Atos 7
zin (ZIN) vs NTLH
1 Mala omugabe omukúlu yaámubúuza Stefano, “Aga góona áago balikugaamba ha bwéenyu, ngási nikwo gali?”
1 O Grande Sacerdote perguntou a Estêvão: — O que essas pessoas estão dizendo é verdade?
2 Stefano yaágaamba, “Íimwe bazeenzi béetu na besiichwe, muunhuliilize! Múungu wi ikuzo akeesuulukiza hali táata wéetu Ibrahímu ali omu nsi ya Mesopotamia, obuchilo acháali atakafulukíile Haráani.
2 Estêvão respondeu: — Irmãos e pais, escutem! O
3 Múungu akamugaambila, ‘Olugemo omu nsi yaawe ezi, obasige omwo badugu baawe, ozeénde omu nsi éezo ndaakwoóleka.’
3 E Deus lhe disse: “Saia da sua terra e do meio dos seus parentes e vá para uma terra que eu lhe mostrarei.”
4 Niho Ibrahímu akafuluka omu nsi yoómwe ya Bakalidayo, yaázeenda yaátuula Haráani. Káyaabeele yaámazile kufwa iíse, Múungu yaamufululayo okwo, yaámuléeta omu nsi ezi yo mulikutuulamo íimwe óobu.
4 Então ele saiu da Caldeia e foi morar em Harã. Depois que o pai dele morreu, Deus trouxe Abraão para esta terra onde vocês agora estão morando.
5 Omu nsi ezi, Múungu talamuhéele Ibrahímu obuhuunguzi bwoóna bwóona, no óobu akanogoka kache. No óobu bityo, akamweésagiza kumuha éensi ezi, eébe eyoómwe no oluzáalo lwoómwe, noobwo obuchilo óobwo akaba atéena mwáana.
5 Ele não deu a Abraão nem mesmo um palmo desta terra, mas prometeu que ia lhe dar toda esta terra e que depois ela seria dos seus descendentes. Quando Deus fez essa promessa, Abraão ainda não tinha filhos.
6 Bityo Múungu yaámugaambila Ibrahímu, ‘Abaantu bo oluzáalo lwaawe balyáaba abazenyi omu nsi ya abaantu abáandi. No okwo, abaantu be éensi éezo nibabakola abahálila báabo, nibaba nibabaagaláza bwooli ha myáaka magana aána.
6 Ele disse a Abraão: “Os seus descendentes vão viver como estrangeiros em outra terra. Ali eles serão escravos e serão maltratados durante quatrocentos anos.”
7 Náho abaantu bi ihaánga elyo, íinye Múungu wáanyu ndyaábachwaáziika, niho, abaantu bo lugaanda lwaawe balyaáluga omu nsi ezo, baléeza aha no kuungomookela.’
7 — E Deus disse ainda: “Eu castigarei a nação que os escravizar. Depois disso eles voltarão daquela terra e me adorarão neste lugar.”
8 Káyaabalíile Múungu yaákola endagano na Ibrahímu yo kusála amakóba, éezo eyaakozilwe ha muháanda gwo kusála ikóba buli mwáana wo bukwaáta. Bityo Ibrahímu yaaba iíse wa Izáaka, akamusála ikóba echilo cha munáana káyaabeele yaazéelwe. Náwe Izáaka yaaba iíse wa Yakobo, yaámusala ikóba, náwe Yakobo yaaba iíse wa abasigazi ikúmi na bábili, yaábasala amakóba. Abo nibo besiichwe enkúlu.
8 Deus deu a Abraão a cerimônia da circuncisão como prova da aliança que fez com ele. Por isso Abraão circuncidou o seu filho Isaque uma semana depois do seu nascimento. Isaque circuncidou o seu filho Jacó, e Jacó fez o mesmo com os seus doze filhos, os patriarcas .
9 “Abo baguúku béetu bakamuzilíla ichubi mudugu wáabo, Yozéfu, baámuguza aábe omuhálila omu nsi ya Miísiri. Náho, Múungu akaba ali hamo náze Yozéfu,
9 Estêvão continuou: — Os irmãos de José tinham inveja dele e o venderam para ser escravo no Egito. Mas Deus estava com ele
10 yaámuchuúngula omu byaágalazo byoómwe byóona. Yaámuha okweétegeeleza ne embabazi yoómwe kuhicha Farao omukáma wa Miísiri yaámwéenda, yaamutaho aábe omutégeki mukúlu omu nsi yoómwe ya Miísiri, no omwiímeelelezi wa bóona omu nzu yoómwe ye chikáma.
10 e o livrou de todas as suas aflições. Quando José apareceu diante de Faraó, rei do Egito, Deus lhe deu sabedoria e modos agradáveis. E Faraó o nomeou governador do Egito e do palácio do rei.
11 “Káhabalíile haabáho ne enzala mpaango omuli ezo nsi yóona ya Miísiri, no omu nsi ya Kanáani, abaantu baáyagalala bwóoli. Besiichwe enkúlu bakesaánga batéena echookulya choóna chóona.
11 Depois houve falta de alimentos e muito sofrimento no Egito e em Canaã, e os nossos antepassados não tinham mais o que comer.
12 Yakobo yaáhulila nkokwo omu nsi ya Miísiri hakaba heena engano, yaábasiíndika besíichwe enkúlu, bazeénde okwo. Olu lukaba luli oluzeendo lwáabo lwa mbele kuhika okwo.
12 Mais tarde, Jacó ouviu dizer que no Egito havia trigo e mandou pela primeira vez os nossos antepassados até lá.
13 Omu luzeendo lwáabo lwa kábili, Yozéfu yeémanyisa hali badugúbe, na Farao yaábamanya badugu ba Yozéfu.
13 Na segunda vez José contou aos seus irmãos quem ele era, e Faraó ficou sabendo da família de José.
14 Yozéfu yaásiindika empola hali iíse Yakobo, nkokwo ayize okwo Miísiri hamo na badugu boómwe bóona. Bakaba bali abaantu makúmi musaanzu na bataanu.
14 Então José mandou buscar o seu pai Jacó e todos os seus parentes, a fim de irem para o Egito; eram setenta e cinco pessoas ao todo.
15 Mala Yakobo yaázeenda Miísiri, yaafweeláyo okwo, weényini hamo na baguúku béetu.
15 Jacó foi para o Egito, e ali ele e os nossos antepassados ficaram morando até o dia da morte deles.
16 Kábaabalíile emibili yáabo yaáleetwa owáabo Shekeemu, yaáziikwa omu mbi ye nyaanga. Enyaanga éezo Ibrahímu akagulayo okwo ha mpilya bunaanka kuluga ha baana bo bukwaáta bo mwa Hamóori.
16 Depois os corpos deles foram trazidos para Siquém e postos no túmulo que Abraão tinha comprado dos descendentes de Hamor por um certo preço.
17 “Náho, obuchilo kábwaabeele bweéliliza óobwo Múungu ahikiílize endagano éezo akaba yaamweésagiize Ibrahímu, obwíinzi bwa abaantu okwo Miísiri bukeéyoongela bwooli.
17 — Quando estava chegando o tempo de Deus cumprir o juramento que havia feito a Abraão, o nosso povo tinha aumentado muito no Egito.
18 Ha muheleeluko, yaabaho omukáma oóndi yaábaanza kutégeka, ogu akaba atakumanya empola zoóna zóona za Yozéfu.
18 Então um rei que não sabia nada a respeito de José começou a governar o Egito.
19 Omukáma ogu akababéeha abaantu bi ihaánga lyéetu, no kubáaya, no kubahatika banage ahéelu abáana báabo abacheche, babone kufwa.
19 Esse rei enganou e maltratou os nossos antepassados, a ponto de obrigá-los a abandonar as suas próprias criancinhas para que elas morressem.
20 “Omu buchilo obwo nyini Musa akazáalwa, akaba ali omwaana muzima bwooli omu méeso ga Múungu. Akalelwa na abazéele boómwe omu nzu yáabo ha méezi asatu.
20 Nesse tempo nasceu Moisés, que era uma linda criança, e durante três meses os seus pais cuidaram dele em casa.
21 Obuchilo óobwo abazéele boómwe bakalemwa kuzeendelela kumuseleka, baámuta ahéelu. Yaákugwa na muhala wo Farao omukáma wa Miísiri, yaámutwáala yaámulela nko omwaanáwe wo bukwaáta.
21 Mas, quando tiveram de abandoná-lo, a filha do rei o adotou e criou como seu próprio filho.
22 Musa yaáyolekeelelwa amasala góona ga Abamiísiri, yaaba omugimi omu kugaamba, no wa amagala ha kukola.
22 E assim ele foi instruído em toda a ciência dos egípcios e se tornou um homem que falava e agia com autoridade.
23 “Obuchilo Musa káyaahikize echéemo che myáaka makúmi aána, akazila echihika cho kuzeenda kubayeélela badugúbe Abaiziraeli.
23 Estêvão disse ainda: — Quando Moisés já estava com quarenta anos, resolveu ir ver a sua gente, os israelitas.
24 Yaábona Omuiziraeli oómo, óogwo atéena ntaambala, naahutáazwa no Mumiísiri. Ahonyini yaámulwaanila ogwo mudugu woómwe, yaámweehoolela aha kumwiígaza ogwo Mumiísiri.
24 Ali viu um egípcio maltratando um homem do seu povo. Então defendeu o israelita e o vingou, matando o egípcio.
25 Obuchilo obwo Musa akaba naateekuza nkokwo badugu boómwe baakaásoombookiilwe nkokwo Múungu naabachuungúla ha buhweezi bwoómwe, náho tibalasoombookiilwe bátyo.
25 Moisés pensava que os israelitas entenderiam que Deus ia libertá-los por meio dele, mas eles não entenderam.
26 Nyeéncha eémo, yaábugana na Abaiziraeli bábili áabo bakaba nibalwáana. Yaáleengesa kubalamula, naabagaambila, ‘Boózo, íimwe muli abadugu! Ha bwaáchi nimweehutáaza?’
26 No dia seguinte Moisés viu dois israelitas brigando. E, tentando apartar a briga, disse: “Homens, escutem! Vocês são irmãos; por que estão brigando?”
27 “Náho weényini ayaabeele naamuhutáaza muzeenzíwe yaásiindika Musa aha lubazu, naagaámba, ‘Noóha ogu ayaakutiilého oóbe omutégeki wéetu no mulamuzi wéetu?
27 — Mas aquele que estava maltratando o outro empurrou Moisés para um lado e disse: “Quem pôs você como nosso chefe ou nosso juiz?
28 Ngási, nooyeénda kuunyíta nko óokwo oyisile ogwo Mumiísiri nyeénchilo?’
28 Você está querendo me matar como matou o egípcio ontem?”
29 Obuchilo Musa káyaahuliile amagaambo ago, yeeluka, yaázeenda omu nsi ya Midiani, kutúula okwo nko omuzenyi. Okwo, akazáala abáana bábili.
29 Quando Moisés ouviu isso, fugiu do Egito e foi morar na terra de Midiã, e ali nasceram dois filhos dele.
30 “Káyaabeele yaátwíile Midiani emyáaka makúmi aána, ali omu nsi yo obwoóma muno héehi ni ibaanga lya Sinai, akeésuulukizwa na maléeka oómo. Ogwo maléeka akaba ali omu chisaka éecho echaabeele nichaáka omulilo.
30 — Quarenta anos mais tarde, quando Moisés estava no deserto, perto do monte Sinai, um anjo apareceu a ele, no meio do fogo de um espinheiro que estava queimando.
31 Obuchilo yaabweene echisaka éecho akasobelwa bwooli, yeelila héehi kuchileeba kuzima, yaáhulila iláka lyo Omukáma Múungu, nilimugaambila,
31 Moisés ficou admirado com o que estava vendo e chegou perto para ver melhor. Então ouviu a voz do Senhor, que disse:
32 ‘Íinye ndi Múungu wa besiimwe enkúlu, Múungu wa Ibrahímu, Izáaka, na Yakobo!’ Obuchilo Musa káyaahuliile ago, yaábaanza kuzuguma ha butíini, talaleengesize kuleeba echisaka echo.
32 “Eu sou o Deus dos seus antepassados, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó.” Moisés tremia de medo e não tinha coragem de olhar.
33 Aho Omukáma Múungu yaámugaambila, ‘Zuúla enkeeto zaawe, habwo kuba aho ho oyimeeliíle na ahaantu hatakatíifu.
33 Então o Senhor disse: “Tire as sandálias, pois o lugar onde você está é um lugar sagrado.
34 Mazima naábona abaantu baanze óokwo balikwaágalazwa okwo omu nsi ya Miísiri, naáhulila okuchula kwáabo. Ha ensoonga ezo naátuuka ahaansi mbone kubachuúngula. Óobu, niinkusiindika okwo Miísiri.’
34 Eu tenho visto como o meu povo está sendo maltratado no Egito; tenho ouvido os gemidos deles e desci para libertá-los. Agora vou mandar você para o Egito.”
35 “Ogu Musa, niwe óogwo abaantu ba Iziraeli bakamwáanga omu kugaamba, ‘Noóha ogu ayaakutiilého oóbe omutégeki wéetu no mulamuzi wéetu?’ Niwe ogwo nyini Múungu akamusiíndika aábe omutégeki wáabo no omuchuúnguzi wáabo, ha muháanda gwa maléeka ogu ayaamweésulukiize omuli echo chisaka!
35 E Estêvão continuou: — Esse mesmo Moisés foi rejeitado pelo povo de Israel. Eles lhe perguntaram: “Quem pôs você como nosso chefe ou nosso juiz?” Deus enviou esse Moisés como líder e libertador, com a ajuda do anjo que apareceu no espinheiro.
36 Káyaabaliile, Musa akabeébeembelela kubeeha omu nsi ya Miísiri, ha muháanda gwo kwoóleka amahano ne emanyiso nyíinzi éezo akaba naakola omu nsi ya Miísiri, omu nziba ya Shamu, no omu nsi yo obwoóma muno ha mwáanya gwe myáaka makúmi aána.”
36 Foi ele quem tirou os israelitas do Egito, fazendo milagres e maravilhas naquela terra, e também no mar Vermelho, e no deserto, durante quarenta anos.
37 “Ogwo niwe Musa ayaagaambiile Abaiziraeli abo, ‘Kuluga omuli badugu báanyu, Múungu alyaámukuza omubáasi nkeenye.’
37 Foi esse mesmo Moisés quem disse aos israelitas: “Do meio de vocês Deus escolherá e enviará para vocês um profeta , assim como ele me enviou.”
38 Niwe ogu akaba ali hamo no omukobo gwa Abaiziraeli omu nsi yo obwoóma muno. Niwe ogu ayaagaambile na maléeka wa Múungu hamo na besíichwe enkúlu omu ibaanga lya Sinai, yaáyanaankula kuluga hali weényini amagaambo go obulame, yaátugaambila íichwe.
38 Foi Moisés quem esteve com os israelitas reunidos no deserto; ele esteve lá com os nossos antepassados e com o anjo que falou com ele no monte Sinai. E foi Moisés quem recebeu e nos entregou as mensagens vivas de Deus.
39 “Náho besiichwe enkúlu, bakáanga kumukoondookela Musa. Bakamubyéeda, nibeegoónga omu miganya yáabo kusuba Miísiri.
39 — Os nossos antepassados não quiseram obedecer a Moisés, mas o rejeitaram e queriam voltar para o Egito.
40 Baámugaambila Haruni, ‘Otukolele ebisusano bya bamúungu, éebyo bilaatweébeembeléla. Ha nsoonga Musa, ogu ayaatweébeembelíile kuluga omu nsi ya Miísiri, titukumanya amagaambo áago agaámugweela!’
40 Eles disseram a Arão: “Faça para nós deuses que irão à nossa frente. Não sabemos o que aconteceu com Moisés, aquele homem que nos tirou do Egito.”
41 Obwo nibwo obuchilo bakakola echisusano éecho chilikususana ne enyána ye ente. Baázisoholeza ebitáambo, no kukola amazenyi habwe echiintu éecho beekoliíle ha mikóno yáabo boónyini!
41 Então fizeram uma imagem em forma de bezerro e mataram animais para oferecer a ela como sacrifício . Depois deram uma festa em honra da imagem que eles mesmos tinham feito.
42 Ha bwéecho Múungu yaábatega omugoongo, yaábaleka balamye izóoba, okwéezi, ne enyenyéezi zo omu igulu, nko óokwo byaayaandikilwe omu chitabu cha ababáasi,
42 Mas Deus se afastou deles e deixou que adorassem as estrelas do céu, como está escrito no Livro dos Profetas : “Ó povo de Israel, não foi para mim que vocês mataram e ofereceram animais em durante quarenta anos no deserto.
43 Íimwe mukaba nimwiimucha iheéma lya múungu weenyu Moloki,
43 Vocês carregaram a barraca do deus e também a imagem da estrela de Raifã , o deus de vocês. Esses eram ídolos que vocês tinham feito para adorar. Por isso vou mandar vocês para além da Babilônia.”
44 Stefano yaázeendelela kugaamba, “Óokwo omu nsi yo obwoóma muno, besiichwe enkúlu bakaba beene iheéma ha kugaamba obubona bwa Múungu. Múungu akaba amulagiile Musa alikole iheéma aha nsuso éezo Múungu akamwoóleka.
44 — No deserto, os nossos antepassados tinham consigo a Tenda da Presença de Deus . Essa Tenda foi feita como Deus tinha mandado Moisés fazer, de acordo com o modelo que Deus lhe havia mostrado.
45 Kahaabaliile, besiichwe enkúlu bakaliínaankula no kweéheeleleza iheéma eli omuli boónyini kuhicha abeébeembeliilwe na Yoshua. Nábo baáliléeta omu nsi éezo baáyakile kuluga ha Abanyamahaánga. Abaantu aba Múungu akababiinga omu méeso gáabo. Iheéma lyaásigala omuli ezo nsi yáabo kuhicha obuchilo bwo omukáma Daudi.
45 Eles tinham recebido a Tenda dos seus antepassados e a levaram quando foram com Josué e conquistaram as terras das nações que Deus expulsou de diante deles. A Tenda ficou lá com eles até o tempo de Davi.
46 Daudi óogwo akazililwa embabazi ya Múungu, náwe akamusaba amukuúndile abone kumwoómbekela obwiikalo Múungu wa Yakobo.
46 Davi recebeu a aprovação de Deus e pediu licença para construir uma casa para o Deus de Jacó.
47 Náho omwoómbeki we éenzu ezo akaba ali omukáma Selemani.
47 Mas foi Salomão quem construiu a casa de Deus.
48 “No óobu bityo, Múungu Óogwo Ali Olugulu ya Byóona, káandi takutúula omu nzu éezo ezoombekilwe ne emikono ya abaantu kwoónka. Ni nko omubáasi akagaamba,
48 — Porém o Altíssimo não mora em casas construídas por seres humanos. Como disse o profeta:
49 ‘Omukáma Múungu agaámba aáti,
49 “O céu é o meu trono, diz o Senhor, e a terra é o estrado onde descanso os meus pés. Que tipo de casa vocês poderiam construir para mim? Como conseguiriam construir um lugar onde eu pudesse morar?
50 Ebi byóona, ngási tíwe íinye nyini óogwo naabihaangile?’”
50 Por acaso não fui eu quem fez todas as coisas?”
51 Stefano yaázeendelela kugaamba, “Íimwe mwiina ihagi! Emiganya yáanyu na amatwi gáanyu ni nka ago aga abagome! Íimwe ni nka besíimwe enkúlu. Ebilo byóona nimumwaánga Omwooyo Mutakatíifu!
51 E Estêvão terminou, dizendo: — Como vocês são teimosos! Como são duros de coração e surdos para ouvir a mensagem de Deus! Vocês sempre têm rejeitado o Espírito Santo, como os seus antepassados rejeitaram.
52 Ngási, heena omubáasi no óobu oómo ogu batalamwaágaléeze? Bakabéeta no óobu ababáasi abo kala bakaba nibagaámba kwiiza kwo Ogwo Omugololoke! No ogu niwe oliinya óogwo íimwe mukamunóba, mwaámwíita!
52 Qual foi o profeta que os antepassados de vocês não perseguiram? Eles mataram os mensageiros de Deus que no passado anunciaram a vinda do Bom Servo . E agora vocês o traíram e o mataram.
53 Mbwéenu, íimwe mukeenaankula echilagilo cha Múungu, echaasohweezwe ha muháanda gwa bamaléeka boómwe, no óobu bityo timulachikoondookíile.”
53 Vocês receberam a lei por meio de anjos e não têm obedecido a essa lei.
54 Obuchilo Balusiingo áabo ba Abayahudi kábaahuliile amagaambo áago ga Stefano, baásaaya bwooli, baámuseela améeno ha chiniga.
54 Quando os membros do Conselho Superior acabaram de ouvir o que Estêvão tinha dito, ficaram furiosos e rangeram os dentes contra ele.
55 Náho Stefano ayizwiile obuhicha bwo Omwooyo Mutakatíifu, yaánoonkolela améeso olugulu omu igulu, yaábona ikuzo lya Múungu, na Yeézu ayemeeliile olubazu lwo obúlyo lwa Múungu.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para o céu e viu a glória de Deus. E viu também Jesus em pé, ao lado direito de Deus.
56 Aho yaágaamba, “Muléebe! Niimbóna igulu lyaáchiinguka, no Omutábani wo Omuuntu ayemeelíile olubazu lwo obúlyo lwa Múungu!”
56 Então disse: — Olhem! Eu estou vendo o céu aberto e o
57 Aho balusiingo abo ba Abayahudi kábaahuliile ago baátéela eyoombo, nibazibika amatwi gáabo ha mikóno yáabo. Baámwiilukiilila Stefano hamo, baámukwáata,
57 Mas eles taparam os ouvidos e, gritando bem alto, avançaram todos juntos contra Estêvão.
58 baámusohoza ahéelu yi iboma, baábaanza kumuhoonda na amabáale. Nábo baalubona bakazúula ebebo, baágaleka héehi no omusígazi izíina lyoómwe Sauli.
58 Depois o jogaram para fora da cidade e o apedrejaram. E as testemunhas deixaram um moço chamado Saulo tomando conta das suas capas .
59 Obuchilo baabeele nibamuhoónda Stefano na amabáale, yaásaba aáti, “Omukáma Yeézu, oyinaánkule omwooyo gwaanze!”
59 Enquanto eles atiravam as pedras, Estêvão chamava Jesus, dizendo: — Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Mala yaáteela ebizwi, yaálila ahi iláka liháango omu kugaamba aáti, “Mukáma, oteekala nácho echiheno echi!” Káyaabeele yaámazile kugaamba ebyo, yaáfwa. Sauli náwe akabona nka nikwo, echigaambo cho kumwíita Stefano yaakuundileene nácho. Stefano naahoóndwa na amabáale|alt="Stephen is being stoned with rocks" src="Stoning Steven.TIF" size="span" loc="7:60" copy="Michael Harrar" ref="7:59"
60 Depois, ajoelhou-se e gritou com voz bem forte: — Senhor, não condenes esta gente por causa deste pecado! E, depois que disse isso, ele morreu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.