Lucas 1
Akawaio NT (AKE_BSS) vs NTLH
1 Imenuka uya ɨyena', eke Tiyo'peras,tu'kan kon nɨ uya imenukasa' iye'ku'sa' rʉ'pʉ Sises pɨ' ina koro'tau.
1 Prezado Teófilo, Muitas pessoas têm se esforçado para escrever a história das coisas que aconteceram entre nós.
2 Ina pɨ' tʉron kon nekama'pʉ menuka'pʉ to' uya. Kamo ina pana'tɨsa' iya na'ne' nan uya tanporo iye'sara'tɨ'pʉ si'kɨrɨ ene'pʉ. Kamoro si kamoro Papa apiyo' pe te'san tʉron kon enupa tʉuya'nokon winɨ imaimu pɨ'.
2 Elas escreveram o que foi contado por aqueles que viram essas coisas desde o começo e anunciaram a mensagem do evangelho .
3 Mɨrɨ wenai, urɨ uya rɨ nɨrɨ si a'tomasa' pɨ' tanporon nɨ, iye'sara'tɨ'pʉ si'kɨrɨ, urɨ pona nɨrɨ kanan si wakʉ pe iyesi ɨiwano' pe imenukato' pe uya, ɨmɨrɨ, eke tʉnamasen Tiyo'peras,
3 Portanto, Excelência, eu estudei com todo o cuidado como foi que essas coisas aconteceram desde o princípio e achei que seria bom escrever tudo em ordem para o senhor,
4 i'tu pa i'napairon ɨyenupasa' na'ne' ipɨ'.
4 a fim de que o senhor pudesse conhecer toda a verdade sobre os ensinamentos que recebeu.
5 Kin pe Era' esi a'tai Isutiya po, moro Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin esi'pʉ Sakaraya itese', Apisa o'noron kon tonpa. Ino'pʉ, Resipe' itese' esi'pʉ kanan, Eran pa rʉ'pʉ pe.
5 Quando Herodes era o rei da terra de Israel, havia um sacerdote chamado Zacarias, que era do grupo dos sacerdotes de Abias. A esposa dele se chamava Isabel e também era de uma família de sacerdotes.
6 Asa'rɨ rɨ marɨ Papa Maimu awɨron kon pe to' esi'pʉ, tanporon nɨ Papa Maimu awɨrɨ te'san pe to' esi'pʉ tʉpʉreme'se pʉra.
6 Esse casal vivia a vida que para Deus é correta, obedecendo fielmente a todas as leis e mandamentos do Senhor.
7 E'tane to' munkɨ pʉra iyesi'pʉ, apʉne pʉra Resipe' esi'pʉ tʉumu'tasen pe pʉra. Asa'rɨ rɨ marɨ to' ukɨɨi'pansa' esi'pʉ.
7 Mas não tinham filhos porque Isabel não podia ter filhos e porque os dois já eram muito velhos.
8 Tʉron nɨ a'tai nin si, tʉweyu kon e'seposa' a'tai, tamʉtʉ ton pokon pe Sakaraya e'tʉrawasoma esi'pʉ, use'man nɨto' Papa ena' tʉrawasoma pɨ' Surusiran po, Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' tau.
8 Certo dia no Templo de Jerusalém, Zacarias estava fazendo o seu trabalho de sacerdote, pois era a sua vez de fazer aquele trabalho diário.
9 Itonpa ton uya anʉnsa' esi'pʉ tʉutanʉnto' kon eseru yau iyewonto' pe Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta' a'po'nan kɨrɨi'nʉnpase'na.
9 Conforme o costume dos sacerdotes, ele havia sido escolhido por sorteio para queimar o incenso no altar e por isso entrou no Templo do Senhor.
10 Sakaraya ewonsa' a'tai Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta' a'po'nan kɨrɨi'nʉnpase'na, pʉroroi po tanporo iyamʉrasa' kon ɨpʉremase'na esi'pʉ ɨpʉreman pɨ'.
10 Durante o tempo em que o incenso queimava, o povo lá fora fazia orações.
11 Mɨrɨ koro'tau, Papa inserʉʉi usenpoika'pʉ itenu ya'. Mɨrɨpan e'soto'kasa' esi'pʉ a'po'nan kɨrɨi'nʉnpato' apon enwo'netʉ winɨ.
11 Então um anjo do Senhor apareceu em frente de Zacarias, de pé, do lado direito do altar.
12 Sakaraya uya ensa' a'tai, iyetʉipɨtʉ'pʉ ipɨ'.
12 Quando Zacarias o viu, ficou com medo e não sabia o que fazer.
13 E'tane, “Ketʉipɨtʉi!” ta'pʉ inserʉ uya ipɨ'. “Ɨwɨpʉremato' etasa' Papa uya man. Ɨno'pʉ, Resipe' uya ɨmʉre epoto' oton, mɨrɨpan mese'tɨi' Isaan tukai'.
13 Mas o anjo lhe disse: — Não tenha medo, Zacarias, pois Deus ouviu a sua oração! A sua esposa vai ter um filho, e você porá nele o nome de João.
14 Pori' pe kuru ɨku'to' iya oton mɨrɨ. Mɨrɨ awonsi'kɨ tu'kan kon nɨ epori'mato' oton iyentusa' a'tai,
14 O nascimento dele vai trazer alegria e felicidade para você e para muita gente,
15 apʉne pʉra Papa enu yau eke pe kuru iye'to' oton. Ɨ'rɨ rɨ kata'pan ensinin pe kʉse'nin, Papa A'kwarʉ yen pe iye'to' oton iyentu'pʉ si'kɨrɨ.
15 pois para o Senhor Deus ele será um grande homem. Ele não deverá beber vinho nem cerveja. Ele será cheio do Espírito Santo desde o nascimento
16 Tu'kan kon nɨ Esuwerʉ amʉ' na'poto' iya oton Papa winɨkʉi',
16 e levará muitos israelitas ao Senhor, o Deus de Israel.
17 mɨrɨpan utɨto' oton Itepuru rawɨrɨ meruntɨ pe, Iraisa esi'pʉ kasa, tʉmunkɨ kon i'nʉnkanin nan pe ikʉipʉnʉ ton e'to' pe to' ewan ensimato' iya oton, main awɨron kon pen nɨrɨ ipokena' pu'ketʉ yau te'ton kon pe. Ka'pon amʉ' konekanin pe itepuru e'ma ta',” ta'pʉ inserʉ uya.
17 Ele será mandado por Deus como mensageiro e será forte e poderoso como o profeta Elias. Ele fará com que pais e filhos façam as pazes e que os desobedientes voltem a andar no caminho direito. E conseguirá preparar o povo de Israel para a vinda do Senhor.
18 Sakaraya uya inserʉ ekama'po'pʉ, “Nai kasa i'tu uya i'napai rɨ serɨ esi tukai'? Intomi'si pe esi, uno'pʉ nɨrɨ esi no'sami'si pe,” ta'pʉ iya.
18 Então Zacarias perguntou ao anjo: — Como é que eu vou saber que isso é verdade? Estou muito velho, e a minha mulher também.
19 Inserʉ uya eikʉ'pʉ, “Kepʉrerʉ urɨ, Papa piyawon urɨ, enno'sa' urɨ ayauro'kase'na, mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ itekare ekamase'na ɨpɨ'.
19 O anjo respondeu: — Eu sou Gabriel,
20 Umaimu apurɨ auya pʉra iyesi pɨ', ɨye'maimu'ka nin mɨrɨ, ausauro'to' oton pen unekama'pʉ e'kupʉ pʉ'kʉ pona rɨ,” ta'pʉ inserʉ uya.
20 Você não está acreditando no que eu disse, mas isso acontecerá no tempo certo. E, porque você não acreditou, você ficará mudo e não poderá falar até o dia em que o seu filho nascer.
21 Mɨrɨ koro'tau, ka'pon amʉ' enurikʉ'pʉ Sakaraya enupɨkɨrɨ, usenuminkan pɨ' to' esi'pʉ, “Ɨ'rɨ pɨ' inke kuru rɨ iko'mamʉ tepa'kai' pʉra?” ta'pʉ to' uya.
21 Enquanto isso, o povo estava esperando Zacarias, e todos estavam admirados com a demora dele no Templo.
22 Mɨrɨpan epa'kasa' a'tai, isaurokʉ pʉra iyesi'pʉ. To' uya i'tu'pʉ Papa uya itenu a'kwakasa' uya ɨ'rɨ rɨ ensa' tukai', apʉne pʉra temiyatʉ ke tauro'ka iya 'nokon pɨ', asaurokʉi'ma pʉra.
22 Quando saiu, Zacarias não podia falar. Então perceberam que ele havia tido uma visão no Templo. Sem poder falar, ele fazia sinais com as mãos para o povo.
23 Te'tʉrawasomato' weyu u'ma'sa' a'tai, itunta'pʉ tiwʉ' ta'.
23 Quando terminaram os seus dias de serviço no Templo, Zacarias voltou para casa.
24 Serɨ pata'pʉ pe, ino'pʉ Resipe' umono'ta'pʉ. Mɨrɨpan uko'mamʉ'pʉ tepa'kai' pʉra 5 kaisa rɨ kapʉi tiwʉ' tau.
24 Pouco tempo depois Isabel, a sua esposa, ficou grávida e durante cinco meses não saiu de casa. E ela disse:
25 “Papa uya kuru serɨ ku'sa' serɨ uiwano' pe,” ta'pʉ iya. “Serɨ a'tai kuru si piyɨ'nʉ' imʉre pʉra ka'pon amʉ' koro'tau e'to' mo'kasa' iya man upiyapai,” ta'pʉ Resipe' uya.
25 — Agora que o Senhor me ajudou, ninguém mais vai me desprezar por eu não ter filhos.
26 6 kaisa rɨ kapʉi Resipe' esi koro'tau mono' pe, inserʉ Kepʉrerʉ ennoko'pʉ Papa uya Kiyarari awon pata Nasare' itese' pona.
26 Quando Isabel estava no sexto mês de gravidez, Deus enviou o anjo Gabriel a uma cidade da Galileia chamada Nazaré.
27 A'pɨ'pʉn uri'san, Meri itese', auro'kato' iya ike esi'pʉ, Isose', Tepi' pa rʉ'pʉ, no'pʉ oton pe te'ton.
27 O anjo levava uma mensagem para uma virgem que tinha casamento contratado com um homem chamado José, descendente do rei Davi. Ela se chamava Maria.
28 Inserʉ uyee'pʉ ipiya'. Mɨrɨpan a'tai, “Miyarɨ, Papa Nanʉmʉ'pʉ! Itepuru man ɨpiyau,” ta'pʉ iya.
28 O anjo veio e disse: — Que a paz esteja com você, Maria! Você é muito abençoada. O Senhor está com você.
29 Inserʉ maimu pɨ', ipan pe kuru Meri usenuminka'pʉ, mɨrɨpan, “Ɨ'rɨ rɨ si ta iya ko?” tukai'.
29 Porém Maria, quando ouviu o que o anjo disse, ficou sem saber o que pensar. E, admirada, ficou pensando no que ele queria dizer.
30 “Kɨsi'nʉkʉi, Meri. Wakʉ pe Papa enu yau ɨwesi.
30 Então o anjo continuou: — Não tenha medo, Maria! Deus está contente com você.
31 Ɨumono'tato' oton, mɨrɨpan entuto' oton warawo' pe, mɨrɨpan mese'tɨi' Sises tukai'.
31 Você ficará grávida, dará à luz um filho e porá nele o nome de Jesus .
32 Eke pe kuru iye'to' oton. Mɨrɨ awonsi'kɨ eke kuru Papa Mumu Kʉrɨ rɨ tukai', esa'to' oton. Itepuru Papa uya Kin pe iku'to' oton itamokori Tepi' esi'pʉ kasa,
32 Ele será um grande homem e será chamado de Filho do Deus Altíssimo. Deus, o Senhor, vai fazê-lo rei, como foi o antepassado dele, o rei Davi.
33 mɨrɨ awonsi'kɨ Seko' payan nʉ'san epuru pe iye'to' oton inke rɨ. Kin pe iye'to' e'nonkato' oton pen,” ta'pʉ inserʉ uya.
33 Ele será para sempre rei dos descendentes de Jacó, e o Reino dele nunca se acabará.
34 “Ɨ'rɨ kasa si serɨ e'kupʉ, a'pɨ'pʉn urɨ?” ta'pʉ Meri uya inserʉ pɨ'.
34 Então Maria disse para o anjo: — Isso não é possível, pois eu sou virgem!
35 “Iye'kupʉ rɨ Papa A'kwarʉ rɨ uyepʉ ɨpona, mɨrɨ awonsi'kɨ Papa meruntɨrʉ ereuta ɨpiyau. Mɨrɨ pɨ' wakʉ mʉre esa'to' oton Papa Mumu, tukai',” ta'pʉ inserʉ uya.
35 O anjo respondeu: — O Espírito Santo virá sobre você, e o poder do Deus Altíssimo a envolverá com a sua sombra. Por isso o menino será chamado de santo e Filho de Deus.
36 “Ɨtonpa pe' Resipe' mi'tuyan tʉumu'tasen pen nɨ tato' ipɨ' e'tane, 6 kaisa rɨ kapʉi mono' pe iyesi mɨrɨ, no'sami'si pe kuru iye'tane,
36 Fique sabendo que a sua parenta Isabel está grávida, mesmo sendo tão idosa. Diziam que ela não podia ter filhos, no entanto agora ela já está no sexto mês de gravidez.
37 apʉne pʉra tanporon nɨ ku'nin pe Papa esi,” ta'pʉ iya.
37 Porque para Deus nada é impossível.
38 “Itepuru apiyo' rɨ urɨ. Tɨwɨ si serɨ ne'kupʉi upɨ' mekamayai'ne' awɨrɨ,” ta'pʉ Meri uya. Mɨrɨ ta iya tʉpo, inserʉ uya inɨmɨ'pʉ.
38 Maria respondeu: — Eu sou uma E o anjo foi embora.
39 Mɨrɨ pata'pʉ pe, inke pʉra Meri ekoneka'pʉ tʉutɨto' pe i'kʉrʉ po te'sen pata Isutiya pon ya'.
39 Alguns dias depois, Maria se aprontou e foi depressa para uma cidade que ficava na região montanhosa da Judeia.
40 Pata eposa' tʉuya a'tai, Sakaraya iwʉ' ta' iyewomʉ'pʉ. Mɨrɨpan uya, “Miyarɨ,” ta'pʉ Resipe' pɨ'.
40 Entrou na casa de Zacarias e cumprimentou Isabel.
41 Resipe' uya Meri maimu etasa' a'tai, imʉre utama'pʉ itewan yau. Resipe' nin si uta'kwarʉ'tɨ'pʉ, Papa A'kwarʉ ke,
41 Quando Isabel ouviu a saudação de Maria, a criança se mexeu na barriga dela. Então, cheia do poder do Espírito Santo,
42 mɨrɨpan usaurokʉ'pʉ eke pe, “Ɨmɨrɨ kuru rɨ si kʉrɨ rɨ wakʉ rɨ uri'san Papa uya wakʉ ku'sa' man ɨpɨ' tu'kan kon koro'tapai ayanʉnsa' iya, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨmʉre nɨrɨ kanan iten pe me'ai'ne'.
42 Isabel disse bem alto: — Você é a mais abençoada de todas as mulheres, e a criança que você vai ter é abençoada também!
43 Ɨ'rɨ wenai kuru rɨ uyepuru san uya uka'kʉranpasa' ko?
43 Quem sou eu para que a mãe do meu Senhor venha me visitar?!
44 Amaimu etasa' uya a'tai, uyau umʉre e'sanʉmʉ'pʉ tepori'ma ke.
44 Quando ouvi você me cumprimentar, a criança ficou alegre e se mexeu dentro da minha barriga.
45 Wakʉ pe kuru ɨwesi mɨrɨ apurɨ auya pɨ' Papa Maimu ɨpiya' iye'sa' rʉ'pʉ uta'ku'tɨ a'tai,” ta'pʉ iya.
45 Você é abençoada, pois acredita que vai acontecer o que o Senhor lhe disse.
46 Mɨrɨ a'tai, Meri uya se kasa ta'pʉ:
46 Então Maria disse:
47 — ausente —
47 — A minha alma anuncia a grandeza do Senhor. O meu espírito está alegre por causa de Deus, o meu Salvador.
48 — ausente —
48 Pois ele lembrou de mim, sua humilde De agora em diante todos vão me chamar de mulher abençoada,
49 — ausente —
49 porque o Deus Poderoso fez grandes coisas por mim. O seu nome é santo,
50 — ausente —
50 e ele mostra a sua bondade a todos os que o em todas as
51 — ausente —
51 Deus levanta a sua mão poderosa e derrota os orgulhosos com todos os planos deles.
52 — ausente —
52 Derruba dos seus tronos reis poderosos e põe os humildes em altas posições.
53 — ausente —
53 Dá fartura aos que têm fome e manda os ricos embora com as mãos vazias. que fez aos nossos antepassados e ajudou o povo de Israel, seu servo. Lembrou de mostrar a sua bondade a Abraão e a todos os seus descendentes, para sempre.
54 ta'pʉ Meri uya.
54 — ausente —
56 Mɨrɨpan uko'mamʉ'pʉ Resipe' piyau osorʉwau kapʉi, mɨrɨ awonsi'kɨ iyenna'po'pʉ tʉpata ya'.
56 Maria ficou mais ou menos três meses com Isabel e depois voltou para casa.
57 Resipe' entuto' weyu e'seposa' a'tai, iyentu'pʉ warawo' pe.
57 Chegou o tempo de Isabel ter a criança, e ela deu à luz um menino.
58 Itonpa ton akontawon kon mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton kuru uya etasa' esi'pʉ, eke pe kuru Papa usentu'masa' ipɨ' tawon. Mɨrɨpan kon esi'pʉ pori' pe ipokon pe.
58 Os vizinhos e parentes ouviram falar da grande bondade do Senhor para com Isabel, e todos ficaram alegres com ela.
59 Tikin nɨ suntaaka iyenasa' a'tai, itun pi'pɨ puturʉkato' e'seporo'pʉ. Mɨrɨpan ese'tɨ to' uya esi'pʉ Sakaraya tukai', ikʉipʉnʉ ese' yau.
59 Quando o menino estava com oito dias, vieram circuncidá-lo e queriam lhe dar o nome do pai, isto é, Zacarias.
60 E'tane isan uya, “Kane, Isaan itese' kʉrɨ rɨ,” ta'pʉ.
60 Mas a sua mãe disse: — Não. O nome dele vai ser João.
61 Mɨrɨpan pɨ' ta'pʉ to' uya, “E'tane sa'ne mɨrɨ tukai' ɨnʉ' rɨ ɨtonpa ese' pʉra iyesi,” ta'pʉ to' uya.
61 Então disseram: — Mas você não tem nenhum parente com esse nome!
62 Mɨrɨ a'tai, ikʉipʉnʉ auro'ka'pʉ to' uya temiyatʉ kon ke ɨnʉ' tukai' ese'tɨ iya tukai'.
62 Aí fizeram sinais ao pai, perguntando que nome ele queria pôr no menino.
63 Mɨrɨ a'tai, imenukato' tʉuya ipɨ' ekama'po'pʉ iya. Ka'pon amʉ' tewansiukai' nin si imenuka'pʉ iya mɨrɨ, “Itese' mɨrɨ Isaan,” tukai'.
63 Zacarias pediu uma tabuinha de escrever e escreveu: “O nome dele é João.” E todos ficaram muito admirados.
64 Mɨrɨ a'tai rɨ, imaimu epa'ka'pʉ, mɨrɨpan nin si usaurokʉ'pʉ mɨrɨ Papa apurɨpɨtʉ'pʉ iya nin si.
64 Nesse momento Zacarias pôde falar novamente e começou a louvar a Deus.
65 Mɨrɨpan pɨ' rɨ itonpa ton akontawon kon usewansiuka'pʉ, mɨrɨ ton pɨ' usauro'nɨ pɨ' to' esi'pʉ siya rɨ Isutiya i'kʉrʉ poro'ne rɨ.
65 Os vizinhos ficaram com muito medo, e as notícias dessas coisas se espalharam por toda a região montanhosa da Judeia.
66 Tanporon kon etanin nʉ'san usenuminka'pʉ serɨ pɨ', mɨrɨpan kon usekama'popɨtʉ'pʉ, “Ɨnʉ' pe rɨ si pʉse rɨ mʉre e'to' oton?” ta'pʉ to' uya, apʉne pʉra Papa meruntɨrʉ yau iyesi pɨ'.
66 Todos os que ouviam essas coisas e pensavam nelas perguntavam: — O que será que esse menino vai ser? Pois, de fato, o poder do Senhor estava com ele.
67 Ikʉipʉnʉ Sakaraya uta'kwarʉ'tɨ'pʉ Papa A'kwarʉ ke. Mɨrɨpan usaurokʉ'pʉ, Papa uya tauro'ka'pʉ ike pɨ':
67 Zacarias, o pai de João, cheio do Espírito Santo, começou a profetizar . Ele disse:
68 — ausente —
68 — Louvemos o Senhor, o Deus de Israel, pois ele veio ajudar o seu povo e lhe dar a liberdade.
69 — ausente —
69 Enviou para nós um poderoso Salvador, aquele que é descendente do seu
70 — ausente —
70 Faz muito tempo que Deus disse isso por meio dos seus santos
71 — ausente —
71 Ele prometeu nos salvar dos nossos inimigos e nos livrar do poder de todos os que nos odeiam.
72 — ausente —
72 Disse que ia mostrar a sua bondade aos nossos antepassados e lembrar da sua santa ao nosso antepassado Abraão; prometeu que nos livraria dos nossos inimigos e que ia nos deixar servi-lo sem medo,
75 ta'pʉ iya.
75 para que sejamos somente dele e façamos o que ele quer em todos os dias da nossa vida.
76 Mɨrɨpan uya ta'pʉ tʉmu pɨ',
76 E você, menino, será chamado de profeta do Deus Altíssimo e irá adiante do Senhor a fim de preparar o caminho para ele.
77 — ausente —
77 Você anunciará ao povo de Deus a salvação que virá por meio do perdão dos pecados deles.
78 — ausente —
78 Pois o nosso Deus é misericordioso e bondoso. Ele fará brilhar sobre nós a sua luz
79 ta'pʉ Sakaraya uya tʉmu pɨ'.
79 e do céu iluminará todos os que vivem na escuridão da sombra da morte, para guiar os nossos passos no caminho da paz.
80 Mɨrɨpan si'kɨrɨ rɨ, mʉre usemo'ka'pʉ pana' pe ta'kwarʉ ke. Mɨrɨpan uko'mamʉ'pʉ rɨmono' tau. Mɨrɨ tʉpo, iyepa'ka'pʉ Esuwerʉ amʉ' enupai' Papa eseru pɨ'.
80 O menino cresceu e ficou forte de espírito. E viveu no deserto até o dia em que apareceu diante do povo de Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.