Mateus 5
Yalálag Zapotec NT (ZPU_TBL) vs AAI
1 Ka breꞌe Jesúsenꞌ beꞌnn zan ba ndop rao yaꞌn, naꞌ bllieꞌ naꞌze, naꞌ beꞌnn kaꞌ non Leꞌe txhen naꞌ, jabiꞌy akeꞌ ganꞌ llieꞌn.
1 Jesu sabuw rou’ay gagamin maiyow hinan itih, basit heher yen in koun yan mare ana bai’ufununayah hina sisibinamaim himarir.
2 Naꞌll bzoraweꞌ bzejnieꞌreꞌ leakeꞌ, bneꞌe:
2 Naatu busuruf i’obaibiyih eo, Jesu Oyaw tafan ma ebi’obiyih|alt="sermon on mount" src="CN01700B.TIF" size="col" loc="Mat 5.2" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="5.2"
3 —Nbaraz ke beꞌnn kaꞌ llakbeꞌe akreꞌ yallj akreꞌ gakrén Diosenꞌ leakeꞌ, le leakeꞌn nak Diosenꞌ txhen beꞌnn llnebiaꞌ.
3 “Sabuw iyab ayubih ana’amorob tebaib boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro ninowah hinab.
4 ’Nbaraz ke beꞌnn kaꞌ llakyaꞌch akreꞌ, le leakeꞌn weꞌe Diosenꞌ yel llxhenraꞌll ke akeꞌ.
4 Sabuw iyab hiyababan tererey God boro ni’afutih baigegewasin nitih.
5 ’Nbaraz ke beꞌnn kaꞌ llexjraꞌll akeꞌ, le leakeꞌn gon Diosenꞌ rallnaꞌa akeꞌ doxhen danꞌ bchebeꞌ goneꞌ ke akeꞌ.
5 Sabuw iyab taiyuwih teyayara’iyih boro baigegewasin hinab, anayabin me tafaram boro ninowah hinab.
6 ’Nbaraz ke beꞌnn kaꞌ llon ka beꞌnn llbil don, nench gak akeꞌ beꞌnn wen rao Diosenꞌ, le Dios naꞌn gon kanꞌ zeraꞌll akeꞌn.
6 Sabuw iyab gewasin sinaf isan hi’amorob sikah emamamah boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nitih hinab nasusuwih.
7 ’Nbaraz ke beꞌnn kaꞌ llayaꞌchraꞌll akeꞌ beꞌnne, kaꞌkze gon Diosenꞌ ke leakeꞌ yeyaꞌchraꞌlleꞌ leakeꞌ.
7 Sabuw iyab tekakabeber boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nakabibirih.
8 ’Nbaraz ke beꞌnn kaꞌ ba bayib lo raꞌlldaꞌo akeꞌ, le leakeꞌn yereꞌe akreꞌ Diosenꞌ.
8 Sabuw iyab dogoroh uhew boro baigegewasin hinab, anayabin God boro hina’itin.
9 ’Nbaraz ke beꞌnn kaꞌ llabeklli akeꞌ beꞌnn dile, le Diosenꞌ wazaꞌkreꞌ leakeꞌ ka xhiꞌnneꞌ.
9 Sabuw iyab tufuw ma gewas isan tebowabow boro baigegewasin hinab, anayabin God boro natunatumih nabuwih.
10 ’Nbaraz ke beꞌnn kaꞌ chaꞌ llallayrao akeꞌ, naꞌ llsaꞌkziꞌ akeꞌ leakeꞌ ni ke da wen naꞌ llon akeꞌ rao Diosenꞌ, leakeꞌn gak Diosenꞌ txhen beꞌnnenꞌ llnebiaꞌn.
10 Sabuw iyab gewasin tisisinaf isan hirouw tibi’a’akirih boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro hinab.
11 ’Nbaraz ke reꞌ chaꞌ danꞌ llonliraꞌllre nadaꞌn ziꞌchiꞌll beꞌnne reꞌ, naꞌ wsaꞌkziꞌ akeꞌ reꞌ, chirjlaꞌll akeꞌ diꞌll wenraꞌll keré.
11 “Kwabi’ufununu isan sabuw boro tur kakafin hina’uwi, hinarabi hini’a’a’akiri naatu baifuwenamaim tur kakafih maiyow hina’u’uwi isan, baigegewasin boro kwanab.
12 Leyewé lesó nbaraz, le Dios naꞌkze goneꞌ da wen keré kate yellinre ganꞌ llieꞌn. Kanꞌ llon aksreꞌ reꞌ naꞌ, kaꞌkze ben xozxtaꞌo akeꞌ kaꞌ ren beꞌnn kaꞌ beꞌe xtiꞌll Diosenꞌ kanaꞌ.
12 Kwaniyasisir naatu kwanakawasa, anayabin a siwar gagamin na’in auyom maramaim inu’in boro kwanab. Ef ta’imon nati na’atube marasika dinab oro’orot hirouw hi’a’a’akirih.
13 ’Reꞌ nakre ka zeꞌde rao beꞌnn kaꞌ llaꞌa yellrionꞌ. Zeꞌdenꞌ naken wen, bixha chaꞌ zeꞌd naꞌ ba bde ke bill naken znaꞌ, ¿akxha gonllon nench yeyaken znaꞌ da yobre? Billbi de gónellon, naꞌ choꞌnnllon wrej wchekw beꞌnn len.
13 “Kwa i riy na’atube sabuw etei isah. Baise riy naniyan nabi’en na’at boro men karam hiniwa’an naniyan namatar maiye’emih, naatu sawar isan ana gewasin boro men ta nama, imih boro hinisaroun haw nare, sabuw tafan hinawas kamakamar hinaremor.
14 ’Naꞌ reꞌ nakre ka beniꞌ da llseniꞌ ke yeolol beꞌnne. Naꞌ nakre ka to yell da lliꞌ to rao yaꞌ, naꞌ yeololte beꞌnne llreꞌe akreꞌn.
14 “Kwa i tafaram ana marakaw. Bar merar gagamin oyaw wan hiwowab ebatabat boro men karam hinibun wa’irimih.
15 Notno waꞌl to da wseniꞌ, naꞌ siꞌzeꞌ to da wdoꞌseꞌn, zan wzeꞌen sibe nench wseniꞌn ke yeolol beꞌnn llaꞌa lo yoꞌ.
15 Na’atube orot babin men ta ramef ito’ab noukwat wanawanan tarafut inumih. Baise ana sisikofamaim boro nasikof bar wanawanan etei namarakaw kawin hinama.
16 Naꞌ ka nak reꞌ llayaꞌl soteze sore gonre da wen nench reꞌe beꞌnne, naꞌ kaꞌ weꞌrao akeꞌ Xallo Dios beꞌnn zo yebá.
16 Ef ta’imon nati na’atube a marakaw sabuw etei matahimaim kwanabotawiy, saise abisa gewasin kwabowabow hina’itin naatu Tamat maramaim wabin hinabora’ara’ah.
17 ’Bi gákere chaꞌ nadaꞌ zaꞌa walanaꞌ ley danꞌ bzoj da Moisésenꞌ, naꞌ danꞌ bzoj yezikre beꞌnn kaꞌ beꞌe xtiꞌll Diosenꞌ kanaꞌ. Zaꞌa nench gok kanꞌ llia yeolol xtiꞌll Diosenꞌ danꞌ bzoj beꞌnn kaꞌ.
17 “Ayu anan men kwananot Moses ana ofafar naatu dinab oro’orot hai bai’obaiyen baihamiyen isan ao’omih. Ayu men i kouseiren isan anamih, baise sinaf yabih matar isan.
18 Da likzenꞌ te ke yellrio ni, ren da kaꞌ llreꞌllo leꞌ yebá naꞌ, naꞌ niaꞌ, ni raꞌt danꞌ nyoj leꞌ ley naꞌ, bi gak yeranen, gaktelle yeolol danꞌ nllia Diosenꞌ biaꞌa gak.
18 Anababatun a tur a’owen, mar tafaram ema’am wanawananamaim kirum kikimin maiyow hikikirum, naatu pen wanamaim abisa hikukuyowan boro men ta anakusairimih, baise etei boro anasinaf yabih hinamatar.
19 Ke len naꞌ notezre chaꞌ bi gonre kanꞌ llian naꞌ, laꞌkze chaꞌ naken le zerao da daꞌo, naꞌ leskaꞌ chaꞌ wroeꞌre beꞌnn yobre bi chejleꞌ ke leyenꞌ, bi nakre beꞌnn brao ke ganꞌ llia Diosenꞌ llnebieꞌ. Naꞌ notezre chaꞌ gonre kon kanꞌ llian naꞌ, lekze kaꞌ chaꞌ wroeꞌre beꞌnn yobre gon akeꞌ kanꞌ nen naꞌ, Dios beꞌnnenꞌ zo yebá naꞌ llnebieꞌ, nneꞌe nakrenre beꞌnn brao.
19 Orot yait ofafar kikimin maiyow itin yabin en rouw eastu’ub naatu sabuw afa i’obaiyih nati na’atube tisisinaf, mar ana aiwobomaim ibo boro hina’itfuruw, anayabin en hinarouw hinao, baise orot yait iti ofafar ia’ait naatu sabuw afa ebi’obaiyih mar ana aiwobomaim i boro orot gagamin.
20 Niaꞌ reꞌ, chaꞌ bi wchaꞌa yichjraꞌlldaꞌorenꞌ nench gakllen wen rao Diosenꞌ, kerke kanꞌ nak ke beꞌnn fariseo kaꞌ, naꞌ beꞌnn kaꞌ llsedre ke ley danꞌ bzoj da Moisésenꞌ, bi yellinre yebá ganꞌ llia Diosenꞌ llnebieꞌ.
20 A tur ao’owen o yait abosunusunub nara’at Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah inananatabirih na’at, o i nuhinafot mar ana aiwobomaim i kurur.
21 ’Bakze nnézere kanꞌ bzejnieꞌ da Moisésenꞌ beꞌnn kaꞌ bllaꞌa kanaꞌ, bneꞌe: “Nono gotre. Naꞌ chaꞌ no gote lwellj beꞌnnache, koxchis kaꞌ wchoy akeꞌ akre gon akeꞌ keꞌe.”
21 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, men sabuw kwana’asbunuw, naatu orot yait sabuw ea’asbunuwih boro ofafar nafatum hinibatiy.
22 Naꞌ nadaꞌ llepaꞌ reꞌ, chaꞌ llakllaꞌre lwellj beꞌnnachre, Diosenꞌ goneꞌ yel koxchis keré. Naꞌ notezeꞌ chaꞌ ziꞌchiꞌll lwelljeꞌ, llayaꞌl gon beꞌnn kaꞌ llnebiaꞌn yel koxchis ke akeꞌ. Naꞌ notezeꞌ chaꞌ llaꞌd diꞌll lwelljeꞌ, waseꞌl Diosenꞌ leꞌe lo yiꞌ gabil.
22 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait taintuwan isan yan nasoso’ar boro ofafar nafatum hinibatiy, naatu orot yait taintuwan isan fudirin en narouw nao’o, i boro kaniser hinibatiy. Baise orot yait taintuwan na’oraraf anayabin en nao, nati orot i enan kakafin ana wairaf wan nayenamih.
23 ’Naꞌ chaꞌ kat zere lo yodaꞌon nench weꞌre bi danꞌ lleꞌnere weꞌre weꞌraore Diosenꞌ, naꞌ lljadinraꞌllre bdilrenre to beꞌnn lwelljre,
23 “Isan imih gem kakafiyin tafamaim o a siwar ya’inamih ibai kuyey, naatu nati’imaim o nuhi nataseb, tai ta o isa i yan esoso’ar.
24 naꞌze llayaꞌle wkwaꞌnnre choll danꞌ noꞌxre, naꞌll lljayeꞌxhenre beꞌnnenꞌ. Yeyoll naꞌ wak lljwaꞌre danꞌ llayaꞌl weꞌre Diosenꞌ.
24 Basit a siwar nati gem tafanamaim inihamiy na’in, o inamatabir maiye inan tai airi kwanao gewas uma kwanabow kwanitonuw, imaibo inamatabir inan a siwar God initin.
25 ’Kate to beꞌnne gaweꞌ xhia keré rao koxchis, chak yoꞌre nez naꞌ, lewiá akre koꞌre xhnneze, naꞌ yezorenreꞌ wen nench bi lljweꞌe reꞌ yoraꞌo. Chaꞌ bi broꞌre xhnneze rao nezenꞌ zejrenꞌ, ka llinre rao koxchisenꞌ, goneꞌ reꞌ rao naꞌa xaꞌy kaꞌ, naꞌ koꞌ akeꞌ reꞌ lo rill ya.
25 “Ofafar ta ina’astu’ub taituwa baibatiyihimih nabuwi kwanan, airi kwanao gewas kwanitonuw, veya kikimin nama’am na’at, imaibo inan baibatiyenamaim inarun, anayabin nati’imaim tura boro nabuwi baibatiyenayan orot gagamin umanamaim naya’i, naatu baibatiyenayan orot boro nabuwi furisiman nitih hinabuwi kwanan dibur bar hinayaruyi.
26 Diꞌll li llepaꞌ reꞌ, kere wabejeꞌ reꞌ chaꞌ bi chixhjre doxhen danꞌ llbaꞌyre.
26 Anababatun a tur ao’owen, nati’imaim o boro inama kabay hio na’atube inatubuni, imaibo boro hinabotait inatit.
27 ’Ba breꞌkzere ley danꞌ bzoj da Moisésenꞌ nen: “Bi tarenre noꞌr yobre beꞌnn bi nak noꞌr keré.”
27 “Tur hio uwatanah hibi’obaibiy i hio kwanowar, turanah a’aawah ufuh men kwanan.
28 Naꞌ nadaꞌ llepaꞌ reꞌ, noteze beꞌnne chaꞌ llwieꞌ to noꞌre, naꞌ llzeraꞌlleꞌ leꞌe, ba llonkzeꞌ da xhinnjenꞌ lo raꞌlldaꞌweꞌ, rebze ba llonkzeꞌ ka beꞌnn kaꞌ llzoa xto akeꞌ.
28 Naatu boun a tur ao’owen orot yait matanawat nuw babin itin ana notamaim hairi baiwa’anamih enotanot ana notamaim hairi hiwa’anaka.
29 ’Naꞌ chaꞌ yejraore chaꞌwenꞌ llonen nench gonre da xhinnje, wenre chenak kwejre yejraorenꞌ naꞌ lljachoꞌnnren, kerke da gonre da xhinnjenꞌ. Wenre chenak kweyiꞌ to yejraorenꞌ, kerke da kweyiꞌ doxhenre lo yiꞌ gabilenꞌ ni ke len.
29 Imih o mata asukwafune nuw kwaneyan, o in bowabow kakafin kusisinaf, kukubai kwisaroun, men basit mata ta’imon ana kakafinamaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
30 Naꞌ chaꞌ naꞌrenꞌ chaꞌwenꞌ lleꞌnen xoben reꞌ gonre da xhinnje, wenre chenak wchoyren naꞌ lljachoꞌnnren, kerke da gonre da xhinnjenꞌ. Wenre chenak kweyiꞌ to naꞌrenꞌ, kerke da kweyiꞌ doxhenre lo yiꞌ gabilenꞌ ni ke len.
30 Na’atube uma asukwafune eof kwaneyan, ku’afuw kwisaroun men basit uma ta’imon ana of kwanekwanemaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
31 ’Lekze nnézere ley danꞌ bzoj da Moisésenꞌ nen: “Noteze beꞌnn yeraꞌa ren noꞌr keꞌe, llayaꞌl chas to da weꞌe diꞌll baraꞌ akeꞌn.”
31 “Moses ana ofafaramaim eo, ‘Orot yait aawan nakwakwahir gewasin kwahikwahiren ana fef nakirum babin nitin nab auman nan.’
32 Naꞌ nadaꞌ llepaꞌ reꞌ noteze beꞌnn llaraꞌreneꞌ noꞌr keꞌen, naꞌ chaꞌ bibi doꞌl de ke noꞌrenꞌ dareneꞌ beꞌnn yobre, rao da nxhollenꞌ llzoeꞌ leꞌe, lloneꞌ nench sorén noꞌrenꞌ ye to beꞌnn bi nak xhyiweꞌ. Naꞌ noteze beꞌnn yechaynaꞌreneꞌ to noꞌre beꞌnn baraꞌa ren beꞌnn keꞌe, rebze da xhinnjenꞌ gonkzeꞌ ka danꞌ llonkze beꞌnnenꞌ darén xhoꞌr beꞌnne.
32 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait nibobowen aawan nakwahir nan orot ta ni’awan, hairi hinabiwa’an i men babin ana ubar, baise orot ana ubar anayabin i kok imih babin esisinaf, naatu orot yait nati babin bai bi’awan auman bowabow kakafin esisinaf.
33 ’Naꞌ leskaꞌ ba nnézkzere ka danꞌ bzejnieꞌ da Moisésenꞌ da xozxtaꞌollo kaꞌ kanꞌ golleꞌ leakeꞌ: “Góntere chaꞌ bi danꞌ bchebre gonre rao Xanllo Diosenꞌ.”
33 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, ‘A omatanen men kwana’astu’ub, baise sinafumih God kwao’omatan i kwanasinaf.’
34 Naꞌ nadaꞌ niaꞌ reꞌ, bi waꞌlrizre Diosenꞌ nere: “Yebá naꞌ llzoaꞌ diꞌll linꞌ lloaꞌa”, kat bi da gonre, le yebá naꞌn zo Diosenꞌ llnebieꞌ.
34 Baise boun i a tur ao’owen, God wabinamaim men asir kwanao kwanifaro’omih, na’atube auyom mar isan, anayabin nati i God ana ma’ama efan.
35 Naꞌ bi nnerizre: “Yellrio ninꞌ llzoaꞌn diꞌll linꞌ lloaꞌa”, le yellrionꞌ ke Dios naꞌkzenꞌ. Naꞌ bi nnere: “Jerusalén naꞌ llzoaꞌn diꞌll linꞌ lloaꞌa”, le naken yell ke Dios beꞌnn nake le zerawe beꞌnne llnebiaꞌ.
35 Me yan auman men isan kwanifaro, anayabin nati i God an ana baibiyarir efan, Jerusalem auman, anayabin nati i ata aiwob gagamin God ana tafaram.
36 Naꞌ bi nnere: “Yichjaꞌ ni llzoaꞌn diꞌll linꞌ lloaꞌa”, le bi gak gonre nench yich yichjrenꞌ yeyaken da lliche o chaꞌ yeyaken da gasje.
36 Naatu o taiyuw auman men arib isan inao baifaro’omih, anayabin o men karam boro arib ta inab inau nikwes o nafurum.
37 Kat nnere waken, waksen naꞌ; naꞌ chaꞌ nere bi gaken, bi gaksen naꞌ. Le billre diꞌll da nnere nench chejleꞌ akeꞌ ke reꞌ bi naken wen.
37 Imih inakwahir o inarufut, anayabin abisa awamaim iya’abar i’o etitit i Demon Kakafin biyanane enan.
38 ’Nnézere ley danꞌ bzoj da Moisésenꞌ nen: “Chaꞌ to beꞌnn goneꞌ ziꞌ yejraorenꞌ, wak wayonre ziꞌ yejraweꞌn, naꞌ chaꞌ to beꞌnne wxoꞌpeꞌ to layrenꞌ, wakse yexoꞌpre to layeꞌn.”
38 “Marasika ana tur hio kwanowar, ‘Orot yait mata nakubai, ibo matan kukubai, naatu orot yait wa nimarir, ibo wan kwimarir.’
39 Naꞌ nadaꞌ niaꞌ reꞌ: Bi wllonre wsaꞌkziꞌ beꞌnne reꞌ. Chaꞌ to beꞌnne kapeꞌ xaꞌyre, lewzé da ye chlaꞌn kapeꞌn.
39 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait isa nasisinaf kakaf men wan inay, rebareb rounane nifafar inatatabir rounane’ebo nifafar.
40 Chaꞌ to beꞌnne llakyollreneꞌ reꞌ, naꞌ lleꞌnreꞌ wkeꞌe xhare, leweꞌe latje wkaꞌrenteꞌ xhadon kerénꞌ.
40 Naatu orot yait niyaso’ar baibatiyimih nabuwi kwananan, a biya baibiyon baban nikiya’ub nabaib, a biya baibiyon tafan auman inikiya’ub initin.
41 Naꞌ chaꞌ to beꞌnn goneꞌ bien chejrenreꞌ waꞌre no yoaꞌ keꞌen do achj hor, lechejreneꞌ lewaꞌn chop ka ton neꞌe naꞌ.
41 Baiyowayan orot ta nan nakwarari ana hafoy abarin veya ta’imon airi namih nao, ina’abar veya rou’ab airi kwanan.
42 Naꞌ chaꞌ bi danꞌ llnnabe beꞌnne reꞌ, chaꞌ naken zi da weꞌre, leweꞌn; lekwej chaꞌ bi danꞌ llnnabeꞌ kwejreꞌ.
42 Orot babin ta isa sawaramih nafefeyani kwitin, naatu orot babin ta a sawar bai na mar kafai imaim bowamih nao, kwitin ebai en.
43 ’Naꞌ lekze ba nnézere ley kerénꞌ llian: “Llayaꞌl llieꞌre beꞌnn lwelljre, naꞌ wiere beꞌnn llwie reꞌ.”
43 “Marasika ana tur hio a’a’agir hinonowar i hio kwanowar, ‘Taituwa kwaniyabuwih naatu a kamabiy sabuw kwanimat gigigirih.’
44 Naꞌ nadaꞌ niaꞌ reꞌ, llayaꞌl llieꞌre beꞌnnenꞌ llwie reꞌ, naꞌ llayaꞌle nnabre rao Dios gak wen ke no beꞌnne ziꞌchiꞌll reꞌ. Legón wen ke beꞌnne llwie reꞌ, leyelwill Dios nench gak wen ke no beꞌnn llsaꞌkziꞌ reꞌ.
44 Baise boun a tur ao’owen, a kamabiy sabuw kwaniyabuwih naatu sabuw iyab terurukoukuwi isah kwanayoyoban.
45 Chaꞌ kaꞌ gonre, llroeꞌkzere nakre xhiꞌnn Dios beꞌnnenꞌ llia yebá. Le Leꞌen lloneꞌ llraꞌ will nench llseniꞌn ke beꞌnn wen ak, naꞌ ren ke beꞌnn wen da xhinnj ak. Naꞌ leskaꞌ lloneꞌ llak yejw ke beꞌnn wen ren ke beꞌnn wen da xhinnj ak.
45 Saise kwa boro Tamat auyom maramaim natunatumih nabuwi, anayabin God sinaf sabuw gewasih kakafih etei tafahimaim veya erararan, sabuw iyab gewasin tisisinaf naatu kakafin tisisinaf etei God taun ebitih.
46 Naꞌ chaꞌ reꞌ llieꞌre chraoze beꞌnne llieꞌ reꞌ, naꞌ bi llieꞌre beꞌnn yobre, ¿bixha da wen gon Diosenꞌ kerénꞌ? Le kaꞌkze llon beꞌnn wachixhj kaꞌ.
46 Sabuw kabay o’onayah tisisinaf na’atube kwanasinaf sabuw iyabowat isa tibiyabowawat isah kwanabiyabow, God boro men ana siwar gewasin ta nitimih.
47 Naꞌ chaꞌ no biꞌch lwelljre kaꞌze llwapre lliox, ¿llákere chaꞌ wen naꞌ llonre kaꞌ? Bi naken wen kaꞌ, le kaꞌn llon beꞌnn kaꞌ bi nombiaꞌ Dios.
47 Naatu Eteni Sabuw taih tuwah akisih hai merar tiyiy na’atube kwanasinaf taituwa akisih hai merar kwanayiyi, ana gewasin boro men kwanabaimih.
48 Zan llayaꞌl gakre beꞌnn wen beꞌnn chaꞌo kon noteze beꞌnne, kanꞌ nak Xallo Dios beꞌnn zo yebá nakeꞌ beꞌnn wen beꞌnn chaꞌo.
48 A yawas uhew bitan kwanama, Tamat auyom maramaim ana yawas uhew bitan ema’am na’atube.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.