Atos 17
Akawaio NT (AKE_BSS) vs NVT
1 Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas utɨ'pʉ Anpi'pores mɨrɨ awonsi'kɨ A'poroniya pata ton awɨrɨ. Tesaroni'ka pata eposa' to' uya a'tai, Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' eporo'pʉ to' uya mɨrɨ pata yau.
1 Então Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga judaica.
2 Te'pɨ'to' kasa rɨ, Paarʉ utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta' osorʉwau Sapa' kaisa rɨ ka'pon amʉ' auro'ka pɨ' iyesi'pʉ iye'menukasa' itekare ke.
2 Como era seu costume, Paulo foi à sinagoga e, durante três sábados seguidos, discutiu as Escrituras com o povo.
3 Enpoika pɨ' iyesi'pʉ Kʉraiekota'mato' pe iyesi'pʉ, ima'tato' pe iyesi'pʉ, mɨrɨ tʉpo iye'mʉ'sa'kato' pe terikʉ'pʉ apai iyesi'pʉ nɨrɨ. “Pʉse rɨ Sises kanyauro'kayatʉi'ne' esi mɨrɨ Kʉrai pe,” ta'pʉ iya to' pɨ'.
3 Explicou as profecias e provou que era necessário o Cristo sofrer e ressuscitar dos mortos. “Esse Jesus de que lhes falo é o Cristo”, disse ele.
4 Tʉron kon Esuwerʉ amʉ' ena'pʉ Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas pokon tonpa pe, tu'kan kon nɨ Kiri' amʉ' Papa namanin nan pokon pe rɨ nɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉnamai' te'san uri'sami'si amʉ' rɨ nɨrɨ.
4 Alguns dos judeus que o ouviam foram convencidos e se uniram a Paulo e Silas, bem como muitos gregos tementes a Deus e várias mulheres de alta posição.
5 E'tane tʉron kon Esuwerʉ amʉ' ɨkɨnta'pʉ. Mɨrɨ a'tai, ɨri iteseru ton ka'pon amʉ' kan to' utɨ'pʉ kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨ pata'se' apai. Mɨrɨ tʉpo, ka'pon amʉ' amʉranʉkʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon uya usewankaman nɨto' sara'tɨ'pʉ. Mɨrɨpan kon utɨ'pʉ Ise'sʉn iwʉ' ta' Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas warinpai', to' ne'to' pe tʉuya'nokon tu'kan kon ka'pon amʉ' koro'ta'.
5 Alguns judeus, porém, ficaram com inveja, reuniram alguns desordeiros e desocupados e, com a multidão, começaram um tumulto. Invadiram a casa de Jasom em busca de Paulo e Silas para entregá-los ao conselho da cidade,
6 E'tane Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas eporo'pʉ to' uya pen. Mɨrɨ wenai, Ise'sʉn pi'sikʉ'pʉ to' uya. Tʉron kon nɨrɨ Sises apurɨnin nan ne'sa' nɨrɨ to' uya esi'pʉ eke ton itepuru ton piya'. Tu'kan kon ka'pon amʉ' ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ, “Pʉsamoro manenpanin ku'nin nan pata yau uye'sa' man serɨ yau.
6 mas, como não os encontraram, arrastaram para fora Jasom e alguns outros irmãos e os levaram diante do conselho. Gritavam: “Aqueles que têm causado transtornos no mundo todo agora estão aqui, perturbando nossa cidade,
7 Ise'sʉn uya to' ereutanʉ'sa' tʉpiyau. Tu'kan nɨ kupʉ'pʉ to' uya kin Sisa uya tasa' poro pʉra. Ta to' uya moro man tʉron nɨ kin, Sises tukai' tesa'sen ta to' uya,” ta'pʉ to' uya.
7 e Jasom os recebeu em sua casa! São todos culpados de traição contra César, pois afirmam que existe um outro rei, um tal de Jesus”.
8 Serɨ etasa' pata epuru mɨrɨ awonsi'kɨ anpisin ka'pon amʉ' uya a'tai, to' e'sakoropa'pʉ.
8 Ao ouvir isso, o povo da cidade e o conselho se agitaram.
9 Mɨrɨ tʉpo, Ise'sʉn mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon ka'pon amʉ' uya pʉrata tʉto' pe to' kupʉ'pʉ itepuru ton uya to' nonkato' pe to' utɨto' pe aka'ne' pe.
9 Então os oficiais obrigaram Jasom e os outros irmãos a pagarem fiança, e depois os soltaram.
10 Ewarupɨ uye'sa' pe rɨ, to' tonpa ton uya Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas ennoko'pʉ Pereya pata pona. Pereya pata eposa' tʉuya'nokon a'tai, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas pokon utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta'.
10 Ao anoitecer, os irmãos enviaram Paulo e Silas a Bereia. Quando lá chegaram, foram à sinagoga judaica.
11 Pereya pon kon Esuwerʉ amʉ' esi wakʉ pe parɨ iteseru, ɨsenupapai parɨ Tesaroni'ka pon kon ka'pon amʉ' entai, ipan pe Sises ekareei ɨnetapai to' esi'pʉ. Tɨwɨrɨ wʉi kaisa rɨ iye'menukasa' itekare warinpa pɨ' to' esi'pʉ, i'napai rɨ pe' Paarʉ uya tenupato' kon esi tukai'.
11 Os judeus que moravam em Bereia tinham a mente mais aberta que os de Tessalônica e ouviram a mensagem de Paulo com grande interesse. Todos os dias, examinavam as Escrituras para ver se Paulo e Silas ensinavam a verdade.
12 Tu'ke kuru Esuwerʉ amʉ' uya itekare apurɨ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton Kiri' pasi ton mɨrɨ awonsi'kɨ warawoti'si amʉ' uya nɨrɨ apurɨ'pʉ.
12 Como resultado, muitos judeus creram, assim como vários gregos de alta posição, tanto homens como mulheres.
13 Paarʉ uya Pereya po Papa Maimu ekama tukai' Esuwerʉ amʉ' Tesaroni'ka pon kon uya etasa' a'tai, to' kanan utɨ'pʉ ka'pon amʉ' tʉrʉnkase'na.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo estava pregando a palavra de Deus em Bereia, foram até lá e criaram um alvoroço.
14 E'tane inke pʉra Paarʉ ennoko'pʉ itonpa ton uya tʉron nɨ pata ya', e'tane Sairas mɨrɨ awonsi'kɨ Temu'ti pokon uko'manpɨtʉ'pʉ Pereya po rɨ.
14 Os irmãos agiram de imediato e enviaram Paulo para o litoral, enquanto Silas e Timóteo permaneceram na cidade.
15 Paarʉ apʉrʉnpanin nʉ'san uya arɨ'pʉ A'tens itese' eke pata pona, mɨrɨpan kon enna'po'pʉ Pereya pona Paarʉ maimu esa' pe, “Inke pʉra parɨ Sairas mɨrɨ awonsi'kɨ Temu'ti pokon uya uyepoto' pe,” tawon.
15 Os que acompanharam Paulo o levaram até Atenas e, depois, voltaram a Bereia com instruções para Silas e Timóteo irem ao encontro dele o mais depressa possível.
16 To' enupɨkɨrɨ Paarʉ esi koro'tau A'tens po, ipan pe rɨ ekamʉra iye'kupʉ'pʉ ika'sa' ton ɨpʉreman nɨto' ton ipɨ' ene tʉuya a'tai mɨrɨ pata yau.
16 Enquanto Paulo esperava por eles em Atenas, ficou muito indignado ao ver ídolos por toda a cidade.
17 Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau, Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' pen Papa namanin nan pokon pe usauro'nɨ pɨ' iyesi'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨto' yau rɨ nɨrɨ, mɨrɨ ya' tʉutɨpɨ'san pokon pe wʉi kaisa rɨ.
17 Por isso, ia à sinagoga debater com os judeus e com os gentios tementes a Deus e falava diariamente na praça pública a todos que ali estavam.
18 Tʉron kon enupanin nan, E'pi'kuriyan tato' ton ipɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon Si'towi' tato' kon esi'pʉ ipokon pe e'sei'pɨ' nɨ pɨ' inapurɨnʉ ton pɨ'. Tʉron kon pʉsamoro uya, “Ɨ'rɨ si ta pʉse iya'kwarʉ pʉn ka'pon uya?” ta'pʉ to' uya. Tʉron kon uya ta'pʉ, “Tʉron nɨ papa pɨ' ɨpʉreman nɨto' pe enupan nɨ iya, tʉron nɨ pata awon kon kasa,” ta'pʉ to' uya. Serɨ ta'pʉ ka'pon amʉ' uya, apʉne pʉra wakʉ Sises e'mʉ'sa'ka'pʉ ekareei ekama Paarʉ uya pɨ'.
18 Paulo também debateu com alguns dos filósofos epicureus e estoicos. Quando lhes falou de Jesus e da ressurreição, eles perguntaram: “O que esse tagarela está querendo dizer?”. Outros disseram: “Parece estar falando de deuses estrangeiros”.
19 Mɨrɨ tʉpo, Paarʉ nee'pʉ to' uya Areyo'pakas itese' pata'se' ya'. Mɨrɨ yau, “Ina auro'ka' serɨ emenna' ɨyekareei ke,” ta'pʉ to' uya ipɨ'.
19 Então levaram Paulo ao conselho da cidade e disseram: “Pode nos dizer que novo ensino é esse?
20 “Ɨyekareei man ina netapɨtʉnʉ pe pʉra rɨ; mɨrɨ wenai, ɨ'rɨ kuru ta auya e'kwa pe iyesi tukai' ina pɨ' enpoikakɨ,” ta'pʉ to' uya.
20 Você diz coisas um tanto estranhas, e queremos saber o que significam”.
21 (Tanporo A'tens mɨrɨ tʉpo ka'kʉran amʉ' mɨrɨ yau tʉuko'mansan esi'pʉ tʉweyu kon enno'pɨtʉ pɨ' emenna' itekare pɨ' usauro'nɨ pɨ'.)
21 (Convém explicar que os atenienses, bem como os estrangeiros que viviam em Atenas, pareciam não fazer outra coisa senão discutir as últimas novidades.)
22 Mɨrɨ tʉpo, Paarʉ e'mʉ'sa'ka'pʉ ka'pon amʉ' amʉrasa' koro'tau, Areyo'pakas pata'se' yau, “A'tens pon kon ka'pon amʉ'! Ɨyene uya 'nokon tanporo rɨ ɨpʉreman iya'kwarʉ pe me'atʉi',
22 Então Paulo se levantou diante do conselho e assim se dirigiu a seus membros: “Homens de Atenas, vejo que em todos os aspectos vocês são muito religiosos,
23 apʉne pʉra tanporo pata yau upinimʉ koro'tau, ɨwɨpʉremato' kon yau ene pɨ' ɨuse'mato' kon apon eporo'pʉ uya. Mɨrɨ pɨ' iye'menukasa' ensa' uya man, ‘Ti'tusen pen nɨ Papa ena',’ tawon. Serɨ pe si ɨni'tunʉ kon pen nɨ ɨpʉreman nɨto' ipɨ' ekareei ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon.
23 pois, enquanto andava pela cidade, reparei em seus diversos altares. Um deles trazia a seguinte inscrição: ‘Ao Deus Desconhecido’. Esse Deus que vocês adoram sem conhecer é exatamente aquele de que lhes falo.
24 “Papa, non konekanin nʉ'pʉ, tanporon Epʉn mɨrɨ awonsi'kɨ non esi itiwano' pe, mɨrɨpan uko'mamʉ pen ka'pon namɨ'pʉ temiyatʉ ke ɨutɨ tau.
24 “Ele é o Deus que fez o mundo e tudo que nele há. Uma vez que é Senhor dos céus e da terra, não habita em templos feitos por homens
25 Papa esi mɨrɨ ka'pon uya tʉrepa enupɨkɨron pen, apʉne pʉra tanporon nɨ i'se iye'to' esi ipiyau, apʉne pʉra Papa kʉrɨ rɨ tanporon kon nɨ repanin uko'man nɨ a'kwarʉ ke.
25 e não é servido por mãos humanas, pois não necessita de coisa alguma. Ele mesmo dá vida e fôlego a tudo, e supre cada necessidade.
26 Tikin nan Papa nʉkaa'pʉ ka'pon winɨ, tu'ke ka'pon amʉ' epamʉ'pʉ serɨ non po, serɨ non emʉ' poro'ne to' uko'manto' pe. Pata weyu ton koneka'pʉ iya iye'to' awɨrɨ'ne. Pata ton nɨrɨ iye'to' airɨ'ne ka'pon uko'manto' yau pe'ne.
26 De um só homem ele criou todas as nações da terra, tendo decidido de antemão onde se estabeleceriam e por quanto tempo.
27 Serɨ kupʉ'pʉ iya, to' uya tʉwarinpato' pe, to' uya rɨ iwarinpa tʉuya'nokon koro'tau epoto' pe, ɨnnɨ pʉra rɨ Papa e'tane upiyapai'nokon.
27 “Seu propósito era que as nações buscassem a Deus e, tateando, talvez viessem a encontrá-lo, embora ele não esteja longe de nenhum de nós.
28 ‘Kʉrɨ rɨ uriya' uko'man nɨ, upinin nɨ, nurɨne e'nɨ.’ Imenukanin, ɨtonpa kon pe te'sen uya, ‘Urɨ'nokon kamoro ipayan nʉ'san,’ tasa' na'ne' kasa rɨ.
28 Pois nele vivemos, nos movemos e existimos. Como disseram alguns de seus próprios poetas: ‘Somos descendência dele’.
29 “Papa nʉkoneka'san pe e'nɨ wenai, usenuminkan poken pʉra iyesi ika'sa' pe iyesi tukai'; korʉ, tɨ', mɨrɨ pe pʉra sirʉpa, ka'pon nʉkoneka'pʉ ɨpʉreman nɨto' pe e'tane nurɨne pʉra iyesi.
29 E, por ser isso verdade, não devemos imaginar Deus como um ídolo de ouro, prata ou pedra, projetado por artesãos.
30 Pena a'tai, ka'pon amʉ' uya ti'tu pʉra iyesi pɨ', Papa uya to' enpɨtʉ'pʉ, ɨ'rɨ pe to' tʉku'se pʉra rɨ. E'tane si serɨ pe, mɨ yawɨron kon nɨ ka'pon amʉ' pɨ', ‘Amakooi kon apai era'tɨka'tɨ'!’ ta iya.
30 “No passado, Deus não levou em conta a ignorância das pessoas acerca dessas coisas, mas agora ele ordena que todos, em todo lugar, se arrependam.
31 Apʉne pʉra tikin nɨ wʉi tʉweyu ku'sa' iya ka'pon amʉ' eseru aimenkato' tʉuya weyu pe, serɨ ku'ton ka'pon epoka'sa' Papa uya tiwano' pe ka'pon amʉ' uya apurɨto' pe. Papa uya tʉnanʉmʉ'pʉ enpoikasa' to' enu ya', i'mʉ'sa'ka tʉuya winɨ iyerikʉ'pʉ apai,” ta'pʉ Paarʉ uya.
31 Pois ele estabeleceu um dia para julgar o mundo com justiça, por meio do homem que ele designou, e mostrou a todos quem é esse homem ao ressuscitá-lo dos mortos”.
32 Ka'pon amʉ' uya iyeri'sa' kon e'mʉ'sa'ka'pʉ ta iya eta a'tai, isapema pe to' uta'kɨrɨ'pʉ, e'tane tʉron kon uya, “Serɨ ekareei parɨ ɨnetapai ina man,” ta'pʉ.
32 Quando ouviram Paulo falar da ressurreição dos mortos, alguns riram com desprezo. Outros, porém, disseram: “Queremos ouvir mais sobre isso em outra ocasião”.
33 Mɨrɨ tʉpo, Paarʉ epa'ka'pʉ usauro'nɨto' pata apai.
33 Então Paulo se retirou do conselho,
34 Tu'kan kon pen nɨ ka'pon amʉ' ena'pʉ Paarʉ pɨkɨron kon pe, mɨrɨpan kon uya nɨrɨ Sises apurɨ'pʉ. To' koro'tau Sises apurɨnin pe iyenasa' ese' esi Tayano'siyas, Areyo'pakas itese' konsʉrʉ amʉ' tonpa pe te'sen, Tamares itese' nɨrɨ uri'san, mɨrɨ tʉpo tʉron kon uya rɨ nɨrɨ Sises apurɨ'pʉ.
34 mas alguns se juntaram a ele e creram. Entre eles estavam Dionísio, membro do conselho, uma mulher chamada Dâmaris, e alguns outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.