Mateus 13
YISASINI KAMA VAYA (AGD) vs NVT
1 Maí damú ana Yisasi má pinté ekhuven non akharun akhempá o khumanen mino.
1 Mais tarde, naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e sentou-se à beira-mar.
2 Kumantaré íkan kokhon nanin banta ano véi vaintá e iyiyaimpin béi e manten botifin un kumamin banasi ano eyurá manten mino.
2 Logo, uma grande multidão se juntou ao seu redor. Então ele entrou num barco, sentou-se e ensinou o povo que permanecia na praia.
3 Mantakhan Yisasi kokhon baya o vaédiyan betin tiamemí, “Ineno. Mana vanta ano yunan barafin danayun mo fafaseno van oren mino.
3 Jesus contou várias parábolas, como esta: “Um lavrador saiu para semear.
4 Mo fafasen oriyákan maen manáa aasá eravíkan nun kayo ano e aíden nen mino.
4 Enquanto espalhava as sementes pelo campo, algumas caíram à beira do caminho, e as aves vieram e as comeram.
5 Inká manáa yanayun on daró eravuaren bara asamana ukhan ainen e ampamen mino.
5 Outras sementes caíram em solo rochoso e, não havendo muita terra, germinaram rapidamente,
6 Ampamen mifo vara ída amákó ukhan amun ída kain námen aravukharéin á kan maen mai yanayun kafuren puren mino.
6 mas as plantas logo murcharam sob o calor do sol e secaram, pois não tinham raízes profundas.
7 Inká manáa yanayun ayankun namampin eravukharen e ampamíkan ayankun naman mano úkuan dararen mino.
7 Outras sementes caíram entre espinhos, que cresceram e sufocaram os brotos.
8 Inká manáa yanayun mano kama varafin eravukharen e ampamaren aran iren mino. Manáa ano mana antareti (100) iran manáa ano sikhisti (60) iran manáa ano teti (30) iran en mino.
8 Ainda outras caíram em solo fértil e produziram uma colheita trinta, sessenta e até cem vezes maior que a quantidade semeada.
9 Átaren ma van nain kayo vá inino.”
9 Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”.
10 Ínaimpáké bei eyo iyampon kayo ano Yisasi vaintá eriven máa sen inaemí, “Pará éi vaya ovaédiyá banasi siamiya fono.”
10 Os discípulos vieram e lhe perguntaram: “Por que o senhor usa parábolas quando fala ao povo?”.
11 Máa síkan Yisasi evaránen betí ankan tiamemí, “Inaru yafisin pintenai aúpá baya ana ma afováin Tiyarafenu ano inka siretin amikhen mifo vetí ankan ída amikhen mino.
11 Ele respondeu: “A vocês é permitido entender os segredos do reino dos céus, mas a outros não.
12 Tiyarafenui vaya iniren ma kamaen dafisin nain nanin bantai Tiyarafenu ano moékan afova aminten mifo ída ma kamaen dafisin nain nanin banta fintena fefá ma mantáin nain afova vá inan do varanten mino.
12 Pois ao que tem, mais lhe será dado, e terá em grande quantia; mas do que nada tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Ma anarái ovaédé ana vaya siyá uno:
13 É por isso que uso parábolas: eles olham, mas não veem; escutam, mas não ouvem nem entendem.
14 Mai ma nanin banta ano sakhanampa vanta Aisaiyani vayan pura sen afoká iyan mino. Béi máa sikharen mino,
14 “Cumpre-se, desse modo, a profecia de Isaías que diz: ‘Quando ouvirem o que digo, não entenderão. Quando virem o que faço, não compreenderão.
15 Para vara seyo, mai nanin bantai aú ona inka munkin
15 Pois o coração deste povo está endurecido; ouvem com dificuldade e têm os olhos fechados, de modo que seus olhos não veem, e seus ouvidos não ouvem, e seu coração não entende, e não se voltam para mim, nem permitem que eu os cure’.
16 Máan tukhen mifo siretin auu ano ma kasaen minó daná onan ma átaren mano ma vaya iniyain nará tiretí ankan amusin ná ono.
16 “Felizes, porém, são seus olhos, pois eles veem; e seus ouvidos, pois eles ouvem.
17 Téi fura siré tiretí ankan tiamé uno. Pefá sakhanampa vanta kayo vá puntákein banta kayo vá ano ma ma saréa oniyaona yanasinta onano van iyaren mifo vetí ída ontaren mino. Inká ma ma saréa ma siretí ankan ma iniyaona vaya kayo ineno van ukharen mifo vetí ankan ída inikharen mino.
17 Eu lhes digo a verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês têm visto e ouvir o que vocês têm ouvido, mas não puderam.
18 “Banta ano ma yunan barafin ma yanayun pafasintá ma sian baereruna vayai ana vá ineno.
18 “Agora, ouçam a explicação da parábola sobre o lavrador que saiu para semear.
19 Banasi ano ma inaru yafisini kama vaya ma iniren ma ída mai vayai ana ma afová iyain mai yanayun ma aasá eraveiníi íkan mi Ban Anon mano eriven Tiyarafenui kama vaya ma aúká pafasirein ainen do varé iyan mino.
19 As sementes que caíram à beira do caminho representam os que ouvem a mensagem sobre o reino e não a entendem. Então o maligno vem e arranca a semente que foi lançada em seu coração.
20 “On daró ma vain barafin ma eravein danayun kayo mai vanasi ano ma vaya iniren ma mai vaya ainen mamaren ma amusin einíi ukhen mino.
20 As que caíram no solo rochoso representam aqueles que ouvem a mensagem e, sem demora, a recebem com alegria.
21 Máan tukhan maen ída arú kain orera uvin amun dan námen aravukharéin mi Tiyarafenui vayará ma ara ara uman ma erin maen ainen eraven ankamé iyan mino.
21 Contudo, uma vez que não têm raízes profundas, não duram muito. Assim que enfrentam problemas ou são perseguidos por causa da mensagem, cedo desanimam.
22 Ayankun namampin ma eravein danayun kayo mai vanasi ano ma vaya iniren ma vara ráke yanasinta vá inká moni san ma in mai avúavá danasinta vá anon Tiyarafenui vaya yaramádan ída aran iré iyan mino.
22 As que caíram entre os espinhos representam outros que ouvem a mensagem, mas logo ela é sufocada pelas preocupações desta vida e pela sedução da riqueza, de modo que não produzem fruto.
23 Máan té iyan mifo kama varafin ma eravein danayun kayo mai vanasi ano ma vaya iniren mai vayai ana ma afová iyain manon mai mana antaretí (100) aran imádan inká manáa ano sikhisti (60) aran imádan inká manáa ano teti (30) aran imádan é iyan mino.”
23 E as que caíram em solo fértil representam os que ouvem e entendem a mensagem e produzem uma colheita trinta, sessenta e até cem vezes maior que a quantidade semeada”.
24 Yisasi ena vaya máa sen betí ankan tian baéan amen mino. “Inaru yafisin mai máan mi ukhen mino. Mana vanta ano kama uviti ayun bei yunan barafin doren mino.
24 Esta foi outra parábola que Jesus contou: “O reino dos céus é como um agricultor que semeou boas sementes em seu campo.
25 Dóden e vakhan maen beni namuro ano inuran eriven namu káta ayun me mai vanta ano ma uviti yódampin pafasiren oren mino.
25 Enquanto os servos dormiam, seu inimigo veio, semeou joio no meio do trigo e foi embora.
26 Orikharé íkan uviti e ampamíkan maen inká mai namu káta vá deren e ampamen mino.
26 Quando a plantação começou a crescer, o joio também cresceu.
27 “Ampantá íkan doran banta kayo ano eriven dunan afóen máa sen tiamemí, ‘Kákan banta oe, éi kama uviti ayun mi ei yunan barafin pafaseona ifo inté eípasá namu káta maifin pótikhen nafino.’
27 “Os servos do agricultor vieram e disseram: ‘O campo em que o senhor semeou as boas sementes está cheio de joio. De onde ele veio?’.
28 “Máa síkan béi vetí ankan tiamemí, ‘Mana namuro anon mai avúavasí ukhen mino.’
28 “‘Um inimigo fez isso’, respondeu o agricultor. “‘Devemos arrancar o joio?’, perguntaram os servos.
29 “Máa síkan béi vetin tiamemí, ‘Ída ino. Namu káta yariyá inonafá uviti vá dere yari nona van muno.
29 “‘Não’, respondeu ele. ‘Se tirarem o joio, pode acontecer de arrancarem também o trigo.
30 Míkanan ma áesin manafin pótikharé intin ma yunan duyasin damusí ma inain mai anon kama ukhen mino. Pótikharé intin ma yuyasin damusí ma intí maé mai yorarí ma inain banta kayo séi máa sé tiamenté uno, ‘Namu káta kayo nare vá ira saran átaru ure ana yamuádare vá inká uviti átaru ure vá tenti yunan kain namumpin bare mo khaono.’”
30 Deixem os dois crescerem juntos até a colheita. Então, direi aos ceifeiros que separem o joio, amarrem-no em feixes e queimem-no e, depois, guardem o trigo no celeiro’”.
31 Yisasi ena ovaeran baya máa sen betí ankan tiamemí, “Mastati e sin daa aran ma einíi inaru yafisin mano ukhen mino. Mana vanta ano mastati aran máden bei yunan barafin doren mino.
31 Então Jesus contou outra parábola: “O reino dos céus é como a semente de mostarda que alguém semeia num campo.
32 Mastati aú maen ída ena yunan aú kayo an den kákaní ukhen mifo sitó aúi vaé iyan mino. Dunan bara finté ma véi e fotiaren maen minó dunan ana esantaren dan mi ódivin nun kayo ano mai yaa ayantá e yomané iyan mino.”
32 É a menor de todas as sementes, mas se torna a maior das hortaliças; cresce até se transformar em árvore, e vêm as aves e fazem ninho em seus galhos”.
33 Máa siren Yisasi evaránen ena vaya ovaéden betí ankan tiamemí, “Inaru yafisin mai yisi an mi yakhen mino. Mana nanin mano ma yisi máden kokhon paravampin kakhufaren upí uran ma ínaimpáké mai faravan mano kákantá pamiyainíi ukhen mino.”
33 Jesus também contou a seguinte parábola: “O reino dos céus é como o fermento usado por uma mulher para fazer pão. Embora ela coloque apenas uma pequena quantidade de fermento em três medidas de farinha, toda a massa fica fermentada”.
34 Minó baya ma Yisasi ano vanasi siamiyaré ein maen mai ovaédiyan manan tiamiyan mifo véi ída mana vaya funtáden tiamiyaren mino.
34 Jesus sempre usava histórias e comparações como essas quando falava às multidões. Na verdade, nunca lhes falava sem usar parábolas.
35 Mai avúavasí ma ein mai fefá mana sakhanampa vanta oo ráké uaren máa sikharen mino,
35 Cumpriu-se, desse modo, o que foi dito por meio do profeta: “Eu lhes falarei por meio de parábolas; explicarei coisas escondidas desde a criação do mundo”.
36 Mairá Yisasi vanasi me ampiren mápin orivíkan beni eyo iyampon kayo ano véi vaintá onóben temí, “Kaná éi mai namu káta ma yunampin ampantá eini ana setin tisimesí inétifante rafuno.”
36 Em seguida, deixando as multidões do lado de fora, Jesus entrou em casa. Seus discípulos lhe pediram: “Por favor, explique-nos a história do joio no campo”.
37 Máa síkan Yisasi evaránen betí ankan tiamemí, “Kama uviti ayun ma yorein banta maen mai Banta Anin mino.
37 Jesus respondeu: “O Filho do Homem é o agricultor que planta as boas sementes.
38 Dunan bara maen mai ma vara ino. Inká kama uviti ayun maen mai inaru yafisin pintena nanin banta ino. Namu káta maen mai Ban Anoni vanasi ino.
38 O campo é o mundo, e as boas sementes são o povo do reino. O joio são as pessoas que pertencem ao maligno,
39 Mai ma namu káta ayun ma fafasiyain namuro maen mai Ban Anon mino. Dunan ma yuyasin damú maen mai ma vara ma kípan nain damú ino. Inká dunan duyasin banta kayo maen mai enisori kayo ino.
39 e o inimigo que plantou o joio no meio do trigo é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os que fazem a colheita são os anjos.
40 “Banta kayo ano ma namu káta átaru uren ma irafin taman kaureiníi ma vara ma kípan nain damú inten mino.
40 “Da mesma forma que o joio é separado e queimado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Banta Anin mano vei enisori kayo siantantin maen beni inaru yafisin pintena umeí ino van ma vanasi akhenóka iyá ein danasinta vá namu avúavá ma variyá ein nanin banta vá do siantanten mino.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, e eles removerão do reino tudo que produz pecado e todos que praticam o mal
42 Do siantáden maen mai kéká kákan irafin karúdantin o váken kákantá berai siyan aveantuntá inkekí piyan banten mino.
42 e os lançarão numa fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Máan tiyantin maen puntákein nanin banta ano áau ma kheiníi vetí Afóeni yafisimpin inten mino. Átaren ma van nain kayo ano vá inino.”
43 Então os justos brilharão como o sol no reino de seu Pai. Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”
44 Yisasi evaránen máa semí, “Mana varafin kokhon kori aúpá baré íkan ma mana vanta ano oneiníi inaru yafisin ukhen mino. Ódaren kákan amusin uren ainen evaránen orein mano vei minó danasinta mo sarí uren moní mamaren mai vara e miyaníen mino.”
44 “O reino dos céus é como um tesouro escondido que um homem descobriu num campo. Em seu entusiasmo, ele o escondeu novamente, vendeu tudo que tinha e, com o dinheiro da venda, comprou aquele campo.”
45 Yisasi evaránen máa semí, “Ona kokhon bain banta ano ma kama ankaroro kayo van ma yosiyainíi inaru yafisin ukhen mino.
45 “O reino dos céus também é como um negociante que procurava pérolas da melhor qualidade.
46 Dosen noren ma mana kama uron ukhein ankaroro váin ma o ódaren maen bei minó ona mo sarí uren moní mamaren mai ankaroro o miyaníen mino.”
46 Quando descobriu uma pérola de grande valor, vendeu tudo que tinha e, com o dinheiro da venda, comprou a tal pérola.”
47 Máa siren Yisasi ena ovaeran baya semí, “Base unan ma non akharumpin karúdan aravuvin ma ara ara noyana ma fákiyainíi inaru yafisin ukhen mino.
47 “O reino dos céus é, ainda, como uma rede de pesca que foi lançada ao mar e pegou peixes de todo tipo.
48 Mai vase unan ma karúdaran noyana kayo víkavin maen noyana arin banta kayo ano orun darifaan akhempá kaúden ma kumanten kama noyana máa aían unan kayofin kauren namu noyana kayo karúdé iyan mino.
48 Quando a rede estava cheia, os pescadores a arrastaram até a praia, sentaram-se e juntaram os peixes bons em cestos, jogando fora os ruins.
49 Ínaimpá ma vara ma kípan nain damú máan manan inten mino. Enisori kayo ano eriven maen kama nanin bantafin ma namu nanin banta kayo ma vain do airanten mino.
49 Assim será no fim dos tempos. Os anjos virão, separarão os perversos dos justos
50 Do aíden maen karúdantin kákan ira kiyaimpin o váken kákantá berai siyan aveantuntá inkekí piyan banten mino.”
50 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Máa siren Yisasi vei eyo iyampon kayo inaemí, “Ma ma ovaeran baya kayo ma siamerunai ana inká afová e rafono,” síkan betí ankan “eyo” sen mino.
51 Vocês entendem todas essas coisas?” “Sim”, responderam eles.
52 Máa síkan béi vetí ankan tiamemí, “Máan tukhan mi man baya ma afová ukhein banta kayo ano ma inaru yafisin pintena vaya ma afova amiyain kéká ano kákan namun afóen an mi yakhen ona kain karafarampin un pében maen auyen afova vá peyante afova vá ma kama ukhein baren eré iyan mino.”
52 Então ele acrescentou: “Todo mestre da lei que se torna discípulo no reino dos céus é como o dono de uma casa que tira do seu tesouro verdades preciosas, tanto novas como velhas”.
53 Yisasi ma mai vaya kayo ovaédiyan tiamíden maen mai varu me ampiren
53 Quando Jesus terminou de contar essas parábolas, deixou aquela região
54 bei varu anará oren mino. Oriven betíi monó átaru namumpin ódiven araíen Tiyarafenui vaya vanasi siamiyákan beni vaya iniren takhaen oreraen temí, “Ma vanta ano ma afova vá enará ukhein daná ákona ma maman afokáin má inte fáken ná manten nafino.
54 e voltou para Nazaré, cidade onde tinha morado. Enquanto ensinava na sinagoga, todos se admiravam e perguntavam: “De onde lhe vêm a sabedoria e o poder para realizar milagres?
55 Béi mana má uvaran banta anin mi vá tetí afová ukhé uno. Be anóe Marian bákan inká be afá kéká Yemisi, Yosepi, Saimoni, Yudasi siren mino.
55 Não é esse o filho do carpinteiro? Conhecemos Maria, sua mãe, e também seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas.
56 Inká minó ben ayofin nái setin má bain mifo inte fákená béi mai ákona manten nafino siren takhaiyan kokhon ineine en mino.”
56 Todas as suas irmãs moram aqui, entre nós. Onde ele aprendeu todas essas coisas?”.
57 Máa siren béin ará namu uantiyan maen Yisasi vetí ankan tiamemí, “Sakhanampa vanta aví minó barufá ban mifo veni varu anará bá ben amápin má ída ven aví ban mino.”
57 E sentiam-se muito ofendidos. Então Jesus lhes disse: “Um profeta recebe honra em toda parte, menos em sua cidade e entre sua própria família”.
58 Máa siren béintá ída mumunan iyaimpin mai varurá ída kokhon enará ukhein daná afoká en mino.
58 E, por causa da incredulidade deles, realizou ali apenas uns poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.