Mateus 5
Testament cub coʼ nac diʼs ndac cheʼn Tad Jesucrist (ZAMNT) vs ARA
1 Co'se' gunèe Jesús anze'f thìb mènléy' nziri' con Jesús, Jesús mquée loo thìb yii co' ndub tya. Mdub Jesús loo yiia. Le' myen' xin' mté'th Jesús na, thidte mqueltàa, ngure myen' dib vuelt loo Jesús.
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 Mtlo Jesús, mblu' Jesús myen' xin' mté'th Jesús. Ndxab Jesús loo myen' taandxè':
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 ―Huen nda mèn, mèn, co' nden' le'n lezo' nac mèna mèn be'the loo Diox no co' nden' le'n lezo' yende mod li mèna con' ndac co' ndxòo lezo' Diox. Tac Diox co' ñibe'pe' loo mèna ndli par ndxàc con' ndac loo mèna.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Huen nda mèn co' nzi xi yéc no co' nzi xi lezo' tac Diox tegánque' lezo' mèna.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 Huen nda mèn nado' co' inacte mèn nate's no co' inacte mèn naxal', mèn co' ndoo xal' lezo', tac gàc che'npe' mèna loo izlyo' co' ngòc con' co' mcàbgòn Diox càa mèna.
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 Huen nda mèn co' ndyub yo'f lezo' no co' anze'f ndlya's que tee nalì mèna loo Diox xal mèn co' ndlyan' no co' ndxec lezo' tac Diox lyath no mèna que tee nalì mèna loo xtàa mèna no que tee nalì mèna loo Diox.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 Huen nda mèn co' ndlyat lezo' ñèe hues xtàa tac Diox lyatque' lezo' ñèe Diox mèna.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 Huen nda mèn co' ndxàp mod par li mèn sirv loo Diox thìb lì yéc mèn no thìb lì lezo' mèn tac mèna hui'que' loo Diox.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 Huen nda mèn co' ndli mbe nagàl lezo' hues xtàa mèn no ndli mèna ndxu' ndxàl lezo' hues xtàa mèn co' nziri' con nado' di's nado' cuent tac Diox mbez no ngòoque' Diox cuent le' mèna nacque' xin' Diox.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 Huen nda mèn co' ndyub ngu's mèn por mod co' nac mod ndac co' nzi tee ban mèna tac loo mèna tyalque' Diox no ta' Diox lugar yòo mèna loo cón che'n Diox par ñibe'pe' Diox loo mèna.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 Huen nda gu', myen', co'se' aseli mèn ta' mèn xyàn lezo' gu', no li mèn ngòc nguàal con' loo gu', no ñee mèn chol di's ye'rsin' loo gu' por cón chenen no maste.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Fxo'f nde' fxo'f ndla' lezo' gu' no gure gu' guyith guxìis tac con' roo no con' xèn gàc co' ta' Diox càa gu' loo bé' yiloa. Cona, ngue niin loo gu': Fxec gu' loo con' ndxàc loo gu' tac tatua'que' mque tee mdub ngu's mèn prob mèn co' mde'th di's co' ndxab Diox, mèn co' mque tee ban póla ndoore' co'se' gáal gu'.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 Tolo ndxab Jesús loo myen' xin' mté'th Jesús: Nde niin thìb con' loo gu': Neeque' gu' le' ted ndli par ne'yiza'de chol nít yèth o bél' co' ngo mèn ted loo, ¿lé'? Chele' teda alithe nzo'f di's nac ted co' inaziide par ne'yiza'de con' co' ngo mèn ted, sya, ya yende cón ntac ted. No cobii mèn ted par loo tub mèn loo ted. Tataa mod, ne, gu' nzo làth mèn co' alithe nque tee ban loo chol con' ye'rsin' par càba loo mèna le' mèna ne'tolode cua'n mod gàc mèna mèn ye'rsin' axta plóthe. Per chele' gu' ne'que tee ban ndacte loo mèn ye'rsin'a, càba le' mèna tolo li con' ye'rsin' axta plóthe no yende cón ntac gu' loo Diox. Sya, gàca loo gu' co' xà' Diox gu' loo zin' che'n Diox xal co'se' mblobii mèn teda.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Lomisque' ne, gu' nac xal xnìi loo mèn ye'rsin' loo izlyo'. Neeque' gu' no nda'que' gu' cuent le' thìb ciuda co' nziri' gáp loo thìb yii yende mod ga's loo mèn. Thidteneque' ndxú' ciudaa loo mèn.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Ne' ne' co mèn xnìi thìb lampr no yiloa tau' mèn loo lampr con thìb cajón. Ndxe'leque', quetal mèn lampr gáp par tenìi lampr loo mèn co' nzo le'n nyòo liz mèn.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Cona, ngue niin loo gu': Tataaque' bli gu' no fque tee ban ndac gu' loo mèn, gu' co', lìcque', nac xal xnìi loo mèn ye'rsin' loo izlyo' par hui' mèn no ta' mèn cuent loo ryethe con' ndac co' ndli gu'. Co'se' ñèe mèn le' gu' ndlique' con' ndac, le' sya, mèna tolo li gàc con' guryath no con' guryèn loo Diox xud gu' por cón che'n gu' làth mèn.
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 Ne'lide gu' xtùuz no ne' ne' yila's gu' le' daa ndal par techeen no ton'en ley co' mxo'f Moisés loo mèn. Ne'ngalten par ton'en ley co' mxo'f Moisés loo mèn. Ne' ne' ngalen par techeen di's co' gunii mèn co' mde'th di's co' ndxab Diox póla. Ne'ngalten par techeen no ton'en cón che'n leya no cón che'n di'sa. Ndxe'leque', ndalen par lipe'en ryethe con' cón nee di'spe' cón che'n ley no di's co' mde'th mèn co' ndxab Diox póla.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Tac, lìcpe' ba'i, na ngue nii lo gu': Láth be' nziri' bé' co' nac loo bé' no izlyo', ne'biichede nec thìb letr no nec thìb yalnibe' ne'zye'de no ne' ne' bix loo co' nac cón che'n ley co' mxo'f Moisés loo mèn axtaque' gàcque', no tyaaque', no tyubque' di's ryete con' co' mdoo lezo' Diox gàc por cón che'n ley co' mxo'f Moisés loo mèn.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Cona, ngue niin loo gu': Le' mèn co' tè'b no ne'lide mèn cas di's co' ñibe' ley co' mxo'f Moisés ndxè', co' nac yalñibe' co' nac más be'the, no chele' mèna ndlu' loo taamas mèn leque con' ndli mèna, Diox co cuent le' mèna nac más mèn be'the loo rye mèn co' ñibe' Diox. Per mèn co' ndyubdi's loo ryethe di's co' ñibe' ley co' mxo'f Moisés loo mèn, no ndlu' mèna loo xtàa mèna li xtàa mèna xalque' ndli mèna, le' sya, co Diox cuent gàc mèna mèn roo no mèn xèn loo taamas mèn loo cón che'n co'te' ñibe' Diox loo mèn.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Daa ngue nii loo gu': Chele' gu' ne'que tee ban ndacte thìb yalnaban co' nac thìb yalnaban más ndac leque mod co' nzi tee ban mèn co' ndlu' cón che'n ley co' mxo'f Moisés loo mèn nación Israel, no mod co' nzi tee ban mèn co' nac mèn xley' farise, le' sya, thidteneque' ne'gàcte loo gu' yòo gu' co'te' ñibe' Diox par ñibe' Diox loo gu'.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 Gu' nanee no nonque' gu' no nda'que' gu' cuent xal ngòc di's co' mblu' mèn mod che'n mèn loo xtàa mèn làth di's co' ndub loo ley co' mxo'f Moisés loo mèn pólle'a: Ne'guthte gu' xtàa gu'. Tac chele' chol mèn guth chol hues xtàa mèn, cón che'n mèna tub rez thìb juez.
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Per daa ngue nii loo gu': Chol mèn co' angnziri' ndxàc nayi' no ndxòo xyàn lezo' mèna ñèe mèna hues xtàa mèna, cón che'n mèna ndxàal tub rez thìb juez. Lomisque' ne, chol mèn co' nque di's con xtàa mèn, sya, cón che'n mèna ndxàal tyub rez loo mèn co' ndyoo ner, no co' ndyoo naa, no co' ñibe', loo mèn nación Israel. No chol mèn co' gab loo hues xtàa mèna le' mèna nac mèn naxèn no mèn nasan no mèn yéc brel, mèna nzo ryes yòo ye'rbìil co'te' ndxetoo bèel no quìi.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Más de cona, ngue niin con' ndxè' loo gu': Chele' chó gu' nzi yoo làth gu', no láth nzi yoo gu'a, hue' gu' gòn gu' no ofrend gu' par ta' gu'i loo cón che'n Diox no cuec gu' ofrend gu' co' nac gòn loo mes, no axta syare' te' lezo' gu' le' hues gu' no xtàa gu' ndxecloo ñèe gu',
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 sya, lá' gu' ofrend gu'a loo mes par ner ya gu', ya tàl gu' loo di's no loo cuent loo chol hues gu' no loo chol xtàa gu' co' ndxàc con' ye'rsin' loo. Sya, bere gu', ye'th gu' co'te' ndoo mes. No gab gu' loo Diox: Ofrend nu' ndxè', Tad Diox.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 Tolo ngue niin loo gu', ne: Chele' chol mèn co' ngyoo no gu' ya ta' part cón che'n gu' loo juez, bli gu' par tyoodi's ryop gu' mèna ned nda gu' ñeene' xá mod li gu' no xá mod gàc cón che'n gu' par ne'quexù'de mèna gu' loo juez ó loo xcal. Yiloa na, ta' juez o xcal gu' loo xa' co' nac tinient o mayor. Le' tinient o mayor na, co gu' lezi'f.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Lìcpe' ba'i, daa nii loo gu': Tya nzo gu'. Ne'ryo'de gu' lezi'f axtaque' zib gu' tmi co' nac mult gu'. Sya, co' juez o xcal gu' lezi'f.
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 Lomisque' ne, nonque' gu' no nda'que' gu' cuent xal ngòc di's no cuent co' mblu' mèn mod che'n mèn loo xtàa mèn làth di's co' ndub loo ley co' mxo'f Moisés loo mèn póla co' mbez: Ne'lide gu' yalburrid.
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Per daa ngue nii loo gu': Chol mèn co' ndyub yo'f lezo' ngüi' mèna loo thìb xa'got par gàal mèna xa'gota, mblile' mèna yalburrid le'n lezo' mèna con xa'gota.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 Lomisque' ne, angab na'i: Chele' gu' ndli cuent no nden' gu' le' ngudloo gu' co' nac ladli, lìcque', nac co' ndli par cua'n gu' xquin gu' no xtol gu', más huen blo' gu' ngudloo gu' thìb lad loo gu'. Tac más huen gàca loo gu' yende sa ngudloo gu' leque tyactìi dib lad gu' loo quìi no loo bèel le'n ye'rbiil.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 No chele' gu' ndli cuent le' ya' gu', lìcque', nac co' ndli par cua'n gu' xquin gu', más huen fcho' gu' ya' gu' no blobii gu' ya' gu' thìb lad loo gu'. Le' sya, más huen gàca loo gu' yende sa ya' gu' co' nac thìb part che'n lad gu' leque lyàa dib lad gu' le'n ye'rbìil. Por cona, thidtene ne'cua'nte gu' xquin gu' no xtol gu' par ne'yòode gu' le'n ye'rbìil.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 Tolo ndxab Jesús loo mèna:
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Per daa ngue nii loo gu': Chele' thìb mbi' lá'xù' xin' sa'lpe' mbi' no ingue lide xin' sa'l mbi' yalburiid, le' sya, leque mbi' ngue li par mbez mèn le' xin' sa'l mbi' ngue li yalburrid mastale' ingue lide xa'i. No mèn co' selya' con xa'got co' mblá'xù' sa'la ndoore', xa'bi'a ngue li yalburrid con xa'gota, ne.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 Más de cona, nonque' gu' no nda'que' gu' cuent xal mbez di's co' ndub loo libr co' ngòc ley co' mxo'f Moisés loo mèn póla co' mbez: Ne'lá'de gu' no ne'yathla'ste gu' li gu' co' mcàbgòn gu' li gu' co'se' mde'th gu' lèe Diox loo mèn par li gu' chol con'.
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Per daa ngue nii loo gu': Nec thìb mod no nec tedib mod ne'te'thte gu' lèe Diox. Nec thìb mod no nec tedib mod ne'te'thte gu', co' nee di's, nac lèe bé', xal ndli taamas mèn tac loo bé' nac co'te' nzo Diox.
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Ne' ne' te'th gu', co' nee di's, nac lèe izlyo' xal ndli taamas mèn. Tac izlyo' nac loo Diox xal co'se' ndli nii mèn descans loo thìb banc. Ne' ne' te'th gu', co' nee di's, nac lèe ciuda Jerusalén xal ndli taamas mèn. Tac ciuda Jerusalén nac lizpe' no làazpe' che'n rey roo no che'n rey xèn co' nac yub daa co' nac Crist.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Ne' ne' te'th gu', co' nee di's, nac lèe yéc gu' xal ndli taamas mèn. Tac gu' ne'gácte toxcua' nec thìb yis yéc gu', co' nac yis guch no co' nac yis nagat par yan'a thidtene tataa.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Más huen guuz gu': Neeca, o guuz gu': Tyè'. Tac ryete di's co' mbez mèn co' nac masre' di's loo con' mbezen ndxè', ale ndli mèn con'a por cón che'n Mebizya.
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 Más de cona, nonque' gu' no nda'que' gu' cuent xal mbez di's co' ndub loo libr co' nac ley co' mxo'f Moisés loo mèn póla: Chele' chó mèn cue yoo no teza' thìb mbi' thìb ngudloo xtàa mbi', mèn teza' thìb ngudloo mbi' co' mteza' ngudloo xtàa mbi'a, ne. Lomisque' ne, chele' chó mèn cue yoo no co' yèe thìb mbi' thìb quele xtàa mbi', lomisque' mod, co' mèn thìb quele mbi' co' mblo' quele xtàa mbi'a.
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Per daa ngue nii loo gu': Fxec gu' loo chol con' ye'rsin' co' li no mèn hues xtàa gu' gu'. Chele' chol mèn co' lya's quis thìb lad rloo gu', fte'b gu' tedib lad rloo gu' loo mèna par quis mèna tedib lad rloo gu', ne.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 No chele' chol mèn ndlya's li de mandar gu' no ale ndlya's mèna teche mèna camis gu', fta' gu' chamar gu' hue' mèna, ne.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Lomisque' ne, chele' chol mèn ndlya's ñibe'xù' mèna loo gu' par hue' gu' yó' co' nac che'npe' mèn xís gu' casque' son kilometr, be' gu'i xís gu' taason kilometr.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 No chol mèn co' ña'b ro chol con' loo gu', fta' gu' con' càa mèna. No chol mèn co' lya's teche gu' con' loo mèn, fteche gu'i loo mèna no ne'cà'de gu'i loo mèna.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 Más de cona, nonque' gu' no nda'que' gu' cuent xal ngòc di's co' mblu' mèn loo xtàa mèn xal mbez di's co' ndub loo ley co' mxo'f Moisés loo mèn póla: Fque' lezo' gu' gunèe gu' mèn co' ndxàc amiu gu'. Le' mèn co' nac ngolo ngola's che'n gu' na, gocloo gu' gunèe gu' mèna.
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Per daa ngue nii loo gu': Fque' lezo' gu' gunèe gu' mèn co' nac ngolo ngola's che'n gu'. Nado' di's nado' cuent tyoodi's no gu' mèn co' ñii yèe ñii tìi cón che'n gu'. Bli gu' con' ndac loo mèn co' ndxòo xyàn lezo' ñèe gu'. Gurez gu' Diox cón che'n mèn co' angnziri' ndli ngòc nguàal con' loo gu' no ndub ngu's mèn gu', ne.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 Chele' gu' li tataa, lìcpe' ba'i, gàc gu' xin' xud gu' Diox co' nzo loo bé'. Tac Diox xud gu'a ndli le' huiz ntenìi loo mèn ye'rsin' no loo mèn ndac. No ndli xud gu' Diox ndlyàa yuu loo mèn co' nac mèn nalì no mèn nambìi loo Diox no loo mèn ye'rsin'.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Tac chele' gu' ante nque' lezo' ñèe gu' mèn co' nque' lezo' ñèe gu', ¿ché' ndyac gu' ngue li gu' con' ndac loo Diox sya, cà'? Ingue lide gu' con' ndac loo Diox, ey. Tac axta mèn co' ndli cobrar tmi cón che'n contribución ndli tataa. Ante nque' lezo' mèna ñèe mèna mèn co' nque' lezo' ñèe leque mèna.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 No chele' gu' nii Diox ante loo mèn gulàazpe' gu', ¿chó con' ndac ndli gu' loo Diox co'se' ndli gu' tataa, sya? Yende chó con' ndac ndli gu' loo Diox chele' gu' ngue li tataa, ey. Tac leque con'a ndli mèn co' inacte mèn nación Israel. ¡Aa, gu' mèn izlyo'!
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Gòc gu' mèn nalì no gòc gu' mèn nambìi co', lìcque', nque' lezo' ñèe hues xtàa xal nac xud gu' Diox co' nzo loo bé', Diox co' nac Diox nalì no Diox nambìi. Tac xud gu' Diox nque'que' lezo' ñèe alux mèn.
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.