Lucas 12
Sierra de Juárez Zapotec NT (ZAA_TBL) vs ARA
1 Bitola nna bitùppa tè iỹé mili' ní ca enne' hàstaá qui'ni rùl·lianí ló nì'a luetsi quį de tántuani iỹé cą. Làniana gudulo Jesús gutixa'ánie ca discípulo qui'áa adí ca enseñanza nna rèe: Guyu le qui'ni làa thí' yeé'ni ca fariséuą' le, porqui'ni yala enne' tsè' rulue' cą pero álahuá hualíni cą.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Pero labí ttu cosa nu gàttsi' té sin qui'ni làa ilá'níą, nihua biỹa ttu secreto ní té sin qui'ni làa guna ri'u ą.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Acca iyaba ca cosa nu chi gunne le le' chul·la nna, pues ccą́ declarar le' la'yani'. Ą'hua nu chi gunne lànà le le' yú'u nna, ccą́ declarar dacca'ló taá.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Lebi'į amigos quia': Bittu gátsini le canu calatsi' quį gutti cą le, porqui'ni cuerpo teruba ccani cą gutti cą.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Inte' nna innia' nuỹa dàni le gátsini le: Lígátsi láni enne' huaccanie cúeé la'labàni qui' le, bitola nna té la'huacca quì'e gudàl·lee le lo yi'bél·laá. Acca nia' le qui'ni là enni'a nna ná qui'ni gátsini le.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Tsí álahua ritò'o gayu' ca bìnni to' por chuppa moneda to' rúbá làti cca i'yya cá. Pero labí riỹùl·lani Tata Dios nuỹa la ttu cą.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Pues, hàstaá ittsa' iqquia le nna báabànie iyáỹiani cą. Acca bittu gátsini le, porqui'ni lebi'į nna adítelá dacca' le tì'chula iỹetse' ca bìnni to'.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Inte' nna nia' le qui'ni nuỹa tediba gudàlianią inte' ru'a lo ca enne' nna, entonces ą'hua inte' Nubeyu' de Ỹiabara' nna inne huá' nu cca qui' le ru'a lo ca ángel qui' Tata Dios.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Pero nu labí thí'chí'ą qui'ni ną́ enne' quia' ru'a lo ca enne' nna, entonces ą'hua inte' nna labí guni ya' ą presentar ru'a lo ca ángel qui' Tata Dios.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Nuỹa tediba inne contra inte' Nubeyu' de Ỹiabara' nna huatta' bá perdón quì'į. Pero nu inne titsa' mal contra Espíritu Santo nna labí perdón gata' quì'į.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Canchu chi iche' cą le le' ca sinagoga nna gute cą le cuenta làtsi' ná' canu rigú'ubia' nna ca uxtícia nna, pues bittu nùyue cani le ti'iỹa o biỹa ecàbi le o biỹa gá le cą.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Porqui'ni la'a mísmutaá hóraá nna guni Espíritu Santo latsi' le nu dàni le inne le.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Làniana biria ttuą entre ca enne' ỹétsi'á nna rą ne: Maestro, gùtsì bál·la bèttsi' yà'ą' qui'ni íl·la'áníą interés qui' ta' tàta qui' tù'a nna gunną tsal·lue' quia'.
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Jesús nna rèe na: Lu' nubeyu', núní chi beduą inte' para ccá' juez qui' le, or para íl·la'áníá' biỹa té qui' le ni'i.
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Ra tìe iyaba cą: Lihue' cuidado de iyaba clase de la' dàlatsi', porqui'ni masqui'ba iỹeni ní ca cosa chi guta' qui' ca enne', pero bel·liu qui' quį nna bihua runną la'labàni qui' quį.
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Gutixa'a huánie cą attu comparación nna rèe: Loyu qui' ttu nubeyu' rico nna yala lènà' chi bedi'ą lì'į.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Lą nna gure' tìą yala belaba latsi'į nna uccuanią. Biagani gunia', qui'ni lagáru ná cu'á' adí ca lènà' quíyi'į.
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Làniana uccuanią: Chi yúá' biỹa gunia': adila tsa' gutáppa'a' ca cúrrali quíya'a nna gunia' canu adiru xeni, nía nna cu'ú tìa' iyaba ca lènà' quia', ą'hua adí bíỹaáru té quia' nna,
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 làniana edilátsa'a' nna épa'a' la'a mísmuba inte': Yala iỹeni lènà' chi túani lu' para iỹetse' ni ida, acca bedi' bá latsi' lu' nna gù'ya gutò bá nna bedacca' báni nna.
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Pero Tata Dios nna rèe na: Enne' necio ná lu', porqui'ni nèlà nna gatti lu'; iyaba nu chi túani lu' para la'a lu' ba nna, núlá quí' ccą́ cá.
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Ra huá Jesús: Ą' tení ná nu rudàni riqueza quì'į, pero lani Tata Dios nna yala pobre ną́.
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Bitola nna ra tè Jesús ca discípulo qui'áa: Acca nia' le qui'ni bittu nùyue ga tsé'e le por ti'iỹa ccá le nu go le nna, nihua ti'iỹa ccá le nu gaccu' le nna.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Pues, la'labàni qui' ri'u nna adila dàcca'ą tì'chula nu ri'ya ro ri'u; ą'hua cuerpo qui' ri'u, tì'chula nu raccu' ri'u.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Liuyuúruhuá ca bèqquìà. Pues bihua rada cą nìhua labí rutùppa cą lènà', nihua làa rudua cą cúrrali làti cu'ú cą yeda qui' quį. Pero Tata Dios nna ruì'e cą ro cą. Tsí álahuá adírulá dacca' le tì'chula' làcą cá.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Núní le ccani itùnì á tsàtsìtà de tántua nùyue canią cá.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Acca, canchu bihua ccani le guni le ttu cosa xcuichu to' rúbá nna, biala cca cathùtini le nùyue por bíỹaáru adí ca cosa cá.
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Liuyuúruhuá ca ìyyà nu anta' i'yatò' ti'iỹa riỹeni cą, pues labí biỹa tsina ní runi cą nihua labí rul·la cą tùu. Pero riquixa'ánia' le qui'ni nìhuani rey Salomón lani iyátení ca lári' fino nu guccu' bi nna, pero labí bilá' bi latsitè gani tì'a ca ìyyà tú'ą'.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Yala tsè'ni rugàccu' Tata Dios ca ixi' to' átsi'ini anta' cą ttu tsá teruba le' yétsiloyu nna guxtíla taá dia chì cą lo yi' le' horno. Lebi'į nna, tsí álahuá adila dispuesto ga'na Tata Dios para gugàccu'e le cá. Pero labí ríalatsi' le qui'ni iỹeni la'huacca té quì'e.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Acca lebi'į nna, bittu nùyue ga tsé'e le por ti'iỹa ccá le nu í'ya go le, bittu gulaba xàttagá latsi' le qui'ni làa etù la'ỹeni qui' le.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Porqui'ni iyaba ca cosį dua iqquia canu labí fe qui' quį té. Pero lebi'į nna dua Tàta Dios qui' le enne' hua yù bée qui'ni riquína'ni le ca cosį.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Acca adila tsa' líúdua iqquia le nu cca qui' reino qui' Tata Dios; làniana iyábani adí ca cosa nna, ni nada bá íl·lani cą.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Lebi'į ca carnero to' quia', ttu grupo xcuichu to' teruba ná le, pero bittu gátsini le, porqui'ni Tata Dios qui' lía nna chi rappée gusto gúnnée qui' le iyate nu rigú'ubi'e.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Acca, ligùttì' iyate nu té qui' le nna líúte qui' ca enne' ritè là'di'. Ą' modo nna gáta'ni le ca bolsa nu labí güé, quiere decir ttu tesoro qui' le le' ỹiabara' nu labí tté quì'į, làti lanú ubàna té nìhua làa runittilo bèl·là dìl·la' nna.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Porqui'ni làti té ca cosa nu dacca' qui' lía nna, nía huá du la' rulábalatsi' qui' le.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Lítsé'e listo, liugàl·la' léda taá ca lámpara qui' le,
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 para qui'ni ccá le tì'a canu rue' cuidado ru'a puerta ribeda cą qui'ni él·lani xana' caniá huía bi thá'a. Para qui'ni cuantu taání él·lani bi ínne taá bi ru'a puértaá nna, luégutaá ithàliani cą bi.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Ica'rubà ca siérvuá, porqui'ni canchu chi él·lani xana' caniá nna, taxácca' bi cą tsè'e cą al tanto. Hualigani te' nia' le qui'ni la'a làbabi nna gudu mandil ru'a lo bi nna gúxuani bi cą lo méỹaá nna gute bi nu go cą.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Màsqui'ba él·lani bi ttú ríluela yèlà o màsqui'ba él·lani bi ttú ritìį tsunna díla, pero yala ica'rubà ca siérvuá porqui'ni gulèda cą hàstaá qui'ni el·lani bi.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Lítelíni attu ejémpluį: ttu tàta nna cáalá yùą biỹa hora íl·lani ubana litsi'į nna, entonces labí gá'athią, anía modo nna labí hue'él·la'ą nuỹa cuaną biỹa té le' yu'u qui'į.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Acca, ą'hua lebi'į nna lítsé'e al tanto, porqui'ni méruání hora nu nìdi làa rulába latsi' le nna, de repente taá él·lani Nubeyu' de Ỹiabara'.
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Làniana Pedrua nna ra bi e: Señor, tsí gùnne cuią'lu' comparación nì para intu' teruba o tsí para iyaba ca enne' áccá.
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Becàbi Señor nna rèe: Nuni nua' ná siervo fiel nu té la' riyenitsè' quì'į acca bethà'na tè xana' niá na le' yú'u qui' bía para huí'ą na cuidado nna gútią nu go qui' adí canu runi tsina hora ná qui'ni go cą cá.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Ica'rubà siérvuá canchu chi étsina' xana' niá nna ilá'ni bi ą qui'ni runią voluntad qui' bi.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Hualigani te' nia' le qui'ni gute bi làtsi' ní'į iyate nu té qui' bi para cu'úbi'ą.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Pero canchu siérvuá gulaba latsi'į nna cánią: Alahuá anna tè él·lani xana' ya'a, làniana thulo chìą huí'ą ca mózuá nna ca criádaá nna, ą'hua í'ya gúą hàstaá qui'ni ttáanią.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Làniana nìyalatsi' siérvuá nna él·lani xana' niá tsá nu nìdi làa ribedą bi, hora nu labí yùą nna. Acca xana' niá nna idí'ni guni bi ą castigar, làniana gudàl·la tè bi ą lani adí canu labí runi tsè'.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 Siervo nu hua yù bą́ biỹa nuá rú'ulatsi' xana' niá qui'ni gúnią, atsi'íni labí benią duel·la' gunią nu náni bi ą mandado, entonces lą nna thí'ą iỹetse' castigo.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Pero siervo nu labí nabia'ni nu rú'ulatsi' xàni'į nna benią nu dacca' ccáníą castigar nna, lą nna huaỹia' lá íyaá'ą. Acca nia' le qui'ni nuỹa tediba thí' iỹeni nna, entonces iỹeni huá enàbani cą na. Ą'hua nuỹa tediba gute cą làtsi' ní'į adí iỹeni nna, entonces adila iỹeni enàba ỹíya'ni cą na.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Inte' nna daya' para thulua' ttu tsina nu gál·lá'ą le' yétsiloyu tì'a ttu yi' nna gunią vencer iyaba ca cosa mal. Demasiado rú'ulátsa'a' qui'ni gál·lá'ą prontu taá.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Náduel·la' ttía' por ttu sufrimiento nna yala sufrir canilátsa'a' hàstaá qui'ni i'yu tsá ccą́ cumplir.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Tsí rulaba latsi' le qui'ni daya' para qui'ni bíttuúru ccá chuppa la' rulábalatsi' cá. Labí, sino íl·lá'a lánia' la' rulábalatsi' qui' ca enne'.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Porqui'ni dèsdeba nna làti tsè'e gayu' enne' le' ttu familia nna, la'ání luetsi quį; tsunna cą contra chuppa cą nna, chuppa cą contra tsunna cą nna;
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 ttu tàta nna contra ỹi'nį, ą'hua ỹi'ni contra tàta quì'į; ttu nàna contra ỹi'ni niulíį, ą'hua ỹi'ni niula contra nàna quì'į; suegra contra ỹolitsi'į, ą'hua ỹolitsi' contra suegra quì'į.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Ra ruhuée ca enne' ỹétsi'á: Canchu chi rilá'ni le rel·lani bía lado renia bitsa nna, entonces rena taá le: Chi da' iyya. Anía ccá nna.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Ą'hua canchu chi riria be' lado sur la nna, entonces rena le: Yala ubá ccá. Anía ccá nna.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Hua ritelí báni le ca seña nu cca qui' ca tiempo ỹiaba nna yétsiloyu nna. Bialacca rena le qui'ni labí télini le ti'iỹa ná cosa importante nu cca le' yétsiloyu anna dacca'ló taá ni'i. Labí líni le.
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 Bianicca labí la' riyeni tsè' té qui' le para cueqquia latsi' le guni le nu ná tsè' ni'i.
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Canchu ttu enne' dia bi hue' parte contra lu' ru'a lo uxtícia nna, entonces lu' nna ná qui'ni eyaccatsè' telá lu' bi miéntraste yù'u lu' néda lani bi para qui'ni làa gute bi lu' cuenta lani juez, porqui'ni enne' ná juez nna gute bi lu' cuenta lani ca policia para gudàl·la cą lu' làti ccá lu' castigar.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Inte' nna nia' lu' qui'ni labí eria lu' nía hàsta'na quiỹa lu' iyate nu ruthítsini cą lu'.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.