Gênesis 37
Yi Antiw Bible / Yi Ac'aj Testament (AGUBL) vs NVT
1 Ma yi Jacow cho'n tzun cyaje'n cyentz le ama'l cwent Canaán, kale najewe't yi taj chi awer nak tu' bantz.
1 Jacó passou a morar na terra de Canaã, onde seu pai tinha vivido como estrangeiro.
2 Ma jalu' katxume' yi mbi banake' yi e' najal Jacow.
2 Este é o relato de Jacó e sua família. Quando José tinha 17 anos, cuidava dos rebanhos de seu pai. Trabalhava com seus meios-irmãos, os filhos de Bila e Zilpa, mulheres de seu pai, e contava para seu pai algumas das coisas erradas que seus irmãos faziam.
3 Inti wutzile'n Israel mas tcunin pe'k i' te'j Ẍep ẍchiwutz yi e' mas cy'ajl, na sken bi'ẍin i' yi titz'e'n. Cha'stzun te bnixe'n jun chum balaj be'ch tetz Ẍep ta'n.
3 Jacó amava José mais que a qualquer outro de seus filhos, pois José havia nascido quando Jacó era idoso. Por isso, certo dia Jacó encomendou um presente especial para José: uma linda túnica.
4 Ma yi tele'n chitxum yi e' stzicy tetz, yi mas tcunin na pe'k chitaj te'j Ẍep wi'nin tzun ẍchi'che'n chic'u'l bantz. Nin qui't na chitziwuntz tetz.
4 Os irmãos de José, por sua vez, o odiavam, pois o pai deles o amava mais que a todos os outros filhos. Não eram capazes de lhe dizer uma única palavra amigável.
5 Itzun bantz nin oc ẍchajol tib jun wutzicy' swutz Ẍep, nin octz tan xtxole'n scyetz yi e' stzicy. Ma yi quibital, mas tcunin ẍchi'che'n chic'u'l bantz te'j.
5 Certa noite, José teve um sonho e, quando o contou a seus irmãos, eles o odiaram ainda mais.
6 Na je tal i'e'j:
6 “Ouçam este sonho que tive”, disse ele.
7 Yi inwutzicy' i'tz: Cho'n ato' scyuch'u' wi cojbil tan c'alche'n xe c'u'l triw. Jalt cuntunin nje' txiclok yi wetz intriw yi nsken c'alxij xe c'u'l wa'n. Ma yi cyeru' yi nsken c'alxij xe c'u'l cyanu' nin nchibaj opon chitxolil quib solte'j yi wetz. Ej nin nchibaj cu'n ch'uylok tan tak'le'ntz k'ej yi wetz, stzun Ẍep scyetz.
7 “Estávamos no campo, amarrando feixes de trigo. De repente, meu feixe se levantou e ficou em pé, e seus feixes se juntaram ao redor do meu e se curvaram diante dele!”
8 Saje'n tzun chitza'wel yi e' stzicy. Itzun cyaltz:
8 Seus irmãos responderam: “Você imagina que será nosso rei? Pensa mesmo que nos governará?”. E o odiaram ainda mais por causa de seus sonhos e da maneira como os contava.
9 Yi xone'n tiemp nintzun oc ẍchajol tib junt wutzicy' swutz Ẍep nintzun xtxoltz scyetz yi e' stzicy. Itzun taltz:
9 Pouco tempo depois, José teve outro sonho e, mais uma vez, contou-o a seus irmãos. “Ouçam, tive outro sonho”, disse ele. “O sol, a lua e onze estrelas se curvavam diante de mim!”
10 Itzun yi wi't xtxolil Ẍep yi junt wutzicy'a'tz nintzun oc yi taj tan yajle'n nin tan makle'n stzi'.
10 Dessa vez, contou o sonho não apenas aos irmãos, mas também ao pai, que o repreendeu, dizendo: “Que sonho é esse? Por acaso eu, sua mãe e seus irmãos viremos e nos curvaremos até o chão diante de você?”.
11 Wi'nin tzun chixcy'akline'n yi e' stzicytz te'j. Ma yi taj, wi'nin txumu'n at cu'ntz tan yi e'chk wutzicy' Ẍep.
11 Os irmãos de José ficaram com inveja dele, mas seu pai se perguntou qual seria o significado dos sonhos.
12 Itzun bantz, at jun tir yi cho'n ate' opon yi e' stzicy Ẍep jalen Siquem tan chic'a'che'n yi e' tawun chitaj.
12 Pouco depois, os irmãos de José levaram os rebanhos de seu pai para pastar junto de Siquém.
13 Bene'n tzun tlol Israel tetz Ẍep:
13 Então Jacó disse a José: “Seus irmãos estão cuidando das ovelhas em Siquém. Apronte-se, e eu o enviarei até eles”. “Estou pronto para ir”, respondeu José.
14 —Ma jalu' bin je amantare'j: Quilo'k tan tilwe'n yi ko ba'n ate't awutzicy scyuch' yi e' kawun. Ntin che' ben axmaye' tzaj ko ba'n ate't. Ej nin cẍpakxij lajke'l tan talche'n stziblal swetz, stzun Israel bantz.
14 “Vá ver como estão seus irmãos e os rebanhos”, disse Jacó. “E traga-me notícias deles.” Jacó o enviou, e José viajou de sua casa no vale de Hebrom até Siquém.
15 Itzun te yi topone'ntz Siquem nintzun octz tan chijoyle'n yi e' stzicy. Inin tzun na el yabtz tan chijoyle'n yi noje'n cyen jun yaj te'j nintzun ben jakol yi yaja'tz tetz:
15 Quando José chegou a Siquém, um homem da região notou que ele andava perdido pelos campos. “O que você está procurando?”, perguntou o homem.
16 —Na chintzan tan chijoyle'n yi e' wutzicy. ¿Qui pe' na til teru' na ate't tan chipstore'n yi e' kawun? stzun Ẍep bantz.
16 “Estou procurando meus irmãos”, respondeu José. “O senhor sabe onde eles estão cuidando dos rebanhos?”
17 —Cho'n bin ate' tzone'j, poro ja wi't chicy't. Nwit nin tu' scye'j yi cho'n nchibent jalen Dotán, stzun yi yaja'tz bantz tetz Ẍep.
17 O homem lhe disse: “Sim, eles foram embora daqui, mas eu os ouvi dizer: ‘Vamos a Dotã’”. Então José foi atrás de seus irmãos e os encontrou em Dotã.
18 Yi quilolnin yi e' stzicy Ẍep yi txant tan tule'n scye'j cyoque'n tzuntz tan xtxumle'n yi ẍe'n chiban tan biyle'n cu'n.
18 Quando os irmãos de José o viram, o reconheceram de longe. Antes que ele se aproximasse, planejaram uma forma de matá-lo.
19 Chijilone'n tzuntz squibil quib. Itzun cyaltz:
19 “Lá vem o sonhador!”, disseram uns aos outros.
20 Or kabiye' cu'nx, nin kayok'e' cu'nx tul jun jul. Ej nin skale' yi i'tz jun smaron txuc yi mbajsan. Skile' tzun ko tz'elpon k'ab yi wutzicy'x te'j quib yi talnakx sketz, che'ch bantz.
20 “Vamos matá-lo e jogá-lo numa dessas cisternas. Diremos a nosso pai: ‘Um animal selvagem o devorou’. Então veremos o que será dos seus sonhos!”
21 Itzun yi bene'n tbital Rubén yi chitxumu'n nin octz tan joyle'n puntil tan colche'n chik'ab. Itzun taltz:
21 Mas, quando Rúben ouviu o plano, tratou de livrar José. “Não o matemos”, disse ele.
22 Ma na cun c'oxwok tul yi jun jul yi at tzi'ne'j kale qui'cle't wunak. Poro quil cxo'cwok tan biyle'n, stzun Rubén bantz.
22 “Por que derramar sangue? Joguem-no nesta cisterna vazia aqui no deserto e não toquemos nele.” Rúben planejava resgatar José e levá-lo de volta ao pai.
23 Poro itzun yi topone'n Ẍep kale ate't yi e' stzicy nintzun e' baj bentz tan stz'amle'n nin el chik'olpil yi tal be'ch tetz.
23 Assim, quando José chegou, os irmãos lhe arrancaram a linda túnica que ele estava usando,
24 Ej nin e' bentz tan c'oxle'n tul yi jun jula'tz yi nsken skej a' tul.
24 o agarraram e o jogaram na cisterna vazia, ou seja, sem água.
25 Kalena's tzun e' baj cwe'n c'olchok tan wa'a'n.
25 Mais tarde, quando se sentaram para comer, viram ao longe uma caravana de camelos vindo em sua direção. Era um grupo de negociantes ismaelitas, que transportavam especiarias, bálsamo e mirra de Gileade para o Egito.
26 Bene'n tzun tlol Judá scyetz:
26 Judá disse a seus irmãos: “O que ganharemos se matarmos nosso irmão e encobrirmos o crime?
27 Ba'n tcu'n kac'aye' nin scyetz yi e' xonl Ismael yi chu'l tzi'ne'j, swutz yi nink lkabiy cu'n. Na yi mero bintzi kitz'un kutzicy kib tuch', stzun i' bantz scyetz.
27 Em vez de matá-lo, vamos vendê-lo aos negociantes ismaelitas. Afinal, ele é nosso irmão, sangue do nosso sangue!”. Seus irmãos concordaram.
28 Itzun yi quicy'e'n cu'n yi e' aj pyaja'tz yi e' aj Madián ẍchinaka'jil, nintzun e' bentz tan je'se'n tzaj Ẍep tjul nin ben chic'ayiltz scyetz tan junak piẍ sakal. Ya'stzun bantz yi bene'n quicy'al Ẍep jalen Egipto.
28 Então, quando os ismaelitas, que eram negociantes midianitas, se aproximaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam para eles por vinte peças de prata. E os negociantes o levaram para o Egito.
29 Itzun yi topone'n Rubén tan xmaye'n yi jul, nin yi tilol yi qui'ct Ẍep at, nintzun octz tan katzle'n yi be'ch tetz tan ẍchajle'n yi na bisun.
29 Algum tempo depois, Rúben voltou para tirar José da cisterna. Quando descobriu que seu irmão não estava lá, rasgou as roupas.
30 Lajke'l nintzun saje'ntz kale ate't yi e' titz'un nintzun taltz scyetz:
30 Voltou a seus irmãos e lamentou-se: “O menino sumiu! E agora, o que farei?”.
31 Chibene'n tzuntz tan ticy'le'n tzaj tal be'ch tetz Ẍep, nin oc chisuk'ul yi ẍch'el jun tal ne'ẍ chiw te'j yi nsken wi't quim cya'n.
31 Então os irmãos mataram um bode e mergulharam a túnica de José no sangue do animal.
32 Nintzun e' saj chichakol cobox ẍchixo'l tan ẍchajle'n tetz yi chitaj. Nin saj cyalol scyetz: “Je tzitale'j: Til tzaju' yi je'j. Tilcunu'. ¿Nk'era'tz polo' yi be'ch tetz yi cy'ajlu'?”
32 Enviaram a linda túnica para o pai, com a seguinte mensagem: “Veja o que encontramos. Não é a túnica de seu filho?”.
33 Itzun yi cwe'n techal wutzile'n Jacow wutz yi be'ch tetz yi cy'ajl, nintzun taltz: “I'tz. Ya'stzun be'ch tetz yi tal incy'ajl. Alonin bin scyetz smaron txuquila'tz mbajsan tal incy'ajl,” stzun wutzile'n Jacow bantz.
33 O pai a reconheceu de imediato e disse: “Sim, é a túnica de meu filho. Um animal selvagem o deve ter devorado. Com certeza José morreu despedaçado!”.
34 Toque'n tzun i'-tz tan katzle'n yi be'ch tetz, nin oc tk'ol yi be'ch tetz te'j yi na xcon yi na quim jun wunak. Wi'nin tzun tiemp ok' Jacowtz tan paj yi quime'n yi cy'ajl.
34 Jacó rasgou suas roupas e vestiu-se de pano de saco. Por longo tempo, lamentou profundamente a morte do filho.
35 E' joy puntil yi e' cy'ajl scyuch' yi e' me'l tan mayse'n i'. Poro quinin na cujijtz yi na cho'c tan mayse'n c'u'l. Ma na mas tcunin na ok'tz tan yi cy'ajl. Itzun na taltz: “Quil tz'el yi incy'ajl te'j inc'u'l, jalen cu'n yil chinquim nin wilt wutz i' ẍchixo'l alma'.”
35 A família toda tentou consolá-lo, mas ele se recusava. “Descerei à sepultura lamentando a morte de meu filho”, dizia, e continuou a lamentar-se.
36 Ma tetz Ẍep cho'n bene'n c'ayi'n cyak'un yi e' aj Madián jalen le tnum Egipto. Cho'n bene'n c'ayi'n tetz jun yaj yi na bi'aj Potifar. Yi jun yaja'tz i' jun ajcaw xlaj faraón yi rey tetz Egipto nin i' jun capitán ẍchiwutz jun c'oloj sanlar, yi q'uicy'lom tetz rey.
36 Enquanto isso, os negociantes midianitas chegaram ao Egito, onde venderam José a Potifar, oficial e capitão da guarda do faraó.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.