Gênesis 37
Yi Antiw Bible / Yi Ac'aj Testament (AGUBL) vs NAA
1 Ma yi Jacow cho'n tzun cyaje'n cyentz le ama'l cwent Canaán, kale najewe't yi taj chi awer nak tu' bantz.
1 Jacó habitou na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Ma jalu' katxume' yi mbi banake' yi e' najal Jacow.
2 Esta é a história de Jacó. Quando José tinha dezessete anos, apascentava os rebanhos com os seus irmãos. Sendo ainda jovem, acompanhava os filhos de Bila e os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e trazia más notícias deles a seu pai.
3 Inti wutzile'n Israel mas tcunin pe'k i' te'j Ẍep ẍchiwutz yi e' mas cy'ajl, na sken bi'ẍin i' yi titz'e'n. Cha'stzun te bnixe'n jun chum balaj be'ch tetz Ẍep ta'n.
3 Ora, Israel amava mais José do que todos os seus outros filhos, porque era filho da sua velhice; e mandou fazer para ele uma túnica talar de mangas compridas.
4 Ma yi tele'n chitxum yi e' stzicy tetz, yi mas tcunin na pe'k chitaj te'j Ẍep wi'nin tzun ẍchi'che'n chic'u'l bantz. Nin qui't na chitziwuntz tetz.
4 Quando os seus irmãos viram que o pai o amava mais do que todos os outros filhos, odiaram-no e já não podiam falar com ele de forma pacífica.
5 Itzun bantz nin oc ẍchajol tib jun wutzicy' swutz Ẍep, nin octz tan xtxole'n scyetz yi e' stzicy. Ma yi quibital, mas tcunin ẍchi'che'n chic'u'l bantz te'j.
5 José teve um sonho e o contou aos seus irmãos; por isso, o odiaram ainda mais.
6 Na je tal i'e'j:
6 Ele lhes disse: — Peço que ouçam o sonho que tive.
7 Yi inwutzicy' i'tz: Cho'n ato' scyuch'u' wi cojbil tan c'alche'n xe c'u'l triw. Jalt cuntunin nje' txiclok yi wetz intriw yi nsken c'alxij xe c'u'l wa'n. Ma yi cyeru' yi nsken c'alxij xe c'u'l cyanu' nin nchibaj opon chitxolil quib solte'j yi wetz. Ej nin nchibaj cu'n ch'uylok tan tak'le'ntz k'ej yi wetz, stzun Ẍep scyetz.
7 Sonhei que estávamos amarrando feixes no campo, e eis que o meu feixe se levantou e ficou em pé, enquanto os feixes de vocês o rodeavam e se inclinavam diante do meu.
8 Saje'n tzun chitza'wel yi e' stzicy. Itzun cyaltz:
8 Então os irmãos lhe disseram: — Você pensa que vai mesmo reinar sobre nós? Pensa que realmente dominará sobre nós? E com isso o odiavam ainda mais, por causa dos seus sonhos e de suas palavras.
9 Yi xone'n tiemp nintzun oc ẍchajol tib junt wutzicy' swutz Ẍep nintzun xtxoltz scyetz yi e' stzicy. Itzun taltz:
9 José teve ainda outro sonho, que ele contou aos seus irmãos, dizendo: — Sonhei também que o sol, a lua e onze estrelas se inclinavam diante de mim.
10 Itzun yi wi't xtxolil Ẍep yi junt wutzicy'a'tz nintzun oc yi taj tan yajle'n nin tan makle'n stzi'.
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos seus irmãos, o pai o repreendeu, dizendo: — Que sonho é esse que você teve? Você está querendo dizer que eu, a sua mãe e os seus irmãos iremos e nos inclinaremos até o chão diante de você?
11 Wi'nin tzun chixcy'akline'n yi e' stzicytz te'j. Ma yi taj, wi'nin txumu'n at cu'ntz tan yi e'chk wutzicy' Ẍep.
11 Os irmãos tinham inveja dele; o pai, no entanto, guardou aquilo no coração.
12 Itzun bantz, at jun tir yi cho'n ate' opon yi e' stzicy Ẍep jalen Siquem tan chic'a'che'n yi e' tawun chitaj.
12 Como os irmãos foram apascentar o rebanho do pai, em Siquém,
13 Bene'n tzun tlol Israel tetz Ẍep:
13 Israel perguntou a José: — Os seus irmãos não estão apascentando o rebanho em Siquém? Venha, pois vou mandar você até eles. José respondeu: — Eis-me aqui.
14 —Ma jalu' bin je amantare'j: Quilo'k tan tilwe'n yi ko ba'n ate't awutzicy scyuch' yi e' kawun. Ntin che' ben axmaye' tzaj ko ba'n ate't. Ej nin cẍpakxij lajke'l tan talche'n stziblal swetz, stzun Israel bantz.
14 Israel continuou: — Vá, agora, e veja se está tudo bem com os seus irmãos e com o rebanho; e traga-me notícias. Assim, o enviou do vale de Hebrom, e ele foi a Siquém.
15 Itzun te yi topone'ntz Siquem nintzun octz tan chijoyle'n yi e' stzicy. Inin tzun na el yabtz tan chijoyle'n yi noje'n cyen jun yaj te'j nintzun ben jakol yi yaja'tz tetz:
15 E um homem encontrou José, que andava errante pelo campo, e lhe perguntou: — O que você está procurando?
16 —Na chintzan tan chijoyle'n yi e' wutzicy. ¿Qui pe' na til teru' na ate't tan chipstore'n yi e' kawun? stzun Ẍep bantz.
16 Ele respondeu: — Estou procurando os meus irmãos. Por favor, pode me dizer onde eles estão apascentando o rebanho?
17 —Cho'n bin ate' tzone'j, poro ja wi't chicy't. Nwit nin tu' scye'j yi cho'n nchibent jalen Dotán, stzun yi yaja'tz bantz tetz Ẍep.
17 O homem respondeu: — Foram embora daqui. Ouvi quando disseram: “Vamos a Dotã.” Então José seguiu atrás dos irmãos e os encontrou em Dotã.
18 Yi quilolnin yi e' stzicy Ẍep yi txant tan tule'n scye'j cyoque'n tzuntz tan xtxumle'n yi ẍe'n chiban tan biyle'n cu'n.
18 De longe eles o viram e, antes que chegasse, conspiraram contra ele para o matar.
19 Chijilone'n tzuntz squibil quib. Itzun cyaltz:
19 Disseram uns aos outros: — Lá vem o grande sonhador!
20 Or kabiye' cu'nx, nin kayok'e' cu'nx tul jun jul. Ej nin skale' yi i'tz jun smaron txuc yi mbajsan. Skile' tzun ko tz'elpon k'ab yi wutzicy'x te'j quib yi talnakx sketz, che'ch bantz.
20 Venham, pois, agora, vamos matá-lo e jogar o corpo numa destas cisternas. Diremos que um animal selvagem o devorou. Vejamos em que vão dar os sonhos dele.
21 Itzun yi bene'n tbital Rubén yi chitxumu'n nin octz tan joyle'n puntil tan colche'n chik'ab. Itzun taltz:
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles e disse: — Não lhe tiremos a vida.
22 Ma na cun c'oxwok tul yi jun jul yi at tzi'ne'j kale qui'cle't wunak. Poro quil cxo'cwok tan biyle'n, stzun Rubén bantz.
22 Rúben disse mais: — Não derramem sangue. Joguem o rapaz naquela cisterna que está no deserto, e não lhe façam mal. Rúben disse isto para o livrar deles, a fim de levá-lo de volta ao pai.
23 Poro itzun yi topone'n Ẍep kale ate't yi e' stzicy nintzun e' baj bentz tan stz'amle'n nin el chik'olpil yi tal be'ch tetz.
23 Mas, logo que José chegou a seus irmãos, despiram-no da túnica, a túnica talar de mangas compridas que trazia,
24 Ej nin e' bentz tan c'oxle'n tul yi jun jula'tz yi nsken skej a' tul.
24 e o jogaram na cisterna. A cisterna estava vazia, sem água.
25 Kalena's tzun e' baj cwe'n c'olchok tan wa'a'n.
25 Depois sentaram-se para comer. Levantando os olhos, viram que uma caravana de ismaelitas vinha de Gileade. Seus camelos traziam especiarias, bálsamo e mirra, que levavam para o Egito.
26 Bene'n tzun tlol Judá scyetz:
26 Então Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Ba'n tcu'n kac'aye' nin scyetz yi e' xonl Ismael yi chu'l tzi'ne'j, swutz yi nink lkabiy cu'n. Na yi mero bintzi kitz'un kutzicy kib tuch', stzun i' bantz scyetz.
27 Venham, vamos vendê-lo aos ismaelitas. Não lhe façamos mal, pois é nosso irmão, é do nosso sangue. Seus irmãos concordaram.
28 Itzun yi quicy'e'n cu'n yi e' aj pyaja'tz yi e' aj Madián ẍchinaka'jil, nintzun e' bentz tan je'se'n tzaj Ẍep tjul nin ben chic'ayiltz scyetz tan junak piẍ sakal. Ya'stzun bantz yi bene'n quicy'al Ẍep jalen Egipto.
28 E, quando os mercadores midianitas passaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam aos ismaelitas por vinte moedas de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 Itzun yi topone'n Rubén tan xmaye'n yi jul, nin yi tilol yi qui'ct Ẍep at, nintzun octz tan katzle'n yi be'ch tetz tan ẍchajle'n yi na bisun.
29 Quando Rúben voltou à cisterna, eis que José não estava nela; então rasgou as suas roupas.
30 Lajke'l nintzun saje'ntz kale ate't yi e' titz'un nintzun taltz scyetz:
30 E, voltando aos seus irmãos, disse: — O rapaz não está mais lá! E agora, o que eu vou fazer?
31 Chibene'n tzuntz tan ticy'le'n tzaj tal be'ch tetz Ẍep, nin oc chisuk'ul yi ẍch'el jun tal ne'ẍ chiw te'j yi nsken wi't quim cya'n.
31 Então pegaram a túnica de José, mataram um bode e molharam a túnica no sangue.
32 Nintzun e' saj chichakol cobox ẍchixo'l tan ẍchajle'n tetz yi chitaj. Nin saj cyalol scyetz: “Je tzitale'j: Til tzaju' yi je'j. Tilcunu'. ¿Nk'era'tz polo' yi be'ch tetz yi cy'ajlu'?”
32 E enviaram a túnica de mangas compridas ao pai com este recado: — Achamos isto. Veja se é ou não a túnica de seu filho.
33 Itzun yi cwe'n techal wutzile'n Jacow wutz yi be'ch tetz yi cy'ajl, nintzun taltz: “I'tz. Ya'stzun be'ch tetz yi tal incy'ajl. Alonin bin scyetz smaron txuquila'tz mbajsan tal incy'ajl,” stzun wutzile'n Jacow bantz.
33 Ele a reconheceu e disse: — É a túnica de meu filho. Um animal selvagem o devorou. Certamente José foi despedaçado.
34 Toque'n tzun i'-tz tan katzle'n yi be'ch tetz, nin oc tk'ol yi be'ch tetz te'j yi na xcon yi na quim jun wunak. Wi'nin tzun tiemp ok' Jacowtz tan paj yi quime'n yi cy'ajl.
34 Então Jacó rasgou as suas roupas, vestiu-se de pano de saco e lamentou o filho durante muitos dias.
35 E' joy puntil yi e' cy'ajl scyuch' yi e' me'l tan mayse'n i'. Poro quinin na cujijtz yi na cho'c tan mayse'n c'u'l. Ma na mas tcunin na ok'tz tan yi cy'ajl. Itzun na taltz: “Quil tz'el yi incy'ajl te'j inc'u'l, jalen cu'n yil chinquim nin wilt wutz i' ẍchixo'l alma'.”
35 Todos os seus filhos e todas as suas filhas vieram, para o consolar; ele, porém, recusou ser consolado e disse: — Chorando, descerei à sepultura para junto do meu filho. E continuou a chorar pelo filho.
36 Ma tetz Ẍep cho'n bene'n c'ayi'n cyak'un yi e' aj Madián jalen le tnum Egipto. Cho'n bene'n c'ayi'n tetz jun yaj yi na bi'aj Potifar. Yi jun yaja'tz i' jun ajcaw xlaj faraón yi rey tetz Egipto nin i' jun capitán ẍchiwutz jun c'oloj sanlar, yi q'uicy'lom tetz rey.
36 Enquanto isso, no Egito, os midianitas venderam José a Potifar, oficial de Faraó, comandante da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.