Gênesis 31
Uisneno In Kabin ma Prenat: Rais Manba'an Fe'u nok Reta' Ahun-hunut (AAZ) vs NTLH
1 Neot es, naiꞌ Yakop anneen niit naiꞌ Laban in aanh ein naꞌuab ein am nak, “Oras ia, naiꞌ Yakop anmuiꞌ batuur-batuur oo! In naꞌsusuꞌ niis hit amaꞌ in aꞌmuꞌin.”
1 Jacó ficou sabendo que os filhos de Labão andavam dizendo o seguinte: — Jacó está tirando tudo o que é do nosso pai. É às custas do nosso pai que ele está ficando rico.
2 Onaim naiꞌ Yakop ankius in aam baabf ee huumn ee te namet-meot gon, ma ka on fa reꞌ natiꞌ he reko.
2 Jacó também notou que Labão já não se mostrava tão amigo como antes.
3 Rarit UISNENO naꞌuab nok naiꞌ Yakop am nak, “Antean in oors aa goen, es reꞌ ia. Onaim ho ro he mfain nai meu ho ainaꞌ-amaꞌ sin. Au of ꞌok ko.”
3 Então o Senhor Deus disse a Jacó: — Volte para a terra dos seus pais, onde estão os seus parentes. Eu estarei com você.
4 Rarit naiꞌ Yakop anreun noꞌen bi Rahel ma bi Lea, he neman ma nateef nok ne nbi mneraꞌ huun, reꞌ sin muiꞌt ein baark ein.
4 Aí Jacó mandou chamar Raquel e Leia para que viessem ao campo, onde ele estava com as suas ovelhas e cabras.
5 Rarit in naꞌuab neu sin am nak, “Muniꞌ ia, au ꞌkius hi amaꞌ te, huumn ee metoꞌ-metoꞌ neu kau. Ma in ka nkisu ntoom kau fa msaꞌ on reꞌ natiꞌ-natiꞌ. Mes Uisneno, reꞌ au amaꞌ naꞌbees neu Na ji, nok kau.
5 Quando chegaram, ele disse: — Tenho reparado que o pai de vocês já não se mostra tão meu amigo como antes; mas o Deus do meu pai tem estado comigo.
6 Hi nua ki mihiin, aꞌroo-ꞌroo reꞌ ia, au ꞌmeup maꞌtaniꞌ ꞌeu hi amaꞌ!
6 Vocês sabem muito bem que tenho me esforçado muito, trabalhando para o pai de vocês.
7 Mes maski on naan amsaꞌ, in napoi kau fani-fani. In naꞌbaniꞌ au baen sebaꞌ no boꞌes een. Maski on naan amsaꞌ, Uisneno npafaꞌ ma npanat kau.
7 Mas ele me tem enganado e já mudou o meu salário umas dez vezes. Porém Deus não deixou que ele me prejudicasse.
8 Oras hi amaꞌ naꞌuab am nak, ‘Muiꞌ maꞌkotoꞌ sin anjarin ho baen puse-haet,’ muiꞌt ein nahoin ein aan maꞌkotoꞌ okeꞌ. In nmoeꞌ on naan neu kau fani-fani.
8 Quando ele dizia: “Os cabritos com manchas serão o seu salário”, aí as fêmeas tinham crias manchadas. E, quando ele dizia: “Os cabritos listados serão o seu salário”, aí as crias saíam todas listadas.
9 Uisneno nmoeꞌ on naan, he In nait hi amaꞌ in muiꞌt ein ma nfee kau sin.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos do pai de vocês e os deu a mim.
10 Neot es, oras muiꞌt ein naan antotin he naꞌteinꞌ ein ate, au umnei mnak, areꞌ keosn ein okeꞌ reꞌ naꞌteinꞌ ein naan, nmuiꞌ maꞌkotoꞌ.
10 — Um dia, quando os animais estavam no tempo do cruzamento, eu tive um sonho. Eu vi que os bodes que cobriam as fêmeas eram listados, malhados e manchados.
11 Rarit Uisneno In ameput naꞌko neno tunan, anhaman kau nbi mneit am nak, ‘Yakop!’
11 O Anjo de Deus me chamou pelo nome, e eu respondi: “Aqui estou.”
12 Onaim in natoon kau mnak, ‘Amkius feꞌ! Areꞌ keson reꞌ naꞌteinꞌ ein ia, suma nmuꞌi haa maꞌkotoꞌ. Au ꞌator on naan, natuin Au ꞌiit areꞌ saaꞌ-saaꞌ reꞌ naiꞌ Laban anmoeꞌ sin neu ko.
12 Então ele continuou: “Veja! Todos os bodes que estão cruzando são listados, malhados e manchados. Eu estou fazendo com que isso aconteça porque tenho visto o que Labão está fazendo com você.
13 Au reꞌ ia, Uisneno reꞌ nakriir On neu ko nbi Betel. Anbi nee, ho muhakeꞌ fatu, rarit amꞌoop minaꞌ, ma mꞌonen meu Kau. Rarit ho muhakeꞌ rais manbaꞌan mok Kau nbi nee. Oras ia, ho ro he mnao musaitan pah reꞌ ia, ma mfain meu ho ainaꞌ ma ho amaꞌ sin pah.’ ”
13 Eu sou o Deus que apareceu a você em Betel, onde você me dedicou uma pedra, derramando azeite sobre ela, e onde você me fez uma promessa. Agora prepare-se, saia desta terra e volte para a terra onde você nasceu.”
14 Rarit bi Rahel ma bi Lea natahan am nak, “Es reꞌ ho. Hai mituin aah! Hai ka mmuiꞌ fa paaꞌ ma namaꞌ mtein miꞌko hai amaꞌ.
14 Então Raquel e Leia responderam: — Não sobrou nada para herdarmos do nosso pai.
15 Aꞌroo-ꞌroo reꞌ ia, hai amaꞌ in naan kai on reꞌ atoin buti. In naꞌsosaꞌ nrair kai. Rarit in npaek nonin naan.
15 Ele nos trata como se fôssemos estrangeiras. Ele até nos vendeu e depois gastou todo o dinheiro que recebeu como pagamento.
16 Areꞌ kanan aꞌmuꞌif reꞌ Uisneno nait sin naꞌko aam Laban naan, oras ia njair pusaak neu kit ma neu hit aanh ein. Onaim karu Uisneno nak on mee te, tatuin aah!”
16 Toda a riqueza que Deus tirou do nosso pai é nossa e dos nossos filhos. Portanto, faça tudo o que Deus mandou.
19 Oras naan, naiꞌ Laban annao nkateer in ꞌbib-kaesn ein sin fuunk ein. Onaim bi Rahel nabaak neik in aamf ee in faut-fuat marunaꞌ.
19 Labão, o pai de Raquel, havia ido para outro lugar a fim de cortar a lã das suas ovelhas; e, enquanto ele estava fora, Raquel roubou as imagens dos deuses da casa dele.
20 Naiꞌ Yakop sin nfeen annaon mninuꞌ-mninuꞌ. Sin ka natonan fa in aam babaf.
20 Foi assim que Jacó, sem avisar que ia embora, enganou Labão, o arameu,
21 In neik nain in aꞌmuiꞌn ein ok-okeꞌ, rarit sin nnaon nok manapat ma nraak noe Efrat, onaim sin nnaon nꞌanin aꞌtoeꞌf ein Gireat.
21 fugindo com tudo o que tinha. Atravessou o rio Eufrates e foi na direção da região montanhosa de Gileade.
22 Ansoꞌop neno teun on nai te, naiꞌ Laban napein hanaf nak, naiꞌ Yakop anfeen naen anrair.
22 Três dias depois Labão ficou sabendo que Jacó havia fugido.
23 Rarit naiꞌ Laban noꞌen naꞌbuaꞌ iin na, ma sin nriuꞌ natuin in aan moen feuf naan. Sin anriuꞌ sin tar antea neno hiut, naꞌ napein sin nbin aꞌtoeꞌf ein Gireat.
23 Ele reuniu os seus parentes e foi atrás de Jacó. Sete dias depois, Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade.
24 Fain ite, Uisneno nakriir On neu naiꞌ Laban anbi mneit. In naꞌuab am nak, “Laban! Natiꞌ mpanat ho feef maan, oras ho muꞌuab mok naiꞌ Yakop.”
24 Naquela noite Deus apareceu num sonho a Labão, o arameu, e disse: — Cuidado! Não faça nada a Jacó.
25 Mabeꞌ naan, naiꞌ Yakop nahakeꞌ nrair tenas nbi ꞌtoeꞌf ein Gireat. Naiꞌ Laban sin nahaek ein tenas amsaꞌ, ka naꞌroo fa naꞌko bare naan.
25 Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade, onde ele estava acampado. E Labão e os seus parentes acamparam no mesmo lugar.
26 Rarit naiꞌ Laban neem nateef nok naiꞌ Yakop. Onaim in naꞌuab am nak, “Yakop! Anmoeꞌ on mee mꞌes ho maen meik au aan feotn ii mninuꞌ-mninuꞌ? Ho on reꞌ meik tuaf reꞌ ho mheek maan sin anbin makenat.
26 Aí Labão disse a Jacó: — Por que foi que você me enganou, levando as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Airoo, ho maen amninuꞌ-mninuꞌ. Ho ka mpaek fa atoran aꞌkreꞌo he musee kau, go! Karu ho mutoon kau rek-reko te, bait au ꞌfesat he useon ki eik marinet ma sakanat.
27 Por que você me enganou, fugindo desse jeito, sem me dizer nada? Se você tivesse falado comigo, eu teria preparado uma festa alegre de despedida, com canções acompanhadas de pandeiros e de liras .
28 Ho saant es antein, ho ka mfee kau fa mainuan he au ꞌtaeb ma ꞌneek aan au anah-upuf sin henaꞌ au useon sin. Ho ꞌmoeꞌm ii on reꞌ amoont aan!
28 Você nem me deixou beijar os meus netos e as minhas filhas. O que você fez foi coisa de gente sem juízo.
29 Au he ꞌsirakab ko te, rabah! Mes fini na, Uisneno, reꞌ ho amaꞌ naꞌbees neu Na ji, nakain kau mnak, karu au uꞌuab ꞌok ko, au ro he ꞌpanat au fefak.
29 Eu poderia ter feito muito mal a vocês, mas na noite passada o Deus do seu pai me disse assim: “Cuidado! Não faça nada a Jacó.”
30 Au uhiin ꞌak ho mumnau ho kuan ee, he mfain. Mes nansaaꞌ am es ho mubaak meik au faut-fuat reꞌ maruun ein?”
30 Eu sei que você foi embora porque tinha saudades de casa. Mas por que foi que você roubou as imagens dos deuses da minha casa?
31 Rarit naiꞌ Yakop nataah am nak, “Aam, kais mutoꞌon kau! Au ꞌfena ꞌnao mninuꞌ-mninuꞌ natuin au utiun gok, karu ho ka mroim fa he mkonan kau riꞌaan ein he nok kau te, of on mee?”
31 Jacó respondeu: — Eu fiquei com medo, pois pensei que o senhor ia me tirar as suas filhas à força.
32 Mes naiꞌ Yakop ka nahiin fa neu in fee bi Rahel es nabaak neik faut-fuat reꞌ maruun ein naan. Onaim in naꞌuab am nak, “Aam, reꞌ faut-fuat maruun ein naan ate, ho maim kuum! Karu ho mupein sin anbin sekau te, muꞌmate he. Ampukai hai bruaꞌ ein okeꞌ! Karu mupein ho baer pusaak bian amsaꞌ ate, mait mufaniꞌ sin. Maut he tuaf ein reꞌ ia njarin saksii.”
32 Mas, se o senhor achar as suas imagens com alguém aqui, essa pessoa será morta. Os nossos parentes são testemunhas: se o senhor encontrar aqui qualquer coisa que seja sua, pode levar. Acontece que Jacó não sabia que Raquel havia roubado as imagens.
33 Rarit naiꞌ Laban anpoi ma ntaman sin teens ein meseꞌ-meseꞌ. Nahunun naiꞌ Yakop in tenas. Rarit bi Lea. Rarit neu bi Bilha ma bi Silpa sin imsaꞌ. Mes ka niit fa baerꞌ ein naan. Namuni te, in ntaam neu bi Rahel in tenas.
33 Labão entrou na barraca de Jacó, depois na de Leia e depois na das duas escravas, porém não encontrou as suas imagens. Então foi para a barraca de Raquel.
34 Mes bi Rahel ankonob naꞌkoroꞌ faut-fuat maruun ein naan anbin aꞌpein bikaes unta. Rarit in ntook natau ꞌpeniꞌ naan. Naiꞌ Laban nparikas bi Rahel in teens ee naan ne ok-okeꞌ, mes ka napein fa baerꞌ ein naan.
34 Aí ele procurou em toda parte, porém não achou nada, pois Raquel havia posto as imagens numa sela de camelo e estava sentada em cima.
35 Onaim bi Rahel naꞌuab nok in aamf ee mnak, “Aam honiꞌ, kais mutooꞌ. Au ka ꞌfeen fa, tua, natuin au upein funan.” Onaim naiꞌ Laban naim piut, mes ka niit fa faut-fuat maruun ein naan.
35 Ela disse ao pai: — O senhor não fique zangado comigo por eu não me levantar, mas é que estou menstruada. Foi assim que Labão procurou as suas imagens, sem as encontrar.
36 Naiꞌ Yakop natooꞌ ma huumn ee npuut, onaim in naskarak in aam babaf naiꞌ Laban am nak, “Au ureuꞌ ho saaꞌ? Tar ho mriuꞌ mutuin kau, on reꞌ au atoin aburarut kau.
36 Aí Jacó ficou zangado. Ele disse a Labão: — O que foi que eu fiz de errado? Qual foi a
37 Ho mpukai murair areꞌ au baerꞌ ein ok-okeꞌ. Onaim ho mupein saaꞌ? Mait meik je neem meu matan ia he hit ttiit ok-okeꞌ. Maut he hit aok-bian sin reꞌ ia, nafeek nitan nak bareꞌ naan, sekau iin ja.
37 Agora que mexeu em todas as minhas coisas, será que encontrou alguns objetos que são seus? Pois ponha esses objetos aqui, na frente dos meus parentes e dos seus, para que eles julguem qual de nós dois está com a razão.
38 Toon boꞌ nua goen au ꞌaetn ok aꞌbi ko. Oras au utuuk ho muiꞌt ein naan, ka ti-tiit fa es he nropoꞌ. Au ka ꞌtuun he ꞌeuk ꞌiit fa meseꞌ msaꞌ.
38 Durante os vinte anos que trabalhei para o senhor, as suas ovelhas e as suas cabras nunca tiveram abortos, e eu não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Karu nmuiꞌ muiꞌ fui naꞌmaet ho muiꞌt ein, au ka utoon ko fa, mes au ꞌsekaꞌ sin, tua. Karu nmuiꞌ tuaf nabaak naan ho ngguin, ho mreun kau he ꞌsenuꞌ, maski au ka ꞌsaan fa.
39 Nunca lhe trouxe os animais que as feras mataram, mas eu mesmo pagava o prejuízo. O senhor me cobrava qualquer animal que fosse roubado de dia ou de noite.
40 Man-mana te, maans ee nraar kau. Fa-fai te, au ꞌmaniik tar uꞌtaꞌi ꞌmaet. Au ꞌbeeꞌ, ma ka ꞌtuup reko fa, natuin au ꞌpanat ho muiꞌt ein naan, tua.
40 A minha vida era assim: de dia o calor me castigava, e de noite eu morria de frio. E quantas noites eu passei sem dormir!
41 Toon boꞌ nua naan namneo! Au ꞌmeup toon boꞌes am haa he ꞌsao ho aan feton. Rarit aꞌkuri ꞌtein toon nee, he ꞌheit. Au ꞌaetn ok aꞌroo-ꞌroo reꞌ naan, mes ho mubanit au baen sebaꞌ naan no boꞌes.
41 Fiquei vinte anos na sua casa. Trabalhei catorze anos para conseguir as suas duas filhas e seis anos para conseguir os seus animais. E, ainda por cima, o senhor mudou o meu salário umas dez vezes.
42 Ken-kenuꞌ te, anmuiꞌ Uisneno reꞌ au naꞌi naiꞌ Abraham ma au amaꞌ naiꞌ Isak naꞌbesan neu Ne. Karu In ka npanat kau fa te, ho mriꞌu mrair kau, ma au ꞌfeen aꞌnao ruum-ruum aah. Mes Uisneno ka nforon ma nkoson fa au susat. In niit kau neu au ꞌmeup maꞌtaniꞌ. Es naꞌ fini na, In neem ma nakain ko, tua.”
42 Se o Deus dos meus antepassados — o Deus de Abraão, o Deus a quem Isaque temia — não tivesse estado comigo, o senhor teria me mandado embora com as mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho que tive e ontem à noite ele resolveu a questão.
43 Anneen naiꞌ Yakop naꞌuab on naan ate, naiꞌ Laban nataah am nak, “Henat on nai! Bifee nuaꞌ ein naan, au aanh ein. Riꞌaan ein reꞌ sin nahoniꞌ sin naan, sin au upuꞌ ok-okeꞌ. Muiꞌt ein reꞌ ia, batuur au nggoa. Areꞌ saaꞌ-saaꞌ reꞌ ho miit sin nbin ia, au nggoa. Mes au he unsaaꞌ? Au ka ubeiꞌ fa he ꞌtahan sin.
43 Labão respondeu a Jacó assim: — Estas filhas são minhas, os netos são meus, estes animais são meus, e tudo o que você está vendo é meu. Agora, como não posso fazer nada para ficar com as minhas filhas e com os filhos que elas tiveram,
44 Onaim reko nneis hit nua kit tahakeb rais manbaꞌan. Ma hit nua kit ro he tmoin tatuin hit rais manbaꞌan naan.”
44 estou disposto a fazer um trato com você. Vamos fazer aqui um montão de pedras para que lembremos desse trato.
45 Rarit naiꞌ Yakop nait faut kouꞌ goes, ma nahaekb ee nbi naan, he njair tanar.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a pôs de pé como se fosse um pilar.
46 Rarit naiꞌ Yakop anreun in ameupt ein he nkaubuub ein fatu, ma ntupuꞌ sin. Onaim sin ntokon ma nbukaen buꞌ-buaꞌ mpaumaak fatun naan.
46 Depois disse aos seus parentes que ajuntassem e amontoassem pedras. Eles fizeram um montão de pedras e depois tomaram uma refeição ali do lado dele.
47 Onaim naiꞌ Laban nakanab faut tunab naan am nak, Yegar Sahaduta. Mes naiꞌ Yakop nakaanb ee, Galeet.
47 Labão pôs naquele lugar o nome de Jegar-Saaduta , e Jacó o chamou de Galeede .
48 Rarit naiꞌ Laban naꞌuab am nak, “Faut tunab ia, njair tanar reꞌ nsaksii hit rais manbaꞌan.” Es naan ate, bare naan, in kaan ee, Galeet.
48 Depois Labão disse: — Este montão de pedras servirá para que nós dois lembremos desse trato. Foi por isso que aquele lugar recebeu o nome de Galeede.
49 Naiꞌ Laban nakanab bare naan amsaꞌ nak, Mispa (reꞌ he noi on reꞌ kata bian reꞌ in aꞌmoufn ii ‘baer paot reꞌ naꞌraat’), natuin in naꞌuab am nak, “UISNENO of neikn On ansuntiur kit, he maski hit nua kit atmakaꞌroon amsaꞌ, hit kais attanhai hit rais manbaꞌan ia.
49 E também teve o nome de Mispa porque Labão disse: — Que o
50 Karu ho mmoeꞌ amreꞌut meu au aanh ein ii, aiꞌ amsao bifee sonaꞌ, au of ka uhiin fa. Mes mumnau! Uisneno njair saksii neu hit nua kit.
50 Se você maltratar as minhas filhas ou se você casar com outras mulheres, mesmo que eu não saiba o que está acontecendo, lembre que Deus está nos vigiando.
51 — ausente —
51 Aqui estão as pedras e o pilar que coloquei entre nós dois.
52 — ausente —
52 O montão de pedras e o pilar são para lembrarmos desse trato. Eu nunca passarei para lá deste pilar para atacá-lo, e você não passará para cá deste montão de pedras e deste pilar para me atacar.
53 Hit tahakeꞌ rais manbaꞌan ia, tpaek hit beꞌi-naꞌi sin Uisneno. Esan reꞌ ho naꞌi naiꞌ Abraham, ma au naꞌi naiꞌ Nahor sin Uisneno. In of neikn On anjair Afeek Rasi neu hit rasin.”
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor será juiz entre nós. Então Jacó fez um juramento em nome do Deus a quem Isaque, o seu pai,
54 Rarit naiꞌ Yakop anroor muꞌit, in nait neik sin siisk ein ma nafuat sin neun Uisneno nbin aꞌtoeꞌf ein naan. Onaim in naskau tuaf ein reꞌ anbin naan, ma sin nbukaen buꞌ-buaꞌ, ma nbeꞌen tar anmeu nfiin.
54 Ele ofereceu um animal em sacrifício ali na montanha e convidou os seus parentes para uma refeição. Naquela noite eles comeram e dormiram ali na montanha.
55 Kik-kiuk anaꞌ on naan ate, naiꞌ Laban nhoo ma nneek in anah-upuf sin ok-okeꞌ. Rarit in naꞌuab anfeen sin tetus, ma ntebi nfain neu in pah.
55 Na manhã seguinte Labão se levantou bem cedo, beijou as suas filhas e os seus netos e os abençoou. E depois foi embora, voltando para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.