Mateus 27
Uisneno In Kabin ma Prenat: Rais Manba'an Fe'u nok Reta' Ahun-hunut (AAZ) vs ARIB
1 Neis noi nmeu on naan ate, too mfaun ein reꞌ anꞌaꞌan rais pirsait naan, nnekaꞌ buan he naꞌmaet Naiꞌ Yesus.
1 Ora, chegada a manhã, todos os principais sacerdotes e os anciãos do povo entraram em conselho contra Jesus, para o matarem;
2 Es naan ate, sin nfuut neik Je anꞌain gubernur Pilatus. Fin sin nromin he gubernur ee nhukun naꞌmaet Je.
2 e, maniatando-o, levaram-no e o entregaram a Pilatos, o governador.
3 Oras naiꞌ Judas nahiin nak, Naiꞌ Yesus napein hukun aꞌmaten, in nmeiꞌ jon, natuin in es reꞌ naꞌsosaꞌ Naiꞌ Yesus. Rarit in nnao nfain neu aꞌnaak pirsait Yahudi sin aꞌnaakt ein ma atoni mnais haart ein, he nafaniꞌ sin roi mutiꞌ fuaꞌ boꞌ teun ein reꞌ naan.
3 Então Judas, aquele que o traíra, vendo que Jesus fora condenado, devolveu, compungido, as trinta moedas de prata aos anciãos, dizendo:
4 In naꞌuab am nak, “Au ꞌsaan aꞌrair, natuin au ꞌnonaꞌ Tuaf reꞌ ka nmuiꞌ fa sanat meseꞌ msaꞌ.”
4 Pequei, traindo o sangue inocente. Responderam eles: Que nos importa? Seja isto lá contigo.
5 Rarit naiꞌ Judas anporin roit ein neu Uim Onen Uuf. Onaim in nnao nakfirit niis on.
5 E tendo ele atirado para dentro do santuário as moedas de prata, retirou-se, e foi enforcar-se.
6 Rarit aꞌnaak rais pirsait Yahudi sin aꞌnaakt ein nsiun naꞌbuaꞌ roit ein reꞌ naiꞌ Judas anporin sin naan. Sin naꞌuab ein am nak, “Hit kais attao tafaniꞌ roit ein ia teu peit je nanan, natuin roit ein ia of anhaiꞌniis kit.
6 Os principais sacerdotes, pois, tomaram as moedas de prata, e disseram: Não é lícito metê-las no cofre das ofertas, porque é preço de sangue.
7 Onaim reko nneis hit tsoos afu piis es taꞌko amoꞌe ꞌnaꞌi. Karu nmuiꞌ atoin sonaꞌ aiꞌ kase nmaet, ma tuaf es ka nahiin je fa, hit bisa tsuub ee nbi naan.”
7 E, tendo deliberado em conselho, compraram com elas o campo do oleiro, para servir de cemitério para os estrangeiros.
8 Rarit sin npaek roit ein naan, he nsosan afu. Etun tar antea oras ia, atoniꞌ nteek bare naan nak, ‘Auf Naaꞌ’.
8 Por isso tem sido chamado aquele campo, até o dia de hoje, Campo de Sangue.
9 Nok ranan naan, sin natuin saaꞌ reꞌ Uisneno In mafefa kninuꞌ naiꞌ Yermias naꞌuab nain je mnak,
9 Cumpriu-se, então, o que foi dito pelo profeta Jeremias: Tomaram as trinta moedas de prata, preço do que foi avaliado, a quem certos filhos de Israel avaliaram,
10 Afu naan sin nsoos ee naꞌko amoꞌe ꞌnaꞌi,
10 e deram-nas pelo campo do oleiro, assim como me ordenou o Senhor.
11 Oras too mfaun ein neik Naiꞌ Yesus antean gubernur ee te, in nataan Naiꞌ Yesus am nak, “On mee? Ho reꞌ ia, batuur-batuur atoin Yahudis sin Uisf, aa oo?”
11 Jesus, pois, ficou em pé diante do governador; e este lhe perguntou: És tu o rei dos judeus? Respondeu-lhe Jesus: É como dizes.
12 Mes oras aꞌnaak rais pirsait Yahudi sin aꞌnaakt ein ma atoni mnais haart ein nakuu rasi mfaun neun Naiꞌ Yesus, In ka nataah fa saaꞌ-saaꞌ msaꞌ.
12 Mas ao ser acusado pelos principais sacerdotes e pelos anciãos, nada respondeu.
13 Rarit gubernur ee nataan Ee mnak, “Ho ka mneen fa sin uab ein naan? Sin nasaan Ko mfaun een. Mes nansaaꞌ am es Ho ka mutaah fa?”
13 Perguntou-lhe então Pilatos: Não ouves quantas coisas testificam contra ti?
14 Mes In ka nataah nain fa msaꞌ, tar antea gubernur ee nsanmaak.
14 E Jesus não lhe respondeu a uma pergunta sequer; de modo que o governador muito se admirava.
15 Toon-toon ate, oras fesat Paska atoin Yahudis sin, too mfaun ein biasa npiir naan atoin hukun es, he gubernur ee nafetin.
15 Ora, por ocasião da festa costumava o governador soltar um preso, escolhendo o povo aquele que quisesse.
16 Oras naan, anmuiꞌ atoin hukun es, in kaan ee naiꞌ Barabas. Too mfaun ein nahiin je neu in reꞌ naan sekau, natuin in maufiun ii maꞌtaniꞌ.
16 Nesse tempo tinham um preso notório, chamado Barrabás.
17 Neno naan amsaꞌ, too mfaun ein annaon neun gubernur Pilatus, rarit sin nbaisenun ma ntotin he nafetin atoin hukun es, on reꞌ biasa. Onaim gubernur Pilatus nataan sin im nak, “Reko! Mes au he ufetin sekau? Naiꞌ Barabas reꞌ ia, aiꞌ Naiꞌ Yesus reꞌ tuaf anteek Ee mnak, Kristus, reꞌ ia msaꞌ. Au he ufetin es reꞌ mee? Hi mpiir nai.”
17 Portanto, estando o povo reunido, perguntou-lhe Pilatos: Qual quereis que vos solte? Barrabás, ou Jesus, chamado o Cristo?
18 (Gubernur ee naꞌuab on naan, natuin in nahiin nak, aꞌnaak rais pirsait Yahudi sin aꞌnaakt ein neik Naiꞌ Yesus neu ne, natuin sin natiun Goe mates.)
18 Pois sabia que por inveja o haviam entregado.
19 Oras gubernur ee nparikas rasi naan feꞌe te, in fee je ansonuꞌ hanaf neu ne mnak, “Ampaant om, tua. Naiꞌ Yesus naan Atoniꞌ reꞌ ka nmuiꞌ fa sanat saaꞌ-saaꞌ. In kakain am es reꞌ fini na au umnei ka reko fa. Tar antea oras ia msaꞌ au ꞌnaben ate ka reko fa.”
19 E estando ele assentado no tribunal, sua mulher mandou dizer-lhe: Não te envolvas na questão desse justo, porque muito sofri hoje em sonho por causa dele.
20 Mes aꞌnaak rais pirsait Yahudis sin aꞌnaakt ein ma atoni mnais haart ein anfuaruut too mfaun ein naan, he ntoit gubernur ee nafetin naiꞌ Barabas, ma nhukun naꞌmaet Naiꞌ Yesus.
20 Mas os principais sacerdotes e os anciãos persuadiram as multidões a que pedissem Barrabás e fizessem morrer Jesus.
21 Rarit in nataan nafaniꞌ sin im nak, “Naꞌko tua nuaꞌ ein reꞌ ia, au ufetin es reꞌ mee?”
21 O governador, pois, perguntou-lhes: Qual dos dois quereis que eu vos solte? E disseram: Barrabás.
22 Rarit in nataan sin im nak, “Karu on naan ate, au he ꞌmoeꞌ saaꞌ ꞌeu Naiꞌ Yesus, reꞌ atoniꞌ nteek Ee mnak, Kristus?”
22 Tornou-lhes Pilatos: Que farei então de Jesus, que se chama Cristo? Disseram todos: Seja crucificado.
23 Rarit gubernur ee nataan antein am nak, “Mes In saant ee, saaꞌ? Au uprikas urair Je, mes au ka upein fa In sanat saaꞌ-saaꞌ!”
23 Pilatos, porém, disse: Pois que mal fez ele? Mas eles clamavam ainda mais: Seja crucificado.
24 Ka ꞌroo fa te, in nahini mnak, in ka bisa nmoeꞌ fa saaꞌ-saaꞌ ntein, fin too mfaun ein he ntaisiubn een. Onaim in nait oe ma nafaun in aꞌniimk ein anbi sin maatk ein, ma naꞌuab neu sin im nak, “Au ka utaah ma usaah fa Atoniꞌ ia in aꞌmaten! Maut he hi es reꞌ misaah ma mitaah kiim!”
24 Ao ver Pilatos que nada conseguia, mas pelo contrário que o tumulto aumentava, mandando trazer água, lavou as mãos diante da multidão, dizendo: Sou inocente do sangue deste homem; seja isso lá convosco.
25 Onaim too mfaun ein nkoaꞌ ma nhuun ein am nak, “Reko, mbain nai! Maut he hai mok hai sufaꞌ-kaꞌuf sin es reꞌ mitaah ma misaah In naaꞌ naan!”
25 E todo o povo respondeu: O seu sangue caia sobre nós e sobre nossos filhos.
26 Anneen on naan ate, in naꞌuab am nak, “Reko!” Onaim in nafetin naiꞌ Barabas natuin sin roimk ein. Rarit in naprenat apaot ein, he nnaon nbeos Naiꞌ Yesus npaken aꞌkauboe. Anbeso nrair Je on naan ate, soraurs ein neik Je he nnao nkuus Ee neu hau nehe.
26 — ausente —
27 Rarit soraurs ein anheer neik Naiꞌ Yesus neu sin koat ee in kintal mainuan. Anbi naan, sin noꞌen naan sin partei ngguin pukan es.
27 Nisso os soldados do governador levaram Jesus ao pretório, e reuniram em torno dele toda a corte.
28 Onaim sin napaekb Ee baru mnanuꞌ masnaa meeꞌ apinat.
28 E, despindo-o, vestiram-lhe um manto escarlate;
29 Rarit sin nait hau maꞌaikaꞌ in taek ein he nkanen aꞌsoeb es. Onaim sin ntumaꞌniiꞌ ꞌsoeb maꞌaikaꞌ naan neu Naiꞌ Yesus In aꞌnakan, he naꞌraur ein on reꞌ sin he nasaeb Ee ꞌpiruꞌ-baru neu uisf feuꞌ goes. Rarit sin nanaaꞌt Ee hau noon es anbi In aꞌniman aꞌneꞌu nahuum on reꞌ teas aprenat. Ma sin nriꞌtuun ma nbaiseun Naiꞌ Yesus, ma sin nakreeꞌt Ee mnak, “Baisenut neu atoin Yahudis sin Usif.”
29 e tecendo uma coroa de espinhos, puseram-lha na cabeça, e na mão direita uma cana, e ajoelhando-se diante dele, o escarneciam, dizendo: Salve, rei dos judeus!
30 Onaim sin npuran hape neu Ne, ma nait teas naan naꞌko In aꞌniman, he nteeꞌ naꞌba-bae In aꞌnakan.
30 E, cuspindo nele, tiraram-lhe a cana, e davam-lhe com ela na cabeça.
31 Sin nakreꞌet anrair Je on naan ate, sin nhoroꞌ nporin baru mnanuꞌ naan. Rarit sin napakeb nafaniꞌ In tais ein. Rarit sin neik Je nnao npoin naꞌkon kota Yerusalem, he nkuus naꞌpeit Ee nbi hau nehe tar antea In nmaet.
31 Depois de o terem escarnecido, despiram-lhe o manto, puseram-lhe as suas vestes, e levaram-no para ser crucificado.
32 Oras sin nheer neik Naiꞌ Yesus anbi raan atnanaꞌ, sin nateef atoin es naꞌko kota Kirene in feꞌ he ntaam neu kota. In kaan ee naiꞌ Simon. Sin naꞌseek ee he nasaah Naiꞌ Yesus In hau nehe.
32 Ao saírem, encontraram um homem cireneu, chamado Simão, a quem obrigaram a levar a cruz de Jesus.
33 Rarit sin antean baer jes, kaan ee, Golgota. (Anbi uab Aram, in oten nak, ‘Bare ꞌnaak nuif.’)
33 Quando chegaram ao lugar chamado Gólgota, que quer dizer, lugar da Caveira,
34 Anbi naan sin naꞌinuꞌ Naiꞌ Yesus tua min-kase reꞌ sin nseor goe nok reuꞌ miin menuꞌ, maut he In ntahan menas. Naiꞌ Yesus annaben aꞌkreꞌo, mes rarit In ntorak.
34 deram-lhe a beber vinho misturado com fel; mas ele, provando-o, não quis beber.
35 Rarit sin nkuus naꞌpeit Ee nbi hau nehe. Onaim soraurs ein anheran suur anaꞌ he naparaꞌ Naiꞌ Yesus In paken.
35 Então, depois de o crucificarem, repartiram as vestes dele, lançando sortes, {para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta: Repartiram entre si as minhas vestes, e sobre a minha túnica deitaram sortes.}
36 Rarit sin ntokon npao Goe nbin naan.
36 E, sentados, ali o guardavam.
37 Sin ntuin nbin hau piis es amsaꞌ am nak,
37 Puseram-lhe por cima da cabeça a sua acusação escrita: ESTE É JESUS, O REI DOS JUDEUS.
38 Anbi naan, sin nkuus naꞌpetiꞌ atoin aburarut tuaf nua. Es anbi In abnapan aꞌneꞌu; es anbi In abnapan aꞌrii.
38 Então foram crucificados com ele dois salteadores, um à direita, e outro à esquerda.
39 Too mfaun ein reꞌ nnaon npeꞌon naan, ankius Goe. Onaim sin napenub sin nuurk ein ma naꞌuab nakreeꞌt Ee.
39 E os que iam passando blasfemavam dele, meneando a cabeça
40 Sin nkoaꞌ ein ma nhuun ein am nak, “Hoe! Ho mak Ho bisa museer Uisneno In Uim Onen Uuf, rarit Ho mufenaꞌ mufainꞌ ee anbi neno teun goah. Karu Ho batuur-batuur Uisneno In Anah, mufetin miit Ho tuam aan he msaun muꞌko hau nehe naan nai.”
40 e dizendo: Tu, que destróis o santuário e em três dias o reedificas, salva-te a ti mesmo; se és Filho de Deus, desce da cruz.
41 On naan amsaꞌ aꞌnaak rais pirsait Yahudi sin aꞌnaakt ein, tunggur agaam ein, ma atoni mnais haart ein nakreeꞌt Ee mnak,
41 De igual modo também os principais sacerdotes, com os escribas e anciãos, escarnecendo, diziam:
42 “In nsoi nafetin naan kuun biak ein, mes In ka bisa fa nsoi nafetin naan In tuan. In nak, In atoin Israelas sin Usif! Karu on naan, maut he In nsaun nai naꞌko hau nehe naan. Karu hai mkius miit on naan, naꞌ hai mpirsai Je.
42 A outros salvou; a si mesmo não pode salvar. Rei de Israel é ele; desça agora da cruz, e creremos nele;
43 Karu In batuur-batuur Uisneno In Anah, maut he,
43 confiou em Deus, livre-o ele agora, se lhe quer bem; porque disse: Sou Filho de Deus.
44 Aburarut nuaꞌ ein naan, nakreeꞌt Ee on naan amsaꞌ.
44 O mesmo lhe lançaram em rosto também os salteadores que com ele foram crucificados.
45 Rarit meisꞌookn ii nꞌaum naan bare naan naꞌko maans ee natetab rek-reko tar antea nreuk teun maans ee nmaeb.
45 E, desde a hora sexta, houve trevas sobre toda a terra, até a hora nona.
46 Nateef anreuk teun maans ee nmaeb on naan ate, Naiꞌ Yesus ankoaꞌ anpaek uab Aram am nak, “Eli! Eli! Lema sabaktani?” (In oten nak, “Koi Au Usiꞌ! Koi Au Uisneno! Nansaaꞌ am es Ho mkoit ma musaitan Kau on reꞌ ia?”)
46 Cerca da hora nona, bradou Jesus em alta voz, dizendo: Eli, Eli, lamá sabactani; isto é, Deus meu, Deus meu, por que me desamparaste?
47 Tuaf fauk reꞌ npaumak-maak anbin naan, annenan In hanan. Onaim sin nak, “Hae! Hi mneen feꞌ. In nkoaꞌ naꞌi naiꞌ Elia, Uisneno In mafefa kninuꞌ un-unuꞌ naan!”
47 Alguns dos que ali estavam, ouvindo isso, diziam: Ele chama por Elias.
48 Rarit tuaf es naen nait aniꞌ-tei metoꞌ he narepaꞌ neu raur maꞌninuꞌ. In nkaot aniꞌ-tei metoꞌ naan neu hau noon es in panan, rarit naramib Naiꞌ Yesus he nmuis.
48 E logo correu um deles, tomou uma esponja, ensopou-a em vinagre e, pondo-a numa cana, dava-lhe de beber.
49 Mes tuaf bian antein naꞌuab ein am nak, “Maut he tkius tiit naꞌi naiꞌ Elia he neem ansoi nafetin naan Ee, aiꞌ kaah?”
49 Os outros, porém, disseram: Deixa, vejamos se Elias vem salvá-lo.
50 Rarit Naiꞌ Yesus ankoaꞌ antein nok haan hunun, rarit In nmaet.
50 De novo bradou Jesus com grande voz, e entregou o espírito.
51 Anbi Uim Onen Uuf, anmuiꞌ naan tai eon kouꞌ goes nakfiir he nꞌekaꞌ Uisneno In Keꞌen Akninuꞌ nneis-neisi. Oras Naiꞌ Yesus natfeek, tai enoꞌ naan natkai nbatis nua, naꞌko faof tar antea ꞌpiin. Onaim antainuun, tar antea faut kouꞌn ein anpeꞌen.
51 E eis que o véu do santuário se rasgou em dois, de alto a baixo; a terra tremeu, as pedras se fenderam,
52 Noup fautn ein natfeꞌin amsaꞌ. Ma Uisneno In tuaf ein reꞌ nmate nrarin, bian In namonib nafaniꞌ sin.
52 os sepulcros se abriram, e muitos corpos de santos que tinham dormido foram ressuscitados;
53 Oras Naiꞌ Yesus anmonin nfain, sin npoin naꞌkon noup fautn ein, rarit sin ntaman neun Yerusalem. Too mfaun ein niit sin inbin naan.
53 e, saindo dos sepulcros, depois da ressurreição dele, entraram na cidade santa, e apareceram a muitos.
54 Anbi Golgota, anmuiꞌ aꞌnaak sorarus nok in soraur aan ein reꞌ npaon nbin Naiꞌ Yesus in hau nehe. Oras sin nnaben neu antainuun, ma nahinin nak areꞌ rasin reꞌ naan anjarin nrarin on naan ate, sin namtau nmaten. Sin naꞌuab ein am nak, “Aijoo! Atoniꞌ ia, batuur-batuur Uisneno In Anah!”
54 ora, o centurião e os que com ele guardavam Jesus, vendo o terremoto e as coisas que aconteciam, tiveram grande temor, e disseram: Verdadeiramente este era filho de Deus.
55 Anbi naan amsaꞌ nmuiꞌ bifee tuaf fak-fauk, reꞌ anhaken nbin aꞌroo, ma napeen niit In aꞌmaten naan. Sin natuin Ee naꞌkon Galilea, fin sin esan reꞌ antuthae Je naꞌko unuꞌ.
55 Também estavam ali, olhando de longe, muitas mulheres que tinham seguido Jesus desde a Galiléia para o ouvir;
56 Naꞌko bifeen reꞌ naan, anmuiꞌ bi Maria naꞌko kuan Makdala, bi Maria es anteniꞌ (es reꞌ naiꞌ Yakobus ma naiꞌ Yusuf sin ainaf), ma naiꞌ Sebedius in fee (es reꞌ naiꞌ Yakobus ma naiꞌ Yohanis sin ainaf).
56 entre as quais se achavam Maria Madalena, Maria, mãe de Tiago e de José, e a mãe dos filhos de Zebedeu.
57 Anbi naan anmuiꞌ atoin amuiꞌt es naꞌko kuan Arimatea, kaan ee naiꞌ Yusuf. In natuin Naiꞌ Yesus In noniꞌ-taruꞌ aꞌroo goen. Naiꞌ Yesus In aꞌmaten, nateef nok neon nimaꞌ. Nokaꞌ on naan ate, nateef nok atoin Yahudis sin neon onen. Es naan ate, oras maans ee he noi nmouf, naiꞌ Yusuf naim ranan he nasanut Naiꞌ Yesus In aon amates naan naꞌko hau nehe.
57 Ao cair da tarde, veio um homem rico de Arimatéia, chamado José, que também era discípulo de Jesus.
58 Rarit in nnao nbaiseun gubernur Pilatus, he ntoit Naiꞌ Yesus In aon amates. Rarit gubernur ee naprenat he sin nnonaꞌ amates naan neu ne.
58 Esse foi a Pilatos e pediu o corpo de Jesus. Então Pilatos mandou que lhe fosse entregue.
59 Onaim naiꞌ Yusuf annao nꞌain Golgota. Rarit in nasanut Naiꞌ Yesus In aon amates naan naꞌko hau nehe. Rarit in nꞌaum narek-reokꞌ Ee nok tai feꞌu reꞌ maꞌosaꞌ.
59 E José, tomando o corpo, envolveu-o num pano limpo, de linho,
60 Oras naan, naiꞌ Yusuf sin feꞌ anpahat anrair koon es anbin ꞌtoeꞌ fatu, he nabarab nain noup fatu neu sin nonot-asar sin karu sin nmaten. Onaim naiꞌ Yusuf sin natnaat ma nataam Naiꞌ Yesus neun noup fatu naan. Rarit sin narituꞌ faut kouꞌ goes, he sin ntoeb narek-rekoꞌ noup fatu naan. Onaim naiꞌ Yusuf sin ntebi nfanin.
60 e depositou-o no seu sepulcro novo, que havia aberto em rocha; e, rodando uma grande pedra para a porta do sepulcro, retirou-se.
61 Oras naan, bi Maria naꞌko kuan Makdala ma bi Maria es antein, nokan amsaꞌ nbin naan. Sin ntokon nbain ein anꞌanin noup fatu naan.
61 Mas achavam-se ali Maria Madalena e a outra Maria, sentadas defronte do sepulcro.
62 Nokaꞌ on naan ate, nateef nok atoin Yahudis sin neno snasat. Onaim aꞌnaak rais pirsait Yahudi sin aꞌnaakt ein ma atoin Farisis sin nnao nbaiseun gubernur.
62 No dia seguinte, isto é, o dia depois da preparação, reuniram-se os principais sacerdotes e os fariseus perante Pilatos,
63 Sin nbaisenun am nak, “Amaꞌ gubernur. Hai mimnau oras aputa-kriut naan anmoin feꞌ, In naꞌuab niit, on nai: ‘Batuur Au ꞌmaet, mes nkoon neno teun on naan ate, Au ꞌmoni ꞌfain.’
63 e disseram: Senhor, lembramo-nos de que aquele embusteiro, quando ainda vivo, afirmou: Depois de três dias ressurgirei.
64 Es naan ate, hai mbaiseun ko, tua, he mreun ma mreek ho soraurs ein he npao narek-rekoꞌ noup fatu naan, tar antea neno teun. Nok ranan naan, In atoup noinꞌ ein ka bisa nabaak fa In aon amates, he napoi atoniꞌ mnak, In nmoni nfain. Fin karu sin napoin on reꞌ naan, naan maufinu nneis naꞌko unuꞌ sin napoin am nak, In reꞌ naan, es reꞌ Kristus.”
64 Manda, pois, que o sepulcro seja guardado com segurança até o terceiro dia; para não suceder que, vindo os discípulos, o furtem e digam ao povo: Ressurgiu dos mortos; e assim o último embuste será pior do que o primeiro.
65 Anneen on naan ate, gubernur ee nataah am nak, “Reko msaꞌ! Mes hi kiim ammuiꞌ tuaf apaot. Reko nneis ampaek sin, he nnao npaon narek-rekoꞌ nbin bare naan.”
65 Disse-lhes Pilatos: Tendes uma guarda; ide, tornai-o seguro, como entendeis.
66 Rarit sin nnaon anbin bare naan, ma neik sin apaot ein. Antean bare naan, sin nmarak noup fatu naan in enoꞌ. Onaim sin nreun tuaf he npao bare naan ankoon, he tua ꞌtetaꞌ kais neem nait amates naan.
66 Foram, pois, e tornaram seguro o sepulcro, selando a pedra, e deixando ali a guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.