Atos 19
Akawaio NT (AKE_BSS) vs NAA
1 A'poros esi koro'tau Koren po, Paarʉ uya makʉi' tʉutɨsen asanta anʉmʉ'pʉ, mɨrɨpan epa'ka'pʉ E'pe'sas pona. Mɨrɨ yau, Sises apurɨnin nan eporo'pʉ iya,
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 mɨrɨpan uya to' ekama'po'pʉ, “Wakʉ A'kwarʉ pe' mepotantʉu Sises apurɨsa' auya'nokon a'tai?” tukai'. “Kane, Wakʉ A'kwarʉ esi moro tukai' ina uya i'tusa' pʉra rɨ man,” tukai' to' uya imaimu eikʉ'pʉ.
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Paarʉ uya to' ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ waraino epa'taisiman nɨto' ke ɨyepa'taisima'pʉ kon?” tukai'. “Isaan Pa'tes uya epa'taisiman nɨto' ke ka'pon amʉ' enupa'pʉ poro ina epa'taisimasa',” tukai' to' uya imaimu eikʉ'pʉ.
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Paarʉ uya to' maimu eikʉ'pʉ, “Isaan uya pa'taisiman nɨto' esi'pʉ mɨrɨ makoi yapai ka'pon amʉ' era'tɨto' pe, to' auro'ka'pʉ iya te'ma'pʉ pe tʉuye'sen Sises tapurɨi' to' e'to' pe,” ta'pʉ iya to' pɨ'.
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Serɨ etasa' to' uya a'tai, to' epa'taisima'pʉ Sises ese' yau.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Paarʉ uya temiyatʉ ton nonka'pʉ a'tai to' pona, Wakʉ A'kwarʉ uyee'pʉ to' pona'ne. Mɨrɨ a'tai, to' usaurokʉ'pʉ tʉron nɨ ton mainyai'ne, mɨrɨpan kon uya Papa Maimu ekama'pʉ.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 12 kaisa rɨ iye'to' airɨ rɨ to' esi'pʉ.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Paarʉ utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta' E'pe'sas po, mɨrɨpan usaurokʉ'pʉ enari'mʉra osorʉwau kapʉi kaisa rɨ. To' pɨ' ipatakapɨtʉ'pʉ iya, to' uya ito'ka'nʉkʉ i'se tesi wenai, Papa e'to' esa' wannɨ pe pɨ'.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 E'tane tʉron kon ka'pon amʉ' ena'pʉ main ɨnetapai pʉra. To' uya tewan kon sa'mantanʉkʉ'pʉ, mɨrɨpan kon usaurokʉ'pʉ ɨri pe Ite'ma awɨron kon pɨ' tu'kan kon ka'pon amʉ' koro'tau. Mɨrɨ pɨ' si Paarʉ uya to' nɨmɨ'pʉ, mɨrɨpan uya Sises pɨ' enupasa' kon arɨ'pʉ ta'kɨrɨ, mɨrɨpan kon esi'pʉ tʉusenupa kon pe usauro'pɨ' nɨ pɨ' tɨwɨrɨ wʉi kaisa rɨ Tiranas sikuruui tau.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Serɨ kupʉ'pʉ Paarʉ uya mɨrɨ asa'rɨ wʉipiya kaisa rɨ. Mɨrɨ a'tai, tu'kan kon nʉ'kwɨ rɨ Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Kiri' amʉ', eke Eisa awɨrɨ tʉuko'mansan uya Itepuru ekareei eta'pʉ.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 E'pe'sas po Paarʉ esi a'tai, eke tʉrawaso e'kupʉ emapu'tɨ'pʉ Papa uya iporo.
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Enki'sa amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ pon ton nɨ Paarʉ napurɨpɨtʉ'pʉ rɨ apɨtʉ'pʉ to' uya e'ne' ton piya' to' epi'tɨpɨ'nin pe. Mɨrɨ a'tai, to' eparan apai to' usepi'tɨpɨtʉ'pʉ, makoi a'kwarʉ uya to' nonkapɨtʉ'pʉ.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Mɨrɨ yau nɨrɨ, Esuwerʉ amʉ' esi'pʉ pata kaisa rɨ makoi a'kwarʉ pa'kapɨtʉ pɨ', Itepuru ese' tesa'pɨ'se makoi a'kwarʉ pa'ka i'se usi'tupɨ' nɨ pɨ' to' esi'pʉ. Ta to' uya, “Itepuru Sises ese' yau, Paarʉ itekareei nekamanʉ pe na'ne', kʉrɨ rɨ ese' yau epa'ka',” ta'pʉ to' uya.
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 7 kaisaron kon Sʉ'kepa, use'man nɨto' Papa ena' tʉrawasomanin nan epuru pe te'sen munkɨ amʉ' uya serɨ ku'pɨtʉ'pʉ.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 E'tane, makoi a'kwarʉ uya to' maimu eikʉ'pʉ, “Sises si'tuyai', Paarʉ nɨrɨ si'tuyai', e'tane ɨnʉ' yan ken ɨmɨrɨ'nokon?” tukai'.
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Mɨrɨ a'tai, ka'pon makoi a'kwarʉ yen pe te'sen e'sanʉmʉ'pʉ 7 kaisaron kon ka'pon amʉ' pona to' entai tenai', ɨsɨ pe kuru rɨ to' wɨpɨtʉ'pʉ iya to' pon ton tʉkarapɨ'se, mɨrɨpan kon ainʉmʉ'pʉ itiwʉ' tapai, mʉn ennokoi'ma.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Serɨ etasa' Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Kiri' amʉ' tʉuko'mansan E'pe'sas po uya a'tai, ipan pe enari'ke' to' ena'pʉ. Mɨrɨ a'tai, ipan pe kuru Itepuru Sises ese' nama'pʉ to' uya imeruntɨrʉ wenai.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Tu'kan kon Sises apurɨnin nan pe iyenasa' kon e'sara'tɨ'pʉ uye'nɨ pɨ', mɨrɨpan kon uya tʉmakooi kon ekama'pʉ tʉron kon apurɨnin nan pana ya'.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Tu'kan kon piyai'san amʉ' eseru kupʉ pɨ' iko'mansa' kon uya tu'kan nɨ ɨri ekareei apon kareta amʉranʉkʉ'pʉ, mɨrɨpan po'tɨpɨtʉ'pʉ to' uya annau. Pʉrata pe kareta ton epe' i'tu'pʉ to' uya a'tai, 50,000 kaisa rɨ sirʉpa punpe iyepa'ka'pʉ.
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Serɨ winɨ Itepuru Sises ekareei utɨ'pʉ miyarɨ rɨ pata yau, mɨrɨpan nɨrɨ usemo'ka'pʉ meruntɨ pe kuru.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Serɨ ton e'kupʉ'pʉ tʉpo, Paarʉ e'kama'pʉ utɨn pɨ' Surusiran pona, Ma'sitoniya mɨrɨ awonsi'kɨ A'kaya poro, “Surusiran pona tʉutɨ'pʉ tʉpo, utɨ kuru mɨrɨ Ron pata pona,” ta'pʉ iya.
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Asa'ron kon, Temu'ti mɨrɨ awonsi'kɨ Erastas, tʉpika'tɨnin nan ennoko'pʉ iya tʉwapiya Ma'sitoniya pona inke rʉ'kwɨ parɨ ɨko'mamʉi'ma Eisa nono pata yau.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Mɨrɨ a'tai, ipan nɨ anpokʉmanin e'sara'tɨ'pʉ Ite'ma awɨron kon pɨ'.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 E'pe'sas po iyesi'pʉ ka'pon, Temi'tʉriyas itese', ɨpʉreman Arʉ'times pɨ' iwʉ' ka'pɨ'nin sirʉpa ke, mɨrɨpan tonpa ton uya eke pe kuru pʉrata epopɨtʉ'pʉ.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Temi'tʉriyas uya tʉtonpa ton kɨ'ma'pʉ, mɨrɨ waraino rɨ marɨ itʉrawasooi ton to' pokon pe tʉusauro'to' pe. Ta'pʉ iya, “Mi'tuyatʉu pe' utonpa ton, serɨ utʉrawasooi kon ikupʉ na'ne' winɨ eke pe pʉrata eporo uya'nokon?
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Miyarɨ rɨ ensa', etasa' auya'nokon E'pe'sas po rɨken pen, e'tane siya rɨ Eisa pata awɨrɨ, tu'kan kon ka'pon amʉ' uya apurɨto' pe Paarʉ uya iku'sa' ka'pon nʉkoneka'pʉ ɨpʉreman nɨto' ipɨ' pe esi papa pe pʉra rɨ ta iya.
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Ɨsɨ esi mɨrɨ yau, miyarɨ rɨ Paarʉ uya tato' apurɨ pɨ' ka'pon amʉ' esi a'tai, urɨ'nokon nʉkupʉnʉ enato' oton tʉnamasen pe pʉra rɨ. Eke kuru uri'san papa tukai' tʉku'sen Arʉ'times iwʉ' enato' oton ka'pon amʉ' enu yau pʉra rɨ. Kamo rɨ nɨrɨ ika'sa' pɨ' tʉwɨpʉremasan Eisa pata awɨrɨ'ne, mɨrɨ awonsi'kɨ non emʉ' kaisa rɨ nɨrɨ inamato' pʉra rɨ iyenato' oton,” ta'pʉ iya.
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Serɨ ta Temi'tʉriyas uya eta tʉuya'nokon a'tai, to' ena'pʉ sakoro' pe. Ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ pɨ' to' e'sara'tɨ'pʉ, “Eke kʉrɨ rɨ papa tato' ipɨ' pe ika'sa', Arʉ'times, ɨpʉreman nɨto' kon ipɨ' E'pe'sas po!” tukai'.
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 Mɨrɨ pe rɨ, eke utanpokʉman esi'pʉ mɨrɨ pata yau. Ka'pon amʉ' uya Kayas mɨrɨ awonsi'kɨ Aresta'kos a'si'pʉ, Paarʉ upinimʉ tonpa pe te'san. Mɨrɨ a'tai, anpisin ka'pon amʉ' enasa' tikin nɨ uya Kayas mɨrɨ awonsi'kɨ Aresta'kos pi'sikʉ'pʉ amʉran nɨto' iwʉ' ta'.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Mɨrɨ a'tai, Paarʉ esi'pʉ ka'pon amʉ' anauro'kapai e'tane, Sises apurɨnin nan esi'pʉ itɨ i'se pʉra.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Kamoro nɨrɨ eke pata epuru ton, Paarʉ mai'pʉremu ton uya main ennoko'pʉ itɨ namai'.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Iyamʉrasa' kon esi'pʉ ɨsɨ pe ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ pɨ'; tʉron kon esi'pʉ tʉron nɨ pe ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ pɨ'; tʉron kon nɨrɨ, tʉron nɨ pe rɨ. Mɨrɨ yawon kon tu'kan kon ka'pon amʉ' uya ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' to' amʉrasa' mɨrɨ yau tukai' i'tu pʉra rɨ iyesi'pʉ.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Tʉron kon Esuwerʉ amʉ' uya Arisanta itese' ka'pon a'tu'ma'pʉ amʉran nɨto' iwʉ' tau, ka'pon amʉ' rau iye'mʉ'sa'kato' pe. Tʉron kon ka'pon amʉ' anpisin koro'tau te'san ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ Arisanta auro'ka pe. Arisanta uya temiyatʉ anʉmʉ'pʉ, e'pana e'tɨ' ta tʉuya e'kwa pe, tiwano' pe rɨ tʉusaurokʉ wenai.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 E'tane Esuwerʉ pe to' uya ito'ka'nʉ'sa' a'tai, isaurokʉ i'se pʉra to' esi'pʉ. Tikin nɨ te'sepose to' ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ asa' ite'kwa kʉra' emiya era'tɨto' e'to' poro, “Eke kʉrɨ rɨ Arʉ'times E'pe'sas pon kon iwano'!” tai'ma.
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Pata karetaai menukapɨ'nin uya anpisin e'paka'nʉkʉ'pʉ. “E'pe'sas pon kon ka'pon amʉ'! I'tu auya'nokon pʉra pe' nai tanporo mɨ awɨron pata uya i'tu E'pe'sas esi eke Arʉ'times pɨ' ɨpʉreman nɨto' iwʉ' erasu pe te'san pe tukai'? Mɨrɨ nɨrɨ ipe ika'sa' Epʉn winɨ ita'mo'kasa' erasuntɨnin pe e'nɨ'nokon tukai'.
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Mɨrɨ wenai, serɨ ton esi ke onamʉ poken pʉra, e'pana ɨwe'to' kon pe iyesi, tʉusenuminkai' pʉra ɨ'rɨ rɨ tʉku'se pʉra.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 Serɨ uya rɨ pʉsamoro asa'ron kon ka'pon amʉ' ne'to' auya'nokon wenai pe pʉra iyesi'pʉ man. Ɨpʉreman nɨto' yawon ama'masa' mɨrɨ awonsi'kɨ ika'sa' itese' pɨ' e'nɨto' pe pa'nʉ'sa' to' uya pʉra iyesi nɨrɨ.
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 E'tane Temi'tʉriyas mɨrɨ awonsi'kɨ ɨpʉreman nɨto' ku'pɨ'nin nan uya pata eseru main i'kwɨ'sa' pe iyesi yau, serɨ rupɨ konekato' esi moro rɨ. Mɨrɨ yau, konekanin nan eke ton esi. Mɨrɨ yau, to' utɨto' pe iyesi teseru kon konekai'.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 E'tane miyarɨ rɨ ɨri i'se ɨwesi kon yau, ikonekato' pe iyesi pata eseru uya tasa' awɨrɨ.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Ɨsɨ yau e'nɨ'nokon man, apʉne pʉra Roman amʉ' uya uyekama'popɨtʉ kon mɨrɨ serɨ pe ne'kupʉine' pɨ'. Ɨ'rɨ wenai ɨsɨ pe ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ esi'pʉ tukai', ekama ton pʉra iye'tane mɨrɨ wenai tukai',” ta'pʉ iya.
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Serɨ ta'pʉ iya tʉpo, iyamʉrasa' kon nin si ka'pon amʉ' ennoko'pʉ iya mɨrɨ, mɨrɨ apai.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.