Lucas 1
Yoʼowe Jesukrijtota itom yaʼariakaʼu betchiʼbo juʼu bemelaka liojta betana lutuʼuria yaʼari (El Nuevo Testamento en yaqui) (YAQNT) vs VC
1 Juebenaka au ji'opla, juka' inim ito nasuk yeu sikamta si'imeta yuma'isi, tu'isi a' ji'ojtebaekai,
1 Muitos empreenderam compor uma história dos acontecimentos que se realizaram entre nós,
2 tua junama wa'am intok jume' a' wee taitek naateka a' bichakame, intok junak inika'a, Krijtota betana nok lutu'uriata tekiaka, yee majtakame, itom a' majtaka'a benasia.
2 como no-los transmitiram aqueles que foram desde o princípio testemunhas oculares e que se tornaram ministros da palavra.
3 Inepo juni'i ket nee inika'a aet nee suaka, tua a' naatelaapo naateka nee ino a' majtai. Intok nee inika'a yuma'isi in eu a' ji'ojtenee'u, nee junuen a' tu'i machia, tua in naksi eiyaa'u Teopilo' teame.
3 Também a mim me pareceu bem, depois de haver diligentemente investigado tudo desde o princípio, escrevê-los para ti segundo a ordem, excelentíssimo Teófilo,
4 Junuen, juka' lutu'uriata em majti, tu'isi intok yuma'isi em a' ta'aane' betchi'bo.
4 para que conheças a solidez daqueles ensinamentos que tens recebido.
5 Junak juka' Eroorej teamta, bwiaraa Jurea' tea'po che'a a' yo'otuko, seenu, te'opopo tekiakame, Sakariaj teaka ama jiapsan. Ini'i, senu Abiaj teamtaim betana tekiakammak weyen. Ju'u inia jubiawa, Elisabet tean. Intok ini'i ket, ju'u che'a bat naataka, ju'u te'opopo tekiakammeu che'a yo'owe, Aaron teamta yoemrata betana yeu simriakan.
5 Nos tempos de Herodes, rei da Judéia, houve um sacerdote por nome Zacarias, da classe de Abias; sua mulher, descendente de Aarão, chamava-se Isabel.
6 Inime'e nau, Liojta bichapo yuma'isi si'imeku tu'isi jiapsan. Intok Liojta betana juka' nesauri ji'ojteita, yuma'isi a' bo'o joorian. Junuen beja, kaabe jita ka tu'ik betana a amet nokakai.
6 Ambos eram justos diante de Deus e observavam irrepreensivelmente todos os mandamentos e preceitos do Senhor.
7 Taa inime'e ka yoemiakan, bwe'ituk ju'u Elisabet teame ka a yoemian. Ketchia bempo nawit jaibu tua yo'otuimtukan.
7 Mas não tinham filho, porque Isabel era estéril e ambos de idade avançada.
8 Senu ta'apo, junak ju'u Sakariajta, aamak tekiakame, inime'e junuen, Liojta bichapo, jume' te'opopo tekiakame joa'uta bem a' ya'anee'uta ameu a' yumako,
8 Ora, exercendo Zacarias diante de Deus as funções de sacerdote, na ordem da sua classe,
9 jume' te'opopo tekiakame nasuk, bem a' bo'o jooria'a benasia, junuen, ju'u Sakariaj teamtau yeu pu'awaka au yuumak, aapo'ik jum Liojta te'opopo wajiwa aneka, junama'a, kopaalim benak win jubak a' taya'ane' betchi'bo.
9 coube-lhe por sorte, segundo o costume em uso entre os sacerdotes, entrar no santuário do Senhor e aí oferecer o perfume.
10 Junaka'a kopaalim benak win jubak ket a' taya'awaao, si'ime jume' ama aneme, pa'aku aneka Liojtau bicha nookan.
10 Todo o povo estava de fora, à hora da oferenda do perfume.
11 Junako, ju'u Sakariiaj teamtau, Liojta betana ankeles, junama'a junaka'a win jubak a' tattaawa'po, batatana weyeka au yeu machiak.
11 Apareceu-lhe então um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do perfume.
12 Juka' ankelejta bichakai, ju'u Sakariias, kaachin an machiakan. Intok tua majaen.
12 Vendo-o, Zacarias ficou perturbado, e o temor assaltou-o.
13 Taa ju'u ankeles iniau:
13 Mas o anjo disse-lhe: Não temas, Zacarias, porque foi ouvida a tua oração: Isabel, tua mulher, dar-te-á um filho, e chamá-lo-ás João.
14 Tua em allea'u intok Liojtau bicha em a' baisae'u et aune. Intok juebenaka inika'a yeu yoemtuko tua alleene.
14 Ele será para ti motivo de gozo e alegria, e muitos se alegrarão com o seu nascimento;
15 Bwe'ituk ju'u em yoemia, Liojta bichapo tua eiyaawaka bitnaa. Ini'i, pa'asi ba'awata intok juka' ba'ata yee nanaakoamta ka ji'ine. Intok Liojta tu'u jiapsi, kia kee yeu a' tomteo naatekai yuma'isi aet annee.
15 porque será grande diante do Senhor e não beberá vinho nem cerveja, e desde o ventre de sua mãe será cheio do Espírito Santo;
16 Ini'i, jume' Ijra'el yoemrata betana, juebenam, bem achai Liojta, juchi am suale' betchi'bo am aniane.
16 ele converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor, seu Deus,
17 Ini'i Joan, itom yo'owata bepa weene. Intok ini'i, ju'u bat naatakai Liojta betana noktuawakame, Eliaj tuka'uta benaka, Liojta betana utte'ata aet aune. Junuen, jume' achaiwaim, bem yoemiammak am tu'ute betchi'bo. Intok jume'e, kaita yo'oreme, Liojta bem yo'ori ta'aane' betchi'bo. Ini'i inien, ju'u yoemratau noknee, junuen juka' itom yo'owata, tu'isi bem a' mabetne' betchi'bo ―ti au jiiak.
17 e irá adiante de Deus com o espírito e poder de Elias para reconduzir os corações dos pais aos filhos e os rebeldes à sabedoria dos justos, para preparar ao Senhor um povo bem disposto.
18 Ju'u Sakariaj teame ju'u ankelejtau:
18 Zacarias perguntou ao anjo: Donde terei certeza disto? Pois sou velho e minha mulher é de idade avançada.
19 Ju'u ankeles inika'a inen yoopnak:
19 O anjo respondeu-lhe: Eu sou Gabriel, que assisto diante de Deus, e fui enviado para te falar e te trazer esta feliz nova.
20 Taa i'an, juka' in eu teuwaaka'uta, ka em a' sualeka' betchi'bo, ka nokaka empo tawane. Intok empo ka a noknee, juka' em yoemiata yeu a' tomte'po tajtia. Ini'i, taewai au yeu a' pu'arit chupne ―ti au jiiak.
20 Eis que ficarás mudo e não poderás falar até o dia em que estas coisas acontecerem, visto que não deste crédito às minhas palavras, que se hão de cumprir a seu tempo.
21 Intok junama'a, ju'u yoemra, pa'aku aneka, jiba juka' Sakariajta a' bo'o bichan. Intok inime'e ka ju'unee machiakan, aapo'ik junama'a te'opopo binwatuka, ka yeu a' weyeo.
21 No entanto, o povo estava esperando Zacarias; e admirava-se de ele se demorar tanto tempo no santuário.
22 Pa'akun yeu sikaa, ju'u Sakariaj teame ka a ameu nookan. Junak bempo ju'une'eak, aapo'ik junama'a te'opopo wajiwa, Liojta betana jita a' bittuawaka'po. Intok ini'i maammea ameu nookan. Bwe'ituk ka nokaka tawalatukan.
22 Ao sair, não lhes podia falar, e compreenderam que tivera no santuário uma visão. Ele lhes explicava isto por acenos; e permaneceu mudo.
23 Junak taewaim simsuko, Sakariaj teamta jum te'opopo a' joo'ea'uta ya'asuka, a' jo'au bicha siika.
23 Decorridos os dias do seu ministério, retirou-se para sua casa.
24 Iniat chukula ju'u a' jubiawa, Elisabet teame, juka' chukula yeu a' yoemianee'uta mabetak. Intok mamni mechammeu tajtia a' jo'a betana ka mekka bicha yeu siika, naas waateka:
24 Algum tempo depois Isabel, sua mulher, concebeu; e por cinco meses se ocultava, dizendo:
25 “Ju'u in yo'owa Lios, inile benak nee bittuak, i'an junuen, watem ka intok jaana nee eiyaane' betchi'bo”, ti ean.
25 Eis a graça que o Senhor me fez, quando lançou os olhos sobre mim para tirar o meu opróbrio dentre os homens.
26 Busan meecham am weyeo, ju'u Lios senu ankeles, Jabiel teamta, bwiaraa Kalilea' tea'po, ili jo'ara Nasaret tea'u a' bittuak,
26 No sexto mês, o anjo Gabriel foi enviado por Deus a uma cidade da Galiléia, chamada Nazaré,
27 junuen inika'a, senu jamut bemeta, Maria' teamtau a' noitine' betchi'bo. Ini'i beeme, seenuk, Jose' teamta a' kunanee'ut ju'uneaka jiapsan. Inika'a, ju'u bat naataka che'a yo'o ya'ari Labiituka'uta yoemiam betana yeu simriata.
27 a uma virgem desposada com um homem que se chamava José, da casa de Davi e o nome da virgem era Maria.
28 Ju'u ankeles, jum aapo'ik kateka'u au yepsak. Intok ini'i:
28 Entrando, o anjo disse-lhe: Ave, cheia de graça, o Senhor é contigo.
29 Taa junak aapo, juka' ankelejta bichakai, kaachin an machika taawak inika'a au a' teuwaaka'u betana. Intok ju'uneepean, jitat tua, junuen jiaka a' noka'ut.
29 Perturbou-se ela com estas palavras e pôs-se a pensar no que significaria semelhante saudação.
30 Junako ju'u ankeles:
30 O anjo disse-lhe: Não temas, Maria, pois encontraste graça diante de Deus.
31 I'an empo, chukula em yoemianee'uta mabetnee intok empo o'outa yoemianee intok inika'a empo Jesuj ti a' teatuane ―ti au jiiak―.
31 Eis que conceberás e darás à luz um filho, e lhe porás o nome de Jesus.
32 Bwe'ituk ini'i, aapo tua eiyaanaa. Lios ju'u aman teekau jiapsaka, si'imem bepa yo'orisi machika, Liojta yoemia ti ta'eenaa. Ju'u achai Lios intok, ju'u che'a yo'o ya'atuka'u, Labiita, aapo'ik inika'a aet yeu simriatuka'uta benasia, che'a a' yo'o ya'ane.
32 Ele será grande e chamar-se-á Filho do Altíssimo, e o Senhor Deus lhe dará o trono de seu pai Davi; e reinará eternamente na casa de Jacó,
33 Junuen, jiba betchi'bo, juka' Ijra'el yoemrata, aapo'ik am kuaktane' betchi'bo. Intok ju'u a' nesawee'u jakwoo juni'i ka lu'utineekai.
33 e o seu reino não terá fim.
34 Junak ju'u Maria, ju'u ankelejtau:
34 Maria perguntou ao anjo: Como se fará isso, pois não conheço homem?
35 Ju'u ankeles inika'a inen yoopnak:
35 Respondeu-lhe o anjo: O Espírito Santo descerá sobre ti, e a força do Altíssimo te envolverá com a sua sombra. Por isso o ente santo que nascer de ti será chamado Filho de Deus.
36 Ketchia, wa'a em wawaai, Elisabet teame o'outa yoemiane, ini'i jaibu tua yo'otuitaka juni'i. Junuen san ju'u ka a yoemia' teame, i'an busan mecham po weye, bwe'uukai.
36 Também Isabel, tua parenta, até ela concebeu um filho na sua velhice; e já está no sexto mês aquela que é tida por estéril,
37 Bwe'ituk Liojta betchi'bo, tua kaita aayuk, ka a' joa'u.
37 porque a Deus nenhuma coisa é impossível.
38 Junak ju'u Maria:
38 Então disse Maria: Eis aqui a serva do Senhor. Faça-se em mim segundo a tua palavra. E o anjo afastou-se dela.
39 Juname'e taewaimmet ju'u Maria, tua au bamijtuakai, ili jo'arau, bwiaraa Jurea' tea'u, kaupo kateka'u bicha siika.
39 Naqueles dias, Maria se levantou e foi às pressas às montanhas, a uma cidade de Judá.
40 Intok junaman, ju'u Sakariaj teamta kariu yepsaka, tawabaeka aman kibakek. Intok juka' ama Elisabet teamtau tebotek.
40 Entrou em casa de Zacarias e saudou Isabel.
41 Junak ju'u Elisabet, aapo'iku tebotewakamta, aapo'ik a' jikkajako, inia tompo ju'u uusi au yoyoak. Intok ju'u Elisabet junama'a lautipo, yuma'isi Liojta tu'u jiapsi aet aanek.
41 Ora, apenas Isabel ouviu a saudação de Maria, a criança estremeceu no seu seio; e Isabel ficou cheia do Espírito Santo.
42 Junak aapo, tua kusisi nokaka:
42 E exclamou em alta voz: Bendita és tu entre as mulheres e bendito é o fruto do teu ventre.
43 Ka neu lutu'uriak junuen juka' in yo'owata ae a'abo sikaa, nee a' bitne' betchi'bo.
43 Donde me vem esta honra de vir a mim a mãe de meu Senhor?
44 Bwe'ituk kia juka' em teboteka'uta, nee a' jikkajak jiba, ju'u in asoa, alleerimmea in tompo au yoyoak.
44 Pois assim que a voz de tua saudação chegou aos meus ouvidos, a criança estremeceu de alegria no meu seio.
45 Tua alleenee empo a' sualekame. Bwe'ituk junuen yeu yuma'ane, ju'u achai Liojta eu teuwaari ―ti au jiiak.
45 Bem-aventurada és tu que creste, pois se hão de cumprir as coisas que da parte do Senhor te foram ditas!
46 Junako inen jiiak ju'u Maria:
46 E Maria disse: Minha alma glorifica ao Senhor,
47 Intok in jiapsi, juka' in yo'owata, ju'u nee jinne'uneemta betchi'bo tua allea.
47 meu espírito exulta de alegria em Deus, meu Salvador,
48 Bwe'ituk ju'u Lios, inika'a kaita'po che'a eiyaawaka ae betchi'bo jiapsamta, tu'ik a' ya'arialaa.
48 porque olhou para sua pobre serva. Por isto, desde agora, me proclamarão bem-aventurada todas as gerações,
49 Bwe'ituk Lios, ju'u si'imeku yumaka a jita joame, eiyaawatchika, tu'ik nee bittualaa.
49 porque realizou em mim maravilhas aquele que é poderoso e cujo nome é Santo.
50 Aapo, si'imem wame'e a' yo'ori ta'aaka jiapsame, jiba am nak jiokoleka am bitne.
50 Sua misericórdia se estende, de geração em geração, sobre os que o temem.
51 Eiyaawatchik bweresi weyemta ya'ari.
51 Manifestou o poder do seu braço: desconcertou os corações dos soberbos.
52 Jume' che'a yo'otaka jokaa, nesaweme, junaka'a am u'aak.
52 Derrubou do trono os poderosos e exaltou os humildes.
53 Jume' kaitae emo ania machim, tu'ik yu'in am bittuak.
53 Saciou de bens os indigentes e despediu de mãos vazias os ricos.
54 Ae betchi'bo jiapsisukamta, Ijra'el tuka'uta betana juka' yoemrata, a' aniak.
54 Acolheu a Israel, seu servo, lembrado da sua misericórdia,
55 Inika'a a' chupne'eti jiaka, itom yo'owasuka'ummeu a' teuwaaka'po amani.
55 conforme prometera a nossos pais, em favor de Abraão e sua posteridade, para sempre.
56 Ju'u Maria intok, junama'a ju'u Elisabetta mak, baji metpo ama taawak. Intok chukula, juchi ini'i a' jo'au bicha nottek.
56 Maria ficou com Isabel cerca de três meses. Depois voltou para casa.
57 Chukula intok yuumak ju'u taewai, juka' Elisabetta junuen aet a' yoemianee'u betchi'bo. Intok ini'i, ili o'outa asoak.
57 Completando-se para Isabel o tempo de dar à luz, teve um filho.
58 Jume' ae naapo jo'aakame, intok a' wawaim, a' uttiaka a' alleetuabaeka aman au yajak, achai Liojta junuen tua tu'ik a' ya'arialaa'uta ju'uneiyaatakai.
58 Os seus vizinhos e parentes souberam que o Senhor lhe manifestara a sua misericórdia, e congratulavam-se com ela.
59 Jume' woj naiki taewaim weyeo, waate, jume' juka' usita sirkunsiraaroaneeme aman yajak. Juname'e intok, Sakariahta, a' achaiwata team a' teatuabaen.
59 No oitavo dia, foram circuncidar o menino e o queriam chamar pelo nome de seu pai, Zacarias.
60 Taa ju'u a' malawa:
60 Mas sua mãe interveio: Não, disse ela, ele se chamará João.
61 Intok inime'e:
61 Replicaram-lhe: Não há ninguém na tua família que se chame por este nome.
62 Junak, ju'u usita achaibeu, inime'e maammea au nattemaek, junuen aapo'ik jachin a' teatuabae'po ju'uneebaekai.
62 E perguntavam por acenos ao seu pai como queria que se chamasse.
63 Ju'u a' achaiwa, jita aet a' ji'ojtenee'uta a'awak intok: “Joanim ti teane”, ti ji'ojtek. Intok iniet si'ime suum eaka taawak.
63 Ele, pedindo uma tabuinha, escreveu nela as palavras: João é o seu nome. Todos ficaram pasmados.
64 Jiba junama lautipo ju'u Sakariaj teame juchi a nookak. Intok aapo, Liojtau bicha tua alleaka a' baisae'uta teuwaa taitek.
64 E logo se lhe abriu a boca e soltou-se-lhe a língua e ele falou, bendizendo a Deus.
65 Intok si'ime jume' ae naapo jo'aakame, tua suum eaka intok aet jachin eaka taawak. Intok junama Jurea bwiaraa' tea'po kawimmet, si'imekut jo'arammet, ju'u yeu sikame, naas etejowan.
65 O temor apoderou-se de todos os seus vizinhos; o fato divulgou-se por todas as montanhas da Judéia.
66 Si'ime jume' inika'a ju'uneiyaa sakame, au waateka intok bempo naas nau nattemaen:
66 Todos os que o ouviam conservavam-no no coração, dizendo: Que será este menino? Porque a mão do Senhor estava com ele.
67 Ju'u a' achaiwa, Sakariaj teame, ju'u Liojta tu'u jiapsie yuma'isi aet aneka intok Liojta betana a' noktuawaka'uta teuwaaka inen jiiak:
67 Zacarias, seu pai, ficou cheio do Espírito Santo e profetizou, nestes termos:
68 A' baisaeka a' yo'orinaa'u, Ijra'el yoemrata achai Liojtau aune.
68 Bendito seja o Senhor, Deus de Israel, porque visitou e resgatou o seu povo,
69 Senuk, tua si'ime utte'aka, itom jinne'uneemta itom maki.
69 e suscitou-nos um poderoso Salvador, na casa de Davi, seu servo
70 Junuen aapo'ik, juka' itou a' chupa'anee'uta a' teuwaaka'a benasia.
70 {como havia anunciado, desde os primeiros tempos, mediante os seus santos profetas},
71 Junuen aapo, wame'e itom beje'eka aneme betana, intok si'ime jume' itom omtame betana itom jinne'uka,
71 para nos livrar dos nossos inimigos e das mãos de todos os que nos odeiam.
72 Intok aapo, jume' che'a bat naataka itom yo'owasuka'um nak jiokoleka intok aapo'ik betana juka' ameu bicha, bemela lutu'uriata a' teuwaari, aapo'ik ka a' koptanee'uta teuwaak.
72 Assim exerce a sua misericórdia com nossos pais, e se recorda de sua santa aliança,
73 Ini'i juna'atuk, ju'u achai Liojta, tua a' chupa'ane'eti jiaka, ju'u itom yo'owa, Apra'amtuka'utau bicha a' teuwaaka'u.
73 segundo o juramento que fez a nosso pai Abraão: de nos conceder que, sem temor,
74 Junuen aapo, wame'e itom beje'eka aneme betana, itom au jinne'une'eti jiakai, junuen, kaabeta majaeka, aapo'ik itom joo i'a'uta, itom joone' betchi'bo.
74 libertados de mãos inimigas, possamos servi-lo
75 Si'imemmak wepulsi lutu'uriakamta jiba bo'o jooriaka intok aapo'ik betchi'bo jiba jiapsakai, taewaim, inim itom jiapsa'u tajtia.
75 em santidade e justiça, em sua presença, todos os dias da nossa vida.
76 Empo intoko in yoemia, Lios, teekau jiapsamta betana weyeka chukula yeu weenemta teuwaame ti empo ta'eenaa.
76 E tu, menino, serás chamado profeta do Altíssimo, porque precederás o Senhor e lhe prepararás o caminho,
77 Junuen juka' aapo'ik yeu pu'arik yoemrata ju'uneetua' betchi'bo, bem ka tu'uwa ya'arimmet am jiokoitune'po intok junuen a bem jinne'uitune'po.
77 para dar ao seu povo conhecer a salvação, pelo perdão dos pecados.
78 Bwe'ituk ju'u itom Lios, aapo'ik tua yee a' nakeka intok yee a' nak jiokole' betchi'bo, mekka jikat, teeka betana, bemela taewaita benaka itou a' bittuari.
78 Graças à ternura e misericórdia de nosso Deus, que nos vai trazer do alto a visita do Sol nascente,
79 Junuen jume' Liojta betana lutu'uriat ka ju'uneaka jiapsame, jume' ka tu'ik betchi'bo, kokko maisi jiokot emo bichammeu, tachiriata benaka, lutu'uriata ameu nu'upa betchi'bo.
79 que há de iluminar os que jazem nas trevas e na sombra da morte e dirigir os nossos passos no caminho da paz.
80 Intok ju'u ili uusi yo'otu simen. Intok ini'i, Liojta betana weyemtat suatu simen. Intok yo'otu chupuko, mekka, pa'akun kaabeta tua jo'aaka'po jo'aakan, junak taewai, chukula, ju'u Ijra'el yoemratau, aapo'ik au a' ta'aa tebok tajtia.
80 O menino foi crescendo e fortificava-se em espírito, e viveu nos desertos até o dia em que se apresentou diante de Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.