Atos 17
zin (ZIN) vs NAA
1 Paulo na Sila bakahiingula omuli Amfipoli, na Apolonia, kuhicha baáhika omuli Teesalonike. Aho Teesalonike hakaba heene isomelo lya Abayahudi.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, Paulo e Silas chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga dos judeus.
2 Bityo nko óokwo bwaabeele buli obuteéka bwoómwe Paulo akataahámo omu nzu ezo, na aha mwáanya gwa amooyo asatu ge Endaálikizo yaaba naabiteelána ha kubakoonza koonza Abayahudi kuluga omu Maandiko Amatakatíifu.
2 Paulo, segundo o seu costume, foi procurá-los e, por três sábados, discutiu com eles a respeito das Escrituras,
3 Akagasoomboola no kwoóleka butúnu nkokwo Masihi ekaba eli lwaampaka ayagalazwe, aáfwe, no okuzooka kuluga omu bafwíile. Paulo yaábagaambila, “Ogwo Masihi, niwe ogu nyini Yeézu óogwo ndikubamanyisa.”
3 expondo e demonstrando ter sido necessário que o Cristo padecesse e ressuscitasse dos mortos. Paulo dizia: — Este Jesus, que eu anuncio a vocês, é o Cristo.
4 Abáandi kuluga omuli abo Bayahudi beekiliza éebyo bakagaamba Paulo na Sila, baátulaanila nábo. Káandi baaba baliho abaantu embága mpaango ya Abayunani abamulámya Múungu hamo na abakázi béenzi abi isima, na boónyini bakatulaanila nábo.
4 Alguns deles foram persuadidos e se juntaram a Paulo e Silas. O mesmo aconteceu com numerosa multidão de gregos piedosos e muitas mulheres importantes.
5 Náho abáandi omu Bayahudi baázila ichubi. Baáloondela abaantu katóozi abatéena kályo ne entúungwa nzima kuluga omu baantu abazilwa abali okwo omu igulizo. Nábo baákola embága no kubaanza omusaambo omu iboma lyóona. Baátabaalila eéka yo mwa Yaasoni nibabaloondela Paulo na Sila babone kubaléeta aha bwéelu ahali ezo mbága ya abaantu.
5 Os judeus, porém, movidos de inveja, trazendo consigo alguns homens maus dentre a malandragem, reuniram uma multidão e provocaram um tumulto na cidade. E, atacando de surpresa a casa de Jasom, procuravam trazer Paulo e Silas para o meio do povo.
6 Náho kábaababuzilwe, baákulula weényini Yaasoni hamo na abáandi abeekiliza bazeenzi béetu. Baábaléeta omu méeso ga abakúlu bo omuzihwa, nibahamuka báti, “Aba baantu baleesile omubulaangulo muháango omu nsi zóona, óobu bali aha omu muzihwa gwéetu.
6 Porém, não os encontrando, arrastaram Jasom e alguns irmãos diante das autoridades, gritando: — Estes que promovem tumulto em todo o mundo chegaram também aqui,
7 Náwe Yaasoni akabeénaankula omukáye. Hamo ne ebyo, aba bóona nibabigaya ebilagilo ebyaatiilwého na Kaizáari omu kugaamba nkokwo heena omukáma oóndi, óogwo alikwéetwa Yeézu.”
7 e Jasom os hospedou na casa dele. Todos estes agem contra os decretos de César, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Abo bakúlu ne echipípi echo, kábaahuliile ebyo bigaambo, baábuyaanganisibwa aha musaambo muháango.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas ao ouvir estas palavras.
9 Baábachwa Yaasoni na bazeenzíbe empilya zo omusiimbo. Mara, baábaleka bazeénde.
9 Porém, depois de terem recebido deles a fiança estipulada, as autoridades soltaram Jasom e os outros.
10 Echilo echo nyini omu chilo, abeekiliza bazeenzi béetu baábasiíndika bwaangu Paulo na Sila bazeénde Beroya. Obuchilo baáhikileyo okwo, baátaaha omu isomelo lya Abayahudi.
10 E logo, durante a noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Bereia. Ali chegados, dirigiram-se à sinagoga dos judeus.
11 Nábo Abayahudi ba aho Beroya bakaba bali abaantu abafula kuchila abo Abateesalonike. Boónyini bakeenaankula echigaambo cha Múungu ha chihika chiháango. Buli chilo, baaba nibagacheengelela Amaandiko Matakatíifu babone kukómela éebyo alikugaamba Paulo ne bya mazima.
11 Ora, estes de Bereia eram mais nobres do que os de Tessalônica, pois receberam a palavra com toda a avidez, examinando as Escrituras todos os dias para ver se as coisas eram, de fato, assim.
12 Abayahudi béenzi omuli abo baámwiíkiliza Yeézu, hamo na Abayunani béenzi, abakwaáta na abakázi bi isima.
12 Com isso, muitos deles creram, mulheres gregas de alta posição social e muitos homens.
13 Náho abo Abayahudi ba Teesalonike, kábasoomboókiilwe nkokwo Paulo akaba naayegesa echigaambo cha Múungu okwo Beroya, baazeéndayo kubasunikiliza no kubaágalaza ebipípi bya abaantu babaánze omusaambo.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus era anunciada por Paulo também em Bereia, foram lá agitar e perturbar o povo.
14 Niho abeekiliza bazeenzi béetu baámutwáala bwaangu Paulo, baámuhicha kuhicha aha ngeégéelo ye enziba. Náho Sila na Timoteo boónyini bakasigalayo okwo Beroya.
14 Então os irmãos fizeram com que Paulo fosse imediatamente para os lados do mar. Porém Silas e Timóteo continuaram em Bereia.
15 Aho abaabeele nibamuseendekeleza Paulo baámutwáala kuhika Atene. Kábaabeele nibalugaho kusuba Beroya, Paulo yaábaha ebilagilo hali Timoteo na Sila nka nikwo beeze bwaangu batéena kwiílilwa, bamukulaatile.
15 Os responsáveis por Paulo levaram-no até Atenas e regressaram trazendo ordem a Silas e Timóteo para que fossem encontrá-lo o mais depressa possível.
16 Obuchilo Paulo káyaabeele naabategamilila Sila na Timoteo okwo Atene, akeehulila kubi bwooli omu mwooyo gwoómwe káyaabweene iboma elyo lyóona liizwiile ebisusano bya bamúungu.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se revoltava em face da idolatria dominante na cidade.
17 Ha bwéecho yaaba naabiteelána buli chilo aha kubakoonza koonza Abayahudi hamo na Abayunani abamulámya Múungu okwo omu isomelo. Káandi buli chilo yaaba naabasoomboólela abaantu abo yaabele naabugana nábo omu magulizo.
17 Por isso, falava na sinagoga com os judeus e os gentios piedosos; também na praça, todos os dias, com os que se encontravam ali.
18 Abáandi omuli abo abaabeele beene amasala ge embága ya Kiepikurio, hamo na be embága ya Kisitoiko baábugana na Paulo, omuli abo baágaamba, “Ngási! Ogu kanyabigaambo naaleengesa kugaamba chi?” Abáandi baágaamba, “Naasusa nkokwo naahoóyela empola za bamúungu be echizenyi.” Ebyaabaleeteliile kugaamba bátyo, ekaba nkokwo Paulo akaba naabasoomboólela Empola Nzima za Yeézu, ne empola zo kuzooka kwa abáfwiile.
18 E alguns dos filósofos epicureus e estoicos discutiam com ele, havendo quem perguntasse: — Que quer dizer esse tagarela? Outros diziam: — Parece pregador de deuses estranhos. Diziam isso porque Paulo pregava Jesus e a ressurreição.
19 Bityo abo abeene amasala baámutwáala Paulo omu méeso gi Itégekelo elikúlu elilikwéetwa Areopago. Abakúlu be elyo Itégekelo baámugaambila, “Nitweénda otusoomboólele ensoonga ye ebyeégeso ebisha éebyo olikweélekeelela.
19 Então, tomando-o consigo, levaram-no ao Areópago, dizendo: — Podemos saber que nova doutrina é essa que você ensina?
20 Kuba íiwe nooleéta amagaambo amasha omu matwi géetu, ha bwéecho nitweénda kumanya ensoonga yaágo ni chiíha?”
20 Pois você nos traz aos ouvidos coisas estranhas e queremos saber o que vem a ser isso.
21 Obuchilo obwo abaantu bo okwo Atene, hamo na abazenyi ba hala abaabeele nibatuúla okwo, bakaba nibeénda kuhuliiliza amagaambo masha. Omwáanya gwáabo mwíinzi bakaba nibahoóyelela ebyo bigaambo.
21 Acontece que todos os de Atenas e os estrangeiros residentes não se ocupavam com outra coisa senão dizer ou ouvir as últimas novidades.
22 Bityo Paulo yaáyemeelela omuli elyo Itégekelo lya Areopago, yaágaamba, “Íimwe bakwaáta ba Atene! Niimbóna nkokwo nimukulaatila bwooli amagaambo ge edíini.
22 Então Paulo, levantando-se no meio do Areópago, disse: — Senhores atenienses! Percebo que em tudo vocês são bastante religiosos,
23 Kuba obuchilo mbele niinhiingula omuli ogwo muzihwa, aha kukómela mbweene ebisusano bíinzi éebyo mulikulamya. No óobu naábona itaámbilo límo lyaandikilwe amagaambo aga: hali múungu atakumanyiikana. Ogwo Múungu ogu mulikulamya mutéena kumumanya, niwe ogu ndikubasoomboolela.
23 porque, andando pela cidade e observando os objetos de culto que vocês têm, encontrei também um altar no qual aparece a seguinte inscrição: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse que vocês adoram sem conhecer é precisamente aquele que eu lhes anuncio.
24 “Múungu ayaahaangile éensi na byóona ebilimo, óogwo ali Omukáma wi igulu ne éensi, takutúula omu mazu agoombekilwe aha mikono ya abaantu.
24 — O Deus que fez o mundo e tudo o que nele existe, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em santuários feitos por mãos humanas;
25 Na káandi takuheélezwa ne emikóno ya abaantu nka nikwo naayeénda echiintu choóna chóona, habwo kuba weényini niwe alikubaha abaantu bóona obulami, okwiicha no kubabonesa ebiintu byóona.
25 nem é servido por mãos humanas, como se precisasse de alguma coisa, pois ele mesmo é quem a todos dá vida, respiração e tudo mais.
26 No kuluga aha muuntu oómo akakola endími zóona za abaantu, babone kutúula omu nsi zóona. Náwe buluga kala akaba yaálamwíile no kutaho obuchilo ne embibi za ahaantu áaho baláaba nibatuúla.
26 De um só homem fez todas as nações para habitarem sobre a face da terra, havendo fixado os tempos previamente estabelecidos e os limites da sua habitação;
27 Múungu akakola aátyo, abaantu babone kumuloondela, no óobu ha muháanda gwo kutaabuuza omu biteékuzo, hamo baakaáhicha kumubona. No óobu bityo, tali hala na buli oómo wéetu,
27 para buscarem Deus se, porventura, tateando, o possam achar, ainda que não esteja longe de cada um de nós;
28 kuba omuli weényini íichwe nitubona obulami, nitulibata no kubáho. Ni nko omu baándiki báanyu be emibeelo óokwo baagaambile, ‘Neechwe, tuli abaanábe.’
28 pois nele vivemos, nos movemos e existimos, como alguns dos poetas de vocês disseram: “Porque dele também somos geração.”
29 “Bityo habwo kuba íichwe tuli abáana ba Múungu, titukweendelwa kuteékuza nkokwo Múungu naasusana ne echisusano echilikuhéeswa che ezaháabu, nali emiliinga, nali cha amabáale. Ago góona nigakolwa aha kuteékuza no obugoga bwa abaantu.
29 Portanto, visto que somos geração de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra, trabalhados pela arte e imaginação do homem.
30 No óobu kala omu nchilo ezi zo obufweéla Múungu akeekola nka atakuleeba, óobu naalagíla abaantu bóona abali hoóna hóona batamwe ebiheno byáabo no kubilekelela, bamuhiindukile Múungu.
30 Deus não levou em conta os tempos da ignorância, mas agora ele ordena a todas as pessoas, em todos os lugares, que se arrependam.
31 Kuba yaátiilého echilo éecho alichwaaziika abaantu bóona be éensi ha mazima ge ebilagilo, kulabila aha muuntu óogwo yaatoólize. Akaboóleka abaantu bóona amazima ge ebyo ha kumuzoola ogwo muuntu, kuluga omu bafwiile.”
31 Porque Deus estabeleceu um dia em que julgará o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu certeza disso a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Abo baantu, kábaahuliile nkokwo Paulo naahoóyelela empola zo kuzooka kwa abáfwiile, abáandi omuli abo bakaba nibamulyoógooza. Náho abáandi baámugaambila, “Nitukuhuliiliza káandi habwe empola ezi.”
32 Quando ouviram falar de ressurreição de mortos, uns zombaram, e outros disseram: — A respeito disso ouviremos você em outra ocasião.
33 Bityo Paulo yaásohola ahéelu ye elyo Itégekelo.
33 A essa altura, Paulo se retirou do meio deles.
34 Omuli abo baantu abáandi baáteelana náze, baaba abeekiliza. Omuli abo akaba alimo Dionisio, ali oómo wi Itégekelo lya Areopago, no mukázi oómo, izíina lyoómwe ni Damari, hamo na abaantu abáandi.
34 Houve, porém, alguns homens que se juntaram a ele e creram; entre eles estava Dionísio, o areopagita, uma mulher chamada Dâmaris e, com eles, mais algumas pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.