Mateus 13
Akawaio NT (AKE_BSS) vs BKJ
1 Mɨrɨ wʉi a'tai si, Sises epa'ka'pʉ ɨutɨ tapai, mɨrɨpan utɨsa' ereuta'pʉ parau ku'pɨri e'pi po.
1 No mesmo dia, saindo Jesus de casa, sentou-se junto ao mar.
2 Tu'ke kuru rɨ anpisin pe ka'pon amʉ' esi pɨ' tʉwoi, kanau ya' tekanwa'tɨi' iyereuta'pʉ ka'pon amʉ' e'tane a'mun po.
2 E grandes multidões se reuniram a ele, de modo que, entrando ele em um barco, assentou-se, e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Mɨrɨ a'tai, tu'kan pɨ' rɨ to' auro'ka'pʉ iya panton yai. “Umɨ pɨ' te'sen utɨ'pʉ kiyari ye' pɨnse'na tʉpa'karakai'.
3 E falou-lhes muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que um semeador saiu a semear;
4 Ipa'karaka iya koro'tau, tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ asanta ta'. Toron amʉ' uyee'pʉ, mɨrɨpan kon uya ɨku'pʉ.
4 e quando ele semeava, algumas sementes caíram junto ao caminho, e vieram as aves e as devoraram.
5 Tʉron nɨ uta'pokʉ'pʉ tɨ' pe te'sen ya' eke pe pʉra te'sen non ya'. Iya'ta'pʉ inke pʉra, apʉne pʉra i'nau pʉra non esi ke.
5 Algumas caíram em lugares pedregosos, onde não havia muita terra; e imediatamente elas brotaram, porque não havia terra profunda.
6 E'tane wʉi enu enu'sa' a'tai, a'ne' pe ipuru'pʉ iya, mɨrɨpan aipʉta'pʉ apʉne pʉra imi' utɨpɨ'sa' pʉra iyesi wenai.
6 E quando o sol nasceu, queimaram-se; e porque não tinham raiz, elas murcharam-se.
7 Tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ tikʉkenan nʉ'ta', mɨrɨpan ɨmɨ'nɨ'ta a'ta uya ɨwɨtanʉkʉ'pʉ.
7 E outras caíram entre espinhos, e os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Mɨrɨ e'tane rɨ, tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ wakʉ non ya', mɨrɨpan epeta'pʉ 100 kaisarɨ rɨ, 60 mɨrɨ pe pʉra 30 kaisarɨ rɨ ite'kwa ipɨmɨ'pʉ entai rɨ.
8 Mas outras caíram em boa terra, e deram fruto, algumas cem vezes, outras a sessenta vezes e outras a trinta vezes.
9 Kʉrɨ rɨ tʉpana ke na'ne' tɨwɨ netai,” ta'pʉ Sises uya.
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Ipoitorʉ ton uyee'pʉ ipiya' ekama'pose'na, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ka'pon amʉ' auro'ka auya panton yai?” ta'pʉ to' uya.
10 E vieram os discípulos, e lhe perguntaram: Por que tu falas por parábolas?
11 To' eikʉ'pʉ iya, “Ɨnʉ' ni'tunʉ pen nɨ ama'aino Papa e'to' esa' wannɨ pe i'tu kon pa ɨyena'nokon itʉsa', e'tane to' ena' itʉsa' pʉra iyesi.
11 Ele respondendo, disse-lhes: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do reino do céu, mas a eles não lhes é dado.
12 Ɨnʉ' rɨ itesa' pe te'sen repa mɨrɨ miyarɨ rɨ, mɨrɨpan e'to' pe eke pe itesa' pe. Ɨnʉ' rɨ ɨ'rɨ esa' pen nɨ enapai imo'ka mɨrɨ itenawon nʉ'kwɨ rɨ.
12 Porque àquele que tem, para ele se dará, e terá mais em abundância; mas àquele que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 Mɨrɨ pɨ' to' auro'ka uya mɨrɨ panton yai:
13 Portanto lhes falo por parábolas; porque eles vendo, não veem; e ouvindo, não ouvem nem compreendem.
14 Pu'kena' Aisaya nekama'pʉ uta'ku'tɨsa' to' pɨ':
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, e não compreendereis, e, vendo, vereis, e não percebereis.
15 tawon.
15 Porque o coração deste povo está endurecido, e os seus ouvidos surdos para ouvir, e eles fecharam seus olhos; para que em nenhum momento vejam com os seus olhos, e ouçam com os seus ouvidos, e compreendam com o seu coração, e se convertam, e eu os cure.
16 E'tane wakʉ pe ɨyenu kon esi mɨrɨ, apʉne pʉra ene iya pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ apana kon eta iya pɨ'.
16 Mas, abençoados são os vossos olhos, porque eles veem, e os vossos ouvidos, porque eles ouvem.
17 I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, tu'kan kon nɨ pu'kena' amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ ipokena' ton ka'pon amʉ' esi'pʉ menyatʉi'ne' ɨnenpai e'tane, to' uya ene'pʉ pen; mɨrɨ awonsi'kɨ metayatʉi'ne' ɨnetapai e'tane, to' uya eta'pʉ pen,” ta'pʉ Sises uya.
17 Porque em verdade eu vos digo que muitos profetas e homens justos desejaram ver estas coisas que vós vedes, e não o viram; e ouvir estas coisas que vós ouvis, e não o ouviram.
18 “Etatɨ' ɨ'rɨ ta e'kwa pe tʉpa'karakai' te'pɨnsen pantomʉ esi tukai':
18 Escutai vós, portanto, a parábola do semeador.
19 Ɨnʉ' uya rɨ itekare eta a'tai Papa e'to' esa' wannɨ pe pɨ', e'tane ito'ka'nʉkʉ iya pʉra iyesi, Makoi uyepʉ itewan ya' ipa'karakasa' mo'kase'na. Serɨ esi ite' ipa'karakasa' asanta ta'.
19 Quando alguém ouve a palavra do reino, e não a compreende, então vem o perverso, e afasta o que foi semeado no seu coração; este é o que recebeu a semente junto do caminho.
20 Kʉrɨ rɨ ite' uta'po'sa' na'ne' tɨ' pona kasa esi ka'pon Main etanin nʉ'pʉ, mɨrɨpan uya inke pʉra anʉmʉ'pʉ pori' pe esii'ma.
20 Mas o que recebeu a semente em lugares pedregosos, é o que ouve a palavra, e logo a recebe com alegria;
21 E'tane imi' pʉra iyesi wenai, inke pʉra kuru itano'ma. Manenpanin mɨrɨ pe pʉra kota'manin uye'sa' a'tai Main wenai, inke pʉra kuru ita'mo'ka.
21 mas ele não tem raiz em si mesmo, apenas dura um tempo; pois quando vem tribulação ou perseguição por causa da palavra, imediatamente se esmorece.
22 Kʉrɨ rɨ ite' ita'po'sa' rʉ'pʉ tikʉkenan nʉ'ta' esi mɨrɨ ka'pon Main etanin nʉ'pʉ, e'tane tʉusewankamasen wakʉ pe ɨko'manpai tesi pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ imaminke' pe te'to' pɨ' tʉusenku'tɨsen. Mɨrɨ uya ɨwɨtanʉkʉ, tepetasen pe pʉra ikupʉ iya.
22 E também o que recebeu a semente entre espinhos é o que ouve a palavra, mas os cuidados deste mundo e o engano das riquezas, sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 E'tane kʉrɨ rɨ ite' ita'po'sa' rʉ'pʉ wakʉ non ya' esi ka'pon Main etanin mɨrɨ awonsi'kɨ ito'ka'nʉ'nin nɨrɨ, mɨrɨpan epeta 100 kaisa rɨ'ne rɨ, 60 kaisa rɨ'ne rɨ, mɨrɨ pe pʉra 30 kaisa rɨ'ne rɨ ite'kwa ipa'karakasa' rʉ'pʉ entai,” ta'pʉ iya.
23 Mas o que recebeu a semente em boa terra é o que ouve a palavra e compreende-a; e também dá fruto, e um produz cem vezes, outro sessenta vezes, e outro trinta vezes.
24 Sises uya tʉron nɨ panton ekama'pʉ ka'pon amʉ' pɨ', “Papa e'to' esa' wannɨ pe esi ka'pon tʉpa'karakai' wakʉ kiyari ye' pɨnnin nʉ'pʉ tʉmainarʉ yau kasa.
24 Apresentou-lhes outra parábola, dizendo: O reino do céu é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo.
25 Ewarupɨ nau, kʉrɨ rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton e'nʉnsa' e'tane, iteyaton uyee'pʉ, mɨrɨpan uya wana' e' pɨmɨ'pʉ mɨrɨ rɨ umɨ yau, mɨrɨpan utɨ'pʉ.
25 Mas, enquanto dormiam os homens, veio o seu inimigo, e semeou joio no meio do trigo, e seguiu o seu caminho.
26 Emennʉ'pʉ rɨ, kiyari ye' a'ta'pʉ epetan pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ e'tane, ipoitorʉ ton uya wana' e' a'tasa' ene'pʉ kiyari ye' koro'tau.
26 Mas, quando o caule cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 Ipoitorʉ ton utɨ'pʉ tepuru kon piya', mɨrɨpan kon uya, ‘Ina epuru, wakʉ sa'ne kiyari ye' pɨntai ina ko, ina apiyontɨ'pʉ auya awɨrɨ rɨ, e'tane nai awon wana' e' a'tasa'?’ ta'pʉ to' uya.
27 Assim, os servos do dono da casa vieram, e disseram a ele: Senhor, tu não semeaste boa semente no teu campo? De onde então vem esse joio?
28 “To' epuru uya nin si, ‘Uyeyaton uya rɨ ipɨnsa' pe iyesi mɨrɨ,’ ta'pʉ to' pɨ'. “‘Wana' ken pe' nai' ina utɨ i'se me'an?’ ta'pʉ ipoitorʉ ton uya.
28 E ele disse-lhes: Um inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, então, que vamos e o colhamos?
29 “E'tane, ‘Kane, wana' na auya'nokon koro'tau, iya'tai pʉra kiyari ye' kanan na auya'nokon esi,’ ta'pʉ to' epuru uya to' pɨ'.
29 Ele, porém, disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis também o trigo com ele.
30 ‘Tɨwɨ asa'rɨ rɨ nʉsemo'kai iteperu akʉ'pʉsa' anʉmʉ weyu e'seporo pona rɨ. Mɨrɨ a'tai, anʉnnin nan apiyontɨto' pe uya, wapiya kuru wana' nato' pe to' uya, mɨrɨ awonsi'kɨ to' uya auronpɨ'to' pe iyepo'tɨpɨ'to' pe, mɨrɨ tʉpo nin si to' uya a'nai' i'kwɨ'pɨ'to' pe, mɨrɨpan amʉranʉ'to' pe to' uya ui'kiyari iwʉ' ta',’ ta'pʉ itepuru uya tʉpoitorʉ ton pɨ',” ta'pʉ Sises uya anpisin ka'pon amʉ' pɨ'.
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita; e, no tempo da colheita, eu direi aos ceifeiros: Colhei juntos primeiro o joio, e amarrai-o em fardos para ser queimado, mas o trigo recolhei no meu celeiro.
31 Tʉron nɨ panton ekama'pʉ Sises uya ka'pon amʉ' pɨ', “Papa e'to' esa' wannɨ pe esi kiyari ye' mosta' itese' ena'pɨ, ka'pon nʉpɨmɨnʉ tʉmainarʉ yau kasa.
31 Apresentou-lhes outra parábola, dizendo: O reino do céu é semelhante a um grão de semente de mostarda, que um homem tomou, e semeou no seu campo.
32 Mɨrɨ ena'pɨ esi aiko ton kuru tʉron nɨ ena'pɨ pokon pe i'tu a'tai, e'tane eke pe isemo'ka tʉron kon umɨ yau te'sen kiyari ye' entai, mɨrɨpan usemo'ka eke yʉi pe, toron amʉ' rɨ esi ipanta po'ne,” ta'pʉ Sises uya.
32 Que, na verdade, é o menor que todas as sementes; mas quando crescido, é o maior entre as hortaliças, e torna-se uma árvore, de modo que vêm as aves do céu, e se aninham nos seus ramos.
33 Mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ kanan panton ekama'pʉ Sises uya, “Papa e'to' esa' wannɨ pe esi pʉrowa a'sarutanʉ'nin kasa, uri'san nanʉmʉnʉ, mɨrɨpan uya pʉrowa pokon pe eke peiki'ma, tanporo ipun yau iyena pʉ'kʉ pona,” ta'pʉ iya.
33 Outra parábola lhes disse: O reino do céu é semelhante ao fermento, que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Sises uya tanporo serɨ ton ekama'pʉ ka'pon amʉ' anpisin ton pɨ' panton yai; ɨ'rɨ ke rɨ panton yai pʉra to' auro'ka iya pʉra iye'pɨtʉ'pʉ.
34 Todas estas coisas falou Jesus à multidão por parábolas, e sem parábolas ele não lhes falava.
35 Serɨ kupʉ'pʉ iya, pena rɨ Papa nekama'pʉ pu'kena' yai uta'ku'tɨto' pe:tawon.
35 Para que pudesse se cumprir o que fora dito pelo profeta, dizendo: Eu abrirei a minha boca em parábolas; proferirei coisas mantidas em segredo desde a fundação do mundo.
36 Mɨrɨpan uya anpisin ka'pon amʉ' nɨmɨ'pʉ, mɨrɨpan utɨ'pʉ itau te'to' ɨutɨ ta'. Ipoitorʉ ton utɨ'pʉ iya'kɨrɨ, mɨrɨpan kon uya, “Apʉne, ɨ'rɨ ta e'kwa pe wana' umɨ yawon esi tukai' ekama',” ta'pʉ to' uya.
36 Então Jesus despedindo a multidão, entrou na casa. E vieram até ele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Kʉrɨ wakʉ itena'pɨ pɨnnin nʉ'pʉ tʉpa'karakai' esi Ka'pon, Papa winon.
37 E ele, respondendo, disse-lhes: O que semeia a boa semente é o Filho do homem;
38 Umɨ esi ka'pon amʉ' serɨ non po te'san, mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ kiyari ye' esi esa' wannɨ pe e'nɨ munkɨ amʉ'; wana' esi Makoi munkɨ amʉ' ekamanin pe,
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; mas o joio são os filhos do perverso;
39 mɨrɨ awonsi'kɨ eyaton, wana' pɨnnin nʉ'pʉ esi Makoi. Kiyari akʉ'pʉsa' anʉmʉ esi non weyu u'ma'sa' a'taino, kiyari anʉnnin nan esi inserʉ amʉ'.
39 o inimigo, que o semeou, é o diabo; a colheita é o fim do mundo; e os ceifeiros são os anjos.
40 “Wana' na mɨrɨ awonsi'kɨ ipo'tɨ kasa, mɨrɨ kasa si iye'to' oton pata weyu u'ma'sa' a'tai.
40 Portanto, como o joio é colhido e queimado no fogo, assim acontecerá no fim deste mundo.
41 Ka'pon, Papa winon uya tinserʉʉi ton enno'to' oton serɨ non pona, mɨrɨpan kon uya ɨri ku'nin nʉ'san mɨrɨ awonsi'kɨ tʉtonpa kon e'makoima emapu'tɨnin nʉ'san amʉranʉ'to' oton Papa pata'se' yapai,
41 O Filho do Homem enviará os seus anjos, e eles colherão do seu reino tudo que escandaliza, e os que praticam a iniquidade;
42 mɨrɨpan kon eno'mato' to' uya oton apo' ya'. Mɨrɨ yau, to' ukaranto' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉyɨ kon kɨtɨtɨi'mato' oton to' uya.
42 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá pranto e ranger de dentes.
43 E'tane ipokena' ton e'wei'tɨto' oton wʉi enu kasa tʉkʉipʉnʉ kon e'to' esa' wannɨ pe yau. Kʉrɨ rɨ tʉpana ke na'ne' tɨwɨ netai,” ta'pʉ Sises uya.
43 Então os justos brilharão como o sol no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 Miyarɨ rɨ ka'pon amʉ' enupa'pʉ Sises uya, “Papa e'to' esa' wannɨ pe esi i'nʉnkena' mamin umɨ yau onansa' te'sen kasa. Mɨrɨpan eposa' ka'pon uya a'tai, iu'na'tɨkapʉ iya kanan, mɨrɨpan esi pori' pe, mɨrɨpan uya tanporo timamin kʉrʉpo'poma, mɨrɨpan epe'pʉ ke mɨrɨ non e'ma iya.
44 Novamente, o reino do céu é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu; e, por causa da sua alegria, vai, vende tudo quanto tem, e compra aquele campo.
45 “Papa e'to' esa' wannɨ pe esi epe'kena' mokon pun tʉne'manʉ ton warinpa kʉrʉpo'po pokon uya na'ne' kasa.
45 Novamente, o reino do céu é semelhante a um homem negociante, que busca boas pérolas.
46 Mɨrɨpan eposa' tʉuya a'tai, itɨ tanporo timamin kʉrʉpo'pomai', mɨrɨpan epe'pʉ pʉrata ke mɨrɨ mokon pun e'mato' pe tʉuya.
46 E, tendo encontrado uma pérola de grande preço, foi e vendeu tudo quanto tinha, e comprou-a.
47 “Se kasa kanan Papa e'to' esa' wannɨ pe esi punwe esi na'ne' kasa ka'pon amʉ' nʉtʉrʉnʉ parau ku'pɨri ka', mɨrɨpan kon uya ɨ'si'tau rɨ moro' amʉ' a'si.
47 Novamente, o reino do céu é semelhante a uma rede lançada ao mar, recolhendo de toda a espécie.
48 Punwe epe'tɨsa' a'tai, to' uya ipi'sikʉ makʉi'. Tereutai', tansan pe te'san menkato' pe tʉuya'nokon pa'siki'ti ya', mɨrɨ awonsi'kɨ tansan pen ma'kɨrɨi'ma.
48 E, estando cheia, puxam para a praia; e, assentando-se, ajuntam os bons em cestos, mas lançam para longe os ruins.
49 Serɨ kasa si iye'to' oton pata weyu u'ma'sa' a'tai. Inserʉ amʉ' uye'to' oton, mɨrɨpan kon uya ɨri ton ka'pon amʉ' menkato' oton ipokena' ton piyapai,
49 Assim será no fim do mundo; os anjos virão, e separarão os perversos dentre os justos,
50 mɨrɨpan kon uya ɨri ton ka'pon amʉ' eno'mato' oton apo' ya'. To' ukaranto' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉyɨ kon kɨtɨtɨi'mato' oton to' uya mɨrɨ yau,” ta'pʉ iya.
50 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá pranto e ranger de dentes.
51 “Usaurokʉine' ipɨ' pe' mʉto'ka'nʉ'tʉu?” ta'pʉ Sises uya tʉpoitorʉ ton pɨ'. Mɨrɨ pɨ', “Ewai', ina uya ito'ka'nʉ'sa' man,” ta'pʉ ipoitorʉ ton uya ipɨ'.
51 E disse-lhes Jesus: Tens compreendido todas estas coisas? Disseram-lhe eles: Sim, Senhor.
52 Mɨrɨ pɨ' ta'pʉ iya, “Tanporon kon Main pɨ' enupanin usenupasa' Papa e'to' esa' wannɨ pe pɨ' esi mɨrɨ, ka'pon tiwʉ' tawon emenna' ton mɨrɨ awonsi'kɨ penaro' ton timamin enpa'kapɨ'nin kasa,” ta'pʉ iya.
52 Então ele disse-lhes: Portanto, todo o escriba que é instruído acerca do reino do céu é semelhante a um homem que é chefe da família, e tira do seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Panton amʉ' i'ma'kasa' tʉuya a'tai, Sises utama'pʉ mɨrɨ apai.
53 E aconteceu que, quando Jesus havia concluído estas parábolas, partiu dali.
54 Mɨrɨpan utɨ'pʉ tʉpata'se' ya'. Ka'pon amʉ' enupa pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ to' usenupato' iwʉ' tau. Mɨrɨpan kon usewansiuka'pʉ. “Nai yau si tʉpu'ketʉ eporo'pʉ iya tʉusauro'to' pe mɨrɨ awonsi'kɨ tʉpana'pano eke Papa tʉrawasooi ku'nin pe te'to' pe?” ta'pʉ to' uya.
54 E, chegando à sua terra, ele ensinava-os na sinagoga deles, de modo que eles se maravilhavam, e diziam: De onde veio a este homem sabedoria, e estas obras poderosas?
55 “Kiya'pinta mu pen pe' pʉse rɨ? Meri pen pe' isan ese', mɨrɨ awonsi'kɨ Isens, Isose', Saiman, mɨrɨ awonsi'kɨ Isutas pokon pe' yakon non pen?
55 Não é este o filho do carpinteiro? E não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos Tiago, e José, e Simão, e Judas?
56 Mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo pʉra pe' iparusi ton nai upiyau'nokon? Nai yau ken si serɨ ton epopɨtʉ'pʉ iya?” ta'pʉ to' uya.
56 E suas irmãs, não estão todas elas entre nós? De onde então tem este homem todas essas coisas?
57 Mɨrɨpan kon ɨkɨnʉmʉ'pʉ ipɨ', e'tane Sises uya to' maimu eikʉ'pʉ, “Ipata'se' yau rɨken mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton uya pu'kena' nama pʉra iyesi,” ta'pʉ iya.
57 E eles se ofendiam dele. Mas Jesus lhes disse: Não há profeta sem honra, a não ser na sua própria terra e na sua própria casa.
58 Tu'ke eke Papa tʉrawasooi kupʉ Sises uya pʉra iyesi'pʉ mɨrɨ yau, apʉne pʉra apurɨto' to' uya pʉra iyesi pɨ'.
58 E ele não fez ali muitas obras poderosas, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.