Mateus 22
Godɨndɨ Hoafɨ (AGG) vs ARA
1 — ausente —
1 De novo, entrou Jesus a falar por parábolas, dizendo-lhes:
2 — ausente —
2 O reino dos céus é semelhante a um rei que celebrou as bodas de seu filho.
3 Ranɨyu ai nɨmarümbo ahandɨ ratüpurɨyomo-rundeimbɨ nindoumbo koamarɨhepurɨ nindou bɨdɨfɨrambo sesesɨ si ranɨfihɨ tükündafundɨ yaho hoafɨyopurɨmbo. Ŋga asu ranɨ-sɨmboanɨ nindou ranai moai tüküfembo hohoanɨmoyomo.
3 Então, enviou os seus servos a chamar os convidados para as bodas; mas estes não quiseram vir.
4 Ranɨyu asükaiyu ai ahandɨ ratüpurɨyomo-rundeimbɨ nindou bɨdɨfɨrambo koamarɨhepurɨ. Ai yare hoafɨyuhü yahuya, ‘Wandɨ sesesɨmbo si ranai ndeara nafɨramɨndɨmboane. Burmakau anamɨndɨ asu nɨnɨhondɨ bɨdɨfɨrɨ wowondümbɨ wandɨ hɨfokoaru mandu dɨdɨboadɨru nafɨramɨndɨmboane. Ŋga se dɨfomo nɨmorehɨ semɨndɨmbo sesesɨ ra sesɨmbo,’ yahu hoafɨyu koamarɨhendɨ.
4 Enviou ainda outros servos, com esta ordem: Dizei aos convidados: Eis que já preparei o meu banquete; os meus bois e cevados já foram abatidos, e tudo está pronto; vinde para as bodas.
5 Ŋga asu nindou ranai moai ahamundɨ hoafɨ hɨmborɨyomo hou homo, ŋga wanɨ. Ŋga ai ahamundɨ hohoanɨmomemo süŋgu ahamundɨ ratüpurɨmbo bukürɨmefoundɨ. Nindou mamɨ ai ahandɨ nümbürɨnambo-ndefi, mamɨ ai ahandɨ stoa worɨnambofi raraomarundɨ.
5 Eles, porém, não se importaram e se foram, um para o seu campo, outro para o seu negócio;
6 Asu bɨdɨfɨrɨ ai nindou ranahandɨ ratüpurɨyomo-rundeimbɨ ranahamumbo mburüpundümo houmbo bubuhaiyomopurühɨ hɨfokoakomarüpurɨ.
6 e os outros, agarrando os servos, os maltrataram e mataram.
7 Ranɨyu asu bogorɨ nindou-mayu ranai ranɨmbo ŋgusüfoambe moaruwairɨrühɨyu ahandɨ ami ranahamumbo koamarɨhepura ai homo nindou hɨfokoaru rundeimbɨ-memo ranahamumbo hɨfokoako-foarupurühɨ ahamundɨ ŋgoafɨ ra hai kamandu kamandu marundɨ.
7 O rei ficou irado e, enviando as suas tropas, exterminou aqueles assassinos e lhes incendiou a cidade.
8 Ranɨyu asu ai ahandɨ ratüpurɨyomo-rundeimbɨ ranahamumbo hoafɨyuhü yahuya, ‘Wandɨ nɨmorehɨ semɨndɨmbo sesesɨ si ranai ndeara nafɨramɨndɨmboanesɨ, ŋga asu nindou fandɨfembo hoafɨmayahɨ ranai moei mehomo, ŋga ŋgɨrɨ wandɨ worambe dɨfomo.
8 Então, disse aos seus servos: Está pronta a festa, mas os convidados não eram dignos.
9 Ŋga haponda se ŋgomo muŋguambo bogorɨ nafɨ ranɨhünda muŋguambo nindou hoeindundühɨ ana, hoafɨndɨmondanɨ nindou afɨndɨ safɨ wandɨ sesesɨmbo si ranühɨ ai mbɨfandund-amboane!’ mehuamboemo.
9 Ide, pois, para as encruzilhadas dos caminhos e convidai para as bodas a quantos encontrardes.
10 Ranɨyomo asu ahandɨ ratüpurɨyomo-rundeimbɨ ranai muŋguambo nafɨ bogorɨ ra homondühɨ muŋguambo nindou hoeirüpurühɨ gugurɨmarundɨ. Nindou bɨdɨfɨrɨ aboedɨ, bɨdɨfɨrɨ moaruwai kapeihɨ, ranai muŋgu fandafandambo nɨmorehɨ semɨndɨ sesesɨmbo fondɨ ra nindou yaŋgɨrɨ güremareandɨ.
10 E, saindo aqueles servos pelas estradas, reuniram todos os que encontraram, maus e bons; e a sala do banquete ficou repleta de convidados.
11 Ranɨyu bogorɨ nindou ai nindou mafandandɨ ranaheimbo hɨmboasafɨmbo huwane nindou mamɨ ranai sesesɨmbo hombo hoearɨ yihuruyɨmɨndɨ-koate mamaruwa hoeimarirɨ.
11 Entrando, porém, o rei para ver os que estavam à mesa, notou ali um homem que não trazia veste nupcial
12 Ranɨyu asu bogorɨ nindou ai ahambo düdurirühɨ yahuya, ‘Wandafɨ, se ra nünüŋguyafoamboyafɨ sesesɨmbo sihɨ hombo hoearɨ yihuruyɨmɨndɨ-koate tükümefoandɨ ndana?’ mehundoa asu nindou ranai moanɨ hoafɨ-koate sɨrɨ yare mamaru.
12 e perguntou-lhe: Amigo, como entraste aqui sem veste nupcial? E ele emudeceu.
13 Ranɨyu bogorɨ nindou ai ahandɨ ratüpurɨyomo-rundeimbɨ ranahamumbo hoafɨyuhü yahuya, ‘Nindou ranahambo yirɨ warɨ hüputüpundümo houmbo weindanɨ nɨmbɨ nɨmaro-ambe pinduwurɨ. Rananɨmbo ai heindühɨ yahafɨ hɨtɨmbɨrandamboane,’ mehu.”
13 Então, ordenou o rei aos serventes: Amarrai-o de pés e mãos e lançai-o para fora, nas trevas; ali haverá choro e ranger de dentes.
14 Ndeara Sisas ai hoafɨyuhüya, “Nindou afɨndɨmboyo fandɨfembo hoafɨmayondürɨ, ŋga asu moanɨ yimbu mamɨ yaŋgɨrɨ ranaheimbo dɨbonɨmayondürɨ,” mehu.
14 Porque muitos são chamados, mas poucos, escolhidos.
15 Farisi nindou ai homo Sisas hoafayu ranahambo nɨnɨ düdufe hoafɨ sɨhɨrɨ hoafɨndefühɨ ranambo yirümondɨhurɨmbo yahomo fɨfɨrɨmarundɨ.
15 Então, retirando-se os fariseus, consultaram entre si como o surpreenderiam em alguma palavra.
16 Ranɨyomo ai nindou ahamumbo süŋgurɨpurɨ-rundeimbɨ asu Herotɨndɨ süŋgururü-rundeimbɨ bɨdɨfɨrɨ ranahamumbo Sisas-sowana koamarɨhoupurɨ. Ai homo Sisasɨmbo-so tüküyafu hoafɨyomondohü yahomoya, “Nindou yamundo-randeimbɨ, ro sɨhambo fɨfɨrɨhunɨnɨmboanefɨ se anɨhondümbo hondü hoafɨyafɨ arandɨ ra. Nindou ai nɨne-hohoanɨmo hohoanɨmoayei ranahambo se afɨndɨ hohoanɨmo-koate seana Godɨndɨ anɨhondü hohoanɨmo ranahambo yamundo randühanafɨ. Asu seana sɨhafɨ hɨmboahü muŋgua nindou sɨmogodühanei.
16 E enviaram-lhe discípulos, juntamente com os herodianos, para dizer-lhe: Mestre, sabemos que és verdadeiro e que ensinas o caminho de Deus, de acordo com a verdade, sem te importares com quem quer que seja, porque não olhas a aparência dos homens.
17 Ranana asu se yɨhoefɨmbo hoafɨyafɨmunɨ. Se ra ranɨmbo nüŋguro hohoanɨmoyafühɨyafa? Romɨ-yomondɨ nindou bogorɨ Sisar ranahambo takis kakɨ saimbo ra aboedɨyo wanɨyo?” mehomondamboyu.
17 Dize-nos, pois: que te parece? É lícito pagar tributo a César ou não?
18 Ŋga asu Sisas ai ahamundɨ nɨne-hoafɨ moaruwai fɨfɨrarundɨ ranɨmbo fɨfɨreandɨ. Ranɨyu asu ai ahamumbo hoafɨyupurühɨ yahuya, “Awi seana nindou yimbu yafambeimbanemo! Se ra nɨmboe wambo ŋgorü-süŋgufendɨrɨmbo yahomo houmboemo rana?
18 Jesus, porém, conhecendo-lhes a malícia, respondeu: Por que me experimentais, hipócritas?
19 Naha ndühɨ wambo kakɨ hoarɨ takis-ambe sɨhefembo-mayo ra nafui-yomondɨrɨ,” mehuamboemo. Asu ai ahambo kakɨ hoarɨ ra sowandümo homo nafuimemondo.
19 Mostrai-me a moeda do tributo. Trouxeram-lhe um denário.
20 Ranɨyu asu ai ahamumbo hoafɨyuhü yahuya, “Se ra dade ŋgusümboarɨyo asu ndürɨyo kakɨ ndanɨfihɨ apaiaro rana?” mehuamboemo.
20 E ele lhes perguntou: De quem é esta efígie e inscrição?
21 Asu ai ahambo sɨmborɨ yahomoya, “Adükarɨ bogorɨ nindou Sisar ranahandane,” mehomondamboyu. Asu Sisas ai hoafɨyupurühɨ yahuya, “I awi refeanasɨ nɨne-moatükunɨ Sisarɨndayo ahambo sɨhefemboane, asu nɨne-moatükunɨ Godɨndayo ahambo sɨhefemboanesɨ,” mehuamboemo.
21 Responderam: De César. Então, lhes disse: Dai, pois, a César o que é de César e a Deus o que é de Deus.
22 Ranɨyomo asu ai ranɨ hoafɨ ra hɨmborɨyomo houmbo hepünafundühɨ ahambo ranühɨ yaru hɨnɨŋgɨrüwurɨ houmbo ndamefundɨ.
22 Ouvindo isto, se admiraram e, deixando-o, foram-se.
23 Mamɨ ranɨ sihɨ Sadyusi nindou bɨdɨfɨrɨ ai Sisas sowana tükümefundɨ. Ranɨ nindou ai-ana ŋgɨrɨ nindou yɨfɨhündɨ botɨndɨfe-ndandɨ yahomo rundeimbɨ nindouyomo.
23 Naquele dia, aproximaram-se dele alguns saduceus, que dizem não haver ressurreição, e lhe perguntaram:
24 Ranɨyomo asu ai Sisasɨmbo düdurüwurühɨ yahomoya, “Nindou yamundo-randeimbɨ, Moses ai yare hoafɨyuhü yahuya, ‘Nindou mamɨ ai nɨmorɨ-koate yɨfɨnduanɨ ana, asu ahandɨ akɨdɨ ai ahandɨ-mayo nɨmorehɨ kai ra ndemündɨ haya yɨfɨmayu ranahandɨ fondühɨ farɨhefembo-hünda ahandɨ nɨmorɨ ra amoŋgoandɨ nɨmorɨ-mbiyuwamboane,’ mehu.
24 Mestre, Moisés disse: Se alguém morrer, não tendo filhos, seu irmão casará com a viúva e suscitará descendência ao falecido.
25 Horombo yɨhoefɨ mbusümo apodoho mamɨ 7 ranai manɨŋgomo. Amoŋgo hondü ai nɨmorehɨ ra semündü haya nɨmorɨ mbuimɨndɨ-koate yɨfɨyuhüyu asu ai nɨmorehɨ ahandɨ ra ranɨkɨmɨ akɨdɨmayu ranahambo hɨnɨŋgɨmareandɨ.
25 Ora, havia entre nós sete irmãos. O primeiro, tendo casado, morreu e, não tendo descendência, deixou sua mulher a seu irmão;
26 Ranɨkɨmɨ akɨdɨmayu amboanɨ yahurai amoŋgo hondü ai ramefiyu nou ramefiyu. Ranɨyu asu ai ranɨkɨmɨ akɨdɨ ŋgorü mbusümondɨ amboanɨ ŋgorü yahurai ramefiyu. Moanɨ mamɨ yahurai yaŋgɨrɨ homo-homombo bɨdɨfɨranɨ akɨdɨ hondü 7-mayu ranahandɨfihɨ tümareandɨ.
26 o mesmo sucedeu com o segundo, com o terceiro, até ao sétimo;
27 Ndeara bɨdɨfɨranambo hondü nɨmorehɨ ranai yɨfɨmayo.
27 depois de todos eles, morreu também a mulher.
28 Ŋga asu süŋgunambo nindou yɨfɨhündɨ yaŋgɨrɨ botɨfembo si tüküfeambe ra nɨmorehɨ ranai nindou dadɨ nɨmorehɨmanda? Apodoho-mamɨ ranai sapo ahambo muŋguambo masowandümo anesɨ,” mehomondamboyu.
28 Portanto, na ressurreição, de qual dos sete será ela esposa? Porque todos a desposaram.
29 Asu Sisas ai ahamumbo sɨmborɨ hoafɨyuhü yahuya, “Awi seana hɨhɨndɨ hohoanɨmombü nindou-anemo! Awi seana nɨmboe sapo Baiborambeahɨndɨ hoafɨyo asu Godɨndɨ ŋgɨnɨndɨyo ra fɨfɨrɨfekoate-wambo ranɨmboanemo.
29 Respondeu-lhes Jesus: Errais, não conhecendo as Escrituras nem o poder de Deus.
30 Nindou yɨfɨhündɨ botehindɨ ana, ai sapo sünambeahɨndɨ nendɨ sünambe amarɨmo yahurai tükündahindühɨ anɨmbo asu ai ŋgɨrɨ nɨmorehɨ nindowenihühɨ ndahindɨ, ŋga wanɨ.
30 Porque, na ressurreição, nem casam, nem se dão em casamento; são, porém, como os anjos no céu.
31 Asu sapo nindou ai yɨfɨhündɨ botɨfe ranɨmbo ra, awi se moai God ai Bukambe sɨheimbo hoafɨmayundürɨ ra hoeirɨhindɨyo?
31 E, quanto à ressurreição dos mortos, não tendes lido o que Deus vos declarou:
32 Sapo ai yare hoafɨyuhü yahuya, ‘Ro-ana Abrahamɨndɨ God-anahɨ, Aisakɨndɨ God-anahɨ, asu Sekopɨndɨ God-anahɨ!’ mehu. Aiana yaŋgɨrɨ nüŋgumbɨ nindou-yafe God-ani asu ai yɨfɨhündɨ-yafe Godɨyupoanɨ,” Sisas ra mehu.
32 Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó?
33 Nindou afɨndɨ ranai ranɨ hoafɨ ra hɨmborɨyei hehi Sisasɨndɨ yamundɨfe hoafɨ ranɨmbo mahepünahindɨ.
33 Ouvindo isto, as multidões se maravilhavam da sua doutrina.
34 Ranɨ hoafɨnambo Sisas ai Sadyusi nindou ahamundɨ hoafɨ kɨkɨmareapurɨ. Ranɨyomo asu Farisi nindou ai ranɨ hoafɨ ranahambo hɨmborɨyomo houmbo ai mamühɨ gugurɨmefundɨ.
34 Entretanto, os fariseus, sabendo que ele fizera calar os saduceus, reuniram-se em conselho.
35 Ranɨyu asu nindou mamɨ ahamundɨ mbusümo ahɨnümbɨ hohoanɨmo fɨfɨreandeimbɨ ranai mamɨ düdufe Sisasɨmbo randɨhinɨ hoeindɨhinɨ yahu-haya düdumarirɨ.
35 E um deles, intérprete da Lei, experimentando-o, lhe perguntou:
36 Ai ahambo düdurirühɨ yahuya, “Yamundo-randeimbɨ nindou, naha ahɨnümbɨ hoafɨ ranaiyo moanɨ adükarɨ hamɨndayo?” mehuamboyu.
36 Mestre, qual é o grande mandamento na Lei?
37 Asu Sisas ai sɨmborɨ ahambo hoafɨyundühɨ yahuya, “‘Adükarɨ sapo sɨhafɨ God ranahambo, sɨhafɨ ŋgusüfo muŋguambo, sɨhafɨ hohoanɨmo muŋguambo, yifiafɨ muŋguambo ranambo ŋgusüfo pandoworɨ.’
37 Respondeu-lhe Jesus:
38 Ranɨ ahɨnümbɨ hohoanɨmo ranane ai weaŋgurühɨdɨdɨ asu moanɨ adükarɨ hamɨndayo.
38 Este é o grande e primeiro mandamento.
39 Asu ŋgorü ahɨnümbɨ hoafɨ adükarɨ ranɨ-kɨmɨnɨndɨ ra ndahurai-ane, ‘Se ŋgunindambürɨ ranaheimbo ŋgusüfo pandowandürɨ sapo se sɨhafɨ fimbo rawarowandɨ nou.’
39 O segundo, semelhante a este, é:
40 Mosesɨndɨ muŋguambo ahɨnümbɨ hohoanɨmo aho ranane asu Godɨndɨ hoafɨ hoafɨyomo-rundeimbɨ nindou-yomondɨ yamundɨfe hohoanɨmo ranane muŋguambo ranana yimbu adükarɨ ahɨnümbɨ hoafɨ ra nɨmɨndühane,” mehu.
40 Destes dois mandamentos dependem toda a Lei e os Profetas.
41 Farisi nindou ai gugurɨyafu mamarɨmonda Sisas ai ahamumbo düdufipurühɨ yahuya,
41 Reunidos os fariseus, interrogou-os Jesus:
42 “Se ra Kraisɨmbo nüŋguru hohoanɨmoyomondühɨyomoa? Ai ra dadɨ amoao mamɨyomondambe-ahɨndɨyua?” mehuamboemo. Asu ai sɨmborɨ hoafɨyomondühɨ yahomoya, “Ai-ana Defitɨndɨ amoao-ambeahɨndani,” mehomondamboyu.
42 Que pensais vós do Cristo? De quem é filho? Responderam-lhe eles: De Davi.
43 Asu ai ahamumbo düdureapurühɨ yahuya, “Asu nünüŋgufemboyo Yifiafɨ Aboedɨ ranai Defitɨmbo hohoanɨmo ŋgusüfoambe horɨmarera asu ai Krais ranahambo Adükar-ani mehundoa? Defit ai yare hoafɨyuhü yahuya,
43 Replicou-lhes Jesus: Como, pois, Davi, pelo Espírito, chama-lhe Senhor, dizendo:
44 ‘Adükarɨ Ai wandɨ Adükarɨmbo yare hoafɨyuhü yahuya,
44 Disse o Senhor ao meu Senhor: Assenta-te à minha direita, até que eu ponha os teus inimigos debaixo dos teus pés?
45 Defit ai Krais ahambo Adükarɨ yahundo marandane. Asu nüŋgufimboyu Krais Ai Defitɨndɨ ahuirayu rana?” mehupurɨ.
45 Se Davi, pois, lhe chama Senhor, como é ele seu filho?
46 Asu nindou mamɨ ai-amboanɨ moai Sisasɨndɨ düdufe hoafɨ ranɨmbo sɨmborɨ hoafɨyundo, ŋga wanɨ. Ranɨyomo asu ai rɨhünda peyomo houmbo ahambo düdufembo ahɨnɨrurühɨ asu ai moai ahambo mamɨ düdufe amboanɨ düduyafundo rundɨ, ŋga wanɨ.
46 E ninguém lhe podia responder palavra, nem ousou alguém, a partir daquele dia, fazer-lhe perguntas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.