Atos 19
Akawaio NT (AKE_BSS) vs NVT
1 A'poros esi koro'tau Koren po, Paarʉ uya makʉi' tʉutɨsen asanta anʉmʉ'pʉ, mɨrɨpan epa'ka'pʉ E'pe'sas pona. Mɨrɨ yau, Sises apurɨnin nan eporo'pʉ iya,
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo viajou pelas regiões do interior até chegar a Éfeso, no litoral, onde encontrou alguns discípulos.
2 mɨrɨpan uya to' ekama'po'pʉ, “Wakʉ A'kwarʉ pe' mepotantʉu Sises apurɨsa' auya'nokon a'tai?” tukai'. “Kane, Wakʉ A'kwarʉ esi moro tukai' ina uya i'tusa' pʉra rɨ man,” tukai' to' uya imaimu eikʉ'pʉ.
2 Ele lhes perguntou: “Vocês receberam o Espírito Santo quando creram?”. “Não”, responderam eles. “Nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo.”
3 Paarʉ uya to' ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ waraino epa'taisiman nɨto' ke ɨyepa'taisima'pʉ kon?” tukai'. “Isaan Pa'tes uya epa'taisiman nɨto' ke ka'pon amʉ' enupa'pʉ poro ina epa'taisimasa',” tukai' to' uya imaimu eikʉ'pʉ.
3 “Então que batismo vocês receberam?”, perguntou ele. “O batismo de João”, responderam.
4 Paarʉ uya to' maimu eikʉ'pʉ, “Isaan uya pa'taisiman nɨto' esi'pʉ mɨrɨ makoi yapai ka'pon amʉ' era'tɨto' pe, to' auro'ka'pʉ iya te'ma'pʉ pe tʉuye'sen Sises tapurɨi' to' e'to' pe,” ta'pʉ iya to' pɨ'.
4 Paulo disse: “João batizava com o batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois, isto é, em Jesus”.
5 Serɨ etasa' to' uya a'tai, to' epa'taisima'pʉ Sises ese' yau.
5 Assim que ouviram isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Paarʉ uya temiyatʉ ton nonka'pʉ a'tai to' pona, Wakʉ A'kwarʉ uyee'pʉ to' pona'ne. Mɨrɨ a'tai, to' usaurokʉ'pʉ tʉron nɨ ton mainyai'ne, mɨrɨpan kon uya Papa Maimu ekama'pʉ.
6 Paulo lhes impôs as mãos e o Espírito Santo veio sobre eles, e falaram em línguas e profetizaram.
7 12 kaisa rɨ iye'to' airɨ rɨ to' esi'pʉ.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Paarʉ utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta' E'pe'sas po, mɨrɨpan usaurokʉ'pʉ enari'mʉra osorʉwau kapʉi kaisa rɨ. To' pɨ' ipatakapɨtʉ'pʉ iya, to' uya ito'ka'nʉkʉ i'se tesi wenai, Papa e'to' esa' wannɨ pe pɨ'.
8 Em seguida, Paulo foi à sinagoga e ali pregou corajosamente durante três meses, argumentando de modo convincente sobre o reino de Deus.
9 E'tane tʉron kon ka'pon amʉ' ena'pʉ main ɨnetapai pʉra. To' uya tewan kon sa'mantanʉkʉ'pʉ, mɨrɨpan kon usaurokʉ'pʉ ɨri pe Ite'ma awɨron kon pɨ' tu'kan kon ka'pon amʉ' koro'tau. Mɨrɨ pɨ' si Paarʉ uya to' nɨmɨ'pʉ, mɨrɨpan uya Sises pɨ' enupasa' kon arɨ'pʉ ta'kɨrɨ, mɨrɨpan kon esi'pʉ tʉusenupa kon pe usauro'pɨ' nɨ pɨ' tɨwɨrɨ wʉi kaisa rɨ Tiranas sikuruui tau.
9 Mas alguns deles se mostraram endurecidos, rejeitaram a mensagem e falaram publicamente contra o Caminho. Paulo, então, deixou a sinagoga e levou consigo os discípulos, passando a realizar discussões diárias na escola de Tirano.
10 Serɨ kupʉ'pʉ Paarʉ uya mɨrɨ asa'rɨ wʉipiya kaisa rɨ. Mɨrɨ a'tai, tu'kan kon nʉ'kwɨ rɨ Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Kiri' amʉ', eke Eisa awɨrɨ tʉuko'mansan uya Itepuru ekareei eta'pʉ.
10 Isso continuou durante os dois anos seguintes, e gente de toda a província da Ásia, tanto judeus como gregos, ouviu a palavra do Senhor.
11 E'pe'sas po Paarʉ esi a'tai, eke tʉrawaso e'kupʉ emapu'tɨ'pʉ Papa uya iporo.
11 Deus concedeu a Paulo o poder de realizar milagres extraordinários.
12 Enki'sa amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ pon ton nɨ Paarʉ napurɨpɨtʉ'pʉ rɨ apɨtʉ'pʉ to' uya e'ne' ton piya' to' epi'tɨpɨ'nin pe. Mɨrɨ a'tai, to' eparan apai to' usepi'tɨpɨtʉ'pʉ, makoi a'kwarʉ uya to' nonkapɨtʉ'pʉ.
12 Quando lenços ou aventais usados por ele eram colocados sobre enfermos, estes eram curados de suas doenças e deles saíam espíritos malignos.
13 Mɨrɨ yau nɨrɨ, Esuwerʉ amʉ' esi'pʉ pata kaisa rɨ makoi a'kwarʉ pa'kapɨtʉ pɨ', Itepuru ese' tesa'pɨ'se makoi a'kwarʉ pa'ka i'se usi'tupɨ' nɨ pɨ' to' esi'pʉ. Ta to' uya, “Itepuru Sises ese' yau, Paarʉ itekareei nekamanʉ pe na'ne', kʉrɨ rɨ ese' yau epa'ka',” ta'pʉ to' uya.
13 Alguns judeus viajavam pelas cidades expulsando espíritos malignos. Tentavam usar o nome do Senhor Jesus, dizendo: “Ordeno que saia em nome de Jesus, a quem Paulo anuncia!”.
14 7 kaisaron kon Sʉ'kepa, use'man nɨto' Papa ena' tʉrawasomanin nan epuru pe te'sen munkɨ amʉ' uya serɨ ku'pɨtʉ'pʉ.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de Ceva, um dos principais sacerdotes.
15 E'tane, makoi a'kwarʉ uya to' maimu eikʉ'pʉ, “Sises si'tuyai', Paarʉ nɨrɨ si'tuyai', e'tane ɨnʉ' yan ken ɨmɨrɨ'nokon?” tukai'.
15 Certa ocasião, o espírito maligno respondeu: “Eu conheço Jesus e conheço Paulo, mas quem são vocês?”.
16 Mɨrɨ a'tai, ka'pon makoi a'kwarʉ yen pe te'sen e'sanʉmʉ'pʉ 7 kaisaron kon ka'pon amʉ' pona to' entai tenai', ɨsɨ pe kuru rɨ to' wɨpɨtʉ'pʉ iya to' pon ton tʉkarapɨ'se, mɨrɨpan kon ainʉmʉ'pʉ itiwʉ' tapai, mʉn ennokoi'ma.
16 O homem possuído pelo espírito maligno saltou em cima deles e os atacou com tanta violência que fugiram da casa, despidos e feridos.
17 Serɨ etasa' Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Kiri' amʉ' tʉuko'mansan E'pe'sas po uya a'tai, ipan pe enari'ke' to' ena'pʉ. Mɨrɨ a'tai, ipan pe kuru Itepuru Sises ese' nama'pʉ to' uya imeruntɨrʉ wenai.
17 A notícia do ocorrido se espalhou rapidamente por toda a cidade de Éfeso, tanto entre judeus como entre gregos, e sobre eles veio um temor reverente, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Tu'kan kon Sises apurɨnin nan pe iyenasa' kon e'sara'tɨ'pʉ uye'nɨ pɨ', mɨrɨpan kon uya tʉmakooi kon ekama'pʉ tʉron kon apurɨnin nan pana ya'.
18 Muitos dos que creram confessaram suas obras pecaminosas.
19 Tu'kan kon piyai'san amʉ' eseru kupʉ pɨ' iko'mansa' kon uya tu'kan nɨ ɨri ekareei apon kareta amʉranʉkʉ'pʉ, mɨrɨpan po'tɨpɨtʉ'pʉ to' uya annau. Pʉrata pe kareta ton epe' i'tu'pʉ to' uya a'tai, 50,000 kaisa rɨ sirʉpa punpe iyepa'ka'pʉ.
19 Vários deles, que haviam praticado feitiçaria, trouxeram seus livros de encantamentos e os queimaram publicamente. O valor dos livros totalizou cinquenta mil moedas de prata.
20 Serɨ winɨ Itepuru Sises ekareei utɨ'pʉ miyarɨ rɨ pata yau, mɨrɨpan nɨrɨ usemo'ka'pʉ meruntɨ pe kuru.
20 Assim, a mensagem a respeito do Senhor se espalhou amplamente e teve efeito poderoso.
21 Serɨ ton e'kupʉ'pʉ tʉpo, Paarʉ e'kama'pʉ utɨn pɨ' Surusiran pona, Ma'sitoniya mɨrɨ awonsi'kɨ A'kaya poro, “Surusiran pona tʉutɨ'pʉ tʉpo, utɨ kuru mɨrɨ Ron pata pona,” ta'pʉ iya.
21 Depois disso, Paulo se sentiu impelido pelo Espírito a passar pela Macedônia e a Acaia antes de ir a Jerusalém. “E, de lá, devo prosseguir para Roma!”, disse ele.
22 Asa'ron kon, Temu'ti mɨrɨ awonsi'kɨ Erastas, tʉpika'tɨnin nan ennoko'pʉ iya tʉwapiya Ma'sitoniya pona inke rʉ'kwɨ parɨ ɨko'mamʉi'ma Eisa nono pata yau.
22 Então, enviou adiante dele à Macedônia dois assistentes, Timóteo e Erasto, e permaneceu um pouco mais na província da Ásia.
23 Mɨrɨ a'tai, ipan nɨ anpokʉmanin e'sara'tɨ'pʉ Ite'ma awɨron kon pɨ'.
23 Por essa época, houve enorme tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 E'pe'sas po iyesi'pʉ ka'pon, Temi'tʉriyas itese', ɨpʉreman Arʉ'times pɨ' iwʉ' ka'pɨ'nin sirʉpa ke, mɨrɨpan tonpa ton uya eke pe kuru pʉrata epopɨtʉ'pʉ.
24 Começou com Demétrio, ourives que fabricava modelos de prata do templo da deusa grega Ártemis e que empregava muitos artífices.
25 Temi'tʉriyas uya tʉtonpa ton kɨ'ma'pʉ, mɨrɨ waraino rɨ marɨ itʉrawasooi ton to' pokon pe tʉusauro'to' pe. Ta'pʉ iya, “Mi'tuyatʉu pe' utonpa ton, serɨ utʉrawasooi kon ikupʉ na'ne' winɨ eke pe pʉrata eporo uya'nokon?
25 Ele os reuniu a outros que trabalhavam em ofícios semelhantes e disse: “Senhores, vocês sabem que nossa prosperidade vem deste empreendimento.
26 Miyarɨ rɨ ensa', etasa' auya'nokon E'pe'sas po rɨken pen, e'tane siya rɨ Eisa pata awɨrɨ, tu'kan kon ka'pon amʉ' uya apurɨto' pe Paarʉ uya iku'sa' ka'pon nʉkoneka'pʉ ɨpʉreman nɨto' ipɨ' pe esi papa pe pʉra rɨ ta iya.
26 Mas, como vocês viram e ouviram, esse sujeito, Paulo, convenceu muita gente de que deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. Fez isso não apenas aqui em Éfeso, mas em toda a província.
27 Ɨsɨ esi mɨrɨ yau, miyarɨ rɨ Paarʉ uya tato' apurɨ pɨ' ka'pon amʉ' esi a'tai, urɨ'nokon nʉkupʉnʉ enato' oton tʉnamasen pe pʉra rɨ. Eke kuru uri'san papa tukai' tʉku'sen Arʉ'times iwʉ' enato' oton ka'pon amʉ' enu yau pʉra rɨ. Kamo rɨ nɨrɨ ika'sa' pɨ' tʉwɨpʉremasan Eisa pata awɨrɨ'ne, mɨrɨ awonsi'kɨ non emʉ' kaisa rɨ nɨrɨ inamato' pʉra rɨ iyenato' oton,” ta'pʉ iya.
27 Claro que não me refiro apenas à perda do respeito público por nossa atividade. Também me preocupa que o templo da grande deusa Ártemis perca sua influência e que esta deusa magnífica, adorada em toda a província da Ásia e ao redor do mundo, seja destituída de seu grande prestígio!”.
28 Serɨ ta Temi'tʉriyas uya eta tʉuya'nokon a'tai, to' ena'pʉ sakoro' pe. Ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ pɨ' to' e'sara'tɨ'pʉ, “Eke kʉrɨ rɨ papa tato' ipɨ' pe ika'sa', Arʉ'times, ɨpʉreman nɨto' kon ipɨ' E'pe'sas po!” tukai'.
28 Ao ouvir isso, ficaram furiosos e começaram a gritar: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
29 Mɨrɨ pe rɨ, eke utanpokʉman esi'pʉ mɨrɨ pata yau. Ka'pon amʉ' uya Kayas mɨrɨ awonsi'kɨ Aresta'kos a'si'pʉ, Paarʉ upinimʉ tonpa pe te'san. Mɨrɨ a'tai, anpisin ka'pon amʉ' enasa' tikin nɨ uya Kayas mɨrɨ awonsi'kɨ Aresta'kos pi'sikʉ'pʉ amʉran nɨto' iwʉ' ta'.
29 Em pouco tempo, a cidade toda estava uma confusão. O povo correu para o anfiteatro, arrastando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de viagem de Paulo.
30 Mɨrɨ a'tai, Paarʉ esi'pʉ ka'pon amʉ' anauro'kapai e'tane, Sises apurɨnin nan esi'pʉ itɨ i'se pʉra.
30 Ele também quis entrar, mas os discípulos não permitiram.
31 Kamoro nɨrɨ eke pata epuru ton, Paarʉ mai'pʉremu ton uya main ennoko'pʉ itɨ namai'.
31 Alguns amigos de Paulo, oficiais da província, também lhe enviaram um recado no qual suplicaram que não arriscasse a vida entrando no anfiteatro.
32 Iyamʉrasa' kon esi'pʉ ɨsɨ pe ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ pɨ'; tʉron kon esi'pʉ tʉron nɨ pe ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ pɨ'; tʉron kon nɨrɨ, tʉron nɨ pe rɨ. Mɨrɨ yawon kon tu'kan kon ka'pon amʉ' uya ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' to' amʉrasa' mɨrɨ yau tukai' i'tu pʉra rɨ iyesi'pʉ.
32 Lá dentro, em polvorosa, o povo todo gritava, e cada um dizia uma coisa. Na verdade, a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Tʉron kon Esuwerʉ amʉ' uya Arisanta itese' ka'pon a'tu'ma'pʉ amʉran nɨto' iwʉ' tau, ka'pon amʉ' rau iye'mʉ'sa'kato' pe. Tʉron kon ka'pon amʉ' anpisin koro'tau te'san ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ Arisanta auro'ka pe. Arisanta uya temiyatʉ anʉmʉ'pʉ, e'pana e'tɨ' ta tʉuya e'kwa pe, tiwano' pe rɨ tʉusaurokʉ wenai.
33 Entre a multidão, os judeus empurraram Alexandre para a frente e ordenaram que explicasse a situação. Ele fez sinal pedindo silêncio e tentou falar.
34 E'tane Esuwerʉ pe to' uya ito'ka'nʉ'sa' a'tai, isaurokʉ i'se pʉra to' esi'pʉ. Tikin nɨ te'sepose to' ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ asa' ite'kwa kʉra' emiya era'tɨto' e'to' poro, “Eke kʉrɨ rɨ Arʉ'times E'pe'sas pon kon iwano'!” tai'ma.
34 No entanto, quando a multidão percebeu que ele era judeu, começou a gritar novamente e continuou por cerca de duas horas: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
35 Pata karetaai menukapɨ'nin uya anpisin e'paka'nʉkʉ'pʉ. “E'pe'sas pon kon ka'pon amʉ'! I'tu auya'nokon pʉra pe' nai tanporo mɨ awɨron pata uya i'tu E'pe'sas esi eke Arʉ'times pɨ' ɨpʉreman nɨto' iwʉ' erasu pe te'san pe tukai'? Mɨrɨ nɨrɨ ipe ika'sa' Epʉn winɨ ita'mo'kasa' erasuntɨnin pe e'nɨ'nokon tukai'.
35 Por fim, o escrivão da cidade conseguiu acalmar a multidão e disse: “Cidadãos de Éfeso, todos sabem que Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis, cuja imagem caiu do céu para nós.
36 Mɨrɨ wenai, serɨ ton esi ke onamʉ poken pʉra, e'pana ɨwe'to' kon pe iyesi, tʉusenuminkai' pʉra ɨ'rɨ rɨ tʉku'se pʉra.
36 Portanto, sendo este um fato inegável, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 Serɨ uya rɨ pʉsamoro asa'ron kon ka'pon amʉ' ne'to' auya'nokon wenai pe pʉra iyesi'pʉ man. Ɨpʉreman nɨto' yawon ama'masa' mɨrɨ awonsi'kɨ ika'sa' itese' pɨ' e'nɨto' pe pa'nʉ'sa' to' uya pʉra iyesi nɨrɨ.
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, mas eles não roubaram nada do templo nem disseram coisa alguma contra nossa deusa.
38 E'tane Temi'tʉriyas mɨrɨ awonsi'kɨ ɨpʉreman nɨto' ku'pɨ'nin nan uya pata eseru main i'kwɨ'sa' pe iyesi yau, serɨ rupɨ konekato' esi moro rɨ. Mɨrɨ yau, konekanin nan eke ton esi. Mɨrɨ yau, to' utɨto' pe iyesi teseru kon konekai'.
38 “Se Demétrio e seus artífices têm alguma queixa contra eles, os tribunais estão abertos e há oficiais disponíveis para ouvir o caso. Que façam acusações formais.
39 E'tane miyarɨ rɨ ɨri i'se ɨwesi kon yau, ikonekato' pe iyesi pata eseru uya tasa' awɨrɨ.
39 E, se há outras queixas que desejam apresentar, elas podem ser resolvidas em assembleia, conforme a lei.
40 Ɨsɨ yau e'nɨ'nokon man, apʉne pʉra Roman amʉ' uya uyekama'popɨtʉ kon mɨrɨ serɨ pe ne'kupʉine' pɨ'. Ɨ'rɨ wenai ɨsɨ pe ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ esi'pʉ tukai', ekama ton pʉra iye'tane mɨrɨ wenai tukai',” ta'pʉ iya.
40 Corremos o perigo de ser acusados de provocar desordem, pois não há motivo para este tumulto. E, se exigirem de nós uma explicação, não teremos o que dizer”.
41 Serɨ ta'pʉ iya tʉpo, iyamʉrasa' kon nin si ka'pon amʉ' ennoko'pʉ iya mɨrɨ, mɨrɨ apai.
41 Então os despediu, e a multidão se dispersou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.