Lucas 12

Akawaio NT (AKE_BSS) vs ARIB

Sair da comparação
ARIB Almeida Revisada Imprensa Bíblica
1 Mɨrɨ koro'tau, anpisin pe ka'pon amʉ' amʉra'pʉ. Tu'ke ka'pon amʉ' esi'pʉ, tʉtonpa kon nɨ tʉwasa'pɨ'se. Wapiya tʉpoitorʉ ton auro'kapɨ' Sises e'sara'tɨ'pʉ: “Te'mainanpai' e'tɨ', Pari'si amʉ' uya pʉrowa a'sarutanʉ'to' ike namai', wakʉ pe to' e'ku'to'.
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ɨ'rɨ pʉra rɨ iyesi mɨrɨ iwapu'tɨsa' te'nɨponkasen pen, mɨrɨ pe pʉra onansa' i'tu pʉra te'sen.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Ewarupɨ yau ausaurokʉ'pʉ usetato' oton wʉi nai, mɨrɨ awonsi'kɨ pana ya' ɨyetarerumʉ'pʉ i'nau ɨiwʉ' tau usekamato' oton ɨutɨ nakapu ponsi'kɨ.
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 “Apana'tɨ uya 'nokon, utonpa ton, ɨpun kon wɨnin nan pɨ' kenari'nʉntʉu, mɨrɨ tʉpo ɨ'rɨ kupʉ to' uya pʉra iyesi.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 E'tane ekama uya ɨpɨ'nokon kʉrɨ rɨ ɨyenari'nʉnto' kon ipɨ'. Kʉrɨ rɨ pɨ' rɨken enari'nʉntɨ', ama'tanʉkʉ tʉpo, a'kwarʉ wannɨ kuru rɨ eno'manin kʉrɨ rɨ, ekota'man nɨto' ya'. Ewai', apana'tɨ uya 'nokon, kʉrɨ rɨ rɨken pɨ' enari'nʉntɨ'.
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 “5 kaisaron kon pe' toron amʉ' tʉkʉrʉpo'pomasan pen asa'ron pʉrata pun kaisa rɨ? E'tane tikin nan nɨ to' tonpa pu'tɨka'nʉkʉ Papa uya pʉra iyesi.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 I'napai rɨ, a'pai kon i'po' rɨ esi tanporo i'tusa' pe. Kenari'nʉntʉu, i'nʉnkena' ton ɨmɨrɨ'nokon tu'kan kon toron amʉ' entaino kon,” ta'pʉ Sises uya.
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 “Apana'tɨ uya 'nokon, ɨnʉ' uya rɨ uyekama a'tai, i'nai rɨ iyesi tukai' ka'pon amʉ' pɨ', Ka'pon, Papa winon uya ekamato' oton i'nai rɨ iyesi tukai' Papa inserʉʉi ton pɨ'.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 E'tane ɨnʉ' rɨ unurunpayai'ne' ka'pon amʉ' rau nurunpato' oton Papa inserʉʉi ton rau.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Tanporon kon tʉusauro'san isapema pe Ka'pon, Papa winon pɨ' rɨ usentu'man, e'tane ɨnʉ' rɨ tʉusauro'sen esi a'tai, Wakʉ A'kwarʉ sapema pe pɨ', Papa usentu'man pen nɨ.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 “Usenupan nɨto' iwʉ', esa' wannɨ ton mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton rakʉi' to' uya ɨne'sa' kon a'tai, kɨsewankamatʉu, nai kasa e'wapu'tɨ mɨrɨ pe pʉra ɨ'rɨ ta uya, tukai'.
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Papa A'kwarʉ uya amaimu ke ɨrepa mɨrɨ, mɨrɨ a'tai,” ta'pʉ Sises uya.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Tu'kan kon ka'pon amʉ' koro'tawon uya ta'pʉ Sises pɨ', “Ti'sa, urui pɨ' ekamakɨ urepato' pe iya a'sa'mʉyai ina kʉipʉnʉ apuruui rʉ'pʉ ke,” ta'pʉ iya.
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Sises uya eikʉ'pʉ, “Utʉrawasooi pen nɨ mɨrɨ,” ta'pʉ iya.
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Mɨrɨpan a'tai, ta'pʉ iya tu'kan kon pɨ', “Ti'tui' e'tɨ'! Mentai pʉra e'tɨ'! Ka'pon uko'mamʉ pʉra rɨ iyesi serɨ non po inke pori' pe tanporon esa' pe tesi pɨ',” ta'pʉ iya.
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Sises uya panton ke to' auro'ka'pʉ to' enupanin pe, “Tapiyara ka'pon esi'pʉ, eke imainarʉ.
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Mɨrɨpan usenuminka'pʉ, ‘Ɨ'rɨ kupʉ uya serɨ?’ tukai'. ‘Ui'kiyari amʉranʉ'to' uya ya' pʉra iyesi.’
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Mɨrɨ a'tai ta'pʉ iya, ‘Serɨ kupʉ uya; uyapuruui iwʉ' tʉrʉ'kwa uya serɨ. Eke pe parɨ amɨto' pe uya. Mɨrɨ yau si ui'kiyari mɨrɨ tʉpo uyapuruui amʉranʉ'to' pe uya.
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Mɨrɨ a'tai si ta uya mɨrɨ, Tu'kan nɨ amʉranʉ'sa' uya mɨrɨ uko'manʉ'nin pe. E'tʉrawasoma pen nin si serɨ tʉpo. Enta'na, ensi uya, pori' pe uko'mamʉ!’
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 “E'tane, Papa uya ta'pʉ ipɨ', ‘Pu' pʉn! Serɨ ewarupɨ nau auma'tato' oton. E'tane si tiwano' pe, ɨiwano' pe ɨnkupʉ'pʉ epoto' oton tʉron nɨ uya,’ ta'pʉ Papa uya ipɨ'.
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 “Serɨ na'ne' kasa si te'ton kon ka'pon amʉ' mentaino kon pe to' esi a'tai, apʉne pʉra Papa e'to' i'se kupʉ to' uya pʉra iyesi pɨ',” ta'pʉ Sises uya.
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Mɨrɨ a'tai Sises uya ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ', “Mɨrɨ pe iyesi pɨ' ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon, ɨuko'manto' kon pɨ' rɨ kɨsewankamatʉu, ɨ'rɨ pɨ' enta'nato' pe, mɨrɨ pe pʉra ɨpun kon pɨ' rɨ, ɨ'rɨ esi upon pe, tukai'.
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Uko'man nɨto' esi kiyari entai, mɨrɨ awonsi'kɨ pun wannɨ, pon entai.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Toron amʉ' pɨ' ɨsenupatɨ': Te'pɨnsan pen, kiyari akʉ'pʉsa' amʉranʉ'nin nan pen, to' i'kiyari pata'se' pʉnon kon nɨ; e'tane Papa uya to' ewekʉ. Mɨrɨ entai i'nʉnkena' pe ɨwesi kon mɨrɨ toron amʉ' entai!
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 Ɨnʉ' uya rɨ tʉuko'manto' ɨnka miyarɨ parɨ,ipɨ' tʉusewankamai'?
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Sepa' nan kupʉ auya'nokon poken pʉra iye'tane, ɨ'rɨ pɨ' ken si tʉron nɨ ton pɨ' ɨusewankama kon?
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 “Pata ipʉrʉ ton a'ta pɨ' ɨsenupatɨ': Te'tʉrawasomasan pen, mɨrɨ pe pʉra ɨ'pɨ'nin nan pen. Mɨrɨ rɨ e'tane, ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon, Saraman imaminkena' epontɨsa' pʉra iyesi'pʉ mɨrɨ ton kasa.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Mɨrɨ kasa Papa uya wana' rɨ pontɨ pe iyesi yau, wana' serɨ pe na'ne' mɨrɨ awonsi'kɨ awanapairɨ eno'ma apo' ya', mɨrɨ entai rɨ ɨpontɨ iya 'nokon. Aiko sɨ, aiko pe rʉ'kwɨ apurɨto' auya'nokon esi!
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 “Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyewan kon tʉnonkai' pʉra e'tɨ' ɨnɨkunʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnensinʉ kon pɨ'; ipɨ' kɨsewankamatʉu.
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Apʉne pʉra Papa i'tunin nan pen e'to' ipɨkɨrɨ pe tanporo serɨ warai'nan esi, mɨrɨpan ɨkʉipʉnʉ kon uya i'tu serɨ ton i'se ɨwesi kon.
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 E'tane, esa' wannɨ pe iye'to' iwarinpatɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ ton nɨ nin si e'tʉrʉ mɨrɨ ɨyena'nokon nɨ nɨrɨ.
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Tu'ke pʉra rɨ esii'ma, enari'ke' pe pʉra e'tɨ', apʉne pʉra ɨkʉipʉnʉ kon man pori' pe itesa' pe rɨ marɨ ɨwesi kon pa ɨrepa kon tʉuya pɨ'.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Ayapuruui kon ikʉrʉpo'pomatɨ', entu'manin nan repa kon pa. Ɨpʉrataai kon yen ɨnepotɨ' ipooi'pɨ pe tenasen pen, mamin, Epʉn po na'ne' tʉu'ma'sen pen. Mɨrɨ yau ama' uyepʉ pʉra iyesi a'ko pe, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨrʉkanin uya ima'tanʉkʉ pʉra rɨ iyesi.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Apʉne pʉra, ɨimamin kon e'to' airɨ, mɨrɨ yau ɨyewan kon nɨ nɨrɨ e'to' oton,” ta'pʉ Sises uya.
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Miyarɨ rɨ to' enupa'pʉ iya se kasa, “Iyekonekasa' pe e'tɨ', Papa tʉrawasooi ku'nin pe inke rɨ.
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 Iyapiyo' ton esi tepuru kon enupɨkɨrɨ kasa e'tɨ'. Iye'sa' a'tai, mʉra'ta wɨpɨtʉ iya a'tai, inke pʉra to' uya a'koka iyewonto' pe.
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Pori' pe to' esi mɨrɨ itenupɨkɨrɨ te'san. I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, iyepontɨ mɨrɨ to' mʉta'napato' pe tʉuya, tepʉrʉ piyau tʉteire' kon po to' enato' pe to' kupʉ iya, mɨrɨpan kon enta'na enupɨkɨrɨ iyesi.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Wakʉ pe kuru iyesi mɨrɨ kamoro iyapiyo' ton itenupɨkɨrɨ te'san, ɨ'rɨ pe pʉra rɨ ewarupɨ nau rɨ iye'tane.
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 E'tane, se ito'ka'nʉ'tɨ': Ɨutɨ esa' uya ama' uyepʉ i'tusa' yau, tiwʉ' ta' ewon nɨ kuu'pʉ iya nesii'no pen.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Ɨmɨrɨ'nokon nɨrɨ, tekonekai' me'tʉi', apʉne pʉra Ka'pon, Papa winon uye'to' oton itenupɨkɨrɨ pʉra rɨ ɨwe'tane'nokon,” ta'pʉ iya.
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Pi'ta uya Sises ekama'po'pʉ, “Uyepuru, ina rɨken pe' pana ya' serɨ panton ekama auya, mɨrɨ pe pʉra tanporon kon pɨ' rɨ katɨ?” ta'pʉ iya.
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Itepuru uya eikʉ'pʉ, “Ɨnʉ' ken usauro'nɨ'pʉ awɨron mɨrɨ awonsi'kɨ emiya'pokena' tʉtonpa esa' e' pe nai? Itesa' nʉnonkanʉ tʉpoitorʉ ton esa' pe to' i'kiyari epe' ke to' repanin pe itʉto' weyu a'tai?
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Wakʉ pe rɨ kʉrɨ rɨ ipoitorʉ e'to' oton itepuru neporonʉ mɨrɨ kupʉ pɨ' tenna'po a'tai.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, itepuru uya tanporon tapuruui esa' pe iku'to' oton.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 E'tane si iya'tai pʉra kʉrɨ rɨ ipoitorʉ uya ta pe iyesi yau, ‘Uyepuru nʉko'manyan inke rɨ, iyepʉ pʉra,’ ta iya yau, mɨrɨpan e'sara'tɨ warawo' amʉ', uri'sami'si amʉ' ipoitorʉ ton panta'ma pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ enta'nan pɨ', ensi pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ e'taripan pɨ'.
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Kʉrɨ rɨ ipoitorʉ epuru uye'to' oton wʉi a'tai itenupɨkɨrɨ iye'tane pʉra, mɨrɨ a'kʉra' iyepʉ ta tane iya pʉra rɨ, mɨrɨpan uya ipɨrʉkato' otonmɨrɨ awonsi'kɨ inonkato' iya oton apurɨnin nan pen pata'se' ya'.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 “Kʉrɨ rɨ ipoitorʉ epuru e'to' i'se i'tunin e'tane tekonekasen pen, tepuru tʉrawasooi ku'nin pen nɨrɨ, mɨrɨpan kota'mato' oton itepuru uya ipan pe kuru.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 E'tane kʉrɨ rɨ i'tunin pen tepuru e'to' i'se, mɨrɨpan uya ɨri kupʉ, mara rʉ'kwɨ itepuru uya ikota'mato' oton. Kʉrɨ rɨ eke pe Papa uya irepasa' na'ne' winɨ eke pe iwarinpa iya. Kʉrɨ rɨ nɨrɨ Papa uya irepasa' na'ne' itemiya'porʉ ke, eke pe kuru tʉrawaso ku'to' iya ike ke winɨ, ekama'poto' oton eke pe kuru itʉrawasooi rʉ'pʉ pɨ',” ta'pʉ Sises uya.
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 Miyarɨ rɨ marɨ Sises esi'pʉ to' enupa pɨ' se kasa: “Apo' ne'sa' uya serɨ non pona, epo'tɨn pɨ' iye'sara'tɨka'sa' i'se e'ai'.
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Uma'tanʉ'to' ya' utɨ pe man, e'tane e'ne' pe kuru ukupʉ iya serɨ iu'matʉ pʉ'kʉ pona rɨ.
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Tʉusewankamai' pʉra pe' e'nɨto' ne'sa' uya pe ekama auya'nokon serɨ non pona? Tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' ne'sa' uya pen, e'tane epantakapɨ'nɨto' nin.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Serɨ awonsi'kɨ, 5 kaisaron kon ka'pon amʉ' e'to' oton ɨsitonpa pe usewa'noman pɨ'; osorʉwawon kon asa'ron kon ewa'noma pɨ', asa'ron kon osorʉwawon kon ewa'noma pɨ' nɨrɨ.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 To' epantakapɨ'sa' e'to' oton; ikʉipʉnʉ tʉmu ewa'noma pɨ', imu tʉkʉipʉnʉ ewa'noma pɨ', isan uri'san tʉmʉre ewa'noma pɨ', imʉre uri'san tʉsan ewa'noma pɨ', itewo'pʉ tʉpa'se ewa'noma pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ ipa'se tewo'pʉ ewa'noma pɨ',” ta'pʉ iya.
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Anpisin pɨ' ta'pʉ iya, “Kapuru' enuku ene auya'nokon a'tai, wʉi enu utɨ winɨ, inke pʉra, tuna uyepʉ tukai' i'tu auya'nokon, mɨrɨ koro'tau iye'kapʉ rɨ.
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Wʉi enu enuku kamisi winɨ pese'tɨ uyepʉ a'tai, i'tu auya'nokon, a'ne' pe wʉi uyepʉ tukai', mɨrɨpan esi a'ne' pe rɨ.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 Wakʉ pe te'ku'san! I'tu auya'nokon non mɨrɨ awonsi'kɨ ka' winɨ rɨ ɨ'rɨ rɨ enpoikanin pe ɨwesi kon. Ɨ'rɨ pe ken si iyesi pɨ' serɨ pe iweyu na'ne' enpoika i'tu auya'nokon pʉra iyesi?
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' wakʉ eseru ɨnto'ka'nʉ'pai pʉra ɨwesi kon ɨiwano' kon pe?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Ɨutɨ kon koro'tau ɨyeyaton a'kɨrɨ a'sinin itepuru piya', ipan pe ɨsi'tukɨ ekoneka i'se ipokon pe, aya'kwarʉka iya rawɨrɨ a'sinin itepuru ena', ɨtʉrʉ iya mɨrɨ pʉresiman ena', mɨrɨpan uya ɨyeno'ma pariki'si ta'.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Ekama uya, ɨyepa'kato' oton kon pen nɨ tanporo ɨne'manʉ kon i'ma'ka auya'nokon pʉ'kʉ pona rɨ,” ta'pʉ Sises uya.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.