Mateus 13
Ŋwàk Nwì Ma Rʉ̀k Nə̀ Fi (YAM) vs ARA
1 Jisòs à tesə tsə mʉnda'à sə̀' nùmbu ànə, nə kə cum ŋgʉ ndzəp Galìli.
1 Naquele mesmo dia, saindo Jesus de casa, assentou-se à beira-mar;
2 Bwìŋ kə maŋ mvwe' sə̀ yi cu sə wùriŋ, fana yi ni cum ye sə mok sənə ŋgwes mòk. Bʉ̀ʉ sə wèŋ pwe' təəŋ yàwo ma mʉ mfèŋ.
2 e grandes multidões se reuniram perto dele, de modo que entrou num barco e se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Yi sə tsoho fa yà'wèŋ bum ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ bə gbʉ'. Yi à cèp mòk də, <<Ŋgà bì ŋgwìi bum mòk à lo də yi kə ŋwə ŋgwìi bum mok.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas e dizia: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Fana mvə̀'nə̀ yi à sə ŋwə̀ yà', mok gbʉ ŋgʉ mandzə̀ fana swiŋ wèŋ kə te'e zʉ lo yà'.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Ŋgwìi mok gbʉ mvwe' nze lìs. Ncàk kà fo' ŋkʉ̀ʉŋ ye fana yà' to, nə kà mandzə̀ ŋgòsòŋgàŋ tse'.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Nùm à to kok fana yi tɛŋ zə yà'. Mvə̀'nə̀ yà' ànə ka ŋgàŋ bə̀boŋ tse' fana yà' kpʉ.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Ŋgwìi mok gbʉ yàwo mvwe' ndik sə̀ bə njàk. Ndik sə kuk, nə lim te'lə tse' yà'.
7 Outra caiu entre os espinhos, e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Mok à gbʉ̀ yàwo mvwe' nze nə̀ bə̀boŋ, nə zəm ŋgwì. Mok zəm wùriŋ co ŋkʉ̀ mò'fis, mok hum ntùŋfu, mok hum tɛ'.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Ŋwə̀ nə̀ yi tse'-a ntu' ŋgòyuk bum fo', yi yuk-a.>>
9 Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
10 Ànə geŋ, ŋgàa fàak ye sə wèŋ kə fek yi də, <<Wù sə cèp mègù bohòwo bə gbʉ' bʉ̀ʉ yà?>>
10 Então, se aproximaram os discípulos e lhe perguntaram: Por que lhes falas por parábolas?
11 Yi dʉk fəsə fa yà'wèŋ dʉk də, <<A bʉ̀ʉsə̀ wo ka yàwo mandzə̀ nə̀ Nwì a fa wo co wo rɛɛŋ bum sə̀ yà' cu swìhi mvwe' gaŋ ŋkum Nwì sə tse'. Nwì à fa weŋ yàwèŋ mandzə̀ ànə laŋ.
11 Ao que respondeu: Porque a vós outros é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas àqueles não lhes é isso concedido.
12 Yusə də, ŋwə̀ nə̀ yi tse'-a yumok, Nwìi nə jo naaŋ fa fe'lə yi mok sə̀' ya yi tse' ŋkʉ̀ʉŋntɛ̀ŋ. Nə ye də bohòŋwə̀ nə̀ yi ka ye yumok tse', Nwìi nə jəŋ fis gɛsə lo moòm nə̀ yi tse' nə fo'.
12 Pois ao que tem se lhe dará, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Njo nə̀ mʉ̀ sə cèp bohòwo bə gbʉ' nə də bʉ̀ʉsə̀ wo tse' lis, nə kà bum sə yə, wo tse' ntu', nə kà bum sə̀' sə yuk. Wu tsə̀'-a wo yumok, wo kà sə̀' rɛɛŋ.
13 Por isso, lhes falo por parábolas; porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Ye də bum sə̀ ŋgà tsòhòbum Nwì nə̀ liŋ yee Ìzayà à cèp yà'a kə̀ kʉ̀rə zìnə mʉtuhù wo. Yusə̀ yi à cèp sə də,
14 De sorte que neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Bʉsə̀ ntʉm bʉ̀ʉ yè'sə wèŋ a gʉ bʉp laŋ.
15 Porque o coração deste povo está endurecido, de mau grado ouviram com os ouvidos e fecharam os olhos; para não suceder que vejam com os olhos, ouçam com os ouvidos, entendam com o coração, se convertam e sejam por mim curados.
16 Fana rɛŋsi bohòwèŋ bʉ̀ʉsə̀ lis awèŋ sə yə fana ntu' awèŋ sə yuk bum yo.
16 Bem-aventurados, porém, os vossos olhos, porque veem; e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Mʉ̀ sə tsə̀' weŋ yè'e yusə̀ yà'a zìnə də ŋgàa tsòhòbum Nwì bə bʉ̀ʉ sə̀ wo kə̀kʉrə̀ bohòNwì wèeŋ vɛ'ɛ wùriŋ sə̀ wo à dzəm co wo ye ja'a bum sə̀ wèŋ sə yə yè'e, nə kà mandzə̀ nə tse'. Wo dzəm sə̀' co də wo yuk bum sə̀ wèŋ sə yuk yè'e, nə kà sə̀' yuk.
17 Pois em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não viram; e ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 <<Wèeŋ yuk-a ŋga'a mvə̀'nə̀ mʉ nə tsok rɛŋsə gbʉ' ŋgà bì bum nə.
18 Atendei vós, pois, à parábola do semeador.
19 Ŋwèe yuk ncèp gaŋ ŋkum Nwì, nə kà bə zeŋ rɛɛŋ fana ze' nə və, nə kə jəŋ fis lo yusə̀ wo bì yà' sə ntʉʉ̀ yi sə. Nà'a yà'sə ŋgwìi sə̀ yà' à gbʉ̀ ŋgʉ mandzə̀ sə.
19 A todos os que ouvem a palavra do reino e não a compreendem, vem o maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Ŋgwìi sə̀ wo à ŋwə̀ yà' fana yà' gbʉ mʉnə nze nə̀ a fo' bə lìs nə, a ŋwə̀ nə̀ yi yuk ncèp nə fana yi kwa boŋsə toho bə zeŋ vɛ'ɛ wùriŋ.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e a recebe logo, com alegria;
21 Fana nà' kà ŋgàŋ sə ntʉʉ̀ yi sò. Yi təəŋ moòm ghàr. Ghà nə̀ ŋgə' və̀ bohòyi gbʉ gɛsə lo fo'.
21 mas não tem raiz em si mesmo, sendo, antes, de pouca duração; em lhe chegando a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Ŋgwìi sə̀ wo à ŋwə̀ yà' mvwe' ndik sə̀ bə njàk sə, nà'a yi nə̀ yi yuk ncèp nə fana bum nzeŋgòŋ nə ye ntʉm nə̀ ŋgòtse' ghàk wèŋ kə lim te'lə tse' ncèp nə fana nà' kà zəm.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém os cuidados do mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera.
23 Nə ye də ŋgwìi sə̀ yà' à gbʉ̀ mʉmvwe' nze nə̀ bə̀boŋ sə ŋwə̀ nə̀ yi yuk ncèp nə, yi rɛɛŋ bə zeŋ. Fana yi zəm ŋgwì ghà mòk ŋkʉ̀ mò'fis, mok hum ntùŋfu bə hum tɛ' wèŋ.>>
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Yi à tsə̀' fa fe'lə yà'wèŋ gbʉ' mòk sə̀' də <<Aco wo fʉ'rə kok gaŋ ŋkum sə̀ mʉbu sə bə ŋwə̀ nəmòk nə̀ yi à kə̀ bì ŋgwìi bum sə̀ bə̀boŋ mʉ nzuù yi.
24 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Yi ànə sə nooŋ dzəm lo fana ŋwə̀ nəmòk nə̀ nà'a bɛ̀ŋgə̀ yi kə bi ŋgaŋ sə̀ bʉp sə̀ yà' səsə nzaŋ mvwe' nzaŋ sə̀ yi anə bi sə. Yi bi ŋgaŋ sə vɛ'nə fana yi bɛ' mandzə̀ ye, nə lo yuye.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e retirou-se.
26 Ghà nə̀ nzaŋ sə à kùk tə̀tè nə ye ŋgòfis tu fana ŋgaŋ sə lokok sə̀'.
26 E, quando a erva cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 Bwe ŋgàa fàak ŋgà nzum nə kə fek yi də, <Tà, vès də wù à bì mègù mʉ nzuù wù ŋgwìi bum sə̀ bə̀boŋ àlaa. Ŋgaŋ sə̀ bʉp nə və̀ nə fo' fò?>
27 Então, vindo os servos do dono da casa, lhe disseram: Senhor, não semeaste boa semente no teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Ŋgà nzum nə dʉk fəsə fa wo də, <Gʉ̀ yu yà'sə ŋwə̀ nəmòk nə̀ yi ka mʉ dzəm.> Wo fek fe'lə yi dʉk də, <Ye də wù dzəm də vèes lo kə co'rə mak yà' à?>
28 Ele, porém, lhes respondeu: Um inimigo fez isso. Mas os servos lhe perguntaram: Queres que vamos e arranquemos o joio?
29 Yi dzeeŋ də yi ka dzəm. Yi də bʉ̀ʉsə̀ aco ghà nə̀ wo sə də wo cok mak ŋgaŋ sə fana wo co'rə bʉpsə nzaŋ mok bə ŋgaŋ sə̀ yà' səsə nzaŋ sə.
29 Não! Replicou ele, para que, ao separar o joio, não arranqueis também com ele o trigo.
30 Mè'rə yà'a kuk mvwe' mò'fis vɛ'nə tə̀tè mvə̀k nə̀ ŋgòkʉp yà' kə dzeŋ. Mvə̀k ànə dzèŋ nùu fana mʉ̀ tsok fa ŋgàa kəkʉp sə wèŋ də, <Wèeŋ co'rə be'lə to ntòŋgaŋ sə̀ bʉp yà'a mvwe' mò'fis, nə kiŋ yà' bə mbə̀k bə mbə̀k ya wo tɛŋ yà'. Nə tsok wo sə̀' də wo kʉp naaŋ gesə fa mʉ nzaŋ sə mʉ tà'a mʉ̀.> >>
30 Deixai-os crescer juntos até à colheita, e, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ajuntai primeiro o joio, atai-o em feixes para ser queimado; mas o trigo, recolhei-o no meu celeiro.
31 Jisòs à tsə̀' fa mali wo gbʉ' mòk sə̀ də, <<Gaŋ ŋkum sə̀ Nwì sə co ŋgwì tʉ nəmòk nə̀ wo to nà' də mostà, nə̀ ŋwə̀ nəmòk à kə̀ bì nà' mʉ nzuù yi.
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda, que um homem tomou e plantou no seu campo;
32 Nà' jə'rə càsə ŋgwìi bum sə̀ wo bìgə̀ mʉ nzuù pwe'fo' yi. Ghà nə̀ nà'a kùuk, nà' yam casə mok sə pwe'fo' sə̀' yi. Nà' bʉʉŋ tʉ nə̀ ghaŋ wùriŋ. Swiŋ wèŋ və, nə sə kə ci ndap awo mʉnə ntaŋ ye sə.>>
32 o qual é, na verdade, a menor de todas as sementes, e, crescida, é maior do que as hortaliças, e se faz árvore, de modo que as aves do céu vêm aninhar-se nos seus ramos.
33 Yi cep fe'lə gbʉ' mòk də, <<Gaŋ Nwì sə co yis sə̀ ŋwàŋwèe jəgə̀ yà', nə gesə sənə tasàa mfòŋ tɛ', nə top yà' tə̀tè yà' kok pwe' yè'e.>>
33 Disse-lhes outra parábola: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Bum yè'sə pwe'fo', Jisòs à sə tsòho fa gù bʉ̀ʉ sə wèŋ yà' bə gbʉ' bə gbʉ'. Yusə̀ co yi à tsə̀' fa wo jì gbʉ' à ka yeŋ.
34 Todas estas coisas disse Jesus às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia;
35 Yi à gʉ̀ vɛ'nə ya yusə̀ ŋgà tsòhòbum Nwì à cèp bə liŋ ŋgà gèm bwìiŋ bʉʉŋ və zìnə. Yusə̀ yi à cèp sə də,
35 para que se cumprisse o que foi dito por intermédio do profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a criação [do mundo].
36 Ànə geŋ, yi me'rə kwe' bʉ̀ nə̀ fo', nə ni lo yuye mʉ nda'à. Ŋgàa fàak ye wèŋ a bɛ' lòyi fo', nə sə fek yi də nà'a tsok rɛŋsə fa wo gbʉ' nə̀ də wo à bì ŋgaŋ sə̀ bʉp mvwe' nzum nà'a.
36 Então, despedindo as multidões, foi Jesus para casa. E, chegando-se a ele os seus discípulos, disseram: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Yi sə tsòho rɛŋsə fa yà'wèŋ dʉk də, <<Ŋwə̀ nə̀ ŋgà bì ŋgwìi bum sə̀ bə̀boŋ sə, a mʉ̀ʉ mo ŋwè.
37 E ele respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem;
38 Nzum sə nzeŋgòŋ nə, ŋgwìi sə̀ bə̀boŋ sə, a bʉ̀ʉ sə̀ wo cu yàwo mvwe' gaŋ ŋkum Nwì sə fana ŋgaŋ sə̀ bʉp sə yàwo bʉ̀ʉ sə̀ wo cu yàwo ma nə̀ ze'.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Ŋwə̀ nə̀ yi à bì ŋgaŋ sə̀ bʉp sə, a ze' nə bə tu ye. Mvə̀k nə̀ ŋgòkʉp bum sə̀ wo à bì sə yà'a nzeŋgòŋ nə mvə̀'nə̀ nà' mèe, fana ŋgàa kʉp bum sə yà'sə masinjàa Nwì wèŋ.
39 o inimigo que o semeou é o diabo; a ceifa é a consumação do século, e os ceifeiros são os anjos.
40 Mvə̀'nə̀ wo à benə ŋgaŋ sə, nə tɛŋ yà' yà'a, anə ye nùmbu nə̀ nzeŋgòŋ nə mè sə̀' vɛ'nə.
40 Pois, assim como o joio é colhido e lançado ao fogo, assim será na consumação do século.
41 Mʉ̀ʉ mo ŋwè, mʉ nə̀ tumsə masinjàa am ŋgòte'e fis yusə̀ yà' cu mvwe' gaŋ sə, sə̀ co yà' jəŋ və bʉp, nə ye bə ŋgàa gʉ̀ bʉp wèŋ pwe'fo'.
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, que ajuntarão do seu reino todos os escândalos e os que praticam a iniquidade
42 Wo swekfis wes wo vɛ'nə fana wo kə mak gesə lo wo sə mvwe' sə̀ mis sə kʉə. Yà'a mvwe' sə̀ bwìiŋ nə sə waŋ, nə sə zʉ nzòŋ fo'.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Nà'a sə̀' mvə̀k nə̀ bʉ̀ʉ sə̀ wo yàwo kə̀kʉrə̀ ma nə̀ Nwì wèeŋ nə sə to rɛŋ co nùm mvwe' gaŋ tɛ̀' awo. Ŋwə̀ nə̀ yi tse'-a ntu' ŋgòyuk bum bə zeŋ, yi yuk a.
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
44 <<Gaŋ sə̀ Nwì sə yà'a co yumok sə̀ yà' gʉ ntɛŋ sə̀ yà' à swìhi nòoŋ mvwe' səmok. Ŋwə̀ nəmòk anə kə ye yà' fana yi ses lok yà'. Yi kwa vɛ'ɛ, nə kə caŋ seŋ bum sə̀ yi tse' pwe'fo', nə kə ywiŋ jəŋ nzum sə̀ mvwe' yà'sə.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro oculto no campo, o qual certo homem, tendo-o achado, escondeu. E, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 <<Gaŋ sə̀ Nwì sə yà'a sə̀' co ŋgà gì gìi ntɛŋ nə̀ yi à sə làp nsàp lìs mòk nə̀ wo togə̀ nà' də perèl.
45 O reino dos céus é também semelhante a um que negocia e procura boas pérolas;
46 Yi ànə ye perèl nə̀ mò'fis nə̀ nà' gʉ ntɛŋ fana yi lo, nə kə seŋ bum ye sə̀ yi tse' sə pwe'fo', nə kə ywiŋ nà' bə zeŋ.
46 e, tendo achado uma pérola de grande valor, vende tudo o que possui e a compra.
47 <<Gaŋ sə̀ Nwì sə sə̀' co ram mòk nə̀ wo màk gèsə nà' sə ndzəpə̀ fana nsàap fuk kwəəŋ ni ca zəzok zəzok nduk.
47 O reino dos céus é ainda semelhante a uma rede que, lançada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Nà' ànə rwiŋ fana wo fis lo nà' mʉ mfèŋ fana nə cum nze, nə ye ŋgòte'e yà'. Wo sə swèk gèsə lòsə̀ bə̀boŋ sənə yumok, nə sə fis mak sə̀ bʉp sə.
48 E, quando já está cheia, os pescadores arrastam-na para a praia e, assentados, escolhem os bons para os cestos e os ruins deitam fora.
49 Nùmbu nə̀ nzeŋgòoŋ mèe, anə ye sə̀' vɛ'nə. Masinjàa Nwì wèeŋ nə̀ və̀ə, nə kə gapsə fis bʉ̀ʉ sə̀ wo yàwo kə̀kʉrə̀ ma nə̀ Nwì bə sə̀ wo ka yàwo kə̀kʉrə̀ yeŋ wèŋ zok.
49 Assim será na consumação do século: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 Wo mak gesə lo bʉ̀ʉ sə̀ wo ka kə̀kʉrə̀ yeŋ sə mvwe' nəmòk nə̀ mis sə kʉə ca. Yà'a mvwe' sə̀ ŋwèe nə sə waŋ, nə sə zʉ nzòŋ ca.>>
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Yi fek yà' də yà' rɛɛŋ bə bum sə̀ yi cèp yè'sə pwe'fo' laŋ àlɛ. Wo də hòli.
51 Entendestes todas estas coisas? Responderam-lhe: Sim!
52 Yi tsok fa fe'lə yà'wèŋ də, <<Ye də wèŋ rì də ŋgà yə'rə̀ lʉ̀k nə̀ yi a bʉ̀ʉŋ də mʉ yə'rə yi mvə̀'nə̀ gaŋ sə̀ Nwì cu, yi co ŋwə̀ nəmòk nə̀ yi tse' tàap ye. Aco yi fis və to bum sə̀ zəm mʉ tà'a yi, nə fis sə̀ fi sə̀'.>>
52 Então, lhes disse: Por isso, todo escriba versado no reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu depósito coisas novas e coisas velhas.
53 Jisòs ànə cep wes gbʉ' yè'sə fana yi me'rə fa'nə, nə lo.
53 Tendo Jesus proferido estas parábolas, retirou-se dali.
54 À kə̀ dzèŋ la'à yi fana yi kə yə'rə bwìŋ mʉmvwe' ndaap pìriyà àwo wèŋ. Wo à mərə vɛ'ɛ wùriŋ, nə sə cep dʉk də, <<Ŋwə̀ nè'e a jə nsàp ŋkərə̀ nè'e nə ye nsàap fàak sə̀ yà' gʉ wùriŋ yè'e fòvɛ'nə-ɛ?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de tal sorte que se maravilhavam e diziam: Donde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Nè'e ka mo kapindà nà'a yeŋ-ɛ̀? Nè'e ka yi nə̀ wo to liŋ ma ye də Mèri nà'a yeŋ-ɛ̀? Jem bə Jòsep bə Saimʉ̀ nə ye Judàs wèŋ ka bwema ye wèŋ yeŋ nɛ̀?
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas?
56 A cugə̀ fɛɛŋ ka sə̀' ves njɛ̀' ye wèŋ pwe' yeŋ nɛ̀? Aco yè'sə ye vɛ'nə va?>>
56 Não vivem entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Fana wo kà yi mok dzəm. Ànə geŋ Jisòs nə tsok fa ye yà'wèŋ də, <<A yegə̀ də wo jəgə̀ ŋgà tsòhòbum Nwì ma nə̀ yi lòfòpwe' co ŋwè. A kə̀ dzèŋ mvwe' lak ye, nə ye mʉ nda'à yi fana wo kà yi co yumok jə.>>
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, senão na sua terra e na sua casa.
58 Yi à ka fàak sə̀ yà' gʉ fa'nə ŋkʉ̀ʉŋ gʉ bʉ̀ʉsə̀ bʉ̀ʉ sə̀ fo' sə wèŋ à ka dzədzəm sə ntʉʉ̀ wo tse'.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.