuen Olivop̃no. Allñapaʼ anorruen, pueyochreshaʼñapaʼ oʼ alla huac̈herrñañeterr, eʼñe ñapt̃ochayet. Ñetñapaʼ atet̃ otuereterr:
3 E estando ele sentado no Monte das Oliveiras, chegaram-se a ele os seus discípulos em particular, dizendo: Declara-nos quando serão essas coisas, e que sinal haverá da tua vinda e do fim do mundo.
4 Jesúsñapaʼ atet̃ otanet:
4 Respondeu-lhes Jesus: Acautelai-vos, que ninguém vos engane.
5 T̃arroʼmar shonteʼch orrterrtsa ñeñt̃chaʼ ayc̈haʼnataterreʼ nesoʼcheñ, ñeñt̃chaʼ otyerrets: “Napaʼ ñeñt̃encaʼyeña Cristotets.” Ñetñapaʼ shonteʼch shequëret acheñeneshaʼ.
5 Porque muitos virão em meu nome, dizendo: Eu sou o Cristo; a muitos enganarão.
6 Ñam̃a allempoña sapaʼ seʼmareʼtyerrchaʼ oʼ quellareñtsotyerr allampañoʼmar, ñam̃a seʼmareʼtyerrchaʼ oʼ quellareñtsotyerra ora errap̃aren anetsoʼmar. Saña allempopaʼ amach c̈ha seyorenatsto amaʼt eʼñe mamesha. Ñeñt̃paʼ atet̃chaʼcaʼye eʼñe poʼñoc̈h perra. T̃arraña allempopaʼ amach c̈henaʼ allempoch eʼñe mellapoterra.
6 E ouvireis falar de guerras e rumores de guerras; olhai não vos perturbeis; porque forçoso é que assim aconteça; mas ainda não é o fim.
7 Paʼnamen acheñ ñeñt̃ eʼñe poʼpoñeʼttsocma mereñtsoretpaʼ ñetpaʼ quellarannaʼterretchaʼ. Ñam̃a paʼnamen anetsot̃ am̃chaʼtaret̃ec̈hnopaʼ quellaraterranchaʼ pueyochreneshac̈hno. Orrterrach allemeñ muec̈heñets oʼch eʼñe chaporrñatsotyerr errap̃aren. Ñam̃a orrterrach paʼnamen atsnañtsoc̈hno ñeñt̃ atarr apatannaʼtpoʼ. Pellaʼyerrach pats ora errap̃aren.
7 Porquanto se levantará nação contra nação, e reino contra reino; e haverá fomes e terremotos em vários lugares.
8 Ñeñt̃ atet̃ oʼ notuas t̃eʼpaʼ ñeñt̃ña allempopaʼ ñeñt̃chaʼña ñanom mueroc̈htaterrahuetña allempo.
8 Mas todas essas coisas são o princípio das dores.
9 ’Allempoña sapaʼ pomuerrsetchaʼ att̃och errot̃uanen perrset allchaʼña muetsatyerrset. Atarrchaʼ eʼmoñeʼterres allohuen acheñeneshac̈hno t̃arroʼmar sapaʼ nacaʼyeña eʼñe sameʼñena.
9 Então sereis entregues à tortura, e vos matarão; e sereis odiados de todas as nações por causa do meu nome.
10 Ñam̃a shonteʼch acheñ allempo ñeñt̃chaʼ quec̈hpuerreʼ Yompor. Eʼñe ñagattsetapaʼ eʼmoñeʼtannaʼterretchaʼ att̃ot̃chaʼ pomatatannaʼtyerret.
10 Nesse tempo muitos hão de se escandalizar, e trair-se uns aos outros, e mutuamente se odiarão.
11 Ñam̃a allempopaʼ orretyerrach shonteʼ ñeñt̃chaʼ ayc̈haʼnaterrtsa ñetpaʼ añoʼ aʼm̃tenet Yompor poʼñoñ. T̃arraña poʼñoc̈h amach Yomporeyeʼ poʼñoñ aʼm̃terreto, ñetpaʼ att̃achña shequëretña shonteʼ acheñeneshaʼ.
11 Igualmente hão de surgir muitos falsos profetas, e enganarão a muitos;
12 Allempopaʼ atonterrach errap̃aren paʼnamen sosyaʼtsañec̈hno allochña atarr at̃pareʼterrñañet Yompor poʼñoñ. Ñeñt̃oʼmarña shonteʼ acheñpaʼ oʼhuañchaʼ alloʼna morrentannaʼtnenet.
12 e, por se multiplicar a iniqüidade, o amor de muitos esfriará.
13 T̃arraña amaʼtchaʼ errot̃uanen ap̃aret̃terret, eseshaʼch eʼñe ahuantaʼhuanmueʼ ñeñt̃chaʼ ama nequec̈hpuerraye, ñeñt̃ñapaʼ ñeñt̃chaʼña aʼqueshp̃ataret̃terrtsa.
13 Mas quem perseverar até o fim, esse será salvo.
14 Ñam̃a allempopaʼ añ cohuen ñoñets att̃o ayochreshat̃tena Yompor ñeñt̃chaʼña ñanom serrpareʼtatyeretña acheñeneshaʼ ora errap̃aren allohuanen añe patsro. Att̃ochña eñotateretña ora allohuen paʼnamen acheñeneshaʼ ñeñt̃ poʼñoc̈h atet̃ oteney Yompor. Allempochña poʼñoc̈h mellapoterra.
14 E este evangelho do reino será pregado no mundo inteiro, em testemunho a todas as nações, e então virá o fim.
15 ’Ñehua, ahuat̃ Daniel ñeñt̃ aʼm̃tayeʼt̃ Yompor poʼñoñ, ña poʼquellcopaʼ atet̃ oteʼt̃: “C̈herrchaʼ allempo amaʼt ñeñt̃ ama masosyayeʼ enteno Yomporpaʼ ñeñt̃ñapaʼ c̈herrchaʼ all amaʼt ñeñt̃ eʼñe Partsocpa anaret̃eñ. Ñeñt̃paʼ ñeñt̃achcaʼyeña eʼñe aʼchencatuerrahuet.” Ñehua, ñeñt̃chaʼ lleyerreʼ añ ñoñetspaʼ ñetñapaʼ eñoteretepaʼch. Ñeñt̃oʼmarña ñerraʼm esempoch senter oʼ c̈hap all ñeñt̃ eʼñe Partsocpa anaret̃paʼ
15 Quando, pois, virdes estar no lugar santo a abominação de desolação, predita pelo profeta Daniel {quem lê, entenda},
16 allempoña ñeñt̃ allpon Judeoʼtsaʼyen ñetñapaʼ allorocmuepaʼch yetrraʼterret, ahuanerretepaʼña aspent̃areronet̃.
16 então os que estiverem na Judéia fujam para os montes;
17 Atet̃ ñerraʼmrrat̃eʼ puesheñaʼtets ñatoʼ ñetña allempopaʼ enoʼtsaʼyenetchaʼ paʼpacllato, ñetñapaʼ sohuetepaʼchña t̃ecma t̃arraña amachña beʼt̃osatsetnomuetoña poʼponreto att̃och yoratsreʼtnomuet.
17 quem estiver no eirado não desça para tirar as coisas de sua casa,
18 Ñam̃a puesheñaʼtets ñeñt̃ paʼmroʼtsenpaʼ allempoña ñetpaʼ amachña onatsterreto att̃och erretaʼ paʼshtamuet.
18 e quem estiver no campo não volte atrás para apanhar a sua capa.
19 Allempopaʼ atarrchaʼ llequëñets añecop ñeñt̃ ac̈homenareʼ coyaneshaʼ ñam̃a ñeñt̃ allohuen emaret̃et̃olleshac̈hno. (T̃arroʼmar ñocpuetpaʼ atarr t̃orrapoʼ att̃och yetrraʼtet ñamet.)
19 Mas ai das que estiverem grávidas, e das que amamentarem naqueles dias!
20 Ñam̃a Yomporchaʼña semaʼyocha allochñapaʼ amach c̈ha huapoto allempoch seyetam̃pesya ñam̃a amachcaʼye aña yet̃ro seyetatsto allempocma samesen.
20 Orai para que a vossa fuga não suceda no inverno nem no sábado;
21 Allempopaʼ orrterrach mueroc̈hteñets ñeñt̃chaʼ atarr mueroc̈htaterreʼ allohuen acheñeneshaʼ. Ñeñt̃ amaʼt ahuat̃apaʼ ama puemueroc̈htareto atet̃ atarr nanac huomenc. Amaʼt allempot̃eñ eʼñe errteʼ ayec̈hcataret̃ta añ patser ama puemueroc̈htareto atet̃. Allempoña ellopaʼ amach atet̃ alla mueroc̈hterreteʼt̃e amaʼt errponaña.
21 porque haverá então uma tribulação tão grande, como nunca houve desde o princípio do mundo até agora, nem jamais haverá.
22 Allempoch atarr amueroc̈htataret̃terret. T̃arraña allempoña Yomporpaʼ ñach oterrets t̃eʼpaʼ allohuach. Ñerraʼm amach oto allohuachpaʼ allempoña amaʼt puesheñarrapaʼ amach eseshaʼ queshperrtso. T̃arraña ñeñt̃ña ameʼñenaya ña ñeñt̃ acrenpaʼ ñocpuetñapaʼ oterrchaʼ t̃eʼpaʼ allohuach.
22 E se aqueles dias não fossem abreviados, ninguém se salvaria; mas por causa dos escolhidos serão abreviados aqueles dias.
23 ’Ñehua, allempoch orameñ mueroc̈hteñetspaʼ ñerraʼm eseshaʼ soteʼ: “Arroʼtsencaʼyeña Cristo”, amapaʼ oʼch otaset: “T̃arroʼtsencaʼye Cristo”, sañapaʼ amach sameʼñatstaneto.
23 Se, pois, alguém vos disser: Eis aqui o Cristo! ou: Ei-lo aí! não acrediteis;
24 Orretyerrachcaʼye ñeñt̃chaʼ otyerrets ñapaʼ ñoʼña Cristotets. T̃arraña ñeñt̃paʼ att̃achcaʼye shecareʼtyerranña acheñeneshaʼ. Orretyerrach ñam̃a ñeñt̃chaʼ otyerrets ñapaʼ ñoʼña aʼm̃teneʼña Yompor poʼñoñ, t̃arraña ñeñt̃paʼc̈hoʼña eʼñech att̃ecma shecareʼtyerran acheñeneshaʼ, amachña Yomporeyeʼña poʼñoñ aʼm̃teno. Ñeñt̃chaʼ atet̃ shecareʼtyerrets, ñetñapaʼ orrtatyerretchaʼ ñeñt̃ amaʼt ahuat̃a acheñeneshaʼpaʼ ama puentare, att̃ochña cohuanrrortateretña acheñeneshaʼ. Amaʼt ñeñt̃ Yompor paʼcrarnesharpaʼ mueneñetañchaʼ ñeñt̃eʼnachña shequërret.
24 porque hão de surgir falsos cristos e falsos profetas, e farão grandes sinais e prodígios; de modo que, se possível fora, enganariam até os escolhidos.
25 Señochepaʼch amaʼt ama c̈henaʼ mueroc̈hteñtsopopaʼ napaʼ oʼ eʼñe notuas sa.
25 Eis que de antemão vo-lo tenho dito.
26 Ñeñt̃oʼmar t̃eʼpaʼ notenes: Ñerraʼm allempoch atet̃ oterrset: “T̃arroʼtsencaʼyeña Cristo aʼyo all amayo”, sañapaʼ ñatoʼtña sesenaʼña all oʼch senteñaʼ. Amapaʼ ñerraʼm atet̃chaʼ oterrseterr: “T̃arroʼtsencaʼye Cristo oʼpono pocollo”, sañapaʼ ñatoʼtña sesenaʼña all oʼch senteñaʼ.
26 Portanto, se vos disserem: Eis que ele está no deserto; não saiais; ou: Eis que ele está no interior da casa; não acrediteis.
27 T̃arroʼmar ñerraʼm esempo c̈herr allempoch nohuerra na Ñeñt̃en Acheñetosets eʼñe allohuen acheñeneshaʼpaʼ entapuerrnetchaʼ t̃arroʼmar allempopaʼ atet̃chaʼ nep̃ater ñerraʼmrrat̃eʼ meratsteʼ, oʼch meratsta huomencpaʼ eʼñech aʼpuetaresuan ora enet errap̃aren, amaʼt allot̃ huena atsneʼ amaʼt eʼñe allohuanen emuena.
27 Porque, assim como o relâmpago sai do oriente e se mostra até o ocidente, assim será também a vinda do filho do homem.
28 Ñeñt̃paʼ eʼñechcaʼye atet̃ perraña ñeñt̃ atet̃ senten t̃eʼ ñerraʼm erroʼtsen ñeñt̃ rromuepaʼ allchaʼcaʼyeña shonterraña tseʼm.
28 Pois onde estiver o cadáver, aí se ajuntarão os abutres.
29 ’Oʼchña huañerr ñeñt̃ mueroc̈hteñetspaʼ allempoñapaʼ eʼñech allorocma mayerr atsneʼ. Arrorrpaʼc̈hoʼña oʼhuañchaʼ atsnom. Rantoc̈hnopaʼc̈hoʼña shorc̈haʼterrchaʼ entot̃. Ñam̃a ñeñt̃ huomenc orraʼyetsa ento t̃eʼ allempoña amaʼt ñeñt̃paʼ pellaʼyerrach.
29 Logo depois da tribulação daqueles dias, escurecerá o sol, e a lua não dará a sua luz; as estrelas cairão do céu e os poderes dos céus serão abalados.
30 Allempoñapaʼ orrterrach ento ñeñt̃chaʼ señotaterreʼ nacaʼyeña oʼ nohuerra Ñeñt̃en eʼñe Acheñetosets. Allempochña nanac llecanrrorterra allohuen paʼnamen acheñeneshac̈hno ñeñt̃ añe patsroʼtsen. Entapuerrnetchaʼ na Ñeñt̃en Acheñetosets oʼch nesuam̃perra osot̃ eʼñe entot̃. Eʼñe nepartsoteñohuen eʼñech necohuenteñeshaʼ nohuerra.
30 Então aparecerá no céu o sinal do Filho do homem, e todas as tribos da terra se lamentarão, e verão vir o Filho do homem sobre as nuvens do céu, com poder e grande glória.
31 Nemñerchaʼ nem̃llañot̃eñnaneshar ñetchaʼña poctoraʼnerrtset atarr huomenc. Ñetchaʼña aʼyapac̈haʼhuerret allem̃at̃eñ ñeñt̃ acren Nompor nocop eʼñech paʼtatsshem̃toʼmarohuen allot̃ecma orrnotena. Eʼñech allem̃at̃eñ aʼyapac̈haʼhueretchaʼ eʼñe allohuanen añ patsrot̃.
31 E ele enviará os seus anjos com grande clangor de trombeta, os quais lhe ajuntarão os escolhidos desde os quatro ventos, de uma à outra extremidade dos céus.
32 ’Ñam̃a t̃eʼpaʼ señochepaʼch ñeñt̃ atet̃ pena higoch. Ñehua, esempoch senteñ higoch oʼch em̃c̃achyen puetacret̃olleshaʼ allot̃chaʼ oʼch alla tapnaʼtyerrerr pasopaner, sañapaʼ ñeñt̃chaʼña señotateneʼ oʼ c̈henmoch allempoch huorateterrerr.
32 Aprendei, pois, da figueira a sua parábola: Quando já o seu ramo se torna tenro e brota folhas, sabeis que está próximo o verão.
33 Att̃ecmach perra ñerraʼm esempoch sentyerr ñam̃a ñeñt̃ allponoʼ notuas, sapaʼ ñeñt̃chaʼña señotaterreʼ poʼñoc̈h oʼcaʼye c̈herrmoch allempoch eʼñe etsotuerra, oʼcaʼye eʼñe allameʼttsamerra.
33 Igualmente, quando virdes todas essas coisas, sabei que ele está próximo, mesmo às portas.
34 Napaʼ poʼñoc̈h oʼch notas, acheñeneshaʼ ñeñt̃ eʼñe corretsa t̃eʼ ñetña amach eʼñe rromhuenetaʼpaʼ allempocmach eʼñech etsoterra allohuen añec̈hno.
34 Em verdade vos digo que não passará esta geração sem que todas essas coisas se cumpram.
35 Esempohuañen añ enet ñeñt̃ senten t̃eʼpaʼ eʼñech chencaʼhuerra; patspaʼc̈hoʼña att̃ecmach perra eʼñech chencaʼhuerra. T̃arraña naña neñoñpaʼ amach chenquërro amaʼt eʼñe ahuat̃a.
35 Passará o céu e a terra, mas as minhas palavras jamais passarão.
36 ’T̃arraña ñeñt̃ yet̃roch nohuerrapaʼ ñeñt̃ñapaʼ ama eseshayeʼ eñotenaye. Amaʼt erroʼtsent̃eʼ atsneʼ amaʼt erroʼtsen tsapro ñeñt̃paʼ amaʼt mellañot̃eñneshaʼ ñeñt̃ pueʼntañoʼtsaʼyen ñetpaʼc̈hoʼña amaʼt puesheñarrot̃etapaʼ amaña eseshayeʼña eñotenaye allempoch nohuerrerr poʼpocheño. Amaʼt na ñeñt̃en Yompor Puechemeren napaʼc̈hoʼña t̃eʼpaʼ ama neñoteñe, ñapt̃aña Nompor Parets eñoteneʼ.
36 Daquele dia e hora, porém, ninguém sabe, nem os anjos do céu, nem o Filho, senão só o Pai.
37 ’T̃arraña allempoch nohuerra poʼpocheño na Ñeñt̃en Acheñetosets, allempopaʼ eʼñech atet̃ perret eʼñe atet̃ peteʼt̃ ahuat̃ allempo correʼt̃ Noé.
37 Pois como foi dito nos dias de Noé, assim será também a vinda do Filho do homem.
38 Ñehua, allempopaʼ ama es puec̈haʼyeneto aña eʼñe cot̃apeʼcheteʼt̃ att̃o atarr paʼnamen muenenet ñeñt̃chaʼ rraʼyenet, orrareʼtyeseteʼt̃, senaʼtanatyena yacmaneshac̈hno, coyaneshac̈hnopaʼc̈hoʼña apanatyeseteʼt̃ ñeñt̃ yoranatyesahueteʼt̃. Ñetñapaʼ ñeñt̃a eʼñe cohuen enteteʼt̃. Att̃eñapaʼ c̈hap allempo beʼt̃osos Noé poʼhuarcopahuo.
38 Porquanto, assim como nos dias anteriores ao dilúvio, comiam, bebiam, casavam e davam-se em casamento, até o dia em que Noé entrou na arca,
39 Ama es puec̈haʼyeseteʼt̃e machayot̃epaʼtchaʼ chop̃a oñ erracmañen, att̃oña añyanatuerranet oñ allohuenet. Att̃ecmach perra ñerraʼm esempoch nohuerra na Ñeñt̃en Acheñetosets. Machayot̃achcaʼye nohuerra.
39 e não o perceberam, até que veio o dilúvio, e os levou a todos; assim será também a vinda do Filho do homem.
40 Ñam̃a allempopaʼ atet̃chaʼcaʼye perra; puesheñaʼtetspaʼ anmaret̃terrach; amaʼt ñeñt̃ eʼñe pamoʼts p̃annenetañ ñeñt̃ñapaʼ allach asaʼnmaret̃terra. Ñatoʼ allempopaʼ alloʼtsenchaʼ epsheña yacma paʼmro, puesheñarrñapaʼ anmaret̃terrach poʼpsheñeññapaʼ allach asaʼnmaret̃terra.
40 Então, estando dois homens no campo, será levado um e deixado outro;
41 Amapaʼ ñatoʼ allempo alloʼtsenchaʼ epsheña coyaneshaʼ ñeñt̃ parro puetseʼtets mapyo, ñeñt̃paʼc̈hoʼña puesheñarrpaʼ anmaret̃terrach poʼpsheñeññapaʼ allach asaʼnmaret̃terra.
41 estando duas mulheres a trabalhar no moinho, será levada uma e deixada a outra.
42 ’Ñeñt̃oʼmarña t̃eʼpaʼ oʼch notas: C̈hocmuepaʼch señoseʼrtenna t̃arroʼmar sapaʼc̈hoʼña ama señotenno esempoch nohuerra na ñeñt̃en eʼñe Separtseshar sepen.
42 Vigiai, pois, porque não sabeis em que dia vem o vosso Senhor;
43 Napaʼ eʼñech machayot̃a nohuerra atet̃ pena eñet̃ allempo att̃a es sepc̈haʼyena machayot̃ach huaponasa oʼch yoratsreʼtensaʼ. T̃arraña sa ñeñt̃es apacllat̃es señochepaʼch ñerraʼm señoteñeñ eʼñech esempo tsapro huaponasa eñet̃, sapaʼ c̈hochña señoseʼrtenañ att̃och amach semnacheña oʼch toram̃p̃sas sepacllo oʼch beʼt̃osam̃p̃sasa oʼch yoruennasaʼ ñeñt̃ allpon semorrentyena.
43 sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que vigília da noite havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
44 Ñeñt̃oʼmar notenes sapaʼc̈hoʼña c̈hocmuepaʼchña señoseʼrtenna t̃arroʼmar allempoch att̃a es sepc̈haʼyenapaʼ allempochña nohuerra na Ñeñt̃en Acheñetosets.
44 Por isso ficai também vós apercebidos; porque numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
45 Jesúsñapaʼ alla tomaʼntaterraneterr poʼpoñonet̃, atet̃ oterraneterr:
45 Quem é, pois, o servo fiel e prudente, que o senhor pôs sobre os seus serviçais, para a tempo dar-lhes o sustento?
46 Ñeñt̃ña ataruasañpaʼ atarrchaʼ coshatapuerran pamoʼmteʼ. Ñerraʼm esempoch huerra oʼch alla entuenan paʼtaruasañer ama c̈ho quec̈hpuenano ñeñt̃ poʼtaruas apaʼnem̃ ahuañmoʼchot̃eñ.
46 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar assim fazendo.
47 Poʼñoc̈h oʼch notas, ñeñt̃ña yacmar atarrchaʼ coshatueñ pamoʼmteʼ. Añchaʼ coshaterreʼ oʼch nohuer am̃chaʼtaret̃ ñeñt̃chaʼ cohuam̃p̃sapreteʼ ñeñt̃ allpon echyen pamoʼmteʼ.
47 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
48 — ausente —
48 Mas se aquele outro, o mau servo, disser no seu coração: Meu senhor tarda em vir,
49 — ausente —
49 e começar a espancar os seus conservos, e a comer e beber com os ébrios,
50 Ñeñt̃ña ataruasañer ñerraʼm ñapaʼ att̃ach ottatseʼtyena amach es puec̈haʼyeno amach eñoteñe ñeñt̃e yet̃roch huerra pamoʼmteʼ amaʼt erroʼtsenchaʼ yet̃ro huena.
50 virá o senhor daquele servo, num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe,
51 Machayot̃achña huerra pamoʼmteʼpaʼ atarrchaʼ coñchatuer, allach mueñuer all ñeñt̃ oʼpatenaya allohuen ñeñt̃ poʼñoc̈h ama ameʼñetso ñeñt̃ att̃a shecareʼtyets. Allñapaʼ allchaʼ yahuanrrorterret panmueñot̃et atserrpaʼ rrasoʼtyesosetchaʼ paʼs.
51 e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os hipócritas; ali haverá choro e ranger de dentes.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 24, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.