Atos 17
Akawaio NT (AKE_BSS) vs NTLH
1 Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas utɨ'pʉ Anpi'pores mɨrɨ awonsi'kɨ A'poroniya pata ton awɨrɨ. Tesaroni'ka pata eposa' to' uya a'tai, Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' eporo'pʉ to' uya mɨrɨ pata yau.
1 Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga .
2 Te'pɨ'to' kasa rɨ, Paarʉ utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta' osorʉwau Sapa' kaisa rɨ ka'pon amʉ' auro'ka pɨ' iyesi'pʉ iye'menukasa' itekare ke.
2 Conforme o seu costume, Paulo foi lá e nos três sábados seguintes falou sobre as Escrituras Sagradas com as pessoas que estavam ali na sinagoga.
3 Enpoika pɨ' iyesi'pʉ Kʉraiekota'mato' pe iyesi'pʉ, ima'tato' pe iyesi'pʉ, mɨrɨ tʉpo iye'mʉ'sa'kato' pe terikʉ'pʉ apai iyesi'pʉ nɨrɨ. “Pʉse rɨ Sises kanyauro'kayatʉi'ne' esi mɨrɨ Kʉrai pe,” ta'pʉ iya to' pɨ'.
3 Paulo lhes explicava e provava que o Messias precisava sofrer e que, depois de morrer, tinha de ressuscitar. Ele dizia: — Este Jesus que estou anunciando a vocês é o Messias.
4 Tʉron kon Esuwerʉ amʉ' ena'pʉ Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas pokon tonpa pe, tu'kan kon nɨ Kiri' amʉ' Papa namanin nan pokon pe rɨ nɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉnamai' te'san uri'sami'si amʉ' rɨ nɨrɨ.
4 Paulo e Silas conseguiram convencer disso algumas daquelas pessoas, as quais se juntaram a eles. Um grande número de não judeus convertidos ao Judaísmo e muitas senhoras da alta sociedade também se juntaram ao grupo.
5 E'tane tʉron kon Esuwerʉ amʉ' ɨkɨnta'pʉ. Mɨrɨ a'tai, ɨri iteseru ton ka'pon amʉ' kan to' utɨ'pʉ kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨ pata'se' apai. Mɨrɨ tʉpo, ka'pon amʉ' amʉranʉkʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon uya usewankaman nɨto' sara'tɨ'pʉ. Mɨrɨpan kon utɨ'pʉ Ise'sʉn iwʉ' ta' Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas warinpai', to' ne'to' pe tʉuya'nokon tu'kan kon ka'pon amʉ' koro'ta'.
5 Mas os judeus ficaram com inveja. Eles foram buscar alguns homens maus entre os malandros das ruas e formaram um grupo de desordeiros. Estes fizeram muita confusão na cidade e atacaram a casa de Jasão, procurando Paulo e Silas a fim de os levar para o meio do povo.
6 E'tane Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas eporo'pʉ to' uya pen. Mɨrɨ wenai, Ise'sʉn pi'sikʉ'pʉ to' uya. Tʉron kon nɨrɨ Sises apurɨnin nan ne'sa' nɨrɨ to' uya esi'pʉ eke ton itepuru ton piya'. Tu'kan kon ka'pon amʉ' ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ, “Pʉsamoro manenpanin ku'nin nan pata yau uye'sa' man serɨ yau.
6 Mas, como não os encontraram, levaram à força Jasão e alguns outros irmãos até a presença das autoridades da cidade, gritando: — Aqueles homens têm provocado desordens em todos os lugares! Agora chegaram até a nossa cidade,
7 Ise'sʉn uya to' ereutanʉ'sa' tʉpiyau. Tu'kan nɨ kupʉ'pʉ to' uya kin Sisa uya tasa' poro pʉra. Ta to' uya moro man tʉron nɨ kin, Sises tukai' tesa'sen ta to' uya,” ta'pʉ to' uya.
7 e Jasão os hospedou na casa dele. Eles estão desobedecendo às leis do Imperador romano, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Serɨ etasa' pata epuru mɨrɨ awonsi'kɨ anpisin ka'pon amʉ' uya a'tai, to' e'sakoropa'pʉ.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas quando ouviram essas palavras.
9 Mɨrɨ tʉpo, Ise'sʉn mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon ka'pon amʉ' uya pʉrata tʉto' pe to' kupʉ'pʉ itepuru ton uya to' nonkato' pe to' utɨto' pe aka'ne' pe.
9 E as autoridades soltaram Jasão e os outros, depois que eles pagaram a quantia exigida para isso.
10 Ewarupɨ uye'sa' pe rɨ, to' tonpa ton uya Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas ennoko'pʉ Pereya pata pona. Pereya pata eposa' tʉuya'nokon a'tai, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas pokon utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta'.
10 Logo que anoiteceu, os irmãos enviaram Paulo e Silas para a cidade de Bereia. Quando chegaram lá, eles foram à sinagoga .
11 Pereya pon kon Esuwerʉ amʉ' esi wakʉ pe parɨ iteseru, ɨsenupapai parɨ Tesaroni'ka pon kon ka'pon amʉ' entai, ipan pe Sises ekareei ɨnetapai to' esi'pʉ. Tɨwɨrɨ wʉi kaisa rɨ iye'menukasa' itekare warinpa pɨ' to' esi'pʉ, i'napai rɨ pe' Paarʉ uya tenupato' kon esi tukai'.
11 As pessoas dali eram mais bem-educadas do que as de Tessalônica e ouviam a mensagem com muito interesse. Todos os dias estudavam as Escrituras Sagradas para saber se o que Paulo dizia era mesmo verdade.
12 Tu'ke kuru Esuwerʉ amʉ' uya itekare apurɨ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton Kiri' pasi ton mɨrɨ awonsi'kɨ warawoti'si amʉ' uya nɨrɨ apurɨ'pʉ.
12 Assim muitos judeus naquela cidade creram, e também não judeus, tanto mulheres da alta sociedade como também muitos homens.
13 Paarʉ uya Pereya po Papa Maimu ekama tukai' Esuwerʉ amʉ' Tesaroni'ka pon kon uya etasa' a'tai, to' kanan utɨ'pʉ ka'pon amʉ' tʉrʉnkase'na.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo tinha anunciado a palavra de Deus também em Bereia, foram até lá e começaram a agitar e atiçar o povo contra eles.
14 E'tane inke pʉra Paarʉ ennoko'pʉ itonpa ton uya tʉron nɨ pata ya', e'tane Sairas mɨrɨ awonsi'kɨ Temu'ti pokon uko'manpɨtʉ'pʉ Pereya po rɨ.
14 Então os irmãos enviaram Paulo imediatamente para o litoral; porém Silas e Timóteo ficaram em Bereia.
15 Paarʉ apʉrʉnpanin nʉ'san uya arɨ'pʉ A'tens itese' eke pata pona, mɨrɨpan kon enna'po'pʉ Pereya pona Paarʉ maimu esa' pe, “Inke pʉra parɨ Sairas mɨrɨ awonsi'kɨ Temu'ti pokon uya uyepoto' pe,” tawon.
15 Os irmãos que protegiam Paulo o levaram até a cidade de Atenas. Depois voltaram para Bereia, levando um recado de Paulo; ele pedia que Silas e Timóteo fossem encontrá-lo em Atenas o mais depressa possível.
16 To' enupɨkɨrɨ Paarʉ esi koro'tau A'tens po, ipan pe rɨ ekamʉra iye'kupʉ'pʉ ika'sa' ton ɨpʉreman nɨto' ton ipɨ' ene tʉuya a'tai mɨrɨ pata yau.
16 Enquanto estava esperando Silas e Timóteo em Atenas, Paulo ficou revoltado ao ver a cidade tão cheia de ídolos.
17 Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau, Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' pen Papa namanin nan pokon pe usauro'nɨ pɨ' iyesi'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨto' yau rɨ nɨrɨ, mɨrɨ ya' tʉutɨpɨ'san pokon pe wʉi kaisa rɨ.
17 Ele ia para a sinagoga e ali falava com os judeus e com os não judeus convertidos ao Judaísmo. E todos os dias, na praça pública, ele falava com as pessoas que se encontravam ali.
18 Tʉron kon enupanin nan, E'pi'kuriyan tato' ton ipɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon Si'towi' tato' kon esi'pʉ ipokon pe e'sei'pɨ' nɨ pɨ' inapurɨnʉ ton pɨ'. Tʉron kon pʉsamoro uya, “Ɨ'rɨ si ta pʉse iya'kwarʉ pʉn ka'pon uya?” ta'pʉ to' uya. Tʉron kon uya ta'pʉ, “Tʉron nɨ papa pɨ' ɨpʉreman nɨto' pe enupan nɨ iya, tʉron nɨ pata awon kon kasa,” ta'pʉ to' uya. Serɨ ta'pʉ ka'pon amʉ' uya, apʉne pʉra wakʉ Sises e'mʉ'sa'ka'pʉ ekareei ekama Paarʉ uya pɨ'.
18 Alguns professores epicureus e alguns estoicos discutiam com ele e perguntavam: — O que é que esse ignorante está querendo dizer? Outros comentavam: — Parece que ele está falando de deuses estrangeiros. Diziam isso porque Paulo estava anunciando Jesus e a ressurreição .
19 Mɨrɨ tʉpo, Paarʉ nee'pʉ to' uya Areyo'pakas itese' pata'se' ya'. Mɨrɨ yau, “Ina auro'ka' serɨ emenna' ɨyekareei ke,” ta'pʉ to' uya ipɨ'.
19 Então eles o levaram a uma reunião da Câmara Municipal e disseram: — Gostaríamos de saber que novo ensinamento é esse que você está trazendo para nós.
20 “Ɨyekareei man ina netapɨtʉnʉ pe pʉra rɨ; mɨrɨ wenai, ɨ'rɨ kuru ta auya e'kwa pe iyesi tukai' ina pɨ' enpoikakɨ,” ta'pʉ to' uya.
20 Pois você diz algumas coisas que nos parecem esquisitas, e nós gostaríamos de saber o que elas querem dizer.
21 (Tanporo A'tens mɨrɨ tʉpo ka'kʉran amʉ' mɨrɨ yau tʉuko'mansan esi'pʉ tʉweyu kon enno'pɨtʉ pɨ' emenna' itekare pɨ' usauro'nɨ pɨ'.)
21 É que todos os moradores de Atenas e os estrangeiros que viviam ali gostavam de passar o tempo contando e ouvindo as últimas novidades.
22 Mɨrɨ tʉpo, Paarʉ e'mʉ'sa'ka'pʉ ka'pon amʉ' amʉrasa' koro'tau, Areyo'pakas pata'se' yau, “A'tens pon kon ka'pon amʉ'! Ɨyene uya 'nokon tanporo rɨ ɨpʉreman iya'kwarʉ pe me'atʉi',
22 Então Paulo ficou de pé diante deles, na reunião da Câmara Municipal, e disse: — Atenienses! Vejo que em todas as coisas vocês são muito religiosos.
23 apʉne pʉra tanporo pata yau upinimʉ koro'tau, ɨwɨpʉremato' kon yau ene pɨ' ɨuse'mato' kon apon eporo'pʉ uya. Mɨrɨ pɨ' iye'menukasa' ensa' uya man, ‘Ti'tusen pen nɨ Papa ena',’ tawon. Serɨ pe si ɨni'tunʉ kon pen nɨ ɨpʉreman nɨto' ipɨ' ekareei ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon.
23 De fato, quando eu estava andando pela cidade e olhava os lugares onde vocês adoram os seus deuses, encontrei um altar em que está escrito: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse Deus que vocês adoram sem conhecer é justamente aquele que eu estou anunciando a vocês.
24 “Papa, non konekanin nʉ'pʉ, tanporon Epʉn mɨrɨ awonsi'kɨ non esi itiwano' pe, mɨrɨpan uko'mamʉ pen ka'pon namɨ'pʉ temiyatʉ ke ɨutɨ tau.
24 — Deus, que fez o mundo e tudo o que nele existe, é o Senhor do céu e da terra e não mora em templos feitos por seres humanos.
25 Papa esi mɨrɨ ka'pon uya tʉrepa enupɨkɨron pen, apʉne pʉra tanporon nɨ i'se iye'to' esi ipiyau, apʉne pʉra Papa kʉrɨ rɨ tanporon kon nɨ repanin uko'man nɨ a'kwarʉ ke.
25 E também não precisa que façam nada por ele, pois é ele mesmo quem dá a todos vida, respiração e tudo mais.
26 Tikin nan Papa nʉkaa'pʉ ka'pon winɨ, tu'ke ka'pon amʉ' epamʉ'pʉ serɨ non po, serɨ non emʉ' poro'ne to' uko'manto' pe. Pata weyu ton koneka'pʉ iya iye'to' awɨrɨ'ne. Pata ton nɨrɨ iye'to' airɨ'ne ka'pon uko'manto' yau pe'ne.
26 De um só homem ele criou todas as raças humanas para viverem na terra. Antes de criar os povos, Deus marcou para eles os lugares onde iriam morar e quanto tempo ficariam lá.
27 Serɨ kupʉ'pʉ iya, to' uya tʉwarinpato' pe, to' uya rɨ iwarinpa tʉuya'nokon koro'tau epoto' pe, ɨnnɨ pʉra rɨ Papa e'tane upiyapai'nokon.
27 Ele fez isso para que todos pudessem procurá-lo e talvez encontrá-lo, embora ele não esteja longe de cada um de nós.
28 ‘Kʉrɨ rɨ uriya' uko'man nɨ, upinin nɨ, nurɨne e'nɨ.’ Imenukanin, ɨtonpa kon pe te'sen uya, ‘Urɨ'nokon kamoro ipayan nʉ'san,’ tasa' na'ne' kasa rɨ.
28 Porque, como alguém disse: “Nele vivemos, nos movemos e existimos.” E alguns dos poetas de vocês disseram: “Nós também somos filhos dele.”
29 “Papa nʉkoneka'san pe e'nɨ wenai, usenuminkan poken pʉra iyesi ika'sa' pe iyesi tukai'; korʉ, tɨ', mɨrɨ pe pʉra sirʉpa, ka'pon nʉkoneka'pʉ ɨpʉreman nɨto' pe e'tane nurɨne pʉra iyesi.
29 E, já que somos filhos dele, não devemos pensar que Deus é parecido com um ídolo de ouro, de prata ou de pedra, feito pela arte e habilidade das pessoas.
30 Pena a'tai, ka'pon amʉ' uya ti'tu pʉra iyesi pɨ', Papa uya to' enpɨtʉ'pʉ, ɨ'rɨ pe to' tʉku'se pʉra rɨ. E'tane si serɨ pe, mɨ yawɨron kon nɨ ka'pon amʉ' pɨ', ‘Amakooi kon apai era'tɨka'tɨ'!’ ta iya.
30 No passado Deus não levou em conta essa ignorância. Mas agora ele manda que todas as pessoas, em todos os lugares, se arrependam dos seus pecados.
31 Apʉne pʉra tikin nɨ wʉi tʉweyu ku'sa' iya ka'pon amʉ' eseru aimenkato' tʉuya weyu pe, serɨ ku'ton ka'pon epoka'sa' Papa uya tiwano' pe ka'pon amʉ' uya apurɨto' pe. Papa uya tʉnanʉmʉ'pʉ enpoikasa' to' enu ya', i'mʉ'sa'ka tʉuya winɨ iyerikʉ'pʉ apai,” ta'pʉ Paarʉ uya.
31 Pois ele marcou o dia em que vai julgar o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu prova disso a todos quando ressuscitou esse homem.
32 Ka'pon amʉ' uya iyeri'sa' kon e'mʉ'sa'ka'pʉ ta iya eta a'tai, isapema pe to' uta'kɨrɨ'pʉ, e'tane tʉron kon uya, “Serɨ ekareei parɨ ɨnetapai ina man,” ta'pʉ.
32 Quando ouviram Paulo falar a respeito de ressurreição, alguns zombaram dele, mas outros disseram: — Em outra ocasião queremos ouvir você falar sobre este assunto.
33 Mɨrɨ tʉpo, Paarʉ epa'ka'pʉ usauro'nɨto' pata apai.
33 Então Paulo foi embora dali.
34 Tu'kan kon pen nɨ ka'pon amʉ' ena'pʉ Paarʉ pɨkɨron kon pe, mɨrɨpan kon uya nɨrɨ Sises apurɨ'pʉ. To' koro'tau Sises apurɨnin pe iyenasa' ese' esi Tayano'siyas, Areyo'pakas itese' konsʉrʉ amʉ' tonpa pe te'sen, Tamares itese' nɨrɨ uri'san, mɨrɨ tʉpo tʉron kon uya rɨ nɨrɨ Sises apurɨ'pʉ.
34 Mas algumas pessoas creram e se juntaram a ele. Entre essas estavam Dionísio, que era membro da Câmara Municipal, uma mulher chamada Dâmaris e mais outras pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.