Lucas 6
Ocotlán Zapotec (ZAC_SIM) vs NVT
1 Guzac tubi dzë narziꞌi lduꞌu mënë, gudëdë Jesús con ra shini gusëꞌdë më catë nanú trigu. Lëꞌë shini gusëꞌdë më caniashi raiꞌ duꞌu shtë trigu nu quëshá guiaꞌa raiꞌ guëc duꞌu parë guëruꞌu bëꞌdchi gau raiꞌ.
1 Num sábado, enquanto Jesus caminhava pelos campos de cereal, seus discípulos colheram espigas, removeram a casca com as mãos e comeram os grãos.
2 Iurní ra mënë religiusë fariseo nazugaꞌa ngaꞌli, guná rall pë quëhunë raiꞌ. Gunaꞌbë diꞌdzë rall lu Jesús: ―¿Pëzielú runë të lo quë naná providë quëhunë të dzë narziꞌi lduꞌu mënë?
2 Alguns fariseus lhes disseram: “Por que vocês desobedecem à lei colhendo cereal no sábado?”.
3 Jesús bëquebi lu rall: ―¿Pë adë bíꞌldidiꞌi të lo quë nabëꞌnë David guahietë? Iurë bëldiaꞌnë grë shmënë David,
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 guatë́ David lidchi Dios. Gunaꞌzi David guetështildi sagradë nabëdchiꞌbë bëshuzi lu Dios. Gudáu David. Bëdëꞌë David gudáu ra mënë nazeꞌdënú lë́ꞌiꞌ. Perë guetështildi sagradë niétiquë bëshuzi ráuhin. Naprovidë gau cualquier mënë.
4 Ele entrou na casa de Deus, comeu os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer e os deu também a seus companheiros”.
5 Guaglaꞌguë guniꞌi Jesús: ―Nahia nguiu nabësheꞌldë Dios lu guë́ꞌdchiliu. Napa derechë guënibë́ꞌahia pë cusë gunë ra mënë dzë descansë.
5 E acrescentou: “O Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
6 Guzac stubi dzë narziꞌi lduꞌu mënë guatë́ Jesús iáduꞌu. Quëgluaꞌa më dizaꞌquë lu ra mënë. Ndë zugaꞌa tubi nguiu nagubidchi guiáꞌaiꞌ ladë ldi.
6 Em outro sábado, enquanto Jesus ensinava na sinagoga, estava ali um homem cuja mão direita era deformada.
7 Ra mësë shtë lëy con ra fariseo quëgldaꞌchi rall lëꞌë më parë guëná rall nia pë gunë më dzë narziꞌi lduꞌu mënë. Quëgldaꞌchi rall nia zunëac më parë guëdzelë rall mudë parë pë gunënú rall lëꞌë më.
7 Os mestres da lei e os fariseus observavam Jesus atentamente. Se ele curasse aquele homem, eles o acusariam, pois era sábado.
8 Perë Jesús guc bëꞌa pë llgabë quëhunë rall. Iurní guniꞌi më lu nguiu nagubidchi guiáꞌaiꞌ: ―Gudeꞌe ndëꞌë nu guasuldí guëláu. Lëꞌë nguiu ni guasuldill. Guzull catë guniꞌi më.
8 Jesus, porém, sabia o que planejavam e disse ao homem com a mão deformada: “Venha e fique aqui, diante de todos”, e o homem foi à frente.
9 Iurní guniꞌi Jesús lu ra nazugaꞌa: ―Rnaꞌbë diꞌdza tubi cusë. ¿Pë rniꞌi lëy shtë hiaꞌa? ¿Gunë nguiu bien u gunë nguiu mal dzë descansë? ¿Zúnëll rumëdi nguiu u zësáꞌnëll gati nguiu?
9 Então Jesus lhes disse: “Tenho uma pergunta para vocês: O que a lei permite fazer no sábado? O bem ou o mal? Salvar uma vida ou destruí-la?”.
10 Iurní Jesús gubiꞌa lu grë ra mënë nabëdëá ngaꞌli. Guniꞌi më lu nguiu: ―Bëldí guiáꞌal. Lueguë bëldí guiáꞌaiꞌ. Lueguë bëáquëll.
10 Depois, olhando para cada um ao redor, disse ao homem: “Estenda a mão”. O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada.
11 Ra fariseo nu ra mësë nalë́ bëldë́ rall. Iurní guzublú rall guënaꞌbë diꞌdzë lu saꞌ rall pë gunë rall con Jesús.
11 Com isso, os inimigos de Jesus ficaram furiosos e começaram a discutir o que fazer contra ele.
12 Laꞌni ra dzë ni Jesús ziaꞌa lu dani parë guadiꞌdzënúhiꞌ Dios. Guaꞌa gueꞌlë biadiꞌdzënúhiꞌ Dios.
12 Certo dia, pouco depois, Jesus subiu a um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Iurná brëgueꞌlë gunaꞌbë më ra shini gusëꞌdë më. Bëꞌnë më nombrar chiꞌbë chupë mënë parë gac rall poshtë shtënë më.
13 Quando amanheceu, reuniu seus discípulos e escolheu doze para serem apóstolos. Estes são seus nomes:
14 Ndëꞌë na lë ra poshtë: primërë poshtë lë Simón nu bëdëꞌë më stubi lë́hiꞌ, bërulë́hiꞌ Pedro. En seguidë na Andrés, bëchi Simón. Nanú Jacobo, nu Juan nu Felipe nu Bartolomé,
14 Simão, a quem ele chamou Pedro, André, irmão de Pedro, Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 nu Mateo nu Tomás nu Jacobo. Jacobo na shini Alfeo. Nu bëꞌnë Jesús nombrar Simón nanapë llëruꞌbë ánimo parë lëy.
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu, Simão, apelidado de zelote,
16 Nu nanú Judas, shini Jacobo con stubi Judas nabërulë́ Iscariote, el quë nabëꞌnë intriegu lëꞌë Jesús.
16 Judas, filho de Tiago, Judas Iscariotes, que se tornou o traidor.
17 Jesús con ra shini gusëꞌdë më, bietë raiꞌ lu dani. Cabezë raiꞌ lu lumë shtë dani con zihani narianaldë lëꞌë më. Nu zeꞌdë mënë zihani de Judea nu Jerusalén nu zeꞌdë rall regiuni shtë Tiro nu Sidón naquë́ ruaꞌ nisë ruꞌbë. Bëdchini rall parë guëquë́ diaguë rall shtiꞌdzë Jesús, nu parë gunë më rumëdi ra galguidzë shtë rall.
17 Quando Jesus e os discípulos desceram do monte, pararam numa região plana e ampla. Havia ali muitos de seus seguidores e uma grande multidão vinda de todas as partes da Judeia, de Jerusalém e de lugares distantes ao norte, como o litoral de Tiro e Sidom.
18 Nu ra nanapë mëdzabë fier laꞌni lduꞌi, bëac rall.
18 Tinham vindo para ouvi-lo e para ser curados de suas enfermidades, e os que eram atormentados por espíritos impuros eram curados.
19 Grë mënë rac shtuꞌu rall guëgaꞌldë rall shabë më parë guëac rall. Bënëac më narac lluꞌu con pudërë shtënë më.
19 Todos procuravam tocar em Jesus, pois dele saía poder, e ele curava a todos.
20 Iurní Jesús gubiꞌa lu shini gusëꞌdë më, nu guníꞌiꞌ: ―Dichusë të, adë nápëdiꞌi të zihani cusë shtë guë́ꞌdchiliu perë rnibëꞌa Dios lëꞌë të; tsutë́ të lugar catë na më Rëy.
20 Então Jesus se voltou para seus discípulos e disse: “Felizes são vocês, pobres, pois o reino de Deus lhes pertence.
21 ’Dichusë të, napë të nicidá laꞌni lduꞌu të iurneꞌ. Gunë të recibir lo quë narquiꞌni të. ’Dichusë të, lëꞌë të naruꞌnë iurneꞌ. Guëquitë lduꞌu të.
21 Felizes são vocês que agora estão famintos, pois serão saciados. Felizes são vocês que agora choram, pois no devido tempo rirão.
22 ’Dichusë të iurë rna záꞌquëdiꞌi mënë lu të, nu iurë rgu rall lëꞌë të iáduꞌu, iurë rushtiá rall guëc të, nu iurë guëniꞌi mënë na të cusë mal. Gunë rall grë ndëꞌë purquë na të shmëna, nguiu nabësheꞌldë Dios lu guë́ꞌdchiliu.
22 Felizes são vocês quando os odiarem e os excluírem, quando zombarem de vocês e os caluniarem como se fossem maus porque seguem o Filho do Homem.
23 Gulë bëquitë lduꞌu të nu gulë bëchesë tantë rquitë lduꞌu të dzë naguëniꞌi mënë cuntrë lëꞌë të. Zni ra shtadë guëlú rall bëꞌnë rall cuntrë ra nabiadiꞌdzë shtiꞌdzë Dios guahietë. Gulë bëquitë lduꞌu të purquë napë më tubi premi ruꞌbë gubeꞌe parë lëꞌë të.
23 Quando isso acontecer, alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antepassados deles trataram os profetas da mesma forma.
24 ’Perë rniaꞌa lu ra ricu, prubi de lëꞌë të purquë hia napë të grë lo quë narsëquitë lduꞌu të.
24 “Que aflição espera vocês, ricos, pois já receberam sua consolação!
25 ’Nu rniaꞌa lu të nanapë grë lo quë narac shtuꞌu të. Prubi de lëꞌë të purquë guëdchini tiempë guëaꞌnë të sin quë adë pë nápëdiꞌi të. ’Nu rniaꞌa lu të nabëquitë lduꞌi guë́ꞌdchiliu. Prubi de lëꞌë të purquë despuësë guꞌnë të nu cushtiá të.
25 Que aflição espera vocês que agora têm fartura, pois um terrível tempo de fome os espera! Que aflição espera vocês que agora riem, pois em breve seu riso se transformará em lamento e tristeza!
26 ’Nu rniaꞌa lu të nanapë gustë iurë lëꞌë mënë rniꞌi bien de lëꞌë të. Prubi de lëꞌë të purquë na të ziquë shtadë guëlú të. Shtadë guëlú të guniꞌi rall bien de nguiu bishi naguniꞌi na rall siervë shtë Dios.
26 Que aflição espera vocês que são elogiados por todos, pois os antepassados deles também elogiaram falsos profetas!”
27 Guaglaꞌguë guniꞌi Jesús: ―Rniaꞌa lu të nabini shtiꞌdza, gulë guc shtuꞌu ra narldënú lëꞌë të. Gulë bëꞌnë bien lu contrari shtë të.
27 “Mas a vocês que me ouvem, eu digo: amem os seus inimigos, façam o bem a quem os odeia,
28 Gulë guniꞌi bien lu narniꞌi guidzë guëc të. Gulë gunaꞌbë lu Dios por el quë narushtiá guëc të.
28 abençoem quem os amaldiçoa, orem por quem os maltratam.
29 Si talë chu cubë́ lul, adë rúnëdiꞌil ziquë bë́ꞌnëll; más bien bëdëꞌë lë́ꞌël cubëll stubi ladë. Si talë chu rquëduꞌu guëdchisú shábël, bëdëꞌë lë́ꞌël guëdchisull shmánguël.
29 Se alguém lhe der um tapa numa face, ofereça também a outra. Se alguém exigir de você a roupa do corpo, deixe que leve também a capa.
30 Gulë bëdëꞌë nacaꞌa el quë narnaꞌbë lul. Si talë chu rdchisú pë nápël, adë guënáꞌbëdiꞌil lull parë guënéꞌellin.
30 Dê a quem pedir e, quando tomarem suas coisas, não tente recuperá-las.
31 Gulë bëꞌnë tratë saꞌl igual ziquë rac shtúꞌul gunë rall tratë con lë́ꞌël.
31 Façam aos outros o que vocês desejam que eles lhes façam.
32 ’Si talë rac shtúꞌul lë́ꞌësë narac shtuꞌu lë́ꞌël, ¿pë premi gápël? purquë ra mënë mal rac shtuꞌu rall el quë narac shtuꞌu lëꞌë rall.
32 “Se vocês amam apenas aqueles que os amam, que mérito têm? Até os pecadores amam quem os ama.
33 Si talë runë të bien lë́ꞌësë narunë bien con lëꞌë të, ¿chu guëneꞌe premi cáꞌal? purquë ra mënë mal runë rall bien con saꞌ rall.
33 E, se fazem o bem apenas aos que fazem o bem a vocês, que mérito têm? Até os pecadores agem desse modo.
34 Si talë rúnël prështë dumí lë́ꞌësë ra naguëdchigrë́ lëꞌë dumí, ¿chu guëneꞌe premi cáꞌal? Ra mënë mal runë rall prështë dumí; quëbezë rall quilli mënë mizmë cantidá dumí.
34 E, se emprestam dinheiro apenas aos que podem devolver, que mérito têm? Até os pecadores emprestam a outros pecadores, na expectativa de receber tudo de volta.
35 Perë rniaꞌa lu të, gulë guc shtuꞌu ra mënë narunë cuntrë lëꞌë të. Gulë bëꞌnë bien con grë mënë. Gulë bëꞌnë prështë aunquë adë guëdchigrë́diꞌi rall dumí. Si talë quëhunë të ra cusë ni, gapë të premi ruꞌbë nu na të ziquë shini Dios nacabezë gubeꞌe. Pues Dios rac shtúꞌuiꞌ ra mënë mal nu quëhunë më bien con ra mënë nanadë rdë́ꞌëdiꞌi graci lu më.
35 “Portanto, amem os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles sem esperar nada de volta. Então a recompensa que receberão do céu será grande e estarão agindo, de fato, como filhos do Altíssimo, pois ele é bondoso até mesmo com os ingratos e perversos.
36 Gulë bëgaꞌa lduꞌu të ra mënë igual ziquë Shtadë të rgaꞌa ldúꞌiꞌ lëꞌë ra mënë.
36 Sejam misericordiosos, assim como seu Pai é misericordioso.”
37 ’Nu rniaꞌa lu të, adë rúnëdiꞌil juzguë saꞌl purquë gunë më juzguë lë́ꞌël igual ziquë quëhúnël juzguë saꞌl. Adë rúnëdiꞌil condenar mënë, nu Dios gúnëdiꞌi më condenar lë́ꞌël. Gulë bëꞌnë perdunë saꞌ të guëdubinú ldúꞌul nu Dios gunë më perdunë lëꞌë të.
37 “Não julguem e não serão julgados. Não condenem e não serão condenados. Perdoem e serão perdoados.
38 Gulë bëdëꞌë nacaꞌa nabënápëdiꞌi, iurní gunë Dios igual con lëꞌë të. Guëneꞌe më medidë completë hashtë guëquiꞌchi mëhin, hashtë guëniꞌbi mëhin, hashtë guërëꞌtsin, guëneꞌe më caꞌa të. Medidë nardë́ꞌël mizmë medidë gúnël recibir.
38 Deem e receberão. Sua dádiva lhes retornará em boa medida, compactada, sacudida para caber mais, transbordante e derramada sobre vocês. O padrão de medida que adotarem será usado para medi-los”.
39 Iurní guniꞌi Jesús tubi comparaciuni: ―¿Gu rac guësë́ ciegu stubi ciegu? Guërupë rall ldaguë rall laꞌni guëru.
39 Jesus deu ainda a seguinte ilustração: “É possível um cego guiar outro cego? Não cairão os dois num buraco?
40 Tubi narsëꞌdë lu mësë shtë́nëll, nádiꞌill más më ruꞌbë quë mësë shtë́nëll, perë iurë tsalú studi shtë́nëll, iurní gáquëll ziquë mësë shtë́nëll. Gulë guná bien guadë guëluaꞌa lëꞌë të.
40 Os discípulos não são maiores que seu mestre. Mas o aluno bem instruído será como o mestre.
41 ¿Pëzielú guëníꞌil lu saꞌl nanú tubi guiꞌlli laꞌni slull nu iurní nanú tubi trunquë laꞌni slul?
41 “Por que você se preocupa com o cisco no olho de seu amigo enquanto há um tronco em seu próprio olho?
42 ¿Lla guëníꞌil lu saꞌl: “Amigu, bëneꞌe sí guëdchisúa guiꞌlli nananú laꞌni slul”? Perë lë́ꞌël rnádiꞌil trunquë laꞌni slul. Lë́ꞌël nal falsë; gulú primërë trunquë nananú laꞌni slul, iurní gac guënal bien parë cul guiꞌlli laꞌni slu saꞌl.
42 Como pode dizer: ‘Amigo, deixe-me ajudá-lo a tirar o cisco de seu olho’, se não consegue ver o tronco em seu próprio olho? Hipócrita! Primeiro, livre-se do tronco em seu olho; então você verá o suficiente para tirar o cisco do olho de seu amigo.”
43 Guaglaꞌguë guniꞌi Jesús: ―Nanë́ mieti hiaguë zaꞌquë rnéꞌediꞌin nashi mal, nu hiaguë mal rnéꞌediꞌin nashi zaꞌquë.
43 “Uma árvore boa não produz frutos ruins, e uma árvore ruim não produz frutos bons.
44 Ra nashi naquë́ lu hiaguë rluaꞌa pë clasë hiaguë nahin. Adë tsagllíꞌidiꞌi ra mënë nashi higu lu hiaguë guitsë nu adë guësiétëdiꞌi ra mënë uvë lu hiaguë guitsë.
44 Uma árvore é identificada por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de arbustos espinhosos.
45 Tubi më zaꞌquë ruadiꞌdzë cusë zaꞌquë purquë nabënë na lduꞌu mënë ni. Perë tubi mënë mal ruadíꞌdzëll cusë nadë rlluíꞌidiꞌi purquë lë́ꞌësë mal nanú laꞌni ldúꞌull. Lo quë nananú laꞌni lduꞌu mënë ruadiꞌdzë rall.
45 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau. Pois a boca fala do que o coração está cheio.”
46 Guaglaꞌguë guniꞌi Jesús lu ra mënë: ―Rniꞌi të nahia el quë narnibëꞌa lëꞌë të ziquë shtadë të perë rúnëdiꞌi të cumplir shtiꞌdza.
46 “Por que vocês me chamam ‘Senhor! Senhor!’, se não fazem o que eu digo?
47 Iurní guëniaꞌa lu të lla na el quë naguidë rini shtiꞌdza nu rúnëll cumplir shtiꞌdza.
47 Eu lhes mostrarei como é aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Nall ziquë tubi nguiu narzaꞌa tubi hiuꞌu. Gudánill guetë catë naguëdchi guiuꞌu. Bëzáꞌall hiuꞌu lu cimientë shtë guëꞌë. Iurë lëꞌë nisë guaruꞌbë nu bëdëꞌë nisë hashtë guëaꞌ hiuꞌu, perë ni adë bëníꞌbidiꞌi hiuꞌu purquë zubë hiuꞌu lu guëꞌë.
48 Ele é como a pessoa que está construindo uma casa e que cava fundo e coloca os alicerces em rocha firme. Quando a água das enchentes sobe e bate contra essa casa, ela permanece firme, pois foi bem construída.
49 Perë el quë narini shtiꞌdza perë rúnëdiꞌill cuendë, na ziquë tubi nguiu narzaꞌa tubi hiuꞌu lu iuꞌlli perë nídiꞌi cimientë shtë hiuꞌu. Iurë guaruꞌbë nisë nu bëdëꞌë nisë hashtë guëaꞌ hiuꞌu, gurëhin lueguë. Completamente gualúhin sin ni tubi adë bë bëáꞌnëdiꞌi.
49 Mas quem ouve e não obedece é como a pessoa que constrói uma casa sobre o chão, sem alicerces. Quando a água bater nessa casa, ela cairá, deixando uma pilha de ruínas”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.