Mateus 12
Yalálag Zapotec NT (ZPU_TBL) vs AAI
1 To lla nbaꞌnn ke beꞌnn Israel kaꞌ bde Jesúsenꞌ ren beꞌnn kaꞌ non Leꞌe txhen to rao yellrio ga de trigo. Naꞌ bdon beꞌnn kaꞌ non Leꞌe txhen naꞌ, naꞌ bzorao ll-lechj akeꞌ dao ke trigonꞌ, naꞌ bdao akeꞌn.
1 Veya bai’ab na’atube sawar ufunamaim, Jesu Baiyarir Ana Veya sanabey wanawanah remor inan ana bai’ufununayah a himorob, basit sanabey afa hirut hikeb ro’oro’oh hibow hi’aa.
2 Naꞌ breꞌe beꞌnn fariseo kaꞌ kanꞌ ben akeꞌn, naꞌ lle akeꞌ Jesúsenꞌ: —¿Bixchen llon beꞌnn kaꞌ llin, beꞌnn kaꞌ non rweꞌ txhen naꞌ, llon akeꞌ to da bi llayaꞌl gonllo lla nbaꞌnne?
2 Naatu ofafar bai’obaibiyenayah hi’itih basit Jesu hi’u, “A bai’ufununayah ku’itih, abis tisisinaf i ata ofafar te’a’a’stu’utu’ub, anayabin boun i Baiyarir ana veya.
3 Naꞌll lle Jesúsenꞌ leakeꞌ: —¿Bi nna golre kanꞌ ben da rey Davidenꞌ to lla ka bdon akeꞌ ren beꞌnn lwelljeꞌ kaꞌ?
3 — ausente —
4 Byoeꞌ ganꞌ nak rill Diosenꞌ, naꞌ bdaweꞌ yet xtir danꞌ nak laꞌy da bi llayaꞌl gao beꞌnn bi nak bxoz, naꞌ leskaꞌ bdaorén beꞌnn kaꞌ zej ren Leꞌe txhen naꞌ len.
4 — ausente —
5 ¿Leskaꞌ bi nna golre leꞌ ley danꞌ bzoj da Moisésenꞌ ganꞌ llian, bxoz kaꞌ bi llaziꞌraꞌll akeꞌ lo yodaꞌo braonꞌ lla kaꞌ nak lla nbaꞌnne? Naꞌ nono ll-lliayiꞌll leakeꞌ danꞌ llon akeꞌ llin naꞌ.
5 Naatu Moses ana ofafar ta kwaiyab kwa’itin? Baiyarir ana veya firis terun Tafaror Bar teyayabuna men ofafar te’a’astu’ub? En.
6 Ni llepaꞌ reꞌ, nadaꞌ zoaꞌ ganni zaꞌkllaꞌ ye raꞌt ka yodaꞌo braonꞌ.
6 Baise boun i a tur ao’owen, sawar gagamin anababatun i na tit, men iti Tafaror Bar na’atube’emih.
7 Xtiꞌll Dios danꞌ nyoj nen: “Lleꞌnraꞌ yeyaꞌchraꞌllre beꞌnne kerke da gotzre no bayiꞌx, gákere nadaꞌn lloeꞌraore.” Chenak llejnieꞌre kanꞌ naken naꞌ, bi wxoare doꞌl koꞌll beꞌnn bibi doꞌl nape.
7 Buk Atamaninamaim i iti na’atube eo, ‘Kabeber i akokok men sibor.’ Kwa iti sawar yabin anababatun kwatasoso’ob na’at sabuw gewasih boro men kwatakusairih.
8 Niaꞌ reꞌ, nadaꞌn nakaꞌ Beꞌnn Gorj Radj Beꞌnnach, nakaꞌ xan llanꞌ llapre baraꞌnne.
8 Anayabin Orot Natun i Baiyarir Tamah anababatun.”
9 Jesúsenꞌ bazeꞌe gannaꞌ, naꞌ byoeꞌ to lo yodaꞌo ke beꞌnn Israel kaꞌ.
9 Jesu nati efan itumar na hai Kou’ay Bar ta wananwanan run,
10 Naꞌ lo yodaꞌo naꞌ, zo to beꞌnn nxhoꞌn chlaꞌ neꞌe, naꞌll lle beꞌnn fariseo kaꞌ Jesúsenꞌ: —¿De latj wayonllo beꞌnn xhinnj to lla nbaꞌnne? Lle akeꞌ Leꞌe kaꞌ nench kone len wlliayiꞌll akeꞌ Leꞌe.
10 orot ta uman murubin ma’ama’amaim, naatu sabuw afa nati’imaim hima’am i ef hinunuwet Jesu gamin uwin isan, imih Jesu hibatiy hio, “It ata ofafaramaim Baiyarir ana veya orot babin boro taniyawas ai en?”
11 Naꞌll lle Jesúsenꞌ leakeꞌ: —Bixha chaꞌ reꞌ nniꞌt xhiꞌr daꞌo keré, naꞌ chaꞌ tobaꞌ lljachoꞌbaꞌ to lo yell zitj lla nbaꞌnne, ¿wsanraꞌllrebaꞌ, bi yebejrebaꞌ rao lla naꞌ?
11 Baise Jesu iyafutih eo, “Bo o orot ta a sheep Baiyarir ana veya hub tare’er, boro itatain tayen o itihamiy ta’in tamorob?
12 Ke len naꞌ niaꞌ, dekze latj gakrenllo beꞌnne, llanꞌ nak lla llapllo baraꞌnne, le zaꞌklle to beꞌnne kerke to xhiꞌr daꞌo.
12 Orot ana yawas i ra’at kwanekwan men for na’atube’emih. Isan imih Baiyarir ana veya orot babin tanabibais i men tasisinaf kakaf ofafar ta’a’astu’ubimih.”
13 Naꞌll lleꞌe beꞌnnenꞌ nxhoꞌn taꞌkeꞌn: —Bli naꞌon. Naꞌ le blite naꞌa beꞌnnenꞌ, bayakten wen ka danꞌ ye chlaꞌ.
13 Imaibo orot uman murubin isan eo, “Uma ku’otofair a’itin.” Naatu orot uman otofair naatu uman igewasin uman rounane na’atube matar.
14 Naꞌll ka ballach beꞌnn fariseo kaꞌ yodaꞌon, naꞌ llayirjlaꞌll akeꞌ akre ka gon akeꞌ got akeꞌ Jesúsenꞌ.
14 Basit Pharisee Jesu hihamiy hitit ufun, rabin morob isan hiyakitifuw.
15 Ka gokbeꞌe Jesúsenꞌ kaꞌ, naꞌ babeꞌyiꞌlleꞌ bayejeꞌ ga yobre. Beꞌnn zan jannao Leꞌe, naꞌll bayoneꞌ yeolol beꞌnn kaꞌ llak yillweꞌ.
15 Jesu rabinamih hiyayanuw tur nowar naatu efan nati ihamiy sa’ab in, sabuw rou’ay gagamin na’in hi’itin hi’ufunun bairi hinan, iyabowat hisawow hinan etei iyawasih.
16 Naꞌll goꞌtyoereꞌ leakeꞌ, bi weꞌrén akeꞌ beꞌnn diꞌll nonꞌ bayón leakeꞌ.
16 Naatu eo fafarih eo, “Sabuw afa hai tur men kwana’owenamih.
17 Beneꞌ kaꞌ nench bzoa xtiꞌll Diosenꞌ danꞌ bzoj da Isaíasenꞌ, kanꞌ bneꞌe:
17 Iti i abisa dinab orot Isaiah ana bukamaim kikirum na iturobe.
18 — ausente —
18 ‘Iti orot i ayu isau bowamih arubin,
19 — ausente —
19 I boro men nagam naatu boro men fanan aumetawat niwow;
20 — ausente —
20 Sawasaw ririmih hikimow tere’er boro men na’abar faifiyen,
21 — ausente —
21 Naatu sabuw etei hai not hai baitumatum i biyanamaim hinayai.’”
22 Naꞌ zo to beꞌnne lchole, naꞌ nakteꞌ blloje, yoꞌnyaz daxiꞌo yichjraꞌlldaꞌweꞌ, naꞌll jwaꞌa akeꞌ leꞌe rao Jesúsenꞌ. Naꞌ babejeꞌ daxiꞌon yoeꞌn, naꞌll le bareꞌtereꞌ, naꞌ le banneteꞌ.
22 Imaibo sabuw afa orot ta matan fim naatu demon awan gugin toun bububur ma’am hibai hina Jesu biyan hitit iyawas naatu misir tur eo naatu matan igewasin nuw.
23 Naꞌll yeolol beꞌnn kaꞌ breꞌe kanꞌ beneꞌn, babán akreꞌ kwis. Naꞌll lle lwellj akeꞌ: —¿Kere beꞌnn ninꞌ bezllo yedeꞌ rao dialla ke rey Davidenꞌ lla?
23 Sabuw rau’ay gagamin na’in Jesu abisa iwa’an hi’i’itin hai hikasiy ra’at hio, “Iti orotom David uwan ta?”
24 Naꞌ ka bene beꞌnn fariseo kaꞌ diꞌll ki, naꞌll ne akeꞌ: —Bitbi yel wak nap beꞌnnenꞌ. Xan daxiꞌo kaꞌ nziꞌi Beelzebú naꞌn llakrén leꞌe, llabejeꞌ daxiꞌo kaꞌ yoꞌ yichjraꞌlldaꞌo beꞌnne.
24 Baise Pharisees hinonowar hio, “Iti orot demon enununih, anayabin demon hai ukwarin wabin Beelzebul fair itin, nati esisinaf.”
25 Naꞌ ka gokbeꞌe Jesúsenꞌ kanꞌ zaꞌraꞌll lo raꞌlldaꞌo beꞌnn fariseo kaꞌ, naꞌll lleꞌe leakeꞌ: —Yeololte da llnebiaꞌ chaꞌ gaken chopre, kweyiꞌn, naꞌ leskaꞌ to yell o to yoꞌ rill beꞌnnenꞌ, chaꞌ gaken chopre, bi sibian.
25 Jesu abisa hinotanot so’ob, naatu uwih eo, “Tafaram ta’imon hinakusib rou’ab namatar hinabiyow boro men manin hiniyowamih, naatu bar meraramaim o ain uf rara’amaim hinakusib hinabiyow hai ma boro hini’afiy.
26 Leskaꞌ chaꞌ daxiꞌon yebejen ye to daxiꞌo yoꞌ yichjraꞌlldaꞌo beꞌnne, weyiꞌ yel llnebiaꞌ ken, le kwinzen ba lladilrenen.
26 Imih Demon Ana Aiwob wanawananamaim hinakusib taiyuwih hinabiyow, i ana aiwob wanawanan ana fair boro naririm.
27 Naꞌ chaꞌ reꞌ nere xan daxiꞌo kaꞌ llakrén nadaꞌ llabejaꞌ daxiꞌon, chaꞌ naken kanꞌ nere naꞌ, ¿noxha llakrén beꞌnn kaꞌ nao reꞌn nench yebej akeꞌ daxiꞌo kaꞌ yoꞌ yichjraꞌlldaꞌo beꞌnne? Naꞌ danꞌ llon akeꞌ naꞌ, llroeꞌn reꞌ bi naken kanꞌ nere naꞌ.
27 Naatu kwa i ayu Beelzebul fair baitu demon nunih kwarouw kwa’o. Bo kwa a bai’ufununayah i yait ana fairamaim demon tenununih? Isan imih kwa taiyuw abai’ufununayah hai sinafumaim ebi’obaiyi God ana baibatiyen i wan kwamara’at.
28 Zan ke nak nadaꞌ, Spíritu ke Dios naꞌn llonnen nadaꞌ yel wak nench llabejaꞌ daxiꞌo kaꞌ, naꞌ ka danꞌ llonaꞌ naꞌ, llroeꞌn reꞌ ba bllin lla nnebiaꞌ Diosenꞌ.
28 Baise ayu i God Anunin Kakafiyin ana fairamaim demon anununih, imih nati ebi’obaiyit mar ana aiwob i na tit kwa wanawananamaim.
29 ’¿Akre gak choꞌ to beꞌnn wan lo yoꞌ ke to beꞌnn war nench sieꞌ bi da de keꞌe, chaꞌ bi wchejeꞌ leꞌe? Zan kaꞌn goneꞌ, naꞌll gak sieꞌ bi da de ke beꞌnnenꞌ lo yoꞌ rilleꞌn.
29 “Orot fairin ana bar boro men asir hinarun ana sawar hinabainomih, baise wantoro’ot orot hinab hinafatum nabat, imaibo ana sawar hinabainuw.
30 ’Beꞌnn bi lloneꞌ nadaꞌ txhen, llwiereꞌ nadaꞌn. Naꞌ beꞌnn bi llakreneꞌ nench wzenay beꞌnn kaꞌ kiaꞌ, yezikre lloneꞌ nench nono wzenaykze kiaꞌ.
30 “Orot yait ayu airi men abita’imon i ayu au wosai, naatu orot yait men ayu ibaisu airi bobaituw abigenamih, nati orot i wasgeyayan.
31 ’Ke len naꞌ llepaꞌ reꞌ, yeolol da xhinnj da llon beꞌnnach, naꞌ yeolol diꞌll yaꞌ, danꞌ llach lloaꞌ akeꞌn, Dios naꞌ yeziꞌxheneꞌ ke akeꞌ, zan nollre beꞌnne, chaꞌ nneꞌe ke Spíritu ke Diosenꞌ, ni ke yeziꞌxhenze Diosenꞌ keꞌe.
31 Ana’an nati isan imih a tur ao’owen, bowabow kakafih ta ta naatu bai’ib tur ta ta God boro nanotawiyen, baise orot yait Anun Kakafiyin ni’ib isan tur kakafin na’o, i ana bowabow kakafih boro men nanotawiyimih.
32 Naꞌ chaꞌ no beꞌnne llnneꞌe kiaꞌ nadaꞌ, nakaꞌ Beꞌnn Gorj Radj Beꞌnnach, waziꞌxhenkze Diosenꞌ keꞌe; zan chaꞌ no beꞌnne nneꞌe ke Spíritu ke Diosenꞌ, kbatlle yeziꞌxhen Diosenꞌ keꞌe, ni nnaꞌ ni batteze.
32 Naatu orot yait Orot Natun isan tur kakafin na’o nabigigim boro ana bowabow kakafin nanotawiyen, baise orot yait God Anun Kakafiyin isan na’o nabi’iyab, i boro tafaramamaim men nanotawiy na’atube maramaim.
33 ’Ka nak no yay xhix kaꞌ, danꞌ nak yay wen naꞌ, daxhix wenkze llbian, naꞌ yay danꞌ bi nak yay wen lekze daxhix bi nak wen llbian. Naꞌ kaꞌ llnnézello akrenꞌ nake danꞌ llbia toto yay kaꞌ, naꞌ llnnézello kanꞌ nak yayenꞌ.
33 “A ai inakaif gewas boro ro’on gewasin inab, a ai men inakaif gewas ro’on boro kakafin inab, anayabin ai i boro ro’onamaim ina’inan.
34 ¡Kanꞌ nakse reꞌ, nakre beꞌnn zban, beꞌnn wxhiyeꞌe, llonre ka bele! Bibi diꞌll wen gak weꞌre ka nak yoꞌ da xhinnjenꞌ lo raꞌlldaꞌore. Le yeololte diꞌllenꞌ ll-lloj lloaꞌllonꞌ da zaꞌkze lo raꞌlldaꞌollo naꞌn.
34 Kwa i tuwamorob foufuh, dogor wanawanan kakafin ema’am boro mi’itube tur gewasih kwana’o. Anayabin abisa dogor wanawanan ema’am i awamaim etitit.
35 To beꞌnn wen lloeꞌkzeꞌ diꞌll wen, le kon kanꞌ nake lo raꞌlldaꞌweꞌ naꞌn lloeꞌ diꞌllenꞌ; naꞌ to beꞌnn wen da xhinnj lloeꞌ diꞌll da ke zaꞌke, le kaꞌn nakse raꞌlldaꞌweꞌn.
35 Orot gewasin ana bar wanawanan sawar gewasih ya ti’inu’in boro nabow naya taiten, naatu orot kakafin ana bar wanawanan sawar kakafih ya ti’inu’in boro naya taiten.
36 Naꞌ ni niaꞌ reꞌ, kate llin lla gon Diosenꞌ yel koxchis ke yeolol beꞌnne, kanaꞌ yeolol beꞌnne wadé akeꞌ yeolol diꞌll danꞌ ba beꞌe akeꞌ da bibi zaꞌke.
36 Imih a tur ao’owen, baibatebat ana maramaim sabuw etei awahimaim tur abisa hi’o boro God ana tur hina’owen aisim nati tur hi’o.
37 Naꞌ kone diꞌll danꞌ weꞌre, Dios naꞌ choyraweꞌ keré chaꞌ napre doꞌle, naꞌ chaꞌ bibi doꞌl napre.
37 Naatu o taiyuw a tur io’omaim God boro nibatiyi, naatu o taiyuw a turamaim boro naorereb o i gewas o kakaf.”
38 Naꞌ beꞌnn kaꞌ llsedre ke ley danꞌ bzoj da Moisésenꞌ, naꞌ beꞌnn fariseo kaꞌ lle akeꞌ Jesúsenꞌ: —Maestro, lleꞌnetoꞌ gonoꞌ to yel wak da reꞌtetoꞌ nench nnézetoꞌ chaꞌ da linꞌ bseꞌl Diosenꞌ rweꞌ.
38 Imaibo Pharisee naatu Ofafar bai’obaiyenayah afa himisir hi’o, “Bai’obaiyenayan, aki akokok ina’inan ta iniwa’an ana’itin.”
39 Naꞌll goll Jesúsenꞌ leakeꞌ: —Reꞌ yoꞌ da xhinnj lo raꞌlldaꞌore, naꞌ ba bsanraꞌllre Dios. Naꞌ llnnabre gonaꞌ ye to yel wak da reꞌtere, zan bi gonaꞌ ka danꞌ llnnabrenꞌ, zeraoze ka danꞌ broeꞌ Diosenꞌ reꞌ, ka danꞌ benreneꞌ da Jonás, beꞌnnenꞌ beꞌe xtiꞌll Diosenꞌ kanaꞌ.
39 Baise Jesu iyafut eo, “Kwa iti mar boun nan ana sabuw a fanasair ra’at, ina’inan itinamih kwa’o. Baise ina’inan boro men ta kwana’itinamih, ina’inan ta’imon nati dinab orot Jonah biyanamaim kwa’itinika.
40 Jonásenꞌ byoeꞌ lo leꞌ bel xhen naꞌ chonn lla chonn yere. Naꞌ kaꞌkze nadaꞌ, Beꞌnn Gorj Radj Beꞌnnach gataꞌ, naꞌ choaꞌ lo banꞌ chonn lla chonn yere.
40 Jonah siy gagamin tonan yan wanawanan in fai tounu auyit tounu na’atube, Orot Natun boro fai tounu auyit tounu me wanawanan na’in.
41 Naꞌ kat llin lla gon Diosenꞌ yel koxchis ke yeolol beꞌnne, kanaꞌ beꞌnn Nínive kaꞌ wabanrén akeꞌ beꞌnn ki llaꞌa nnaꞌ, naꞌ wchoybiaꞌ akeꞌ ke akeꞌ, le leakeꞌn, ka ben akreꞌ xtiꞌll da Jonásenꞌ, bayat akreꞌ ke da xhinnj ke akeꞌn, naꞌ nadaꞌ zaꞌktellaꞌ kerke Jonásenꞌ.
41 Jonah binan Nineveh sabuw hinonowar ufunamaim hai bowabow kakafih hisisinaf etei hihamiyen, imih baibatebat ana veya boro hinamisir kwa kwabiwa’an kakaf isan boro hina’uwi, anayabin binan iti boun abit i men marasika Jonah bibinan na’atube’emih!
42 Naꞌ lekze lla naꞌ kat gon Diosenꞌ yel koxchis ke yeolol beꞌnne, noꞌrenꞌ bnebiaꞌ yellenꞌ re Sabá, wabanreneꞌ txhen beꞌnn ki llaꞌa nnaꞌ, naꞌ wchoybieꞌ ke akeꞌ, le leꞌen ziꞌt kwis bedeꞌ badzenayeꞌ yel siꞌn ke da Salomón naꞌ, naꞌ nadaꞌ zaꞌktellaꞌ kerke Salomón naꞌ.
42 Na’atube tafaram Sheba hai aiwob babin Solomon ana binan gewasin nowaramih ana tafaram ef yok na’in ihamiy na tur nowar, imih baibatebat ana veya boro namisir, kwabiwa’an kakaf isan na’uwi, anayabin Solomon bibinan i men boun ayu abibinan na’atube’emih!
43 ’Kate to daxiꞌo llallojen yichjraꞌlldaꞌo beꞌnnenꞌ, naꞌ dan llayirjen ga lljachoꞌn ga yobre. Naꞌ chaꞌ bi ll-llelen to latj ga yeziꞌraꞌllen,
43 “Demon kakafin orot biyanamaim ema’am tenun etit i boro watu owararinamaim ma baiyarir isan ana efan nanuwet, naatu efan men natitita’ur na’at,
44 naꞌll nnen: “Wayaꞌchkaꞌ lljawiaꞌ ganꞌ ballojaꞌn, chaꞌ gak lljalloaꞌ da yobre.” Naꞌll llayejen lljawian ganꞌ zo beꞌnnenꞌ, naꞌ kate reꞌren raꞌlldaꞌo beꞌnnenꞌ, naken ka to yoꞌ da nxhi nloa, naꞌ ndachen.
44 i boro na’o, ‘Ayu boro anamatabir maiye au ubar anan.’ Naatu namatabir nan ana bar natitit, ana bar wanawanan i owararin naatu hirereb hiyabuna inu’in boro na’itin.
45 Naꞌll lljatopen ye gall daxiꞌo da llonll ka len, naꞌll yellaꞌa aken txhen lo raꞌlldaꞌo beꞌnnenꞌ. Naꞌ chaꞌ kaꞌ ba ben akeꞌn, naꞌll yezikre gakll ke beꞌnnenꞌ, kere kanꞌ gok keꞌe kanaꞌ. Naꞌ kaꞌ yaꞌnnkzenꞌ gak ke beꞌnn wen da xhinnj kaꞌ, llaꞌa nnaꞌ lla.
45 Imaibo boro namatabir maiye demon kakafih anababatun etei seven nanawiyih bairi hinan nati bar hinasusuw hinama. Naatu nati orot i boro na’af narauwabon men marasika ma’am na’atube’emih. Imih iti sabuw boun hima kakafih tesisinaf boro isah na’atube namatar.”
46 Nna lloeꞌte Jesúsenꞌ diꞌll ren beꞌnn kaꞌ, ka bllin xhneꞌe ren biꞌcheꞌ kaꞌ, naꞌ gokraꞌll akeꞌ weꞌrén akeꞌ Leꞌe diꞌlle.
46 Jesu eo, sabuw hima hinonowar ana tur baisawarina’e, hinah taitin hina hitit ufun hibat hi’o, “Aki akokok Jesu bairi ana’o.”
47 Naꞌ to beꞌnn ze ren gannaꞌ golleꞌ Jesúsenꞌ: —Xhnaꞌo ren beꞌnn biꞌchoꞌ kaꞌ ze akteꞌ koꞌlle naꞌ, lleꞌn akreꞌ weꞌrén akeꞌ rweꞌ diꞌlle.
47 Basit orot ta run Jesu iu, “Hinat taiti hina ufun tebatabat, tekokok bairi kwana’o.”
48 Naꞌll lle Jesúsenꞌ leꞌe: —¿Noxhanꞌ nak xhnaꞌ, naꞌ noxha nak biꞌch lwelljaꞌ?
48 Jesu orot iya’afut eo, “Ayu hinai naatu taitu anababatun ana’o inanowar.”
49 Naꞌll bli neꞌen ganꞌ llaꞌa beꞌnn kaꞌ nak Leꞌe txhen naꞌ, naꞌll bneꞌe: —Beꞌnn kinꞌ nak xhnaꞌ, naꞌ biꞌch lwelljaꞌ.
49 Imaibo ana bai’ufununayah isah uman fufunih eo, “Ayu hinai naatu taitu i iti tema’am ku’itih.
50 Le noteze beꞌnne llone kanꞌ llazraꞌll Xaꞌ Dios beꞌnnenꞌ zo yebá naꞌ, leꞌen nak beꞌnn biꞌchaꞌ, beꞌnn zanaꞌ naꞌ xhnaꞌ.
50 Orot yait ayu Tamai maramaim eo na’atube fanan bai esisinaf i ayu taiu, ayu rubu naatu ayu hinai.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.