Lucas 12

Akawaio NT (AKE_BSS) vs NAA

Sair da comparação
NAA Nova Almeida Atualizada 2017
1 Mɨrɨ koro'tau, anpisin pe ka'pon amʉ' amʉra'pʉ. Tu'ke ka'pon amʉ' esi'pʉ, tʉtonpa kon nɨ tʉwasa'pɨ'se. Wapiya tʉpoitorʉ ton auro'kapɨ' Sises e'sara'tɨ'pʉ: “Te'mainanpai' e'tɨ', Pari'si amʉ' uya pʉrowa a'sarutanʉ'to' ike namai', wakʉ pe to' e'ku'to'.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Ɨ'rɨ pʉra rɨ iyesi mɨrɨ iwapu'tɨsa' te'nɨponkasen pen, mɨrɨ pe pʉra onansa' i'tu pʉra te'sen.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Ewarupɨ yau ausaurokʉ'pʉ usetato' oton wʉi nai, mɨrɨ awonsi'kɨ pana ya' ɨyetarerumʉ'pʉ i'nau ɨiwʉ' tau usekamato' oton ɨutɨ nakapu ponsi'kɨ.
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 “Apana'tɨ uya 'nokon, utonpa ton, ɨpun kon wɨnin nan pɨ' kenari'nʉntʉu, mɨrɨ tʉpo ɨ'rɨ kupʉ to' uya pʉra iyesi.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 E'tane ekama uya ɨpɨ'nokon kʉrɨ rɨ ɨyenari'nʉnto' kon ipɨ'. Kʉrɨ rɨ pɨ' rɨken enari'nʉntɨ', ama'tanʉkʉ tʉpo, a'kwarʉ wannɨ kuru rɨ eno'manin kʉrɨ rɨ, ekota'man nɨto' ya'. Ewai', apana'tɨ uya 'nokon, kʉrɨ rɨ rɨken pɨ' enari'nʉntɨ'.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 “5 kaisaron kon pe' toron amʉ' tʉkʉrʉpo'pomasan pen asa'ron pʉrata pun kaisa rɨ? E'tane tikin nan nɨ to' tonpa pu'tɨka'nʉkʉ Papa uya pʉra iyesi.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 I'napai rɨ, a'pai kon i'po' rɨ esi tanporo i'tusa' pe. Kenari'nʉntʉu, i'nʉnkena' ton ɨmɨrɨ'nokon tu'kan kon toron amʉ' entaino kon,” ta'pʉ Sises uya.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 “Apana'tɨ uya 'nokon, ɨnʉ' uya rɨ uyekama a'tai, i'nai rɨ iyesi tukai' ka'pon amʉ' pɨ', Ka'pon, Papa winon uya ekamato' oton i'nai rɨ iyesi tukai' Papa inserʉʉi ton pɨ'.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 E'tane ɨnʉ' rɨ unurunpayai'ne' ka'pon amʉ' rau nurunpato' oton Papa inserʉʉi ton rau.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Tanporon kon tʉusauro'san isapema pe Ka'pon, Papa winon pɨ' rɨ usentu'man, e'tane ɨnʉ' rɨ tʉusauro'sen esi a'tai, Wakʉ A'kwarʉ sapema pe pɨ', Papa usentu'man pen nɨ.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Usenupan nɨto' iwʉ', esa' wannɨ ton mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton rakʉi' to' uya ɨne'sa' kon a'tai, kɨsewankamatʉu, nai kasa e'wapu'tɨ mɨrɨ pe pʉra ɨ'rɨ ta uya, tukai'.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Papa A'kwarʉ uya amaimu ke ɨrepa mɨrɨ, mɨrɨ a'tai,” ta'pʉ Sises uya.
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Tu'kan kon ka'pon amʉ' koro'tawon uya ta'pʉ Sises pɨ', “Ti'sa, urui pɨ' ekamakɨ urepato' pe iya a'sa'mʉyai ina kʉipʉnʉ apuruui rʉ'pʉ ke,” ta'pʉ iya.
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Sises uya eikʉ'pʉ, “Utʉrawasooi pen nɨ mɨrɨ,” ta'pʉ iya.
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Mɨrɨpan a'tai, ta'pʉ iya tu'kan kon pɨ', “Ti'tui' e'tɨ'! Mentai pʉra e'tɨ'! Ka'pon uko'mamʉ pʉra rɨ iyesi serɨ non po inke pori' pe tanporon esa' pe tesi pɨ',” ta'pʉ iya.
15 Então lhes recomendou:
16 Sises uya panton ke to' auro'ka'pʉ to' enupanin pe, “Tapiyara ka'pon esi'pʉ, eke imainarʉ.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Mɨrɨpan usenuminka'pʉ, ‘Ɨ'rɨ kupʉ uya serɨ?’ tukai'. ‘Ui'kiyari amʉranʉ'to' uya ya' pʉra iyesi.’
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Mɨrɨ a'tai ta'pʉ iya, ‘Serɨ kupʉ uya; uyapuruui iwʉ' tʉrʉ'kwa uya serɨ. Eke pe parɨ amɨto' pe uya. Mɨrɨ yau si ui'kiyari mɨrɨ tʉpo uyapuruui amʉranʉ'to' pe uya.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Mɨrɨ a'tai si ta uya mɨrɨ, Tu'kan nɨ amʉranʉ'sa' uya mɨrɨ uko'manʉ'nin pe. E'tʉrawasoma pen nin si serɨ tʉpo. Enta'na, ensi uya, pori' pe uko'mamʉ!’
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 “E'tane, Papa uya ta'pʉ ipɨ', ‘Pu' pʉn! Serɨ ewarupɨ nau auma'tato' oton. E'tane si tiwano' pe, ɨiwano' pe ɨnkupʉ'pʉ epoto' oton tʉron nɨ uya,’ ta'pʉ Papa uya ipɨ'.
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 “Serɨ na'ne' kasa si te'ton kon ka'pon amʉ' mentaino kon pe to' esi a'tai, apʉne pʉra Papa e'to' i'se kupʉ to' uya pʉra iyesi pɨ',” ta'pʉ Sises uya.
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Mɨrɨ a'tai Sises uya ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ', “Mɨrɨ pe iyesi pɨ' ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon, ɨuko'manto' kon pɨ' rɨ kɨsewankamatʉu, ɨ'rɨ pɨ' enta'nato' pe, mɨrɨ pe pʉra ɨpun kon pɨ' rɨ, ɨ'rɨ esi upon pe, tukai'.
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Uko'man nɨto' esi kiyari entai, mɨrɨ awonsi'kɨ pun wannɨ, pon entai.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Toron amʉ' pɨ' ɨsenupatɨ': Te'pɨnsan pen, kiyari akʉ'pʉsa' amʉranʉ'nin nan pen, to' i'kiyari pata'se' pʉnon kon nɨ; e'tane Papa uya to' ewekʉ. Mɨrɨ entai i'nʉnkena' pe ɨwesi kon mɨrɨ toron amʉ' entai!
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Ɨnʉ' uya rɨ tʉuko'manto' ɨnka miyarɨ parɨ,ipɨ' tʉusewankamai'?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Sepa' nan kupʉ auya'nokon poken pʉra iye'tane, ɨ'rɨ pɨ' ken si tʉron nɨ ton pɨ' ɨusewankama kon?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 “Pata ipʉrʉ ton a'ta pɨ' ɨsenupatɨ': Te'tʉrawasomasan pen, mɨrɨ pe pʉra ɨ'pɨ'nin nan pen. Mɨrɨ rɨ e'tane, ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon, Saraman imaminkena' epontɨsa' pʉra iyesi'pʉ mɨrɨ ton kasa.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Mɨrɨ kasa Papa uya wana' rɨ pontɨ pe iyesi yau, wana' serɨ pe na'ne' mɨrɨ awonsi'kɨ awanapairɨ eno'ma apo' ya', mɨrɨ entai rɨ ɨpontɨ iya 'nokon. Aiko sɨ, aiko pe rʉ'kwɨ apurɨto' auya'nokon esi!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 “Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyewan kon tʉnonkai' pʉra e'tɨ' ɨnɨkunʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnensinʉ kon pɨ'; ipɨ' kɨsewankamatʉu.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Apʉne pʉra Papa i'tunin nan pen e'to' ipɨkɨrɨ pe tanporo serɨ warai'nan esi, mɨrɨpan ɨkʉipʉnʉ kon uya i'tu serɨ ton i'se ɨwesi kon.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 E'tane, esa' wannɨ pe iye'to' iwarinpatɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ ton nɨ nin si e'tʉrʉ mɨrɨ ɨyena'nokon nɨ nɨrɨ.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 “Tu'ke pʉra rɨ esii'ma, enari'ke' pe pʉra e'tɨ', apʉne pʉra ɨkʉipʉnʉ kon man pori' pe itesa' pe rɨ marɨ ɨwesi kon pa ɨrepa kon tʉuya pɨ'.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Ayapuruui kon ikʉrʉpo'pomatɨ', entu'manin nan repa kon pa. Ɨpʉrataai kon yen ɨnepotɨ' ipooi'pɨ pe tenasen pen, mamin, Epʉn po na'ne' tʉu'ma'sen pen. Mɨrɨ yau ama' uyepʉ pʉra iyesi a'ko pe, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨrʉkanin uya ima'tanʉkʉ pʉra rɨ iyesi.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Apʉne pʉra, ɨimamin kon e'to' airɨ, mɨrɨ yau ɨyewan kon nɨ nɨrɨ e'to' oton,” ta'pʉ Sises uya.
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 Miyarɨ rɨ to' enupa'pʉ iya se kasa, “Iyekonekasa' pe e'tɨ', Papa tʉrawasooi ku'nin pe inke rɨ.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Iyapiyo' ton esi tepuru kon enupɨkɨrɨ kasa e'tɨ'. Iye'sa' a'tai, mʉra'ta wɨpɨtʉ iya a'tai, inke pʉra to' uya a'koka iyewonto' pe.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Pori' pe to' esi mɨrɨ itenupɨkɨrɨ te'san. I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, iyepontɨ mɨrɨ to' mʉta'napato' pe tʉuya, tepʉrʉ piyau tʉteire' kon po to' enato' pe to' kupʉ iya, mɨrɨpan kon enta'na enupɨkɨrɨ iyesi.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Wakʉ pe kuru iyesi mɨrɨ kamoro iyapiyo' ton itenupɨkɨrɨ te'san, ɨ'rɨ pe pʉra rɨ ewarupɨ nau rɨ iye'tane.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 E'tane, se ito'ka'nʉ'tɨ': Ɨutɨ esa' uya ama' uyepʉ i'tusa' yau, tiwʉ' ta' ewon nɨ kuu'pʉ iya nesii'no pen.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Ɨmɨrɨ'nokon nɨrɨ, tekonekai' me'tʉi', apʉne pʉra Ka'pon, Papa winon uye'to' oton itenupɨkɨrɨ pʉra rɨ ɨwe'tane'nokon,” ta'pʉ iya.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Pi'ta uya Sises ekama'po'pʉ, “Uyepuru, ina rɨken pe' pana ya' serɨ panton ekama auya, mɨrɨ pe pʉra tanporon kon pɨ' rɨ katɨ?” ta'pʉ iya.
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Itepuru uya eikʉ'pʉ, “Ɨnʉ' ken usauro'nɨ'pʉ awɨron mɨrɨ awonsi'kɨ emiya'pokena' tʉtonpa esa' e' pe nai? Itesa' nʉnonkanʉ tʉpoitorʉ ton esa' pe to' i'kiyari epe' ke to' repanin pe itʉto' weyu a'tai?
42 O Senhor respondeu:
43 Wakʉ pe rɨ kʉrɨ rɨ ipoitorʉ e'to' oton itepuru neporonʉ mɨrɨ kupʉ pɨ' tenna'po a'tai.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, itepuru uya tanporon tapuruui esa' pe iku'to' oton.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 E'tane si iya'tai pʉra kʉrɨ rɨ ipoitorʉ uya ta pe iyesi yau, ‘Uyepuru nʉko'manyan inke rɨ, iyepʉ pʉra,’ ta iya yau, mɨrɨpan e'sara'tɨ warawo' amʉ', uri'sami'si amʉ' ipoitorʉ ton panta'ma pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ enta'nan pɨ', ensi pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ e'taripan pɨ'.
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 Kʉrɨ rɨ ipoitorʉ epuru uye'to' oton wʉi a'tai itenupɨkɨrɨ iye'tane pʉra, mɨrɨ a'kʉra' iyepʉ ta tane iya pʉra rɨ, mɨrɨpan uya ipɨrʉkato' otonmɨrɨ awonsi'kɨ inonkato' iya oton apurɨnin nan pen pata'se' ya'.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 “Kʉrɨ rɨ ipoitorʉ epuru e'to' i'se i'tunin e'tane tekonekasen pen, tepuru tʉrawasooi ku'nin pen nɨrɨ, mɨrɨpan kota'mato' oton itepuru uya ipan pe kuru.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 E'tane kʉrɨ rɨ i'tunin pen tepuru e'to' i'se, mɨrɨpan uya ɨri kupʉ, mara rʉ'kwɨ itepuru uya ikota'mato' oton. Kʉrɨ rɨ eke pe Papa uya irepasa' na'ne' winɨ eke pe iwarinpa iya. Kʉrɨ rɨ nɨrɨ Papa uya irepasa' na'ne' itemiya'porʉ ke, eke pe kuru tʉrawaso ku'to' iya ike ke winɨ, ekama'poto' oton eke pe kuru itʉrawasooi rʉ'pʉ pɨ',” ta'pʉ Sises uya.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Miyarɨ rɨ marɨ Sises esi'pʉ to' enupa pɨ' se kasa: “Apo' ne'sa' uya serɨ non pona, epo'tɨn pɨ' iye'sara'tɨka'sa' i'se e'ai'.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Uma'tanʉ'to' ya' utɨ pe man, e'tane e'ne' pe kuru ukupʉ iya serɨ iu'matʉ pʉ'kʉ pona rɨ.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Tʉusewankamai' pʉra pe' e'nɨto' ne'sa' uya pe ekama auya'nokon serɨ non pona? Tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' ne'sa' uya pen, e'tane epantakapɨ'nɨto' nin.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Serɨ awonsi'kɨ, 5 kaisaron kon ka'pon amʉ' e'to' oton ɨsitonpa pe usewa'noman pɨ'; osorʉwawon kon asa'ron kon ewa'noma pɨ', asa'ron kon osorʉwawon kon ewa'noma pɨ' nɨrɨ.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 To' epantakapɨ'sa' e'to' oton; ikʉipʉnʉ tʉmu ewa'noma pɨ', imu tʉkʉipʉnʉ ewa'noma pɨ', isan uri'san tʉmʉre ewa'noma pɨ', imʉre uri'san tʉsan ewa'noma pɨ', itewo'pʉ tʉpa'se ewa'noma pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ ipa'se tewo'pʉ ewa'noma pɨ',” ta'pʉ iya.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Anpisin pɨ' ta'pʉ iya, “Kapuru' enuku ene auya'nokon a'tai, wʉi enu utɨ winɨ, inke pʉra, tuna uyepʉ tukai' i'tu auya'nokon, mɨrɨ koro'tau iye'kapʉ rɨ.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Wʉi enu enuku kamisi winɨ pese'tɨ uyepʉ a'tai, i'tu auya'nokon, a'ne' pe wʉi uyepʉ tukai', mɨrɨpan esi a'ne' pe rɨ.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Wakʉ pe te'ku'san! I'tu auya'nokon non mɨrɨ awonsi'kɨ ka' winɨ rɨ ɨ'rɨ rɨ enpoikanin pe ɨwesi kon. Ɨ'rɨ pe ken si iyesi pɨ' serɨ pe iweyu na'ne' enpoika i'tu auya'nokon pʉra iyesi?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' wakʉ eseru ɨnto'ka'nʉ'pai pʉra ɨwesi kon ɨiwano' kon pe?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Ɨutɨ kon koro'tau ɨyeyaton a'kɨrɨ a'sinin itepuru piya', ipan pe ɨsi'tukɨ ekoneka i'se ipokon pe, aya'kwarʉka iya rawɨrɨ a'sinin itepuru ena', ɨtʉrʉ iya mɨrɨ pʉresiman ena', mɨrɨpan uya ɨyeno'ma pariki'si ta'.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Ekama uya, ɨyepa'kato' oton kon pen nɨ tanporo ɨne'manʉ kon i'ma'ka auya'nokon pʉ'kʉ pona rɨ,” ta'pʉ Sises uya.
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.