Lucas 6
Akawaio NT (AKE_BSS) vs NAA
1 Tʉron nɨ Sapa' a'tai, Sises utɨ'pʉ a'nai' e'kwa nawɨrɨ. Ipoitorʉ ton e'sara'tɨ'pʉ iye'suruupɨ'sa' i'kwɨ'pɨtʉ pɨ'. To' uya isoko'soko'ma'pʉ temiya kon yau, mɨrɨpan kon uya ɨku'pʉ.
1 Aconteceu que, num sábado, Jesus passava pelas searas, e os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Serɨ ensa' tʉuya'nokon a'tai, Pari'si amʉ' uya Sises ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' Main uya tʉku'sen pen nɨ Sapa' a'tai tasa' rʉ'pʉ kupʉ auya'nokon Sapa' a'tai?” ta'pʉ to' uya.
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: — Por que vocês fazem o que não é lícito aos sábados?
3 Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Kin Tepi' nʉkupʉ'pʉ pe' etasa' auya'nokon pʉra nai? Tʉpoitorʉ ton pokon pe iwan pe tesi kon a'tai,
3 Jesus tomou a palavra e disse:
4 Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta' iyewomʉ'pʉ, ipʉremasa' pʉreti tʉyu oton tepose iyenta'na'pʉ, Main uya Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan yu pe rɨken te'sen tasa' ɨku'pʉ iya, e'tane rɨ mɨrɨ uya imakoima'pʉ pen. Tʉtonpa ton nɨrɨ repa'pʉ iya,” ta'pʉ iya.
4 Como entrou na casa de Deus e, pegando os pães da proposição, comeu e deu também aos que estavam com ele, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ka'pon, Papa winon esi Sapa' Epuru pe rɨ,” ta'pʉ iya.
5 Então Jesus lhes disse:
6 Tʉron nɨ kanan Sapa' a'tai, itɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta' to' enupase'na. Mɨrɨ yau, ka'pon esi'pʉ enwo'ne' itemiyatʉ yaipʉtasa' amʉrasa'.
6 Aconteceu que, em outro sábado, Jesus entrou na sinagoga e começou a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita ressequida.
7 Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan esi'pʉ Sises enpɨtʉ pɨ' eseru'tɨto' pe tʉuya'nokon. A'ko pe enpɨtʉ pɨ' to' esi'pʉ Sapa' a'tai ka'pon epi'tɨ iya ene i'se.
7 Os escribas e os fariseus observavam Jesus, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 E'tane Sises uya to' usenuminkato' i'tu'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ itemiyatʉ yaipʉtasa' amʉrasa' pɨ', “E'mʉ'sa'ka' tanporon kon rau,” ta'pʉ. Mɨrɨpan e'mʉ'sa'kasa' e'soto'ka'pʉ to' rau.
8 Mas Jesus, conhecendo os pensamentos deles, disse ao homem da mão ressequida: E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 Mɨrɨpan a'tai Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ɨyekama'po uya 'nokon. Nai esi Main awɨrɨ Sapa' a'tai tʉku'sen pe: Wakʉ kupʉ mɨrɨ pe pʉra ɨri kupʉ katɨ? Ka'pon pika'tɨ, ima'tanʉkʉ katɨ?”
9 Então Jesus disse a eles:
10 Tanporo to' ene'pʉ iya, mɨrɨpan uya ta'pʉ warawo' pɨ', “Ɨyemiyatʉ ɨnka'!” Ikupʉ'pʉ iya, mɨrɨpan emiyatʉ enna'po'pʉ tesi'pʉ ya'.
10 Então Jesus, olhando para todos que estavam ao seu redor, disse ao homem: Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 E'tane, ipan pe Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan usakorota'pʉ. “Ɨ'rɨ pe iku'pai nai?” tukai' to' usaurokʉ'pʉ.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam contra Jesus.
12 Mɨrɨ a'tai'ne, Sises utɨ'pʉ wʉ' poi rɨ ɨpʉremai', ewarupɨ nau ɨpʉreman pɨ' iyesi'pʉ Papa pɨ' pata tema'kwai'.
12 Naqueles dias, Jesus se retirou para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Pata ema'sa' a'tai, tʉpoitorʉ ton kɨ'ma'pʉ iya. 12 kaisa rɨ to' anʉmʉ'pʉ iya, itekare ekamai' enno'sa' kon pe to' koneka'pʉ iya.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 To' ese' esi'pʉ: Saiman (Pi'ta tukai' inese'tɨ'pʉ), iyakon Anturu, Isens, Isaan, Piri', Pa'taramiu,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Ma'siu, Tamas, Isens (Arʉ'piyas mumu), Saiman (Usera' tukai' tesa'sen),
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Isutas (Isens mu), mɨrɨ awonsi'kɨ Isutas Eskariya', eparankanin pe iyena'pʉ na'ne'.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 To' a'kɨrɨ iu'tɨ'pʉ, mɨrɨpan e'soto'ka'pʉ rɨmon po. Tu'ke rɨ anpisin pe ipoitorʉ ton esi'pʉ mɨrɨ yau mɨrɨ awonsi'kɨ tu'ke rɨ ka'pon amʉ' Isutiya, mɨrɨ awonsi'kɨ Surusiran winon kon uye'sa' esi'pʉ. Tʉron kon ka'pon amʉ' uyee'pʉ parau e'pi Taya, Saitan winon kon.
17 E, descendo com eles do monte, Jesus parou num lugar plano onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 To' uyee'pʉ etase'na, ɨsepi'tɨse'na teparan kon apai'ne. Makoi a'kwarʉyen pe te'san usepi'tɨ'pʉ.
18 que vieram para o ouvir e para ser curados de suas doenças. Também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Tanporon kon ka'pon amʉ' usi'tu'pʉ a'pɨtʉ i'se, apʉne pʉra meruntɨ epa'ka pɨ' piyapai, mɨrɨpan uya tanporo to' epi'tɨpɨtʉ pɨ'.
19 E todos da multidão procuravam tocar em Jesus, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Tʉpoitorʉ ton enei'ma ta'pʉ iya,
20 Então, olhando para os seus discípulos, Jesus lhes disse:
21 — ausente —
21 — Bem-aventurados são vocês
22 “Pori' pe ɨwesi kon, ɨmɨrɨ'nokon ka'pon amʉ' newaruma'tɨnʉ ton, tʉpokon pe ɨwesi kon i'se pʉra to' esi a'tai, asapema kon a'tai, ɨyese' kon eno'ma a'tai ɨri tukai', Ka'pon, Papa winon uriya'.
22 — Bem-aventurados são vocês quando as pessoas os odiarem, expulsarem da sua companhia, insultarem e rejeitarem o nome de vocês como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Ipan pe mepori'matʉi', pori' pe ɨwesi kon pɨ' me'sanʉnpɨ'tʉi' mɨrɨ wʉi a'tai, apʉne pʉra eke rɨ ɨyepe'pʉ kon esi pɨ' Epʉn po. Apʉne pʉra mɨrɨ kasa rɨ to' kʉipʉnʉ ton uya pu'kena' ton ku'pɨtʉ'pʉ.
23 Alegrem-se naquele dia e exultem, porque grande é a recompensa de vocês no céu; porque os pais dessas pessoas fizeram o mesmo com os profetas.
24 — ausente —
24 — Mas ai de vocês, os ricos,
25 — ausente —
25 — Ai de vocês
26 “Ɨsɨ yau me'atʉi', ɨmɨrɨ'nokon wakʉ pe ka'pon amʉ' usaurokʉ a'tai ɨpɨ'nokon, mɨrɨ na'ne' kasa to' tɨpiya ton uya ennakanin nan pu'kena' amʉ' ku'pɨtʉ'pʉ mɨrɨ.
26 — Ai de vocês, quando todos os elogiarem, porque os pais dessas pessoas fizeram o mesmo com os falsos profetas!
27 “E'tane ekama uya ɨpɨ'nokon uyetayatʉi'ne' nan: ɨyeyaton kon i'nʉnkatɨ', ɨyewaruma'tɨnin kon pɨ' wakʉ iku'tɨ'.
27 — Digo, porém, a vocês que me ouvem: amem os seus inimigos, façam o bem aos que odeiam vocês.
28 Kamo apa'nʉ'nin nan kon pona ɨpʉrematɨ', ɨri pe ɨku'nin nan kon pona ɨpʉrematɨ'.
28 Abençoem aqueles que os amaldiçoam, orem pelos que maltratam vocês.
29 Ɨnʉ' uya rɨ ɨwɨnɨ yau ɨye'peta pɨ', iratoi rʉ'pʉ rɨ marɨ ira'tɨkɨ iwinɨkʉi'. Ɨnʉ' uya rɨ ɨpon kon pʉro'pon anʉmʉ pe iyesi yau, kʉsereutanʉ'tʉu iyo'non ɨpon anʉntane iya.
29 Ao que lhe bate numa face, ofereça também a outra; e, ao que lhe tirar a capa, deixe que leve também a túnica.
30 Tanporon kon ɨyekama'poyai'ne'nokon irepatɨ', ɨnʉ' uya rɨ ɨiwano' kon anʉmʉ yau, inna'pokɨ kʉkatʉu.
30 Dê a todo o que lhe pedir alguma coisa; e, se alguém levar o que é seu, não exija que seja devolvido.
31 Iku'tɨ' tʉron kon pɨ', ikupʉ to' uya i'se me'atʉi'ne' kasa ɨpɨ'nokon.
31 Façam aos outros o mesmo que vocês querem que eles façam a vocês.
32 “Ɨi'nʉnkanin kon nɨken i'nʉnka auya'nokon yau, ɨ'rɨ wakʉ eporo auya'nokon? Tʉmakooikena' nan uya rɨ ti'nʉnkanin kon i'nʉnka.
32 — Se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Porque até os pecadores amam aqueles que os amam.
33 Mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ kupʉ auya'nokon yau wakʉ pe ɨku'nin kon pɨ', ɨ'rɨ wakʉ eporo auya'nokon? Tʉmakooikena' nan uya rɨ mɨrɨ rɨ kupʉ.
33 Se fizerem o bem aos que lhes fazem o bem, que recompensa terão? Até os pecadores fazem isso.
34 Itʉrʉ auya'nokon pe iyesi yau, kamoro inna'ponin nan pe te'san ena', ɨ'rɨ wakʉ eporo auya'nokon? Tʉmakooikena' nan uya itʉrʉ tʉmakooikena' nan ena' inna'po to' uya mɨ tukai'.
34 E, se emprestam àqueles de quem esperam receber, que recompensa terão? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 E'tane, ɨyeyaton kon i'nʉnkatɨ', wakʉ iku'tɨ' to' pɨ'. To' irepatɨ', to' uya inna'po enupɨkɨrɨ ɨwesi kon pa pʉra. Mɨrɨ a'tai, ɨyepe'pʉ kon e'to' oton eke pe, mɨrɨ awonsi'kɨ Eke Kuru munkɨ pe ɨwe'to' oton kon, apʉne pʉra mannʉ' pe iyesi tenki tawon nan pen pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ton pɨ'.
35 Vocês, porém, amem os seus inimigos, façam o bem e emprestem, sem esperar nada em troca; vocês terão uma grande recompensa e serão filhos do Altíssimo. Pois ele é bondoso até para os ingratos e maus.
36 Tʉusentu'masan pe e'tɨ', ɨkʉipʉnʉ kon esi tʉusentu'masen pe kasa.
36 Sejam misericordiosos, como também é misericordioso o Pai de vocês.
37 “Ɨnʉ' rɨ ka'pon eseru kʉsaimenkatʉu, mɨrɨ a'tai ɨyeseru kon nɨ nɨrɨ aimenka pen. Ka'pon kʉseno'matʉu, mɨrɨ a'tai ɨmɨrɨ'nokon nɨ nɨrɨ eno'ma pen. Ɨsentu'matɨ', mɨrɨ a'tai ɨmɨrɨ'nokon pɨ' rɨ usentu'man.
37 — Não julguem e vocês não serão julgados; não condenem e vocês não serão condenados; perdoem e serão perdoados;
38 Itʉkɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyena' iye'tʉto' pe. Wakʉ i'tuto' yai, eremuru'sa', itʉntʉnmasa', mɨrɨpan anʉ'sa' e'tʉrʉ'kwa, tʉrʉ mɨrɨ ɨye'mata pona. Apʉne pʉra i'tuto' auya yai, yai ɨyenakan i'tu mɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya.
38 deem e lhes será dado; boa medida, prensada, sacudida e transbordante será dada a vocês; porque com a medida com que tiverem medido vocês serão medidos também.
39 Sises uya panton ekama'pʉ to' pɨ', “Tenku'nan uya pe' tenku'nan kanan arɨ? Asa'rɨ rɨ marɨ pe' akasa' ya' to' uta'mo'ka pen?
39 Jesus lhes contou também uma parábola:
40 Tʉusenupasen esi pʉra iyesi mɨrɨ tʉti'saai entai. E'tane tanporon kon ipan pe isenupasa' kon e'to' oton tʉti'saai kon kasa rɨ.
40 — O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' aiko rʉ'kwɨ rɨ paranka punu'pɨ ɨnenpai ɨwesi ɨtonpa enu yawon, eke rɨ paranka e'tane ɨyenu yau?
41 — Por que você vê o cisco no olho do seu irmão, mas não repara na trave que está no seu próprio olho?
42 Nai kasa ɨtonpa pɨ', ‘Utonpa, apʉne amuru simo'kai' ɨyenu apai,’ ta auya, ɨyenu awon nɨ paranka ene auya pen nɨ e'tane? Ɨmɨrɨ'nokon wakʉ pe te'ku'san, wapiya ɨyenu apai paranka imo'kaka'kɨ, mɨrɨ a'tai wakʉ pe ene auya ɨtonpa enu apai amuru mo'ka pa,” ta'pʉ Sises uya.
42 Como você poderá dizer a seu irmão: “Deixe, irmão, que eu tire o cisco que está no seu olho”, se você não repara na trave que está no seu próprio olho? Hipócrita! Tire primeiro a trave do seu olho e então você verá claramente para tirar o cisco que está no olho do seu irmão.
43 To' enupa pɨ' rɨ Sises esi'pʉ, ta'pʉ iya, “Wakʉ yʉi epeta pʉra iyesi mɨrɨ ɨri pe, mɨrɨ pe pʉra ɨri yʉi epeta pʉra iyesi mɨrɨ wakʉ pe.
43 — Não há árvore boa que dê mau fruto, nem árvore má que dê bom fruto.
44 Ikaisa rɨ iteperu pɨkɨrɨ yʉi usi'tu mɨrɨ. Ka'pon amʉ' uya pi' pʉipɨtʉ pʉra rɨ iyesi mɨrɨ tikʉ kenan e'kwa apai, mɨrɨ pe pʉra kʉre' ɨmɨ'nɨ ton ye' apai.
44 Porque cada árvore é conhecida pelos frutos que produz. Porque não se colhem figos de ervas daninhas, nem se apanham uvas dos espinheiros.
45 Wakʉ ka'pon uya wakʉ usentɨsa' tewan yawon enpa'ka mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ka'pon uya ɨri usentɨsa' tewan yawon enpa'ka mɨrɨ. Apʉne pʉra itewan yau te'sen epe'tɨsa' ke inta usaurokʉ mɨrɨ.
45 A pessoa boa tira o bem do bom tesouro do coração, e a pessoa má tira o mal do mau tesouro; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 “Ɨ'rɨ pɨ', ‘Uyepuru, uyepuru,’ tukai' uyesa'pɨtʉ auya'nokon, ukayai'ne' kupʉi'ma pʉra rɨ?
46 — Por que vocês me chamam “Senhor, Senhor!”, e não fazem o que eu mando?
47 Ɨnʉ' kasa iyesi tukai' enpoika uya kʉrɨ upiya' nʉye'ai'ne' mɨrɨ awonsi'kɨ umaimu etayai'ne' mɨrɨpan kupʉ pɨ' na'ne'.
47 Eu vou mostrar a vocês a quem é semelhante todo aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Ka'pon uya ɨutɨ amɨ kasa iyesi, i'na' akanin nʉ'pʉ mɨrɨpan uya iyapon nonkasa' tɨ' pona. I'mʉnpʉ uye'sa' a'tai, itapʉ'netʉ uya mɨrɨ ɨutɨ wɨnɨ'pʉ e'tane iwokouka iya poken pʉra iyesi'pʉ, apʉne pʉra wakʉ pe amɨsa' pe iyesi pɨ'.
48 Esse é semelhante a um homem que, ao construir uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha. Quando veio a enchente, as águas bateram contra aquela casa e não a puderam abalar, por ter sido bem-construída.
49 E'tane kʉrɨ umaimu eta pɨ' na'ne' mɨrɨpan kupʉ iya pʉra na'ne' esi ɨutɨ amɨnin ka'pon non po iyapon pʉra kasa. I'mʉnpʉ apʉ'netʉ uya mɨrɨ ɨutɨ wɨnɨ'pʉ, mɨrɨpan uta'mo'ka'pʉ, ipʉra rɨ tʉuma'tai',” ta'pʉ iya.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que construiu uma casa sobre a terra, sem alicerces, e, quando as águas bateram contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.