Lucas 12
TUWA YESU KRISTORA BOWI IWAING (ZIA) vs VC
1 Emo bauno witao-nibamu amimene augairo gikisero te wina-pati newa be aune Yesu mene gitau buro-mani nuna eno eyero sena, “Farisayora yis awiya suwaye ninae-una goiye sero umo yero baingtiti nasani neupu. Awong me sao nasani aune moko meko puro nowa ara.
1 Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Nona apakana pungyao mitiya awiya ago kasa daung yariniya. Nona apakana dowao miteya awiya ago emo bauno mene garineya.
2 Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3 Niye ge mumene pungyero sinowa awiya ago emo bauno mene warire nigarineya. Niye garo mokora atu ge gugumamane didinowa awiya ago emo bauno mene kakame atu dopero wawa sero ge sarineya arauwa.
3 Pois o que dissestes às escuras será dito à luz; e o que falastes ao ouvido, nos quartos, será publicado de cima dos telhados.
4 Otao mani nana, na niye eno sane. Taung aingso ninae gege daya magayarineya, arata auna tame nona zo niye eno yari sero putoung kau yarineya, awong awiya oko awang yae.
4 Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disto nada mais podem fazer.
5 Niye emo awe maze awang yarinei, awiya na niye eno giparinena. Niye emo nung emo dai magayai au kowa iyaore auna gaora putoung nuna-una mitiya, nung awiya awang yepu. Meba sinena ara. Niye emo awiya awang yepu.
5 Mostrar-vos-ei a quem deveis temer: temei àquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a este.
6 Niye gipu. Emo bauno awong maket nasani ni nisokiyang wawong zo awiya toya etobe mene zuma gainowa. Arata Tuwa Bayau nung ni mani mamanikaka zo oko nuwegatinoiya ara.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.
7 Nung giti ai ninae apakana zazagairo gosinoiya. Niye awang oko yae. Ni nisokiyang daigairo auna zuma awiya baina aung. Arata ninae mene zo zuma bainane.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois. Mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8 Arare na niye eno sane. Zo nung emora-una benaungna atu, ‘Na Yesura mani yero nona,’ ayero sariniya, awiya na Emora Mani mene deka ayero Tuwa Bayaura angelo dubura-una benaungna atu, ‘Nung awiya mani nana,’ ayero sarinena.
8 Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens, também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9 Ora zo nung emora-una benaungna atu na bewae yariniya, awiya na Tuwa Bayaura angelo dubura-una benaungna atu abena nung bewae yarinena.
9 mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Zo nung na Emora Mani eno ge meko sariniya, awiya Tuwa Bayau mene pasena awiya disariniya. Arata zo nung Oweno izariniya emo auna pasena awiya disao ine teng oko ara.
10 Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.
11 Ora awong niye puro baung Tuwa Bayaura ibura yero diya emo aune emo yazore auna benaungna pugaya niye awong giro awang yero eyero oko kotungpu, ‘Name abena awong eno nono sarinenine? Name ge no sarinenine?’ Ayero oko kotumae.
11 Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12 Niye gera pugaya aune ge Oweno mene niye eno gipariniya awiya sarineya.” Ayero sena arauwa.
12 porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer.
13 Emo bauno dubu baina awong auna zo mene Yesu eno eyero sena, “Gipao emo, ning sasa tato nana mene mama nanato-una nona awiya bono yero na agewa pugaise sinena.”
13 Disse-lhe então alguém do meio do povo: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Ayero senu Yesu mene nung eno eyero sena, “Awiya nono yao i? Awe mene na zaz ninae yero nasani nona ninae bono yanese seni? Aung ara.”
14 Jesus respondeu-lhe: Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?
15 Ayero sero awong eno eyero sena, “Niye gosinasani aune neupu! Niye nona apakana aeno dubo-dubo oko yepu. Emo waure amimene wau moni nuna auna nao iwaing oko pumariniya.”
15 E disse então ao povo: Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas.
16 Ayero sero awong eno ge eniya zo eyero sena, “Emo waure auna minao bure zaungna ara.
16 E propôs-lhe esta parábola: Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17 Ayero yenu wau emo nung eyero kotuna, ‘Na nono yarineni? Na nona nana witao euna garo aung.’
17 E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18 Ayero sinasani sena, ‘Na eyero yarinena. Na nonana garo nana apakana kasero nupema babuze yarinena. Ayero yero na wuitre nona nana iwaing ena dema garo auna atu gurutu yarinena.
18 Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19 Ayero yero aune na eyero kotumarinena: Nona nana witao dawang daigairo auna teng mitiya. Arare na yeme oregarinena. Na nona miniro ou miniro yawa yawa nasani mitarinena.’ Wau moni emo mene ayero sena ara.
19 E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Arata Tuwa Bayau mene eyero sena, ‘Ning emo dau ine ara. Ning ping yeme eune magayarinesa. Ayasa nona apakana sosetesa mitiya awiya zo mene pumariniya.’ Ayero sena ara.” Yesu mene ungwe awiya diro aune eyero sena,
20 Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas, que ajuntaste, de quem serão?
21 “Zo nung taungna zamena simena gurutu yero puro nasani aune Tuwa Bayaura benaungna atu dubora wau moni oko gurutu yariniya, awiya tani deka ayao ine nuna-una atu kasa yariniya.” Ayero sena arauwa.
21 Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus.
22 Yesu mene buro-mani nuna eno eyero sena, “Arare na niye eno sana nigipu. Niye nao ninae eno kotung-katung nasani eyero oko sae, ‘Nona minao natu tamarinenine?’ Nupema niye taung aingso ninae eno kotung-katung nasani eyero oko sae, ‘Taung wori natu tamarinenine?’ Ayero oko sae.
22 Jesus voltou-se então para seus discípulos: Portanto vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Nona minao mene me oko niya. Nao mene me niya. Nupema taung wori mene me oko niya. Taung aingso mene me niya.
23 A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24 Niye ni owa kotungpu. Awong nona minao puro urero nasani oko yero nowa. Awong nona minao gurutu yaora garo awiya aung ara. Tuwa Bayau mene nona minao awong eno pugatinoiya ara. Arata niye emo bauno mene zo ni mamani daigatineya ara.
24 Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25 Ora ninae-una zo mene nao nuna eno kotung-katung nasani nete wari be ena tawingna nao nuna susumaise nupema susumai teng yarinita? Aung ara.
25 Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26 Niye buro maingkoka ayero yao ine teng oko ara. Arare niye noeno buro baina awiya eno kotung-katung yero nowi?
26 Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27 Niye i wuzi yero ditinoiya auna susuwa awiya kotungno gipu. Awong asino aimaora buro oko yero nowa. Nupema mo gayaora buro oko yero nowa. Arata na niye eno eyero sinena: Gitau emo tuwa Solomon mene taung nuna siuno amero yero baingtiti nasani nauna, arata siuno amero yao nuna mene i wuzira simao awiya oko daigaina.
27 Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28 I wui yeme eu atu iwaing iro ditiniya, arata awiro gora awiya emo mene wezero igiyari neya ara. Arata saineba, Tuwa Bayau mene sinoi simao iwaingne kasa yero Solomonna simao iwaing awiya daigatinoiya. Tuwa Bayau mene ayero noiya, arare nung noeno niye eno mo taung worire oko tamao yariniye? O tumo diyao besaore niye, nung niye mo taung worire iwawaing tamariniya.
28 Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29 Arare niye nona minaore oure auna kotung-katung oko yae. Niye dubo eto oko yae.
29 Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30 Tawing euna diga emo awong kotung-katung nona ena tamaora yero nowa ara. Arata Maung ninae mene nona minaese yero noiya awiya gosinoiya.
30 Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas estas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31 Iwaing nibamu awiya niye Tuwa Bayaura nao seka tamari kotumaya aune nung auna tame nona ena dema niye eno pugariniya arauwa.
31 Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas estas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32 Dubu maingkoka niye, niye awang oko yae. Maung ninae mene nao sekawa niye eno pugari mena senu tauyena.
32 Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33 Niye nona ninae apakana monina pugairo moni puro moni awiya emo bogamasa soreuno awong eno pugaipu. Niye moni sisigairo aung yao ine teng oko awiya tamari yepu. Ayero nasani naya Tuwa Bayau mene uritira atu nona ipu ewa-gaewa yao sisigairo aung yao ine teng oko awiya niye eno pugariniya. Ugaing emo uritira oko miteya. Atu nona ziri oko dedunoiya.
33 Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34 Masi wau nina mitoiya, masi deka auna atu dubo nina mitariniya.
34 Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 Niye geing ipura diro aune damana ninae gaero kora makora nasani mitiungpu.
35 Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.
36 Soumani ena awong emo tuwa nunae mene ana-bonene doro kapetegairo garo be dai mena iwari miteya ayao ine niye mitiungpu.
36 Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Emo tuwa mene buro soumani nuna oko auriti awao seka yero mitaya gariniya, awiya awong yawa yawa yarineya. Na memoko nibamu niye eno sane. Emo tuwa nung nutope soumaina mo nona saora awiya wosogairo awong apara adumaese sariniya. Ayero yaya nung nutope buro nona minao awong eno pugariniya.
37 Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: cingir-se-á, fá-los-á sentar à mesa e servi-los-á.
38 Nung ping towang singsang gairo barinita ping tuno-tano aune buro soumani seka yero mitaya gariniya, awiya soumani awong yawa yawa yarineya.
38 Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39 Arata niye nona ewiya kotungpu: Garo maung mene ugaing emo baora be nuna gatiya, awiya nung diti seka yero mitasani garo nuna diya yero baingtai ugaing emo oko towatiya.
39 Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40 Na Emora Mani mene barinena, awiya na oko barinenita ayero sero naya be aune na barinena. Aeno niye sosero benero nasani neupu.” Ayero sena arauwa.
40 Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.
41 Petoro mene Yesu eno eyero sena, “Tuwa, ge eniya nae eno gege sinesita emo bauno apakana aeno sinesi?”
41 Disse-lhe Pedro: Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?
42 Ayero senu Tuwa mene eyero sena, “Niye soumani iwaing yero neupu. Soumani iwaing nung kotumao iwaing puro nai giro emo tuwa nuna mene nung soumani nuna apakana diya yaise sariniya. Nung awong diya nasani wo ma awong eno pugatinaise sariniya. Emo tuwa nuna mene buro ge awiya nung eno pugairo doro baungno nariniya.
42 O Senhor replicou: Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43 Arare soumani amimene buro nung eno sao awiya teng dipunasani nai, emo tuwa nuna mene kapetegairo buro buro nuna-una me giro tani iwaing nung eno yai yawa yawa yariniya.
43 Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44 Na meba niye eno sinena. Emo tuwa nuna mene diya buro baina nung eno pugatinasani nona nuna apakana diya yaise sariniya.
44 Em verdade vos digo: confiar-lhe-á todos os seus bens.
45 Arata soumani mene eyero sariniya, ‘Emo tuwa nana mena oko kapetegariniya. Nete ago kapetegairo barinita nowa.’ Ayero sinasani nung zayero sou emore baunone dero usi-besi nasani ana-bonene nasani ou tauyao mininasani anasani dau yariniya.
45 Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Ayero nasani emo tuwa kapetegaora be nuna oko gao nasani ‘Nung mena oko kapetegariniya’ ayero sinasani nai emo tuwa nuna mene kapetegairo bumariniya. Buro soumani awiya yanakana wezero dero emo tumo diyao aung abena tamarineya masi deka auna pugariniya.
46 o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47 Soumani nung emo tuwa nuna auna buro ge gosinoiya, arata nung nona oko sosao yero emo tuwa nuna auna buro ge awiya oko dimao yariniya, awiya emo tuwa mene nung meko nibamu dariniya.
47 O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48 Arata soumani nung emo tuwara buro ge awiya oko gao nasani abena meko tamaora nona yariniya, awiya emo tuwa nuna mene nung maingkoka gege dariniya. Emo zo eno nona bainakama pugarineya, awiya nung abena bainakama pugaise sarineya. Nupema emo bauno mene emo zora waweng atu nona witao pugarineya, awiya nung abena witao nibamu pugaise sarineya.
48 Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir.
49 Na bumuwang, awiya tawing iyao gamoyana awaise bumuwang. Arare mena awaise ayero kotupunena.
49 Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50 Na yaya tame nanese sao mitiya, awiya ou buro tawing topetitiniya ayao ine yaya mene na topetariniya. Yeme na yaya auna buro oko yao, arata kotupunena moko nana mou-mesa niya ara.
50 Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!
51 Niye nane buro tawingna dung gere winadere dana amaise kotupunowita, nowa. Arata ayao aung ara. Na niye eno sane. Na bumuwang, awiya emo bauno gagausari bumuwang ara.
51 Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.
52 Yeme euneta ago oune emo bauno wawong zo garo dekaongna mitarineya, awiya gausero dubu etobe yarineya. Etama awiya iwo etobe eno yarineya. Nupema etobe awiya iwo etama eno yarineyato.
52 Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Awong eyero gagausarineya: Maungne mani emodi nuna aune awongto iwo wina-ye yarineyato; ai mani baunodi nuna aune awongto iwo wina-ye yarineyato; maingna aro ai imeti nuna aune iwo wina-ye yarineyato.” Ayero sena arauwa.
53 estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.
54 Yesu mene emo bauno eno eyero sena, “Niye bereze siwingyao dodopinoi giro mena eyero sinowa, ‘Wa wosariniya.’ Ayero sinowa wa wowosinoiya.
54 Dizia ainda ao povo: Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55 Deka ayero soma gori ziwinoi giro niye eyero sinowa, ‘Gora wari baina posariniya.’ Ayero sero nowa me yero noiya.
55 Quando vedes soprar o vento do sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56 Niye ge iwao emo me sao yero nowa! Niye tawingne berezera owe auna susuwa giro baingtitinowa. Arata niye nono yero be yeme euna susuwa oko giro baingtao yero nowi?
56 Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57 Tani iwaing yaese sao awiya niye nika niyetope nono yero oko wuyero gao yero nowi?
57 Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58 Otao nina zo mene ning gera pugairo kotora babasese sariniya, awiya ning bere-bere nung aune dema kaunsolra-una baungno ge awiya sero kora yeputo aung yae. Ayero oko yao yarinesa, awiya nung ning puro zaz emora-una babai zaz emo mene ning puro pu polisra-una gai awong ning puro pu bunao gare garineya.
58 Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59 Na niye eno sane. Ning bunao garo tebeba oko duwarinesa. Ning gitau otao nina auna abena apakana pugairo aung yero aune kasa daung yarinesa.” Yesu mene name ge nuna bere-bere niganenese ayero sena arauwa.
59 Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.