Romanos 11
Didza' cubi rucá'ana tsahui' (ZARNT) vs NVT
1 Naʼa rnníaʼ: ¿Naruʼ nusán nëʼë Dios bönachi Israel? ¡Bitiʼ caʼ naca caní! Nedaʼ caz nacaʼ bönniʼ Israel. Nacaʼ zxíʼini xiʼsóëʼ Abraham, en nababaʼ diʼa dza queëʼ Benjamín, zxíʼini cazëʼ Israel naʼ.
1 Então pergunto: Deus rejeitou seu povo, a nação de Israel? Claro que não! Eu mesmo sou israelita, descendente de Abraão e membro da tribo de Benjamim.
2 Dios bitiʼ nusán nëʼë bönachi queëʼ, nupa naʼ gurö́ cazëʼ queëʼ dza niʼte. ¿Naruʼ cabí núnbëʼëliʼ lë naʼ nazúaj lu guichi láʼayi ca naʼ benëʼ Elías? Bulidzëʼ Dios, en buzéguiëʼ bönachi Israel didzaʼ, gunnë́ʼ:
2 Não, Deus não rejeitou seu povo, que conheceu de antemão. Vocês sabem o que as Escrituras dizem a esse respeito? O profeta Elias se queixou a Deus sobre o povo de Israel, dizendo:
3 “Xan, chigulútiëʼ bönniʼ guluʼë didzaʼ uláz quiuʼ, en buluʼquinnajëʼ yuguʼ bucugu láʼayi quiuʼ ga buzéguigacatuʼ-baʼ böaʼ bë́dxidoʼ loʼ Liʼ. Tuzaʼ nedaʼ nagáʼanaʼ quiuʼ, ateʼ të́ʼënnëʼ ilútiëʼ caʼ nedaʼ.”
3 “Senhor, eles mataram teus profetas e derrubaram teus altares. Sou o único que restou, e agora também procuram me matar”.
4 Naʼa, ¿bizxi didzaʼ bubiʼë Dios? Caní gunnë́ʼ: “Nun chíʼigaca cazaʼ-nëʼ quiaʼ tsónnalalaj yuʼ chi gáyuʼë bönniʼ bitiʼ tuʼzechu zxíbigaquiëʼ lo budóʼ guiö́j naʼ nazíʼi le Baal.”
4 E vocês se lembram da resposta de Deus? Ele disse: “Ainda tenho outros sete mil que jamais se prostraram diante de Baal”.
5 Lëscaʼ caní naca dza ni zóaruʼ naʼa, nagáʼanagaca bal-la bönachi Israel, nupa naʼ gurö́ cazëʼ queëʼ Dios tuʼ ruzáʼ ládxëʼë caní quégaquiëʼ.
5 O mesmo acontece hoje, pois uns poucos do povo de Israel permaneceram fiéis, escolhidos pela graça de Deus.
6 Channö naca le ruzáʼ ládxëʼë caní quégaquiëʼ, bitiʼ naca niʼa que tu le gaca ilunëʼ. Laʼtuʼ guca niʼa que tu le gaca gunruʼ, lë naʼ ruzáʼ ládxëʼë queë́ruʼ Dios bítiʼrö gaca tu le ruzáʼ ládxëʼë queë́ruʼ.
6 E, se a escolha se dá pela graça de Deus, então não se baseia nas obras deles, pois nesse caso a graça deixaria de ser o que verdadeiramente é, ou seja, gratuita e imerecida.
7 ¿Bizxi caz innaruʼ naʼa? Lë naʼ gulaʼguíljëʼ bönniʼ Israel, bitiʼ bilaʼdéliʼnëʼ, pero chibilaʼdéliʼ le nupa niʼ gurö́ cazëʼ queëʼ Dios, ateʼ iaʼzícaʼrëʼ naʼ, Dios benëʼ zidi icja ládxiʼdoʼgaquiëʼ.
7 Portanto, a situação é esta: a maioria do povo de Israel não encontrou o que tanto buscava, mas uns poucos, aqueles que Deus havia escolhido, o encontraram, enquanto o coração dos demais foi endurecido.
8 Ca naca lë ni nazúaj lu guichi láʼayi, rnna: “Dios benëʼ ga nácagaquiëʼ chul-la niti.” Caní benëʼ, en sal-laʼ gaca ilaʼléʼenëʼ le runëʼ, en ilaʼyönnëʼ xtídzëʼë, bitiʼ caʼ taʼyéajniʼinëʼ. Caní naca quégaquiëʼ ga ridxintë dza ni zóaruʼ naʼa.
8 Como dizem as Escrituras: “Deus os fez cair em sono profundo. Até hoje, fechou-lhes os olhos para que não vejam, e tapou-lhes os ouvidos para que não ouçam”.
9 Ca naca lë ni bëʼë caʼ David didzaʼ, gunnë́ʼ:
9 Da mesma forma, Davi disse: “Que sua mesa farta se transforme em laço, em armadilha que os faça pensar que tudo vai bem. Que seus privilégios os façam tropeçar, e que recebam o que merecem.
10 Ilaʼchul-la guiö́j lógaquiëʼ, para cabí ilaʼléʼenëʼ.
10 Que seus olhos se escureçam para que não vejam, e que suas costas fiquem encurvadas para sempre”.
11 Naʼa rnníaʼ: ¿Naruʼ gulaʼchíxinëʼ yuguʼ bönniʼ judío ga bidxintë gulaʼnítiëʼ tsaz? ¡Bitiʼ caʼ guca caʼ! Gulaʼdáʼbaguëʼë xtídzëʼë Dios, ateʼ naʼa Dios ruʼë lataj uluʼlágaca nupa bitiʼ nácagaca judío para gunëʼ ga uluʼzxéʼenëʼ yuguʼ bönniʼ judío léguequi.
11 Acaso o povo de Deus tropeçou e caiu sem possibilidade de se levantar? Claro que não! Foram desobedientes e, por isso, Deus tornou a salvação acessível aos gentios, para que seu próprio povo sentisse ciúme.
12 Le gulunëʼ bönniʼ judío, gulaʼchíxinëʼ, ben ga bidxín quégaca bönachi yödzölió ni le naca ca tu yöl-laʼ tsahuiʼ. Channö caní guca, gutaʼ yöl-laʼ tsahuiʼ quégaca nupa bitiʼ nácagaca judío tuʼ gulaʼnítiëʼ yuguʼ bönniʼ judío, zxö́ntërö gaca le gataʼ quéguequi cateʼ yuguʼ bönniʼ judío naʼ uluʼhuöáquiëʼ queëʼ Dios.
12 Se os gentios foram enriquecidos porque os israelitas fracassaram ao rejeitar a salvação que Deus lhes oferece, imaginem como será maior a bênção para o mundo quando Israel for plenamente restaurado!
13 Naʼa reaʼ libíʼiliʼ bitiʼ nácaliʼ judío, rnníaʼ: Tuʼ nacaʼ gubáz nasö́l-lëʼë Dios lógaca nupa bitiʼ nácagaca judío, runaʼ zxön lë naʼ dë lu naʼa
13 Dirijo-me especialmente a vocês, gentios. E, uma vez que fui designado apóstolo aos gentios, enfatizo isso
14 para nadxi caʼ huáca gunaʼ ga uluʼzxéʼenëʼ bönniʼ uládz quiaʼ libíʼiliʼ, en caní gunaʼ ga uluʼlë́ʼ bal-lëʼ.
14 porque desejo que, de algum modo, o povo de Israel sinta ciúme e assim eu possa levar alguns deles à salvação.
15 Channö buluʼhuöáca bönachi nacuáʼ idú yödzölió queëʼ Dios tuʼ buluʼnítiëʼ yuguʼ bönniʼ judío xilátjagaquiëʼ, zxö́ntërö gaca le gataʼ quéguequi cateʼ uluʼhuöáziëʼ xilátjagaca cazëʼ naʼ. Gaca ca raca cateʼ tuʼbángaca nupa chinátigaca.
15 Pois, se a rejeição deles possibilitou que o resto do mundo se reconciliasse com Deus, a aceitação será ainda mais maravilhosa. Será vida para os que estavam mortos!
16 Channö rigúʼuruʼ quez queëʼ Dios cúa níladoʼ rubéajruʼ zíʼalö, lëscaʼ cúa naʼ nagáʼana naca quez queëʼ, en channö uzóaruʼ quez queëʼ Dios luí yaga, lëscaʼ ilaca quez queëʼ niʼa nëʼe yaga naʼ.
16 Se a parte da massa entregue como oferta é santa, então toda ela é santa. E, se as raízes da árvore são santas, os ramos também o serão.
17 Nácagaquiëʼ bal-lëʼ bönniʼ judío ca niʼa nëʼe tu yaga olivo narúgugaca, ateʼ libíʼiliʼ, ca niʼa nëʼe tu yaga olivo guíʼa, yöjtáʼaliʼ yaga olivo dxiʼa naʼ, en buáziliʼ xilátjagaca nupa naʼ gurúgugaca, en ruzíʼiliʼ xibé luí, en xichöni yaga olivo dxiʼa naʼ.
17 Mas alguns desses ramos, alguns do povo de Israel, foram cortados. E vocês, gentios, que eram ramos de uma oliveira brava, foram enxertados na árvore. Agora, portanto, participam do alimento nutritivo que vem da raiz da oliveira especial de Deus.
18 Que lë ni naʼ, bitiʼ gun ba zxön cuinliʼ, bitiʼ uzóaliʼ tsöláʼalö nupa nácagaca ca niʼa nëʼe naʼ narúgugaca. Channö run ba zxön cuinliʼ, ral-laʼ inö́ziliʼ calëga libíʼiliʼ rugáguliʼ luí yaga naʼ, pero luí yaga naʼ rugagu libíʼiliʼ.
18 No entanto, não devem se orgulhar de terem sido enxertados no lugar dos ramos que foram cortados, pois é a raiz que sustenta o ramo, e não o contrário.
19 Nadxi caʼ innóʼ: “Gulaʼrugu niʼa nëʼe yaga naʼ para gaca tsáziaʼ nedaʼ xilátjagaca.”
19 Talvez digam: “Esses ramos foram cortados para abrir espaço para nós”.
20 Nácatë didzaʼ ruʼu, pero gulaʼrúguiëʼ tuʼ cabí gulaʼyéajlëʼë, ateʼ yöjtóʼo liʼ yaga naʼ tuʼ réajlëʼu Dios. Que lë ni naʼ, bitiʼ ral-laʼ gun ba zxön cuinuʼ, pero ral-laʼ gádxinuʼ Dios.
20 É verdade, mas lembrem-se de que esses ramos foram cortados porque não creram e que vocês estão ali porque creem. Portanto, não se orgulhem, mas temam o que poderia acontecer.
21 Channö benëʼ Dios léguequi xíguiaʼ, nupa naʼ nácagaca caz niʼa nëʼe yaga dxiʼa naʼ, ¿naruʼ cabí gunëʼ xíguiaʼ caʼ liʼ?
21 Pois, se Deus não poupou os ramos naturais, também não poupará vocês.
22 Buyútsöcaʼ naʼa ca náquiëʼ dxiʼi ladxiʼ Dios, en ca rúndëʼë caʼ xíguiaʼ. Le nácatë rúndëʼë xíguiaʼ nupa naʼ gulaʼchixi, pero náquiëʼ dxiʼi ladxiʼ len liʼ. Que lë ni naʼ, ral-laʼ gúnticaʼsuʼ ca saʼyéaj yöl-laʼ dxiʼi ladxiʼ queëʼ naʼ, para cabí ichúguiëʼ caʼ liʼ lu yaga queëʼ naʼ.
22 Observem como Deus é, ao mesmo tempo, bondoso e severo. É severo com os que lhe desobedecem, mas é bondoso com vocês, desde que continuem a confiar em sua bondade. Mas, se deixarem de confiar, também serão cortados.
23 Lëscaʼ caní gaca quégaquiëʼ channö cabí uluʼgáʼanëʼ lu yöl-laʼ cabí réajlëʼ quégaquiëʼ, tsöjtáʼgaquiëʼ leyúbölö lu yaga naʼ, tuʼ napëʼ Dios yöl-laʼ huáca gunëʼ ga tsöjtáʼgaquiëʼ le leyúbölö.
23 E, se o povo de Israel abandonar sua incredulidade, será enxertado novamente, pois Deus tem poder para enxertá-los de volta na árvore.
24 Nacuʼ liʼ ca tu niʼa nëʼe gurugu lu yaga olivo guíʼa, en yöjtóʼo yaga olivo dxiʼa ga cuntu nu udáʼ tu niʼa nëʼe yaga guíʼa. Yénniʼtërö huáca quégaquiëʼ, nácagaca cazëʼ niʼa nëʼe yaga dxiʼa naʼ, huáca tsöjtáʼgaquiëʼ leyúbölö lu yaga quéguequi cazëʼ naʼ.
24 Vocês eram, por natureza, o ramo cortado de uma oliveira brava. Portanto, se Deus se mostrou disposto a fazer algo contrário à natureza ao enxertá-los em sua árvore cultivada, estará ainda mais disposto a enxertar os ramos naturais de volta na árvore da qual eles fazem parte.
25 Bö́chaʼadoʼ, rë́ʼëndaʼ inö́ziliʼ lë ni bigachiʼ, para cabí gun ba zxön cuinliʼ ca naca yöl-laʼ réajniʼi queë́liʼ. Buluʼhuöáca bal-la bönachi Israel zidi ladxiʼ, ateʼ caní iláquiëʼ ga idxinrö dza chinayázgaca yúguʼtë bönachi bitiʼ nácagaca judío ga rinná bëʼë Dios, nupa naʼ ral-laʼ uluʼlágaca.
25 Irmãos, quero que vocês entendam este mistério para que não se orgulhem de si mesmos. Alguns do povo de Israel têm o coração endurecido, mas isso durará apenas até que o tempo dos gentios se complete.
26 Tödi naʼ gataʼ lataj uluʼlë́ʼ caʼ yúguʼtë bönniʼ Israel, ca naʼ nazúaj lu guichi láʼayi, rnna:
26 E assim todo o Israel será salvo. Como dizem as Escrituras: “O libertador virá de Sião e afastará Israel
27 Lë ni naca didzaʼ dzaga gúnlenaʼ légaquiëʼ
27 E esta é minha aliança com eles: eu removerei seus pecados”.
28 Caní naca, gulaʼdáʼbaguëʼë didzaʼ dxiʼa, ateʼ Dios guléaj ládxëʼë légaquiëʼ para gaca uláliʼ libíʼiliʼ, pero nadxíʼinëʼ caʼ légaquiëʼ, tuʼ gurö́ cazëʼ queëʼ xuz xtóʼogaquiëʼ.
28 Muitos do povo de Israel agora são inimigos das boas-novas, e isso beneficia vocês, gentios. No entanto, porque ele escolheu seus patriarcas, eles ainda são o povo que Deus ama.
29 Tsaz runödzjëʼ Dios le runödzjëʼ, en tsaz rulidzëʼ bönachi.
29 Pois as bênçãos de Deus e o seu chamado jamais podem ser anulados.
30 Ca naʼ naca queë́liʼ, zíʼatëlö bitiʼ benliʼ ca rnna xtídzëʼë Dios, ateʼ naʼa ruhuéchiʼ ládxëʼë Dios libíʼiliʼ tuʼ cabí gulunëʼ yuguʼ bönniʼ judío ca rnnëʼ.
30 Em outros tempos, vocês, gentios, foram rebeldes contra Deus, mas agora, por causa da desobediência deles, vocês receberam misericórdia.
31 Lëscaʼ caní naca quégaquiëʼ naʼa, bitiʼ tunëʼ ca rnnëʼ Dios, pero caní gácasö ga idxinrö dza huéchiʼ ládxëʼë Dios légaquiëʼ, ca ruhuéchiʼ ládxëʼë libíʼiliʼ naʼa.
31 Agora eles são os rebeldes, e Deus foi misericordioso com vocês, para que eles também participem da misericórdia dele.
32 Dios guléaj ládxëʼë yúguʼtë bönachi para ilaʼdáʼbaguëʼë xtídzëʼë, para gaca huéchiʼ ládxëʼë yúguʼtëʼ.
32 Pois Deus colocou a todos debaixo da desobediência para que de todos tivesse misericórdia.
33 Zxö́ntërö naca yöl-laʼ tsahuiʼ queëʼ Dios, lë naʼ naca yöl-laʼ huáca zxön, en yöl-laʼ réajniʼi queëʼ. Cuntu nu gaca tséajniʼi le nuzóëʼ Dios gunëʼ, en bitiʼ gaca nu inözi yuguʼ le runëʼ Dios.
33 Como são grandes as riquezas, a sabedoria e o conhecimento de Deus! É impossível entendermos suas decisões e seus caminhos!
34 ¿Nuzxi caz guyéajniʼi le guzáʼ ládxëʼë Xanruʼ? ¿Nuzxi caz buzéajniʼi Lëʼ?
34 “Pois quem conhece os pensamentos do Senhor? Quem sabe o suficiente para aconselhá-lo?”
35 ¿Nuzxi caz bi bunödzaj queëʼ Dios para gun bayudxi bi ubiʼë Dios que?
35 “Quem lhe deu primeiro alguma coisa, para que ele precise depois retribuir?”
36 Yúguʼtë le dë narúajgaca lu nëʼë Dios, en taca lu nëʼë, en nácagaca para uziʼë xibéguequi. ¡Gácaticaʼsö queëʼ Dios yöl-laʼ ba! ¡Caʼ gaca!
36 Pois todas as coisas vêm dele, existem por meio dele e são para ele. A ele seja toda a glória para sempre! Amém.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Romanos 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.