Gênesis 31
Uisneno In Kabin ma Prenat: Rais Manba'an Fe'u nok Reta' Ahun-hunut (AAZ) vs NVT
1 Neot es, naiꞌ Yakop anneen niit naiꞌ Laban in aanh ein naꞌuab ein am nak, “Oras ia, naiꞌ Yakop anmuiꞌ batuur-batuur oo! In naꞌsusuꞌ niis hit amaꞌ in aꞌmuꞌin.”
1 Logo, porém, Jacó percebeu que os filhos de Labão estavam reclamando dele: “Jacó roubou tudo que era de nosso pai! À custa de nosso pai, adquiriu toda a sua riqueza!”.
2 Onaim naiꞌ Yakop ankius in aam baabf ee huumn ee te namet-meot gon, ma ka on fa reꞌ natiꞌ he reko.
2 Jacó também começou a notar uma mudança na atitude de Labão para com ele.
3 Rarit UISNENO naꞌuab nok naiꞌ Yakop am nak, “Antean in oors aa goen, es reꞌ ia. Onaim ho ro he mfain nai meu ho ainaꞌ-amaꞌ sin. Au of ꞌok ko.”
3 Então o S enhor disse a Jacó: “Volte para a terra de seu pai e de seu avô, a terra de seus parentes, e eu estarei com você”.
4 Rarit naiꞌ Yakop anreun noꞌen bi Rahel ma bi Lea, he neman ma nateef nok ne nbi mneraꞌ huun, reꞌ sin muiꞌt ein baark ein.
4 Jacó mandou chamar Raquel e Lia ao campo onde ele cuidava de seus rebanhos
5 Rarit in naꞌuab neu sin am nak, “Muniꞌ ia, au ꞌkius hi amaꞌ te, huumn ee metoꞌ-metoꞌ neu kau. Ma in ka nkisu ntoom kau fa msaꞌ on reꞌ natiꞌ-natiꞌ. Mes Uisneno, reꞌ au amaꞌ naꞌbees neu Na ji, nok kau.
5 e disse a elas: “Notei que seu pai mudou de atitude em relação a mim. O Deus de meu pai, porém, tem estado comigo.
6 Hi nua ki mihiin, aꞌroo-ꞌroo reꞌ ia, au ꞌmeup maꞌtaniꞌ ꞌeu hi amaꞌ!
6 Vocês sabem como tenho trabalhado arduamente a serviço de seu pai.
7 Mes maski on naan amsaꞌ, in napoi kau fani-fani. In naꞌbaniꞌ au baen sebaꞌ no boꞌes een. Maski on naan amsaꞌ, Uisneno npafaꞌ ma npanat kau.
7 Contudo, ele me enganou e mudou meu salário dez vezes. Mas Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Oras hi amaꞌ naꞌuab am nak, ‘Muiꞌ maꞌkotoꞌ sin anjarin ho baen puse-haet,’ muiꞌt ein nahoin ein aan maꞌkotoꞌ okeꞌ. In nmoeꞌ on naan neu kau fani-fani.
8 Se ele dizia: ‘Os salpicados serão o seu salário’, o rebanho começava a dar crias salpicadas. E, quando mudava de ideia e dizia: ‘Os listrados serão o seu salário’, então o rebanho inteiro dava crias listradas.
9 Uisneno nmoeꞌ on naan, he In nait hi amaꞌ in muiꞌt ein ma nfee kau sin.
9 Desse modo, Deus tirou os animais de seu pai e os deu a mim.
10 Neot es, oras muiꞌt ein naan antotin he naꞌteinꞌ ein ate, au umnei mnak, areꞌ keosn ein okeꞌ reꞌ naꞌteinꞌ ein naan, nmuiꞌ maꞌkotoꞌ.
10 “Certa vez, na época do acasalamento, tive um sonho e vi que os bodes que se acasalavam com as cabras eram listrados, salpicados e malhados.
11 Rarit Uisneno In ameput naꞌko neno tunan, anhaman kau nbi mneit am nak, ‘Yakop!’
11 Então, em meu sonho, o anjo de Deus me disse: ‘Jacó!’. E eu respondi: ‘Aqui estou!’.
12 Onaim in natoon kau mnak, ‘Amkius feꞌ! Areꞌ keson reꞌ naꞌteinꞌ ein ia, suma nmuꞌi haa maꞌkotoꞌ. Au ꞌator on naan, natuin Au ꞌiit areꞌ saaꞌ-saaꞌ reꞌ naiꞌ Laban anmoeꞌ sin neu ko.
12 “E o anjo disse: ‘Levante os olhos e você verá que apenas os machos listrados, salpicados e malhados estão se acasalando com as fêmeas de seu rebanho, pois vejo como Labão tem tratado você.
13 Au reꞌ ia, Uisneno reꞌ nakriir On neu ko nbi Betel. Anbi nee, ho muhakeꞌ fatu, rarit amꞌoop minaꞌ, ma mꞌonen meu Kau. Rarit ho muhakeꞌ rais manbaꞌan mok Kau nbi nee. Oras ia, ho ro he mnao musaitan pah reꞌ ia, ma mfain meu ho ainaꞌ ma ho amaꞌ sin pah.’ ”
13 Eu sou o Deus que lhe apareceu em Betel, o lugar onde você ungiu a coluna de pedra e fez seu voto a mim. Agora, apronte-se, saia desta terra e volte à sua terra natal’”.
14 Rarit bi Rahel ma bi Lea natahan am nak, “Es reꞌ ho. Hai mituin aah! Hai ka mmuiꞌ fa paaꞌ ma namaꞌ mtein miꞌko hai amaꞌ.
14 Raquel e Lia responderam: “Da nossa parte, tudo bem! Afinal, não herdaremos coisa alguma da riqueza de nosso pai.
15 Aꞌroo-ꞌroo reꞌ ia, hai amaꞌ in naan kai on reꞌ atoin buti. In naꞌsosaꞌ nrair kai. Rarit in npaek nonin naan.
15 Ele reduziu nossos direitos aos mesmos que têm as mulheres estrangeiras. Depois que nos vendeu, desperdiçou todo o dinheiro que você pagou por nós.
16 Areꞌ kanan aꞌmuꞌif reꞌ Uisneno nait sin naꞌko aam Laban naan, oras ia njair pusaak neu kit ma neu hit aanh ein. Onaim karu Uisneno nak on mee te, tatuin aah!”
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai e deu a você é, por direito, nossa e de nossos filhos. Por isso, faça o que Deus ordenou”.
17 — ausente —
17 Então Jacó montou suas mulheres e seus filhos em camelos
18 — ausente —
18 e conduziu adiante todos os seus rebanhos. Juntou todos os bens que havia adquirido em Padã-Arã e partiu para a terra de Canaã, onde vivia Isaque, seu pai.
19 Oras naan, naiꞌ Laban annao nkateer in ꞌbib-kaesn ein sin fuunk ein. Onaim bi Rahel nabaak neik in aamf ee in faut-fuat marunaꞌ.
19 Quando partiram, Labão estava num lugar afastado, tosquiando suas ovelhas. Raquel roubou os ídolos da casa que pertenciam a seu pai e os levou consigo.
20 Naiꞌ Yakop sin nfeen annaon mninuꞌ-mninuꞌ. Sin ka natonan fa in aam babaf.
20 Assim, Jacó enganou Labão, o arameu, partindo sem avisá-lo de que iam embora.
21 In neik nain in aꞌmuiꞌn ein ok-okeꞌ, rarit sin nnaon nok manapat ma nraak noe Efrat, onaim sin nnaon nꞌanin aꞌtoeꞌf ein Gireat.
21 Jacó levou todos os seus bens e atravessou o rio Eufrates, rumo à região montanhosa de Gileade.
22 Ansoꞌop neno teun on nai te, naiꞌ Laban napein hanaf nak, naiꞌ Yakop anfeen naen anrair.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó havia fugido.
23 Rarit naiꞌ Laban noꞌen naꞌbuaꞌ iin na, ma sin nriuꞌ natuin in aan moen feuf naan. Sin anriuꞌ sin tar antea neno hiut, naꞌ napein sin nbin aꞌtoeꞌf ein Gireat.
23 Reuniu um grupo de parentes e saiu em perseguição a Jacó. Sete dias depois o alcançou, na região montanhosa de Gileade.
24 Fain ite, Uisneno nakriir On neu naiꞌ Laban anbi mneit. In naꞌuab am nak, “Laban! Natiꞌ mpanat ho feef maan, oras ho muꞌuab mok naiꞌ Yakop.”
24 Na noite anterior, porém, Deus havia aparecido em sonho a Labão, o arameu, e dito a ele: “Estou avisando: deixe Jacó em paz!”.
25 Mabeꞌ naan, naiꞌ Yakop nahakeꞌ nrair tenas nbi ꞌtoeꞌf ein Gireat. Naiꞌ Laban sin nahaek ein tenas amsaꞌ, ka naꞌroo fa naꞌko bare naan.
25 Labão o alcançou enquanto Jacó estava acampado na região montanhosa de Gileade e armou seu acampamento ali perto.
26 Rarit naiꞌ Laban neem nateef nok naiꞌ Yakop. Onaim in naꞌuab am nak, “Yakop! Anmoeꞌ on mee mꞌes ho maen meik au aan feotn ii mninuꞌ-mninuꞌ? Ho on reꞌ meik tuaf reꞌ ho mheek maan sin anbin makenat.
26 “O que você fez?”, perguntou Labão. “Como ousou me enganar e levar minhas filhas embora, como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Airoo, ho maen amninuꞌ-mninuꞌ. Ho ka mpaek fa atoran aꞌkreꞌo he musee kau, go! Karu ho mutoon kau rek-reko te, bait au ꞌfesat he useon ki eik marinet ma sakanat.
27 Por que fugiu em segredo? Por que me enganou? E por que não avisou que desejava partir? Eu lhe teria dado uma festa de despedida, com canções e música, ao som de tamborins e harpas.
28 Ho saant es antein, ho ka mfee kau fa mainuan he au ꞌtaeb ma ꞌneek aan au anah-upuf sin henaꞌ au useon sin. Ho ꞌmoeꞌm ii on reꞌ amoont aan!
28 Por que não me deixou beijar minhas filhas e meus netos e me despedir deles? Você agiu de forma extremamente tola!
29 Au he ꞌsirakab ko te, rabah! Mes fini na, Uisneno, reꞌ ho amaꞌ naꞌbees neu Na ji, nakain kau mnak, karu au uꞌuab ꞌok ko, au ro he ꞌpanat au fefak.
29 Eu poderia destruí-lo, mas o Deus de seu pai me apareceu ontem à noite e me advertiu: ‘Deixe Jacó em paz!’.
30 Au uhiin ꞌak ho mumnau ho kuan ee, he mfain. Mes nansaaꞌ am es ho mubaak meik au faut-fuat reꞌ maruun ein?”
30 Entendo sua vontade de partir e seu desejo de voltar à casa de seu pai. Mas por que roubou meus deuses?”
31 Rarit naiꞌ Yakop nataah am nak, “Aam, kais mutoꞌon kau! Au ꞌfena ꞌnao mninuꞌ-mninuꞌ natuin au utiun gok, karu ho ka mroim fa he mkonan kau riꞌaan ein he nok kau te, of on mee?”
31 Jacó respondeu: “Fugi porque tive medo. Pensei que o senhor tiraria suas filhas de mim à força.
32 Mes naiꞌ Yakop ka nahiin fa neu in fee bi Rahel es nabaak neik faut-fuat reꞌ maruun ein naan. Onaim in naꞌuab am nak, “Aam, reꞌ faut-fuat maruun ein naan ate, ho maim kuum! Karu ho mupein sin anbin sekau te, muꞌmate he. Ampukai hai bruaꞌ ein okeꞌ! Karu mupein ho baer pusaak bian amsaꞌ ate, mait mufaniꞌ sin. Maut he tuaf ein reꞌ ia njarin saksii.”
32 Quanto a seus deuses, veja se consegue encontrá-los, e quem os tiver roubado deve morrer! Se encontrar qualquer outra coisa que lhe pertença, identifique-a diante de todos estes nossos parentes, e eu a devolverei”. Jacó, porém, não sabia que Raquel havia roubado os ídolos da casa.
33 Rarit naiꞌ Laban anpoi ma ntaman sin teens ein meseꞌ-meseꞌ. Nahunun naiꞌ Yakop in tenas. Rarit bi Lea. Rarit neu bi Bilha ma bi Silpa sin imsaꞌ. Mes ka niit fa baerꞌ ein naan. Namuni te, in ntaam neu bi Rahel in tenas.
33 Labão foi procurar primeiro na tenda de Jacó e, depois, nas tendas de Lia e das duas servas, mas nada encontrou. Por fim, entrou na tenda de Raquel.
34 Mes bi Rahel ankonob naꞌkoroꞌ faut-fuat maruun ein naan anbin aꞌpein bikaes unta. Rarit in ntook natau ꞌpeniꞌ naan. Naiꞌ Laban nparikas bi Rahel in teens ee naan ne ok-okeꞌ, mes ka napein fa baerꞌ ein naan.
34 Acontece que Raquel havia pego os ídolos da casa e os escondido na sela do seu camelo, e estava sentada em cima deles. Quando Labão terminou de vasculhar toda a sua tenda sem encontrar os ídolos,
35 Onaim bi Rahel naꞌuab nok in aamf ee mnak, “Aam honiꞌ, kais mutooꞌ. Au ka ꞌfeen fa, tua, natuin au upein funan.” Onaim naiꞌ Laban naim piut, mes ka niit fa faut-fuat maruun ein naan.
35 Raquel disse ao pai: “Por favor, perdoe-me por não me levantar para o senhor, mas estou em meu período menstrual”. Labão continuou a busca, mas não encontrou os ídolos da casa.
36 Naiꞌ Yakop natooꞌ ma huumn ee npuut, onaim in naskarak in aam babaf naiꞌ Laban am nak, “Au ureuꞌ ho saaꞌ? Tar ho mriuꞌ mutuin kau, on reꞌ au atoin aburarut kau.
36 Jacó se enfureceu e discutiu com Labão. “Qual foi o meu crime?”, perguntou ele. “O que fiz de errado para o senhor me perseguir como se eu fosse um criminoso?
37 Ho mpukai murair areꞌ au baerꞌ ein ok-okeꞌ. Onaim ho mupein saaꞌ? Mait meik je neem meu matan ia he hit ttiit ok-okeꞌ. Maut he hit aok-bian sin reꞌ ia, nafeek nitan nak bareꞌ naan, sekau iin ja.
37 O senhor vasculhou todos os meus bens. Por acaso encontrou algum objeto que lhe pertença? Coloque-o aqui, diante de nossos parentes, para que todos vejam. Que eles julguem entre nós dois!
38 Toon boꞌ nua goen au ꞌaetn ok aꞌbi ko. Oras au utuuk ho muiꞌt ein naan, ka ti-tiit fa es he nropoꞌ. Au ka ꞌtuun he ꞌeuk ꞌiit fa meseꞌ msaꞌ.
38 “Estive vinte anos com o senhor, cuidando de seus rebanhos. Ao longo de todo esse tempo, suas ovelhas e cabras nunca abortaram. Não me servi de um carneiro sequer de seu rebanho para alimento.
39 Karu nmuiꞌ muiꞌ fui naꞌmaet ho muiꞌt ein, au ka utoon ko fa, mes au ꞌsekaꞌ sin, tua. Karu nmuiꞌ tuaf nabaak naan ho ngguin, ho mreun kau he ꞌsenuꞌ, maski au ka ꞌsaan fa.
39 Quando algum deles era despedaçado por um animal selvagem, eu nunca lhe mostrava a carcaça. Não, eu mesmo arcava com o prejuízo! O senhor me obrigava a pagar por todo animal roubado, quer à plena luz do dia, quer na escuridão da noite.
40 Man-mana te, maans ee nraar kau. Fa-fai te, au ꞌmaniik tar uꞌtaꞌi ꞌmaet. Au ꞌbeeꞌ, ma ka ꞌtuup reko fa, natuin au ꞌpanat ho muiꞌt ein naan, tua.
40 “Trabalhei para o senhor em dias de calor escaldante e também em noites frias e insones.
41 Toon boꞌ nua naan namneo! Au ꞌmeup toon boꞌes am haa he ꞌsao ho aan feton. Rarit aꞌkuri ꞌtein toon nee, he ꞌheit. Au ꞌaetn ok aꞌroo-ꞌroo reꞌ naan, mes ho mubanit au baen sebaꞌ naan no boꞌes.
41 Sim, por vinte anos trabalhei feito um escravo em sua casa! Trabalhei catorze anos por suas duas filhas e, depois, mais seis anos para formar meu rebanho. E dez vezes o senhor mudou meu salário.
42 Ken-kenuꞌ te, anmuiꞌ Uisneno reꞌ au naꞌi naiꞌ Abraham ma au amaꞌ naiꞌ Isak naꞌbesan neu Ne. Karu In ka npanat kau fa te, ho mriꞌu mrair kau, ma au ꞌfeen aꞌnao ruum-ruum aah. Mes Uisneno ka nforon ma nkoson fa au susat. In niit kau neu au ꞌmeup maꞌtaniꞌ. Es naꞌ fini na, In neem ma nakain ko, tua.”
42 De fato, se o Deus de meu pai não estivesse comigo, o Deus de Abraão e o Deus temível de Isaque, o senhor teria me mandado embora de mãos vazias. Mas Deus viu como fui maltratado, apesar de meu árduo trabalho. Por isso ele lhe apareceu na noite passada e o repreendeu!”
43 Anneen naiꞌ Yakop naꞌuab on naan ate, naiꞌ Laban nataah am nak, “Henat on nai! Bifee nuaꞌ ein naan, au aanh ein. Riꞌaan ein reꞌ sin nahoniꞌ sin naan, sin au upuꞌ ok-okeꞌ. Muiꞌt ein reꞌ ia, batuur au nggoa. Areꞌ saaꞌ-saaꞌ reꞌ ho miit sin nbin ia, au nggoa. Mes au he unsaaꞌ? Au ka ubeiꞌ fa he ꞌtahan sin.
43 Labão respondeu a Jacó: “Essas mulheres são minhas filhas, as crianças são meus netos, e os rebanhos são meus rebanhos. Na verdade, tudo que você vê é meu. Mas o que posso fazer agora por minhas filhas e pelos filhos delas?
44 Onaim reko nneis hit nua kit tahakeb rais manbaꞌan. Ma hit nua kit ro he tmoin tatuin hit rais manbaꞌan naan.”
44 Façamos, portanto, você e eu, uma aliança que sirva de testemunho do nosso compromisso”.
45 Rarit naiꞌ Yakop nait faut kouꞌ goes, ma nahaekb ee nbi naan, he njair tanar.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a colocou em pé como monumento.
46 Rarit naiꞌ Yakop anreun in ameupt ein he nkaubuub ein fatu, ma ntupuꞌ sin. Onaim sin ntokon ma nbukaen buꞌ-buaꞌ mpaumaak fatun naan.
46 Em seguida, disse aos membros de sua família: “Juntem algumas pedras”. Eles pegaram as pedras e as amontoaram. Jacó e Labão se sentaram perto do monte de pedras e fizeram uma refeição para selar a aliança.
47 Onaim naiꞌ Laban nakanab faut tunab naan am nak, Yegar Sahaduta. Mes naiꞌ Yakop nakaanb ee, Galeet.
47 A fim de comemorar a ocasião, Labão chamou o lugar de Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou de Galeede.
48 Rarit naiꞌ Laban naꞌuab am nak, “Faut tunab ia, njair tanar reꞌ nsaksii hit rais manbaꞌan.” Es naan ate, bare naan, in kaan ee, Galeet.
48 Labão declarou: “Este monte de pedras servirá de testemunha para nos lembrar da aliança que fizemos hoje”. Isso explica por que o lugar foi chamado de Galeede.
49 Naiꞌ Laban nakanab bare naan amsaꞌ nak, Mispa (reꞌ he noi on reꞌ kata bian reꞌ in aꞌmoufn ii ‘baer paot reꞌ naꞌraat’), natuin in naꞌuab am nak, “UISNENO of neikn On ansuntiur kit, he maski hit nua kit atmakaꞌroon amsaꞌ, hit kais attanhai hit rais manbaꞌan ia.
49 Também foi chamado de Mispá, pois Labão disse: “Vigie o S enhor a você e a mim para garantir que guardaremos esta aliança quando estivermos longe um do outro.
50 Karu ho mmoeꞌ amreꞌut meu au aanh ein ii, aiꞌ amsao bifee sonaꞌ, au of ka uhiin fa. Mes mumnau! Uisneno njair saksii neu hit nua kit.
50 Se você maltratar minhas filhas ou se casar com outras mulheres, mesmo que ninguém mais veja, Deus verá. Ele é testemunha desta aliança entre nós.”
51 — ausente —
51 “Veja este monte de pedras”, prosseguiu Labão. “Veja também este monumento que levantei entre nós dois.
52 — ausente —
52 Estão entre mim e você como testemunhas dos nossos votos. Nunca atravessarei para o lado de lá do monte de pedras a fim de prejudicá-lo, e você jamais deve atravessar para o lado de cá a fim de prejudicar-me.
53 Hit tahakeꞌ rais manbaꞌan ia, tpaek hit beꞌi-naꞌi sin Uisneno. Esan reꞌ ho naꞌi naiꞌ Abraham, ma au naꞌi naiꞌ Nahor sin Uisneno. In of neikn On anjair Afeek Rasi neu hit rasin.”
53 Invoco o Deus de nossos antepassados, o Deus de seu avô Abraão e o Deus de meu avô Naor, para que sirva de juiz entre nós.” Assim, diante do Deus temível de seu pai Isaque,
54 Rarit naiꞌ Yakop anroor muꞌit, in nait neik sin siisk ein ma nafuat sin neun Uisneno nbin aꞌtoeꞌf ein naan. Onaim in naskau tuaf ein reꞌ anbin naan, ma sin nbukaen buꞌ-buaꞌ, ma nbeꞌen tar anmeu nfiin.
54 Então Jacó ofereceu sacrifício a Deus na montanha e convidou todos para a refeição comemorativa. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 Kik-kiuk anaꞌ on naan ate, naiꞌ Laban nhoo ma nneek in anah-upuf sin ok-okeꞌ. Rarit in naꞌuab anfeen sin tetus, ma ntebi nfain neu in pah.
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou cedo, beijou seus netos e suas filhas e os abençoou. Depois, partiu e voltou para casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.